Archives

Detaje të reja rreth plagosjes së shqiptarës në Mynih

Posted on by Drin Reçica

Albinfo.ch ka transmetuar dje lajmin lidhur me një grua me origjinë nga Kosova, e cila është plagosur rëndë me thikë nga bashkëshorti i saj, gjithashtu kosovar, në prani të djalit të tyre 7-vjeçar.

Ngjarja ka tronditur qytetin e Mynihut në Gjermani.

Sipas raportimeve, i dyshuari, S.K. (33 vjeç), e ka goditur bashkëshorten e tij, S.K. (31 vjeçe), me mbi pesë goditje me thikë. Pas sulmit, ai nuk u largua nga vendi i ngjarjes, por qëndroi aty duke folur në telefon, ndërsa gruaja e tij ndodhej në gjendje kritike.

Çifti kishte një martesë të vështirë prej vitesh dhe ishin prindër të dy fëmijëve – një vajze 4-vjeçare dhe një djali 7-vjeçar. Marrëdhënia e tyre ishte përkeqësuar me kalimin e kohës dhe burri ishte dënuar më parë për dhunë në familje, si dhe për shkelje të urdhrit të mbrojtjes, për çka ishte dënuar me 300 ditë gjobë.

Në janar të vitit 2024, ai e kishte dhunuar fizikisht bashkëshorten, duke i shkaktuar plagë në fytyrë dhe gjakosje. Për këtë arsye, ishte lëshuar një urdhër ndalimi që i ndalonte të afrohej tek ajo apo banesa e tyre në një rreze prej 100 metrash – vendim që ai e kishte shkelur katër herë.

Më 17 janar 2024, ai e kishte goditur me shuplakë në fytyrë dhe i kishte shkulur flokët, duke e lënë me buzë të ënjtura dhe fytyrë të gjakosur.

Sipas Prokurorisë, sulmi i fundit ndodhi kur burri kishte tentuar të merrte vajzën nga kopshti, por nuk ishte lejuar nga stafi. Ata kishin njoftuar nënën, e cila e kishte marrë vajzën dhe e kishte lënë tek një shoqe në të njëjtën ndërtesë. Më pas, ajo kishte shkuar të merrte djalin nga shkolla.

Gjatë kthimit në shtëpi, vetëm pak metra para banesës, S.K. e kishte pritur dhe e kishte sulmuar me një thikë të vogël, duke e goditur pesë herë përpara syve të djalit të tyre.

Gruaja u rrëzua në tokë e plagosur rëndë, ndërsa i dyshuari qëndroi në vendngjarje deri në momentin e arrestimit nga policia. Para dëshmitarëve, ai raportohet të ketë thënë: “Nuk e dini çfarë më ka bërë ajo”.

Ndërkohë, një mike e viktimës deklaroi për gazetën gjermane: “Më pa me një shikim të ftohtë gjatë arrestimit”.

Gruaja e plagosur u dërgua në spital në gjendje të rëndë dhe aktualisht po lufton për jetën./albinfo.ch

Omega 3, rëndësia thelbësore që ka për trupin dhe mendjen

Posted on by Alb

Omega-3 janë acide yndyrore thelbësore për trupin dhe mendjen, të cilat nuk mund të prodhohen nga trupi dhe duhet të merren nga dieta. Ato gjenden kryesisht në peshqit e thellësive të ftohta, farat e linit dhe chia, dhe disa arra.

Përfitimet kryesore të Omega-3 përfshijnë:

1. Përmirësimi i shëndetit kardiovaskular – Ndihmojnë në uljen e triglicerideve dhe tensionit të gjakut, duke zvogëluar rrezikun e sëmundjeve të zemrës.

2. Mbështetje për trurin dhe shëndetin mendor – Ato përmirësojnë kujtesën, fokusin, dhe mund të ndihmojnë në parandalimin e sëmundjeve si Alzheimer.

3. Reduktimi i inflamacionit – Ndihmojnë në uljen e inflamacionit që mund të çojë në sëmundje kronike si diabeti dhe kanceri.

4. Përmirësimi i shëndetit të syve dhe lëkurës – Ndihmojnë në parandalimin e degjenerimit makular dhe përmirësojnë lagështinë e lëkurës.

5. Mbështetje për sistemin imunitar – Përforcojnë aftësinë e trupit për të luftuar infeksionet.

Për të përfituar, mund të konsumoni peshqit e pasur me omega-3, vajrat e farave të linit, chia dhe arra.

 

Burri therr gruan para djalit 7-vjeçar në Munih, dorasi dhe viktima raportohet se janë nga Kosova

Posted on by Alb

Gazeta gjermane “Bild” raportoi një ngjarje tragjike që ka ndodhur në Munih, ku një burrë nga Kosova, Samson K. (33), ka therur me thikë bashkëshorten e tij, Sabrina K. (31), në sy të djalit të tyre 7-vjeçar. Sipas informacionit të siguruar nga “Bild”, viktima ka marrë pesë therje, ndërsa bashkëshorti i saj është arrestuar pas krimit, transmeton albinfo.ch.

Ngjarja ka ndodhur pasi që burri kishte tentuar të marrë vajzën e tij katër vjeçe nga kopshti, por autoritetet e kopshtit e kishin ndaluar atë dhe ia kishin dorëzuar fëmijën nënës. Më pas, Sabrina K. kishte shkuar të merrte djalin e saj nga shkolla. Kur ajo ka arritur në afërsi të shtëpisë së saj, bashkëshorti i saj e ka sulmuar me thikë.

“Bild” ka siguruar informacione që lidhin të kaluarën e çiftit, duke theksuar se Samson K. kishte pasur probleme me dhunën familjare më herët. Ai ishte dënuar për dhunë ndaj bashkëshortes dhe kishte shkelur disa herë urdhrin e gjykatës që ndalonte kontaktet me të. Pas sulmit, Samson K. ka qëndruar pranë viktimës derisa është arrestuar nga policia, ndërsa fëmijët e çiftit janë marrë në kujdes nga autoritetet.

Pse është e rrezikshme që të vozisni verës me goma dimri?

Posted on by Alb

Shumë shoferë vendosin të mos i ndërrojnë gomat e dimrit kur vjen vera, ose thjesht harrojnë. Por mbajtja e gomave të dimrit gjatë sezonit të nxehtë nuk është vetëm e papërshtatshme – është e rrezikshme.

Gomat e dimrit janë të dizajnuara për temperatura të ulëta dhe përbërja e tyre është dukshëm më e butë se ajo e gomave verore. Kjo i bën ato të konsumohen më shpejt në asfalt të nxehtë, duke humbur efektivitetin dhe duke rrezikuar sigurinë në rrugë.

Sipas autoklubit gjerman ADAC, gomat e dimrit në kushte verore e rrisin dukshëm rrezikun e aksidenteve, sidomos për shkak të mbinxehjes dhe konsumimit më të shpejtë në asfalt.

Gjatë verës, kur temperaturat e asfaltit mund të arrijnë nga 30 deri në 36°C, distanca e frenimit rritet ndjeshëm me goma dimri. Në një test të kryer nga ADAC, një veturë me goma verore ndaloi pas 36.3 metrash me shpejtësi 100 km/h, ndërsa një tjetër me goma dimri ndaloi vetëm pas 41.9 metrash, duke lëvizur ende me 37 km/h kur vetura me goma verore kishte ndaluar plotësisht.

