Ushtria zvicerane po shqyrton rikthimin në funksion të fortifikimeve të braktisura të periudhës së Luftës së Ftohtë, duke i shndërruar ato në qendra komunikimi ose depo municionesh për raste emergjente. Departamenti i Mbrojtjes ka ndryshuar qëndrim pas shpërthimit të luftës në Ukrainë, ndonëse deri në vitin 2022 Këshilli Federal ishte kundër një ideje të tillë, shkruan The Local.

Megjithatë, propozimi duhet të kalojë nëpër debat parlamentar, pasi disa ligjvënës shprehen skeptikë. Deputeti Josef Dittli ka theksuar se një strategji e tillë është e diskutueshme dhe se para se të merren masa të tilla emergjente, duhet një plan i qartë për mbrojtjen, transmeton albinfo.ch.

Gjithnjë e më shumë kompani zvicerane po kufizojnë punën nga shtëpia dhe po inkurajojnë kthimin në zyrë. Megjithatë, ky ndryshim nuk është domosdoshmërisht negativ. Për të bërë tranzicionin më të lehtë, disa kompani, si Swisscom, po riorganizojnë hapësirat e tyre të punës për të krijuar një ambient më tërheqës dhe bashkëpunues për punonjësit, shkruan SRF.

Swisscom, për shembull, ka krijuar një hapësirë pune inovative në Cyrih, me zona të rehatshme për biseda private, tavolina të përbashkëta për shkëmbim idesh dhe ambiente të përshtatshme për kreativitet dhe inovacion. Politika e kompanisë kërkon që punonjësit të jenë në zyrë të paktën dy ditë në javë, dhe nga janari, kjo kërkesë po zbatohet me më shumë rigorozitet.

Në një zhvillim të ngjashëm, prodhuesi i aparateve të dëgjimit Sonova dhe banka UBS kanë vendosur të kufizojnë punën nga shtëpia në maksimum dy ditë në javë duke filluar nga viti 2025. UBS ka shkuar edhe më tej, duke kërkuar që një nga ditët në zyrë të jetë të hënën ose të premten për të shmangur boshllëqet në mesjavë. Raiffeisen Zvicër, nga ana tjetër, do të lejojë vetëm dy ditë pune nga shtëpia duke filluar nga qershori 2025, duke theksuar rëndësinë e bashkëpunimit spontan dhe diskutimeve të drejtpërdrejta për efikasitet më të madh, përcjell albinfo.ch.

Megjithëse kompanitë mohojnë se këto vendime lidhen me produktivitetin, psikologu i biznesit Christian Fichter ka një këndvështrim tjetër. Sipas tij, çështja kryesore është kontrolli dhe besimi: punëdhënësit nuk janë plotësisht të bindur se produktiviteti mbetet i njëjtë në punën nga shtëpia. Studimet e tij tregojnë se, në realitet, shumica e njerëzve nuk janë aq produktivë në shtëpi sa në zyrë, edhe pse puna nga shtëpia mund të ofrojë disa avantazhe.

Një sondazh me 500 pjesëmarrës në Zvicër zbuloi se shumica e punonjësve përdorin më pak ditë pune nga shtëpia sesa u lejohet. Mesatarisht, ata kanë mundësinë të punojnë 2.4 ditë në javë nga shtëpia, por në realitet përdorin vetëm 1.8 ditë. Hulumtimet tregojnë se puna nga shtëpia nuk është as një zgjidhje magjike për produktivitetin, as një pengesë e madhe – efektet e saj janë të ndryshme për secilin individ dhe situatë, shkruan SRF.

Disa kompani, si Holcim, Departamenti Federal i Financave, Swiss Life dhe Swiss Post, nuk kanë politika të rrepta për punën nga shtëpia, duke ia lënë vendimin në dorë ekipeve dhe drejtuesve të linjës. Sipas Fichter, këto kompani ose kanë një model biznesi që nuk ndikohet shumë nga puna në distancë, ose kanë një kulturë të fortë besimi mes menaxhmentit dhe punonjësve.

Pavarësisht ndryshimeve, puna nga shtëpia nuk do të zhduket, por ekuilibri po rregullohet. Studimet sugjerojnë se kombinimi ideal për produktivitet dhe mirëqenie është dy ditë punë nga shtëpia dhe tre ditë në zyrë – një model që shumë kompani tashmë po e adoptojnë, transmeton albinfo.ch.