Gjatë ngasjes në verë, veçanërisht me ngarkesë të madhe apo me shpejtësi të lartë, gomat e dimrit kanë tendencë të mbinxehen. Kjo shkakton konsumim të gomave, duke e komprometuar stabilitetin e automjetit.

Prandaj, ekspertët këshillojnë të mos i përdorni gomat e dimrit gjatë verës, edhe nëse ato duken në gjendje të mirë.

 

 

Pse kohëve të fundit shumë njerëz vërejnë ‘rezistencë’ ndaj botoksit?

Posted on by Alb

Në vitet e fundit, botoksi ka fituar gjithnjë e më shumë popullaritet si trajtim estetik, i përdorur nga të rinj e të moshuar për të arritur një pamje më të freskët. Megjithatë, disa individë kanë vënë re se efektet e tij nuk janë më si më parë – një fenomen i njohur si “rezistenca ndaj botoksit”.

Çfarë është rezistenca ndaj botoksit?
Ky fenomen ndodh kur trupi zhvillon antitrupa ndaj botoksit, duke penguar efikasitetin e injeksioneve. Si pasojë, muskujt nuk paralizohen më si më parë dhe rrudhat mbeten të theksuara.

Shkaktarët e rezistencës
Shkaku i saktë i këtij fenomeni mbetet ende i paqartë. Megjithatë, disa studime sugjerojnë një lidhje të mundshme midis vaksinës kundër COVID-19 dhe ndryshimit të efekteve të botoksit, ndonëse ende nuk ka prova të mjaftueshme për ta konfirmuar këtë.

A është rezistenca ndaj botoksit një fenomen i përhapur?
Rastet e tilla janë të rralla. Në shumicën e rasteve, rritja e dozës ose përdorimi i një toksine alternative mund të ndihmojë. Për këtë arsye, është e rëndësishme të konsultoheni me një dermatolog të specializuar për të gjetur zgjidhjen më të përshtatshme.

 

Çfarë ndërprerjesh do të pasojnë nga grevat e transportit në Itali këtë javë?

Posted on by Alb

Pasagjerët që udhëtojnë drejt, nga dhe brenda Italisë këtë javë mund të përballen me vonesa dhe ndërprerje për shkak të disa grevave në transportin ajror dhe hekurudhor të planifikuara nga data 9 deri më 12 prill.

Udhëtimet ajrore

Asistentët e fluturimit të kompanisë ajrore me kosto të ulët EasyJet kishin paralajmëruar një grevë kombëtare katër-orëshe të mërkurën, më 9 prill, nga ora 10:30 deri në 14:30. Greva u thirr nga sindikatat FILT-CGIL, FIT-CISL dhe UIL pas dështimit të negociatave për përmirësimin e kontratave të punës, transmeton albinfo.ch.

EasyJet nuk kishte njoftuar për anulime fluturimesh deri të mërkurën. Pasagjerët këshillohen të kontaktojnë linjën ajrore për të konfirmuar statusin e fluturimeve të tyre.

Greva kombëtare katër-orëshe e stafit të aeroporteve u anulua më 3 prill nga sindikata CUB Trasporti, sipas Komisionit të Garancive për Grevat në Itali. Megjithatë, drejtuesit e mjeteve në aeroportet Linate dhe Malpensa në Milano pritej të grevonin në të njëjtën orar, sipas kalendarit të ministrisë së transportit.

Punonjësit e kompanisë menaxhuese të Aeroportit të Palermos, GESAP, gjithashtu do të grevonin nga ora 10:00 deri në 18:00.

Sipas ENAC (autoriteti italian i aviacionit civil), fluturimet e planifikuara ndërmjet orës 07:00-10:00 dhe 18:00-21:00 janë të mbrojtura me ligj dhe do të kryhen normalisht.

Në rast anulimi të fluturimit

Nëse udhëtoni në, nga ose brenda BE-së, keni të drejtën e rimbursimit ose rirezervimit, dhe linja ajrore duhet t’ju ofrojë zgjedhje. Nëse keni një fluturim të mëvonshëm dhe prisni më shumë se dy orë, keni të drejtë për ushqim dhe pije. Në rast anulimi pa paralajmërim, mund të kërkoni kompensim.

Udhëtimet hekurudhore

Një grevë 24-orëshe në hekurudha, thirrur nga sindikata SI-COBAS, do të zhvillohet nga ora 21:00 e 10 prillit deri në 20:59 e 11 prillit.

Trenord, që operon në rajonin e Lombardisë, paralajmëroi ndërprerje në shërbimet rajonale, periferike dhe në aeroportin Malpensa. Do të ofrohen shërbime minimale nga ora 06:00–09:00 dhe 18:00–21:00 të premten.

Ndërkohë, greva kombëtare 23-orëshe e planifikuar nga sindikata USB për stafin e Trenitalia, Trenord dhe Italo u shty për në 6 maj, pas një urdhri nga qeveria. Vetëm stafi i mirëmbajtjes së hekurudhave do të grevojë në datat 11-12 prill.

Trenitalia njoftoi se në rajonet Piemonte dhe Valle d’Aosta, do të ketë greva nga ora 03:00 e 11 prillit deri në 02:00 e 12 prillit, që mund të ndikojnë shërbimet rajonale. Trenat në distanca të gjata nuk do të preken.

Ndryshime në shërbim mund të ndodhin para dhe pas grevës. Trenitalia do të ofrojë shërbime minimale në oraret 06:00–09:00 dhe 18:00–21:00.

Për trena Intercity dhe Frecce, rimbursimi mund të kërkohet deri në orën e nisjes. Për trenat rajonalë, rimbursimi kërkohet deri në mesnatën para ditës së grevës.

 

Çfarë do të thotë marrëveshja e re e koalicionit në Gjermani për të huajt?

Posted on by Alb

Pas katër javësh negociata intensive, partitë kryesore konservatore dhe socialdemokrate në Gjermani kanë rënë dakord për krijimin e një qeverie të re. Si do të ndikojë ky koalicion i ri “i zi-kuq” në jetën e shtetasve të huaj që jetojnë në Gjermani?

Një qeveri e re, me qëllime të reja

Koalicioni i ri do të përbëhet nga CDU/CSU (Unionet Konservatore) dhe SPD (Partia Socialdemokrate), me Friedrich Merz si kancelar të ardhshëm. Kjo nuk është hera e parë që këto parti qeverisin bashkë – koalicioni i mëparshëm i tillë ishte në pushtet nga viti 2013 deri në 2021 nën udhëheqjen e Angela Merkel.

Këtë herë, sfidat janë më të mëdha: qëndrimet më të ashpra ndaj emigracionit, konflikte të reja globale, tensione me SHBA-në, kriza ekonomike dhe ndryshimet klimatike janë në krye të agjendës.

Pikat kryesore të marrëveshjes së koalicionit

Mbrojtja dhe ekonomia: Koalicioni synon të rrisë ndjeshëm investimet në mbrojtje dhe të stimulojë ekonominë. Kufizimi buxhetor i njohur si “frena e borxhit” është rishikuar për të lejuar më shumë shpenzime publike.

Emigracioni: Qeveria do të mbështesë emigracionin e fuqisë punëtore të kualifikuar, por njëkohësisht do të përforcojë masat për dëbimin e azilkërkuesve që u është refuzuar qëndrimi. Po ashtu, pritet të krijohet një agjenci e re për ndihmën në punësim dhe integrim – “Agjencia Punë & Qëndrim”, transmeton albinfo.ch.