Sekretariati Shtetëror për Migracionin (SEM) dhe Konferenca e Rektorëve të Universiteteve Zvicerane po ndërmarrin hapa për të hapur më shumë mundësi për refugjatët në arsimin e lartë. Kjo iniciativë synon të ndihmojë në luftën kundër mungesës së punëtorëve të kualifikuar dhe përfshin pesë projekte pilot, të mbështetura nga qeveria federale me 1.5 milionë CHF për periudhën 2025–2028, shkruan SRF.

Programi është pjesë e agjendës së integrimit të nisur nga qeveria federale dhe kantonet, dhe synon të mbështesë refugjatët e njohur dhe ata me pranim të përkohshëm që dëshirojnë të ndjekin arsimin e lartë. Ai zbatohet në bashkëpunim me Konferencën e Rektorëve të Universiteteve Zvicerane dhe shërben si një financim fillestar për projekte të ndryshme në rajone të ndryshme gjuhësore.

Pesë projektet e përzgjedhura për fazën e parë do të zhvillohen në Universitetin e Bazelit, Lozanës dhe Lucernit, si dhe në Universitetin e Shkencave dhe Arteve të Aplikuara në Zvicrën Veriperëndimore dhe Universitetin e Lucernit për Edukimin e Mësuesve. Programet do të përgatisin refugjatët për studimet universitare përmes kurseve intensive të gjuhës dhe informacioneve orientuese mbi sistemin arsimor zviceran. Këto projekte do të realizohen në bashkëpunim me zyrat kantonale të integrimit dhe drejtoritë e arsimit, transmeton albinfo.ch.

Ky program i ri vjen në vazhdën e sukseseve të Programit të Integrimit të Para-Pranimit (INVOL), i cili është krijuar që nga viti 2018 për të ndihmuar refugjatët në trajnimin bazë profesional. Deri më tani, rreth 3,900 persona kanë marrë pjesë në këtë program dhe, sipas SEM, afërsisht dy të tretat e tyre kanë përparuar drejt një praktike profesionale.

Tre të katërtat e shtetasve zviceranë që jetojnë jashtë vendit janë shtetas të dyfishtë ose kanë më shumë se dy kombësi, sipas të dhënave të fundit nga Zyra Federale e Statistikave (FSO). Ky fenomen është veçanërisht i përhapur te fëmijët dhe të rinjtë, ku 85 për qind e tyre kanë të paktën dy pasaporta, shkruan RTS.

Përqindja më e lartë e shtetasve zviceranë me kombësi të shumëfishta gjendet në Argjentinë (95%) dhe Kili (92%). Nga ana tjetër, Tajlanda ka përqindjen më të ulët, me vetëm 37% të zviceranëve që mbajnë një shtetësi të dytë. Dallime të mëdha vërehen edhe brenda grupmoshave. Për shembull, 80% e fëmijëve dhe të rinjve zviceranë në Tajlandë kanë një kombësi tjetër, por kjo përqindje bie në 42% për grupmoshën 18-64 vjeç dhe arrin vetëm 21% për ata mbi 65 vjeç.

Tendenca të ngjashme vërehen edhe në vendet evropiane. Në Gjermani, Austri dhe Spanjë, katër nga pesë fëmijë dhe të rinj zviceranë kanë dy ose më shumë pasaporta, ndërsa më pak se gjysma e zviceranëve pensionistë jashtë vendit kanë shtetësi të dyfishtë, transmeton albinfo.ch.

Në fund të dhjetorit 2024, numri i përgjithshëm i zviceranëve që jetojnë jashtë vendit arriti në 826,700, me një rritje prej 13,300 personash krahasuar me një vit më parë. Dy të tretat e tyre jetojnë në Evropë, me komunitetin më të madh në Francë (212,100 persona), të ndjekur nga Gjermania (101,000) dhe SHBA (84,700).

Një 25-vjeçar nga Lozana, me origjinë nga Amerika e Jugut dhe i birësuar nga një familje zvicerane, është identifikuar si shtetasi zviceran i vrarë në front në Ukrainë. Lajmi për vdekjen e tij u bë publik më 12 shkurt nga Departamenti Federal i Punëve të Jashtme (FDFA), por pa konfirmuar identitetin e tij, transmeton albinfo.ch.

I riu kishte një histori të trazuar jete. Ai u rrit në kantonin Vaud dhe kaloi një fëmijëri të vështirë, duke u përballur me humbjen e nënës së tij gjatë adoleshencës dhe më pas me probleme të shëndetit mendor. Pas disa qëndrimeve në spitale psikiatrike dhe një periudhe të kaluar në Qendrën Edukative të Mbyllur Pramont për të Mitur dhe të Rinj në Sierre, ai u përpoq të rindërtonte jetën e tij në Valais.