Shtetësia: Ligji për shtetësinë e dyfishtë që hyri në fuqi në vitin 2024 do të mbetet në fuqi. Megjithatë, rruga e përshpejtuar trevjeçare për shtetësi për të huajt “me integrim të shkëlqyer” do të hiqet, duke ruajtur kërkesën standarde të pesë viteve qëndrimi.

Testet e gjuhës: Të gjithë fëmijët katërvjeçarë me sfond migrimi do t’i nënshtrohen testimeve të detyrueshme për gjuhën.

Masa sociale dhe ekonomike:

Nuk do të ketë rritje të taksave.

Reduktim i tatimit për të ardhurat e ulëta dhe të mesme.

Pagesat shtesë (overtime) do të jenë pa tatim.

Rritje e planifikuar e pagës minimale në 15 euro/orë nga viti 2026.

Rritje e ndihmës për prindërit dhe mbështetje për punëtorët e moshuar që vazhdojnë të punojnë.

“Bürgergeld” (ndihma për papunësi) do të zëvendësohet me një sistem të ri më të rreptë të të ardhurave bazë.

Bileta “Deutschlandticket” do të vazhdojë të jetë e vlefshme, por çmimi mund të rritet.

Çfarë do të thotë kjo për të huajt në Gjermani?

Qeveria e re synon të balancojë nevojën për punëtorë të kualifikuar me një qëndrim më të ashpër ndaj migrimit të parregullt. Ligji për shtetësinë e dyfishtë është një lajm i mirë për shumë të huaj, por heqja e rrugës së përshpejtuar për nënshtetësim është një tërheqje e dukshme.

Në përgjithësi, politika e qeverisë së ardhshme do të ndikojë drejtpërdrejt në jetën e të huajve në Gjermani – nga mundësitë për shtetësi, në sistemin arsimor, tregun e punës dhe shpenzimet e përditshme.

Cilat produkte pritet të preken nga rritja e çmimeve në Austri pas tarifave të Trump?

Posted on by Alb

Tensionet tregtare mes Shteteve të Bashkuara dhe Bashkimit Europian vazhdojnë të përshkallëzohen dhe pasojat e tyre nuk do të ndihen vetëm nga kompanitë e mëdha. Ndërsa BE-ja përgatitet të vendosë tarifa hakmarrëse ndaj një game të gjerë të produkteve amerikane, artikuj të përditshëm si vezët, sallamet dhe edhe fijet dentare mund të bëhen më të shtrenjta për konsumatorët në Austri.

Pse pritet rritje çmimesh?

Gjithçka nisi pasi presidenti amerikan Donald Trump shpalli tarifa të reja për importet nga BE-ja, përfshirë një tarifë të përgjithshme prej 20 përqind dhe një tarifë të veçantë 25 përqind për makinat e importuara. Kjo shkaktoi reagime të ashpra nga zyrtarët europianë, të cilët nisën menjëherë përgatitjen e kundërmasave.

Në përgjigje të tarifave amerikane mbi çelikun dhe aluminin, Komisioni Europian ka planifikuar të vendosë tarifa prej 25 përqind mbi produkte të caktuara amerikane. Disa prej tyre do të hyjnë në fuqi më 16 maj, ndërsa të tjerat më 1 dhjetor. Në listën e produkteve të synuara përfshihen diamantet, vezët, sallamet, mishi i pulës, bajamet, soja dhe edhe artikuj të zakonshëm si fijet dentare, transmeton albinfo.ch.

Sa më shumë do të paguajnë konsumatorët?

Për blerësit në Austri, kjo do të thotë rritje të dukshme çmimesh në raftet e supermarketeve. Produktet që importohen drejtpërdrejt nga SHBA ose që përmbajnë përbërës të origjinës amerikane do të preken më shumë, pasi shitësit zakonisht i kalojnë kostot shtesë te konsumatorët.

Nëse blini rregullisht bajame të importuara nga SHBA apo sallame me markë amerikane, një tarifë shtesë prej 25 përqind mund ta rëndojë ndjeshëm faturën mujore të ushqimeve.

A do të preken edhe produkte të tjera?

BE-ja ka shqyrtuar gjithashtu tarifa të larta për produkte si whiskey bourbon, verëra dhe produkte bulmeti, duke përfshirë një tarifë të mundshme deri në 50 përqind për bourbon-in. Megjithatë, këto nuk do të zbatohen ende. Nëse lufta tregtare përshkallëzohet, disa produkte të tjera të zakonshme në shtëpitë austriake mund të preken gjithashtu.

Nga ana tjetër, Trump ka kërcënuar me tarifa edhe më të larta si përgjigje, duke propozuar deri në 200 përqind tarifë për pijet alkoolike nga BE-ja – një veprim që do të ndikonte në mënyrë të veçantë Italinë dhe Francën, eksportues të mëdhenj të verës.

Çfarë ndikimi do të ketë kjo për Austrinë?

Austria nuk importon shumë drejtpërdrejt nga SHBA, por është e lidhur ngushtë me zinxhirët e furnizimit europian. Shumë produkte bujqësore amerikane përdoren si përbërës në industrinë ushqimore të Europës, prandaj rritja e kostove të lëndëve të para mund të sjellë rritje të çmimeve edhe për produktet që prodhohen dhe shiten në Austri.

Çfarë pritet të ndodhë më tej?

Një datë kyçe është e mërkura, 9 prill, kur shtetet anëtare të BE-së do të votojnë për të finalizuar listën e produkteve që do të përfshihen në tarifat e reja. Ndërkohë, bisedimet tregtare mes SHBA-së dhe BE-së janë ende në zhvillim, por të dyja palët nuk shfaqin shumë gatishmëri për të bërë lëshime.

 

 

 

Gjërat që nuk lejohet t’i mbani në makinë në Austri

Posted on by Alb

Kur udhëtoni me makinë në Austri, nuk mjafton të respektoni vetëm rregullat e trafikut. Ekziston një listë befasuese e sendeve që nuk lejohen – ose të paktën nuk lejohen lirisht – të transportohen në automjetin tuaj. Ja çfarë duhet të dini për të shmangur gjoba të rënda apo probleme ligjore.

Thikat: disa lejohen, të tjerat jo

Ligjet për thikat në Austri janë relativisht të lehta krahasuar me vendet e tjera evropiane, por ka përjashtime të qarta. Janë të ndaluara armët e fshehura apo të kamufluara si për shembull “sword canes” (shkopinj me teh të fshehur) ose “throwing stars” (yll ndihmës për hedhje).

Mbajtja e një thike të zakonshme ose mjetesh shumëfunksionale (si “multi-tools”) nuk është problem, por përdorni gjykimin tuaj – shmangni çdo objekt që mund të ngatërrohet me armë apo që është i fshehur me qëllim, transmeton albinfo.ch.

Armët e zjarrit: rregulla të rrepta për transport

Për të zotëruar një armë në Austri ju nevojitet leje (Waffenbesitzkarte), ndërsa për ta mbajtur jashtë shtëpisë ju duhet edhe leje tjetër (Waffenpass), e cila është më e vështirë për t’u marrë.

Armët duhet të jenë të shkarkuara dhe të vendosura në një kuti të mbyllur. Municionet duhet të ruhen veçmas dhe nuk lejohet të bëni ndalesa gjatë transportit.

Kamerat e bordit (Dashcams): të lejueshme me kufizime

Edhe pse shumë të përhapura në Evropë, në Austri kamerat e bordit lejohen vetëm në rrethana të caktuara, për shkak të ligjeve të privatësisë. Ato duhet të filmojnë vetëm rreth makinës dhe të mos regjistrojnë vazhdimisht.

Filmimet duhet të aktivizohen vetëm në raste incidentesh. Shpërndarja e videove në rrjete sociale mund të sjellë gjoba të larta.

Aplikacionet e radarëve dhe trafikut: përdorim i kufizuar

Aplikacionet që tregojnë radarin, çmimet e karburantit apo trafikun lejohen vetëm nëse janë të montuara si pajisje navigimi dhe nuk përdoren gjatë drejtimit. Aplikacionet që zbulojnë vendndodhjen e policisë apo radarëve janë të ndaluara.

Qentë: duhen siguruar mirë, ndryshe gjobë

Në Austri, qentë konsiderohen “ngarkesë” dhe duhet të sigurohen siç duhet gjatë transportit. Moszbatimi i këtij rregulli mund të sjellë gjoba deri në 5,000 euro. Zgjedhjet më të sigurta janë kutitë metalike në bagazh për qentë e mëdhenj, ose transportues të siguruar në sedilje për të vegjlit.

Personat jashtë vendit të duhur ose pa rrip sigurimi

Çdo pasagjer në makinë – përpara apo mbrapa – duhet të ketë rrip sigurimi nëse sedilja është e pajisur me të. Shoferi është përgjegjës për fëmijët nën 14 vjeç, ndërsa më të rriturit janë vetë përgjegjës.

Telefonat: vetëm “hands-free”

Gjatë drejtimit, përdorimi i telefonit lejohet vetëm me pajisje “hands-free”. Telefonin nuk duhet ta mbani në dorë as për pak sekonda. Edhe thjesht ta mbani mes shpatullës dhe kokës sjell gjobë prej 100 euro, që mund të shkojë deri në 140 euro ose burgim të shkurtër nëse nuk paguhet.

Nuk lejohet as vendosja e destinacioneve në GPS gjatë ngasjes, dërgimi i mesazheve, kontrollimi i rrjeteve sociale apo ndërrimi i këngëve.

 

Amerikanët presin çmime më të larta pas tarifave nga Trump

Posted on by BR

Shumica e amerikanëve po përgatiten për çmime më të larta në një gamë të gjerë mallrash të konsumit pas njoftimit të presidentit Donald Trump për të vendosur tarifa të reja gjithëpërfshirëse ndaj importeve nga pjesa më e madhe e botës, thuhet në një sondazh të Ipsos, sipas “Reuters”.

Sondazhi treditor, zbuloi se 73% e të anketuarve mendonin se çmimet në gjashtë muajt e ardhshëm do të rriteshin për artikujt që blejnë çdo ditë – pasi tarifat e reja të hynin në fuqi pothuajse ndaj të gjitha importeve.

Vetëm 4% e të anketuarve mendonin se çmimet do të binin dhe pjesa tjetër nuk priste asnjë ndryshim ose nuk i ishin përgjigjur pyetjes.

Njoftimi i Trump javën e kaluar për rritjen më të madhe të tarifave të SHBA-së ndër dekada – tronditi “ëall Street” pasi shumë ekonomistë parashikuan se ato do të shkaktonin rritjen e çmimeve dhe një recesion në SHBA dhe në pjesën tjetër të botës, shkruan ATSH, transmeton albinfo.ch.

Rreth 57% e të anketuarve në sondazh – duke përfshirë një të katërtën e të anketuarve nga Partia Republikane e Trump – kundërshtuan tarifat e reja, të cilat përfshijnë tarifa prej të paktën 10% për importet nga pothuajse çdo vend.

Rreth 39% e të anketuarve mbështetën tarifat e reja dhe 52% thanë se ishin dakord me argumentin e administratës Trump – se vendet e tjera kishin përfituar nga SHBA-ja kur bëhej fjalë për tregtinë ndërkombëtare.

Trump, shpesh e ka përmendur këtë pikëpamje – si një arsye për të vendosur barriera të reja tregtare – duke thënë se ato do të nxisin një bum në prodhimin e SHBA-së.

Ndërsa 44% e të anketuarve thanë se nuk ishin dakord me këtë pikëpamje. Amerikanët janë ndarë kryesisht sipas linjave partiake – lidhur me vendimin për tarifa më të larta ndaj importeve.

Gjysma e të anketuarve – duke përfshirë pothuajse të gjithë republikanët – thanë se ishin dakord me deklaratën se çdo “dhimbje” ekonomike afatshkurtër ia vlente për ta bërë SHBA-në më të fortë në terma afatgjatë”.

Gjysma tjetër – duke përfshirë pothuajse të gjithë demokratët – nuk ishin dakord. Sondazhi – i cili u krye në internet dhe në mbarë vendin – anketoi 1027 të rritur amerikanë.

Franga zvicerane “fituesja” më e madhe nga tarifat e Trumpit – por çfarë ndodh me konsumatorët zviceranë?

Posted on by Alb

Ndërsa tregjet financiare vazhdojnë të bien pas hyrjes në fuqi të tarifave të reja doganore të vendosura nga Donald Trump më 9 prill, vlera e frangës zvicerane është rritur ndjeshëm.

Pse ndodh kjo dhe çfarë do të thotë për ekonominë dhe popullsinë e Zvicrës?

Tarifat – që arrijnë deri në 31 për qind për eksportet zvicerane drejt Shteteve të Bashkuara – po ndikojnë jo vetëm në ekonominë e Zvicrës, por edhe në xhepat e konsumatorëve, pasi Indeksi i Tregut Zviceran ka rënë mesatarisht mbi 5 për qind.

Ndërkohë, monedha zvicerane është forcuar ndjeshëm kundrejt dollarit amerikan gjatë natës nga 8 në 9 prill, duke arritur në 0.8381 cent – niveli më i lartë që nga vera e vitit 2011.

Vetëm një javë më parë, dollari vlente mbi 88 cent kundrejt frangës.

Franga është forcuar edhe kundrejt euros: me një kurs prej 0.9272 cent, ajo po afrohet me nivelet historike, sipas analistëve të Commerzbank, të cituar nga media zvicerane, transmeton albinfo.ch.

Për krahasim, një javë më parë një euro shkëmbehej me gati 95 cent zviceranë.

Sipas bankës, franga është “pa dyshim fituesja e kësaj politike doganore amerikane dhe përfaqëson një shembull klasik të një ‘strehe të sigurt’.”

Çfarë do të thotë kjo në praktikë?

Mos e ngatërroni me parajsë fiskale (që Zvicra nuk është më), franga zvicerane ka treguar rezistencë ndaj krizave globale shumë më tepër se monedhat e vendeve të tjera.

Në fakt, gjatë dekadave të fundit, vlera e frangës është rritur, ndërkohë që monedhat e tjera janë dobësuar.

Kjo qëndrueshmëri financiare, e kombinuar me stabilitetin politik, ekonomik dhe social të Zvicrës, si dhe inflacionin e ulët, ka bërë që franga të shihet si një valutë e fortë dhe e sigurt për investime.

Kjo është arsyeja pse investitorët e huaj preferojnë të blejnë franga në kohë pasigurie ekonomike apo politike.

Po për ekonominë zvicerane, është lajm i mirë?