Pasioni i tij për ushtrinë ishte i madh, por ai u refuzua nga shkolla rekrutuese zvicerane për shkak të së kaluarës së tij kriminale. Pas refuzimit për t’u bashkuar me Legjionin e Huaj francez, ai vendosi të shkojë në Ukrainë për të luftuar kundër forcave ruse. Në qershor 2024, ai iu bashkua Legjionit Ndërkombëtar për Mbrojtjen Territoriale të Ukrainës, pavarësisht ndalimit të tillë nga ligji zviceran, shkruan RTS.

Stërvitja e tij ushtarake zgjati pesë javë, përpara se të dërgohej në vijën e frontit. Sipas një llogarie pro-ruse në Telegram, ai u vra më 25 dhjetor 2024 në Kursk, territor rus, gjatë një operacioni ushtarak. Disa ditë para vdekjes, ai kishte shprehur frikën se nuk do të kthehej më gjallë. Pas kësaj, familja dhe miqtë e tij nuk patën më asnjë kontakt me të.

Me një moshë mesatare mbi 61 vjeç, Këshilli Federal i Zvicrës renditet si një nga ekzekutivet më të vjetra në Evropë. Të premten, Viola Amherd (62 vjeç) i dorëzoi detyrën Martin Pfisterit (61 vjeç), duke ruajtur kështu një moshë mesatare të lartë mes anëtarëve të qeverisë. Aktualisht, gjashtë nga shtatë ministrat janë mbi 60 vjeç, ndërsa vetëm Italia ka një qeveri më të vjetër, me një mesatare prej 62.5 vjetësh, transmeton albinfo.ch.

Në të kundërt, vendet fqinje si Franca, Gjermania dhe Austria kanë qeveri më të reja, me një moshë mesatare rreth 55 vjeç, ndërsa në vendet nordike, si Suedia dhe Danimarka, ajo zbret në rreth 45 vjeç.

Këshilli Federal nuk ka qenë gjithmonë kaq i “moshuar”. Në vitin 2012, me zgjedhjen e Alain Berset, mosha mesatare ishte 53 vjeç, një nga më të ulëtat në dekadat e fundit. Megjithatë, zgjedhja e ministrave të rinj mbetet e rrallë në Zvicër, pasi postet janë shumë të kërkuara dhe politikanët mund të qëndrojnë në detyrë për një kohë të gjatë. Përvoja shihet si një garanci besimi, veçanërisht për shkak të sistemit federal të vendit, i cili favorizon ata që kanë kaluar nivelet komunale dhe kantonale të qeverisjes.

**Disa aktorë politikë, si të Gjelbërit, kanë propozuar zgjerimin e Këshillit Federal për të inkurajuar pjesëmarrjen e të rinjve dhe diversitetin. Megjithatë, sipas politologut Sean Müller, qeveria nuk ka për detyrë të përfaqësojë me saktësi popullsinë, por të zbatojë ligjet në mënyrë efikase. Ai sugjeron se një parlament më përfaqësues mund të ndikojë në ndryshimet e ardhshme në ekzekutiv, shkruan RTS.

Komiteti Politik i Këshillit Kombëtar ka konfirmuar vendimin për t’u hequr pensionet ish-këshilltarëve federalë, me 13 vota pro, 10 kundër dhe një abstenim, përcjell albinfo.ch.

Aktualisht, ata marrin gjysmën e pagës së një anëtari të qeverisë, por deputeti i SVP-së, Rémy Wyssman, kërkon që të kenë vetëm një pension të zakonshëm. Çështja tani kalon në Këshillin Kombëtar, ku priten debate të ashpra, shkruan 20minuten.

Antisemitizmi u rrit me gati 90% në Zvicrën frëngjishtfolëse vitin e kaluar, sipas CICAD. Koordinimi Ndërkomunitar Kundër Antisemitizmit dhe Shpifjes është i shqetësuar për këtë rritje “të paprecedentë” të vërejtur në të gjithë vendin.

CICAD ka regjistruar 42 sulme fizike, disa prej tyre në shkolla, të cilat janë kthyer në “vatra të reja urrejtjeje”. “Një klimë ngacmimi, urrejtjeje dhe frikësimi ndaj studentëve hebrenj po zë fill gradualisht,” shkroi organizata në një deklaratë. Ajo është veçanërisht e shqetësuar për aktet gjithnjë e më të drejtpërdrejta dhe kërcënuese antisemitike.

Në total, 1,789 incidente u raportuan në vitin 2024, tha organizata. Kjo paraqet një rritje prej 89.5% krahasuar me vitin 2023, transmeton albinfo.ch.