Një valutë e fortë është lajm i mirë për kompanitë që merren me import, pasi produktet e huaja bëhen më të lira. Por për kompanitë eksportuese, kjo është problem, sepse produktet zvicerane bëhen më të shtrenjta jashtë vendit.

Po për konsumatorët zviceranë?

Në përgjithësi, kur një monedhë forcohet, konsumatorët përfitojnë në disa mënyra.

Kursi i këmbimit më i favorshëm e bën më të lirë çdo mall që importohet nga jashtë. Gjithashtu, blerjet në vendet e eurozonës bëhen më të leverdishme, pasi franga ka më shumë fuqi blerëse jashtë se sa brenda vendit.

Po ashtu, udhëtimet jashtë vendit mund të jenë më të përballueshme – të paktën sa i përket akomodimit dhe ushqimit.

Megjithatë, franga e fortë nuk e ul koston e udhëtimeve – çmimet e biletave të avionëve, trenave dhe karburantit mbeten ende të larta.

 

Industria zvicerane e djathit në krizë, prodhuesit detyrohen të ndërpresin veprimtarinë

Posted on by Alb

Fabrika tradicionale e djathit “Chäsi Arni” në Emmental të Bernës po përballet me një mbyllje të mundshme. Arsyeja? Rënia e ndjeshme e kërkesës për djathin Emmentaler – një ikonë zvicerane – po i detyron prodhuesit të ndërpresin veprimtarinë.

Pse po ndodh kjo?

Grupi Cremo nga Friburgu, blerësi kryesor i djathit Emmentaler AOP nga Arni, ka vendosur të tërhiqet përfundimisht nga tregtia e këtij produkti. Pas përpjekjeve të shumta për të gjetur një partner të ri distributimi, pa sukses, fabrika e vogël me pesë punonjës pritet të ndalë prodhimin përfundimisht brenda tre javësh – më së voni deri në gusht, transmeton albinfo.ch.

Një problem më i gjerë

Situata në Arni është vetëm një shembull i vështirësive që po kalon industria zvicerane e djathit Emmentaler. Në tregjet e huaja – veçanërisht në Itali, blerësin kryesor – ky djathë po humb terren përballë alternativave më të lira. Një goditje tjetër erdhi nga vendimi i BE-së në vitin 2023 për ta klasifikuar emrin “Emmentaler” si një term të përgjithshëm, duke e pamundësuar mbrojtjen si markë tregtare. Tani, çdo djathë mund të quhet “Emmentaler”, edhe nëse nuk vjen nga Zvicra.

Shifra që flasin vetë

Në vitin 2023, eksportet zvicerane të Emmentalerit ranë me pothuajse 12%, nga 8,995 tonë në 7,943 tonë. Ky trend negativ pasqyron sfidat që lidhen me inflacionin, forcimin e frangës zvicerane dhe konkurrencën në rritje në tregjet ndërkombëtare.

Mbylljet vazhdojnë

Në prill 2024, fabrika e madhe e djathit në Neudorf (Luzern) u mbyll. Po ashtu, u ndal edhe prodhimi në Riggisberg (Bernë) dhe Sagen (Luzern) – një valë mbylljesh që po prek gjithnjë e më shumë prodhuesit tradicionalë.

Mungesa e vezëve po detyron industrinë ushqimore të mendojë ndryshe

Posted on by Alb

Rritja e kërkesës dhe eliminimi i pulave për shkak të gripit të shpendëve kanë rritur çmimet e vezëve, duke i dhënë mundësi zgjidhjeve vegane që të tërheqin më shumë vëmendje.

Që nga janari i vitit 2022, Shtetet e Bashkuara kanë regjistruar mbi 1,600 shpërthime të gripit të shpendëve në industrinë e pulave – rishfaqja më e madhe e virusit që prej vitit 2016. Viruset e gripit aviar të nëntipit H5N1 janë shumë të rrezikshëm dhe mund të shkaktojnë deri në 100% vdekshmëri tek pulat. Sipas Qendrave Amerikane për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve (CDC), mbi 168 milionë zogj kanë vdekur ose janë therur për shkak të pranisë së virusit shumë patogjen HPAI A(H5), t4ansmeton albinfo.ch.

Kjo humbje e pulave që bëjnë vezë ka çuar në rritje rekord të çmimeve të vezëve në SHBA, duke e detyruar qeverinë të ndërhyjë.

Në një artikull për Wall Street Journal në shkurt, Sekretarja Amerikane e Bujqësisë, Brooke Rollins, kritikoi administratën Biden për mungesë veprimi dhe njoftoi një financim prej 1 miliard dollarësh për mbrojtjen e industrisë së shpendëve dhe uljen e çmimeve të vezëve, përveç kompensimeve për fermerët që detyrohen të therrin shpendët.

Edhe industria evropiane në krizë

Edhe Evropa është prekur. Sipas Organizatës Botërore të Shëndetit të Kafshëve, që nga viti 2021 janë raportuar rreth 134 milionë raste të therjes së shpendëve për shkak të gripit aviar. Tregu evropian i vezëve ende nuk është rikuperuar plotësisht.

Në Zvicër, janë regjistruar disa raste të gripit të shpendëve në zogj të egër dhe të butë, dhe autoritetet kanë vendosur masa për mbylljen e shpendëve në zonat e prekura. Megjithatë, nuk ka pasur therje masive.

Kërkesa për vezë ka vazhduar të rritet për shkak të perceptimit të tyre si ushqim i shëndetshëm dhe trendit drejt dietave të pasura me proteina. Shtatorin e kaluar, qeveria zvicerane rriti kuotën e importit për vezë me taksë të ulët me 7,500 tonë (rritje 43%) për të përmbushur kërkesën. Supermarketet, veçanërisht Migros, kanë pasur vështirësi për të mbajtur raftet e mbushura.

Sipas Migros, në vitin 2024 kërkesa për vezë u rrit me rreth 10%, ndërsa për vezët e freskëta të lira nga Zvicra edhe më shumë. Kjo kërkesë nuk përmbushet dot nga prodhimi vendas dhe importet gjithashtu përballen me kufizime për shkak të kërkesës së rritur në të gjithë Evropën.

Një sektor që mund të përfitojë nga kjo situatë janë alternativat bimore për vezët. Edhe pse më pak të njohura se zëvendësuesit e mishit, këto produkte po fitojnë terren, sidomos mes konsumatorëve që ndjekin stil jete etik dhe ekologjik.

Kompania Just Egg nga San Francisko prodhon vezë nga fasulja mung dhe ka parë rritje të ndjeshme për shkak të mungesës së vezëve tradicionale. Sipas drejtuesit të marketingut, Thomas Rossmeissl, “rreth 91% e konsumatorëve tanë nuk janë veganë apo vegjetarianë, por 56% kthehen për të blerë sërish – kjo tregon një ndryshim të qëndrueshëm në zakonet e blerjes së vezëve”.

Edhe në Zvicër, interesimi për zëvendësuesit bimorë të vezëve është rritur. Kompania zvicerane EggField përdor qiqra dhe bizele për të rikrijuar shijen dhe strukturën e vezëve për përdorim në gatim apo pjekje.

Sipas bashkëthemeluesit dhe CEO-s, Silvan Leibacher, “këtë tremujor kemi shitur 53% më shumë se në të njëjtën periudhë të vitit të kaluar – zëvendësimi i vezëve është bërë temë e rëndësishme në industri”.

EggField furnizon restorante dhe furra buke në Zvicër dhe ka partnerë ndërkombëtarë si Bäko dhe German Producers. Rreth 40 kompani të mëdha ushqimore nga BE aktualisht janë në fazën e testimit të produkteve të tyre, për të reduktuar rrezikun nga mungesat e ardhshme dhe rritjet e mundshme të çmimeve.

Ndërsa gjigantët si Nestlé dhe Lindt & Sprüngli nuk janë prekur ndjeshëm për shkak të përdorimit të ulët të vezëve në produktet e tyre, tendenca për alternativa është e dukshme në mbarë sektorin ushqimor.

 

Parlamenti zviceran kërkon që fishekzjarret të lejohen vetëm me autorizim

Posted on by Alb

Kushdo që dëshiron të ndezë fishekzjarrë në të ardhmen, do të duhet të marrë leje paraprakisht. Kjo është kërkesa e komisioneve parlamentare përkatëse, të cilat synojnë të përfshijnë shqetësimet e një iniciative popullore që dëshiron të ndalojë zhurmën e fortë të fishekzjarrëve në Kushtetutë, transmeton albinfo.ch.

Komisioni për Shkencë, Arsim dhe Kulturë i Këshillit të Shteteve (WBK-S) ka miratuar në parim një kundërpropozim ligjor ndaj iniciativës popullore “Për një kufizim të fishekzjarrëve (Iniciativa për Fishekzjarrët)”, sipas shërbimeve parlamentare. Vendimi u mor me dhjetë vota pro dhe një kundër.

Cila është përmbajtja e ndryshimit?

Kërkesa për leje do të aplikohet vetëm për fishekzjarrët që nuk kanë efekt vizual, siç janë shpërthyesit e zakonshëm me zhurmë të lartë. Ndërkohë, fishekzjarrët me efekte vizuale – siç janë vullkanet – do të mbeten të lejuar pa nevojën për autorizim.

Komisioni homolog i Këshillit Kombëtar tani mund të fillojë përgatitjen e legjislacionit përkatës. Nëse ndjeket linja e WBK-S, do të ekzistojë një rregullore specifike për fishekzjarrët pa efekt vizual, pa ndaluar plotësisht fishekzjarrët apo kërkuar leje për të gjithë.

Fillon puna për Eurovizion në Bazel

Posted on by BR

Ka nisur puna në St. Jakobshalle në Bazel për Festivalin e Këngës në Eurovizion.

Konkursi do të fillojë për pak më shumë se një muaj, transmeton albinfo.ch.

Salla është mbyllur dhe materialet e para po sillen. Konkursi do të ketë nevojë për të gjithë hapësirën në dispozicion – kështu që pishina dhe sheshi i akullit aty pranë janë gjithashtu të mbyllura – do të nevojiten si qendër mediatike, transmeton albinfo.ch.

Shfaqjet e para do të fillojnë më 13 maj – por objektet do të nevojiten para kësaj për provat.

Pensionet, taksat, migrimi: Çka parasheh programi i koalicionit të ri në Gjermani?

Posted on by albinfo.ch

Në një përmbledhje të planit të qeverisë së re të Gjermanisë, të publikuar nga gazeta gjermane Bild, janë shpallur disa vendime kyçe për të ardhmen e vendit, duke përfshirë pensionet, taksat dhe politikat e migracionit. Këtu janë disa nga pikat më të rëndësishme:

Pensionet: Niveli i pensionit do të fiksohet në 48 përqind deri në vitin 2031, një masë që synon të sigurojë stabilitet për pensionistët në vitet në vijim.

Taksat: Punonjësve do t’u ofrohet një lehtësim fiskal. Sipas marrëveshjes, norma tatimore do të hyjë në fuqi më vonë dhe do të jetë më e sheshtë, duke përfshirë një ulje të taksave për të ardhurat e ulëta dhe të mesme. Kjo do të ofronte lehtësim për shumicën e tatimpaguesve. Gjithashtu, rritja e taksave për personat me të ardhura të larta dhe bizneset e vogla dhe të mesme, një kërkesë e SPD-së, nuk do të zbatohet, përcjell albinfo.ch.

Ulja e taksave të korporatave: Koalicioni CDU/CSU-Red po planifikon një reformë investimesh, duke përfshirë një zhvlerësim të pajisjeve prej 30 përqind për vitet 2025, 2026 dhe 2027, dhe një ulje të taksës së korporatave me 1 përqind çdo vit nga viti 2028.

Migrimi: Përsa i përket migracionit, qeveria ka vendosur që refugjatët me status të kufizuar mbrojtjeje nuk do të lejohen të sjellin anëtarë të familjes për dy vjet. Gjithashtu, do të implementohen kontrolle kufitare dhe refuzime për azilkërkuesit. Merz ka njoftuar një ofensivë të re riatdhesimi.

Paga minimale dhe mbështetje për qytetarët: Qëllimi për pagën minimale është 15 euro në orë deri në vitin 2026, por vendimi do të mbetet në duar të komisionit të ekspertëve, punëdhënësve dhe punonjësve. Po ashtu, një bonus tatimor do t’u jepet pensionistëve që vazhdojnë të punojnë pas moshës së pensionit, deri në 2000 euro pa taksa.

Politikat e energjisë dhe ngrohjes: Plani i ri për energjinë e ndërtesave do të jetë më fleksibël dhe miqësor ndaj teknologjisë, duke shfuqizuar Aktin e Ngrohjes. Gjermania nuk ka plane për të rikthyer energjinë bërthamore, dhe do të promovojë lëvizshmërinë elektronike me stimuj blerjesh.

Të tjera ndryshime të rëndësishme:

Do të krijohet një Ministri e re për Dixhitalizimin dhe Modernizimin e Shtetit.

Shkollat do të mbështeten me një pakt të ri dixhital dhe një program investimi për rinovime.

Një Këshill i Sigurisë Kombëtare do të koordinojë çështjet kryesore të politikës së sigurisë.

Ky plan ambicioz synon të përmirësojë shumë aspekte të jetës sociale dhe ekonomike të Gjermanisë, duke ofruar një mbështetje më të madhe për punonjësit dhe pensionistët, ndërkohë që përpiqet të trajtojë edhe çështjet e migracionit dhe sigurisë, përcjell albinfo.ch.

 

Çmimet e transportit publik në Zvicër do të mbeten të pandryshuara deri në vitin 2026

Posted on by albinfo.ch

Aleanca SwissPass ka njoftuar të mërkurën se çmimet e transportit publik kombëtar në Zvicër do të mbeten të pandryshuara deri në vitin 2026, duke theksuar se ky vendim është marrë për shkak të tendencave pozitive të të ardhurave. Këshilli Strategjik i Aleancës SwissPass, i cili bashkon 250 kompani transporti, përfshirë SBB, mori këtë vendim në mbledhjen e tij të 4 prillit.

Sipas Aleancës, çmimet e pasagjerëve vendas nuk do të rriten me ndryshimin e orarit në dhjetor të vitit 2025, pavarësisht nga situata financiare që mbetet e shtrënguar. Ky vendim është mbështetur nga disa faktorë, përfshirë rritjen e numrit të pasagjerëve dhe të ardhurave. “Produktet si Half-Fare PLUS dhe gama e re për të rinjtë janë tërhequr nga klientë të rinj dhe kjo ka kontribuar në rezultatet pozitive financiare”, tha Aleanca SwissPass, përcjell albinfo.ch.