CICAD po vëzhgon gjithashtu një shpërthim të rasteve të antisemitizmit në internet, veçanërisht në mediat sociale. Kësaj i shtohet një rritje e dukshme e anti-sionizmit dhe teorive konspirative që synojnë komunitetin hebre, shton organizata.

Në të gjithë Zvicrën

Një rritje e mprehtë e akteve antisemitike është vërejtur gjithashtu në pjesën tjetër të Zvicrës. Fondacioni Kundër Racizmit dhe Antisemitizmit dhe Federata Zvicerane e Komuniteteve Hebraike regjistruan 221 incidente në Zvicrën gjermanishtfolëse, Graubünden dhe Ticino në vitin 2024, shkruan RTS.

Viti u shënua nga sulmi me thikë ndaj një hebreu ortodoks në Cyrih. Sipas organizatave, konflikti mes Izraelit dhe Hamasit pas sulmit të 7 tetorit 2023 ka intensifikuar numrin e rasteve të antisemitizmit në Zvicër.

Ambasadori zviceran në Belgjikë dhe NATO, Jacques Pitteloud, ka bërë thirrje që Zvicra të marrë pjesë në më shumë stërvitje të NATO-s.

Në qarqet e NATO-s, njerëzit e kuptojnë neutralitetin zviceran dhe realitetet politike të demokracisë së drejtpërdrejtë, tha Pitteloud në një intervistë me Neue Zürcher Zeitung (NZZ) të botuar të premten, përcjell albinfo.ch.

Përfaqësuesit e NATO-s do ta merrnin Zvicrën – si një nga fuqitë ekonomike më të rëndësishme në Evropë – shumë seriozisht, komentoi ai, duke shtuar se aleanca perëndimore e mbrojtjes pret që Zvicra të përfshihet më shumë.

Por ata janë kritikë ndaj Aktit të Eksportit të Armëve të Zvicrës, tha Pitteloud, transmeton albinfo.ch. “Ose kur pretendohet gabimisht se ne po lejojmë spiunët rusë të veprojnë në territorin tonë”, tha ambasadori.

Sipas tij, ushtria e milicisë zvicerane është në pozitë të mirë për të marrë pjesë në stërvitjet e NATO-s. Ai përmendi fushën e aktivitetit kibernetik si shembull: “Specialistët më të mirë të IT nuk janë ushtarë profesionistë, por punojnë në sektorin privat”, vuri në dukje ai. Prandaj ushtria përfiton nga aktivitetet civile të ushtarëve të saj.

“Një rrugë e mesme e arsyeshme”

Megjithatë, Zvicra duhet të jetë realiste: “Asgjë nuk është e lirë në botë,” tha Pitteloud. Vendi duhet të bëjë më shumë në fushat e sigurisë kibernetike, mbrojtjen e infrastrukturës kritike me rëndësi kontinentale dhe logjistikës, tha ai.

Mbrojtja autonome ishte politikisht e pashpresë. Ambasadori favorizon një “rrugë të mesme të arsyeshme”: “Ne duhet të optimizojmë ushtrinë tonë sa më shpejt të jetë e mundur dhe të shqyrtojmë se si mund të fitojmë qasje në të dhënat kryesore pa pasur nevojë të heqim dorë nga neutraliteti ynë”.

Pitteloud është kritik ndaj qëndrimit të qeverisë federale gjatë tridhjetë viteve të fundit. Ajo i ishte dorëzuar iluzionit se politika e pushtetit nuk ekzistonte më, tha ai. Raportet e politikave të sigurisë nuk ishin vizionare. “Letra është e durueshme, por lufta nuk është,” tha ai.

Zvicra mori pjesë në një stërvitje të NATO-s

Zvicra mori pjesë në një stërvitje të NATO-s në fillim të marsit. Ministritë zvicerane të mbrojtjes dhe të jashtme thanë se dëshironin të forconin bashkëpunimin dhe të praktikonin menaxhimin e krizave në shkallë ndërkombëtare; nuk u përfshinë trupa.

Sipas Senatit, Forcat e Armatosura të Zvicrës duhet të jenë ende në gjendje të marrin pjesë në stërvitjet e aleancës së NATO-s. Në shtator 2024, ajo hodhi poshtë një propozim për ndalimin e ushtrimeve të tilla që ishte miratuar nga Dhoma e Përfaqësuesve. Refuzimi nga Senati do të thoshte se çështja ishte jashtë tryezës.