Nga ana tjetër, autoritetet publike nuk kanë planifikuar të reduktojnë burimet financiare për transportin publik për vitin 2026, çka ka mundësuar këtë stabilitet në tarifat e transportit. Aleanca ka përjashtuar gjithashtu një rritje të mundshme të çmimeve për vitin 2025, duke u mbështetur në trendin pozitiv të numrit të pasagjerëve.

Për t’u kujtuar, rritja e fundit e çmimeve u regjistrua në vitin 2024, kur Aleanca SwissPass njoftoi një rritje mesatare prej 4.3% në çmimet e transportit, duke prekur kryesisht kartat e udhëtimit GA të klasit të dytë. Pas një peticioni me 28,000 nënshkrime kundër këtyre rritjeve, Aleanca arriti një marrëveshje me mbikëqyrësin e çmimeve, duke ulur rritjen në 3.5% për kartat e klasit të dytë, shkruan RTS.

Rritja e çmimeve në vitin 2024 u justifikua me kostot në rritje për pagat, mirëmbajtjen dhe energjinë, ndërsa çmimet nuk kishin ndryshuar që nga viti 2016, transmeton albinfo.ch.

Deputeti zviceran, kundër diskriminimit të kosovarëve në sigurimin e makinave

Posted on by albinfo.ch

Se shtetasit e Kosovës dhe të vendeve të tjera të Ballkanit si dhe të Turqisë paguajnë prime shumë më të larta të sigurimit për automjetet e tyre në krahasim me shtetasit zviceranë, kjo është një temë e njohur prej kohësh dhe e diskutuar gjerësisht në mediat zvicerane. Rreth kësaj janë bërë denoncime dhe mocione të ndryshme edhe në parlamentin federal por deri më tani, pa sukses, shkruan albinfo.ch.

Së fundi, deputeti i Dhomës Nacionale të Parlamentit të Zvicrës, Hasan Candan (me prejardhje turke-zvicerane) ka bërë një mocion drejtuar Këshillit Federal (qeverisë) që të veprojë kundër kësaj situate që ai e konsideron si diskriminim të qartë, bazuar në prejardhjen nacionale.

Për këtë temë ka publikuar sot një artikull gjithëpërfshirës gazeta Aargeuer Zeitung, të cilin po e transmetojmë me shkurtime.

Pasaporta e kuqe (zvicerane, të favorizon për disa qindra franga: “qytetarët zviceranë marrin sigurim shumë më të lirë të makinës sesa njerëzit nga Ballkani. Ky është një rast i qartë i diskriminimit”, thotë Hasan Candan. Deputeti nacional i PS-së i bën thirrje Këshillit Federal të veprojë.

Ai jep një shembull: Liridona Dizdari vjen nga Kosova. Infermierja e re prej disa kohësh është natyralizuar. Kjo, veç përparësive tjera i siguron asaj edhe një ndihmë në buxhetin familjar: Dizdari kursen qindra franga në vit për sigurimin e makinës. Ajo e kuptoi këtë vetëm pasi pyeti kolegët nga vendi i saj i prejardhjes. Dallimet në premium janë të mëdha dhe diskriminuese, thotë ajo për gazetën.

Tarifimi në bazë të kombësisë ka qenë temë mediatike prej vitesh. Jo më larg se vitin e kaluar, një analizë përkatëse nga shërbimi i krahasimit Comparis bëri bujë të madhe. Sipas studimit, shoferët e rinj nga Kosova dhe Maqedonia e Veriut (plus 74 për qind secila) si dhe nga Turqia (plus 73 për qind), për shembull, paguajnë prime dukshëm më të larta për sigurimin plotësisht gjithëpërfshirës (Voll Kasko) për një Mercedes-Benz GLC sesa shoferët zviceranë.

Shumë pak 20-vjeçarë ndodh të ngasin një makinë luksoze në rrugët zvicerane. Prandaj, infermierja futi në kalkulatorin e primit të sigurimit të dhënat e një gruaje pensioniste që jetonte në kantonin e Lucernit – njëra me pasaportë zvicerane, tjetra me pasaportë kosovare.

Rezultati: Ekziston një gjobë në bazë të origjinës jo vetëm për shoferët e rinj, por edhe për pensionistët, transmeton albinfo.ch. Për shembull, me sigurimin kasko për një VW Polo 1.0 TSI Basis të ri, gruaja  zvicerane në pension kursen 738 franga në krahasim me gruan e pensionuar kosovare me makinën lidere në treg Axa. Diferenca është 49 për qind.

Deputeti i PS-së nga Lucerni, Hasan Candan ka kohë që merret me temën e primeve të sigurimit të automjeteve. Ai kërkon: “Këshilli Federal duhet t’i japë fund këtij trajtimi të pabarabartë bazuar në kombësi”. Ky lloj dënimi kolektiv cenon parimin kushtetues të mbrojtjes nga diskriminimi.

Në një interpelancë, ai pyeti Këshillin Federal nëse do të ishte i përgatitur, si hap i parë, që praktikat e kompanive të sigurimeve të shqyrtoheshin nga Mbikëqyrësi i Çmimeve dhe Komisioni Federal i Racizmit. Candan thekson: “Ashtu si qytetarët zviceranë, njerëzit me pasaporta të huaja janë të varur nga një makinë për punë, për shembull në profesionet e kujdesit. Primet e larta të sigurimit dobësojnë në mënyrë të pajustifikueshme fuqinë e tyre blerëse”.

A janë pensionistët kosovarë më të rrezikshëm në trafik se pensionistët zviceranë?

Si vijnë tarifat e ndryshme? Siguruesit privatë ofrojnë prime, të përshtatura me rrezikun. “Për ta bërë këtë, ata formojnë grupe rreziku që grupojnë së bashku rreziqe me karakteristika të ngjashme”, thotë Thilo Kleine, zëdhënës i Shoqatës Zvicerane të Sigurimeve, trasnmeton albinfo.ch. Ata që i përkasin një grupi që përbën një rrezik statistikisht më të lartë dhe për këtë arsye konsiderohet se mund të marrë më shumë përfitime nga sigurimi, do të paguajnë prime më të larta.

Dhe: “Një rrezik statistikisht më i lartë ekziston kur një grup rreziku shkakton dëme dukshëm më shumë ose dëme më të shtrenjta se grupi i krahasimit”. Llogaritjet marrin parasysh karakteristika të tilla si kombësia, mosha, gjinia, vendbanimi, lloji i makinës, përvoja e drejtimit etj.

Zëdhënësja e Axa-s, Marion Fehr shton: “Është fakt që disa karakteristika kanë një ndikim statistikisht të rëndësishëm në shpeshtësinë dhe shtrirjen e pretendimeve (për pagesa sigurimesh)”. Është praktikë e zakonshme në mesin e siguruesve zviceranë që të pasqyrojnë këto diferenca në prime. Nëse primet do të standardizoheshin pa marrë parasysh statistikat e dëmeve, do të binte se grupet e njerëzve me më pak aksidente do të financonin ata me shumë aksidente, thotë Fehr, transmeton albinfo.ch. Kombësia është një nga disa kritere për llogaritjen e primeve të sigurimit të makinës.