Helvetic Airways bëri histori në aeroportin e qytetit të Londrës. Të martën, ai fluturoi për në Swiss me numër fluturimi LX456 nga Cyrihu për në kryeqytetin britanik – me llojin më të madh të avionit që është ulur ndonjëherë në aeroportin e jashtëzakonshëm: një Embraer E195-E2.

Kompania ajrore rajonale zvicerane operon 22 avionë, të gjithë nga prodhuesi brazilian i avionëve Embraer. Katër prej tyre janë Embraer 195-E2. Me një gjatësi prej 41.5 metrash, ai është më i gjatë se çdo avion që është ulur ndonjëherë në aeroportin e qytetit të Londrës, transmeton albinfo.ch.

Helvetic Airways ulet me Embraer E195-E2 rreth dy vjet pas certifikimit

Aeroporti i qytetit të Londrës mori vetëm miratimin për avionë më të mëdhenj, siç janë ato të operuara nga Helvetic Airways, rreth dy vjet më parë. Arsyeja për këtë është se aeroporti ka kërkesa të veçanta: Pista ndodhet në mes të një mjedisi urban dhe, afërsisht 1500 metra, është në anën e shkurtër. Qasja është shumë e pjerrët me 5.5 për qind, krahasuar me tre përqindëshin e zakonshëm. Pilotët janë trajnuar posaçërisht për uljen atje, shkruan 20minuten.

Airbus A320neo gjithashtu mund të shihet së shpejti në aeroportin e qytetit të Londrës. Aeroporti synon rritjen dhe rritjen e numrit të pasagjerëve, por në të njëjtën kohë, nuk dëshiron të rrisë numrin e lëvizjeve të fluturimeve. Për këtë qëllim, aeroporti ka dorëzuar një procedurë të re afrimi në AAC në fillim të vitit 2025. Detaje të mëtejshme ende nuk janë dhënë.

Edhe pse A320neo ka më shumë vende, ai është akoma më i shkurtër se Embraer 195-E2 – me pothuajse katër metra. Kjo do ta bënte avionin Helvetic Airways avionin më të madh që është ulur ndonjëherë në aeroportin e qytetit të Londrës.

Vitin e kaluar, 13,300 shtetas zviceranë u shpërngulën jashtë vendit, duke e çuar numrin e përgjithshëm të zviceranëve jashtë vendit në 826,700 (+1,6%). Tre të katërtat kanë më shumë se një kombësi, tregojnë shifrat e reja.

Në total, 64% e zviceranëve jashtë vendit jetojnë në Evropë. Komunitetet më të mëdha janë në Francë (212.100), Gjermani (101.000), Itali (52.600), MB (40.900) dhe Spanjë (27.300), sipas një sondazhi nga Zyra Federale e Statistikave (FSO) të publikuar të premten.

Rreth 296,200 shtetas zviceranë jetojnë në pjesë të tjera të botës: 16% në Amerikën e Veriut, 7% në Amerikën Latine dhe Karaibe, 7% në Azi, 4% në Oqeani dhe 2% në Afrikë.

Komuniteti më i madh zviceran jashtë Evropës është në Shtetet e Bashkuara, ku ka 84,700 shtetas zviceranë. Kanadaja dhe Australia vijnë respektivisht në vendin e dytë dhe të tretë.

Duke parë një ndarje sipas moshës, 21% janë nën 18 vjeç, 55% janë të moshës 18-64 dhe 24% janë mbi 65 vjeç. Krahasuar me vitin 2023, numri i zviceranëve jashtë vendit është rritur në të gjitha grupmoshat, transmeton albinfo.ch.

Ndër vendet me komunitete të mëdha zvicerane, dallohen Tajlanda (43%), Portugalia (36%), Afrika e Jugut (33%) dhe Spanja (33%) me një përqindje të lartë pensionistësh, thekson FSO.

Kombësi të ndryshme

Tre të katërtat e zviceranëve jashtë vendit kanë të paktën një shtetësi shtesë. Përqindja e zviceranëve me kombësi të shumta është më e larta në Amerikën Latine dhe Karaibe (84%), Oqeani (81%) dhe Amerikën e Veriut (79%), shkruan swissinfo.

Argjentina dhe Kili kanë përqindjet më të larta, përkatësisht 95% dhe 92%. Përqindja e shtetasve zviceranë me më shumë se një kombësi është veçanërisht e ulët në Azi dhe Afrikë. Në Tajlandë, për shembull, proporcioni është 37%.

Në përgjithësi, përqindja e shtetasve zviceranë me shumë kombësi që jetojnë jashtë vendit është më e larta tek moshat nën 18 vjeç (85%), e ndjekur nga grupmosha 18-64 vjeç (75%) dhe grupmosha 65+ (65%).