E aplikuar në shembullin e kalkulatorit të premisë, kjo do të thotë: Pensionistet kosovare vozisin shumë më rrezik se gratë zvicerane të moshës së njejtë. Por, Hasan Candan dyshon për këtë. Ai kërkon që siguruesit të zbulojnë të dhënat e tyre statistikore dhe inkurajon Këshillin Federal të ndryshojë ligjin në përputhje me rrethanat. Nëse ky i fundit nuk identifikon nevojën për veprim, Candan mund të marrë me mend vazhdimin e presionit me iniciativa të mëtejshme.

Këshilli Federal mbron praktikën aktuale

Giulia Reimann e Komisionit Federal kundër Racizmit, nga ana tjetër, thotë se është ligjërisht e ndërlikuar të sigurohen kushte më të këqija të kontratës duke u nisur vetëm nga origjina kombëtare. Kjo praktikë duhet të klasifikohet si diskriminuese veçanërisht në ato raste kur “formimi i grupeve të rrezikut përjetëson stereotipet ekzistuese sociale dhe racizmin strukturor dhe kështu rreziku i stigmatizimit është i lartë”.

Ndërkaq, Këshilli Federal e ka mbrojtur regjimin aktual të primeve disa herë në të kaluarën, përcjell albinfo.ch. “Doktrina dhe praktika mbizotëruese pranojnë se dallimet e bazuara në kombësi nuk përbëjnë diskriminim në vetvete, por janë arsyet objektive ato që lejojnë trajtim të ndryshëm të shtetasve vendës dhe të huaj” kishte shkruar qeveria e vendit në vitin 2012 në përgjigjen ndaj një mocioni.

Gjashtë vjet më parë, po kjo qeveri kishte refuzuar të hiqte përkatësinë shtetërore nga llogaritja e rrezikut. Një argument për këtë ishte se tarifat e ndryshme nuk bazohen në paragjykime, por në të dhëna statistikore.

Por, deputeti Candan kundërshton këtë vlerësim – dhe thekson se në BE, normat e sigurimit nuk llogariten në bazë të origjinës.

Çmimet e shtëpive po rriten më shpejt në Evropë se në Zvicër

Posted on by albinfo.ch

Pas rimëkëmbjes nga pandemia e Covid-19, çmimet e banesave në Zvicër kanë njohur një rritje të qëndrueshme, por kjo rritje ka qenë modeste krahasuar me disa shtete të Bashkimit Evropian. Gjatë periudhës 2020-2022, gjatë pandemisë, kërkesa për shtëpi dhe apartamente ishte shumë e lartë, duke nxitur një treg të fuqishëm të pasurive të paluajtshme. Çmimet e shtëpive për familje u rritën me 5.5 për qind në vitin 2021, ndërsa ato për apartamentet u rritën me 6 për qind.

Megjithatë, me përfundimin e pandemisë, ky trend është ngadalësuar, por çmimet janë përsëri në rritje. Sipas Zyrës Federale të Statistikave, çmimet e pasurive të paluajtshme në Zvicër u rritën me 2.4 për qind në tremujorin e katërt të vitit 2024, krahasuar me të njëjtin tremujor të vitit të kaluar – një rritje relativisht e moderuar, transmeton albinfo.ch.

Në krahasim, çmimet e shtëpive në shtetet e Bashkimit Evropian u rritën mesatarisht me 4.9 për qind në të njëjtin periudhë. Vende të tilla si Bullgaria (+18.3 për qind), Hungaria (+13 për qind) dhe Portugalia (+11.6 për qind) regjistruan rritje të dukshme të çmimeve të pasurive të paluajtshme. Për më tepër, çmimet e banesave u rritën në 24 nga 27 vendet e BE-së.

Megjithatë, disa shtete të BE-së kanë shënuar një rënie të çmimeve: Finlanda dhe Franca raportuan një ulje të çmimeve të banesave me 1.9 për qind në tremujorin e katërt të vitit 2024, krahasuar me të njëjtin periudhë të vitit të kaluar, shkruan 20minuten, përcjell albinfo.ch.

Digitime sjell të ardhmen e zhvillimit digjital në duart e fëmijëve

Posted on by albinfo.ch

Në një epokë ku teknologjia po zhvillohet me ritme marramendëse, të përgatitësh brezin e ardhshëm për sfidat e së nesërmes nuk është më luks – është domosdoshmëri. Pikërisht me këtë vizion, Digitime sjell një iniciativë novatore për të frymëzuar dhe fuqizuar fëmijët: “Mastering Website Development”, një kurs online për WordPress, i menduar enkas për moshat 10 deri në 17 vjeç.

Ky program i veçantë është më shumë se një trajnim – është një udhëtim drejt krijimtarisë, teknologjisë dhe vetëbesimit. I udhëhequr nga ekspertë me mbi 6 vjet përvojë ndërkombëtare në kompanitë më të njohura zvicerane, kursi ofron një përzierje unike të teorisë dhe praktikës, duke përdorur WordPress si platformën kryesore të zhvillimit dhe AI-në si mjet për të nxitur kreativitetin.

Pse ky kurs është ndryshe?

  • 💡 Përmbajtje e përshtatur për moshën 10-17 vjeç: Kursi është ndarë në dy grupmosha për të respektuar ritmin dhe stilin e të mësuarit të secilit fëmijë.
  • 🌐 Online, nga çdo cep i botës: Trajnimi zhvillohet përmes platformës Digitime Learning Management System, duke i bërë leksionet të aksesueshme pa kufizime gjeografike.
  • 📚 32 njësi mësimore të shpërndara në 2 muaj me 2 seanca në javë – ritmi i përsosur për të mësuar pa u ndjerë i mbingarkuar.
  • 💸 Çmim simbolik: 80 euro në muaj, një investim i vogël për një të ardhme të madhe.

Çfarë do të mësojnë fëmijët?

✨ Të ndërtojnë faqe moderne dhe funksionale me WordPress
🤖 Të përdorin inteligjencën artificiale për krijim përmbajtjesh (blog, SEO, grafikë)
🧠 Të fitojnë aftësi reale të marketingut digjital dhe zhvillimit të web-it
🌍 Të mësojnë nga instruktorë të suksesshëm me përvojë ndërkombëtare
📈 Të zhvillojnë logjikën, kreativitetin dhe vetëbesimin për projekte reale

🗓️ Fillimi i kursit: 10 Prill 2025

⏳ Vendet janë të kufizuara – regjistrimet janë të hapura vetëm edhe për pak kohë!
🔗 Regjistrohuni këtu: https://digi-time.org/course/11

📞 Për pyetje, mos hezitoni të kontaktoni:
Rina Volina – +389 75 432 279 (Viber)
Shejla Sulejmani – +389 76 853 712 (Viber)

Bien çmimet e derivateve në Kosovë, nafta mund të zbresë deri në 1 euro për litër

Posted on by BR

Ditë më parë, ministrja në detyrë e Industrisë, Ndërmarrësisë dhe Tregtisë së Kosovës, Rozeta Hajdari, nënshkroi një vendim të ri që rregullon çmimet e naftës.

Përmes këtij vendimi u caktua edhe marzha e fitimit. Për shitjen me shumicë të naftës do të jetë 2 eurocentë për litër, ndërsa për shitjen me pakicë, marzha maksimale do të jetë 12 eurocentë për litër.

Çmimet e derivateve në tregun kosovar janë dukshëm më të lira.

Fadil Berjani nga Shoqata e Naftëtarëve ka thënë për Telegrafin se çmimet e derivateve sot në tregun kosovar sillen përafërsisht: nafta 1.18 cent deri në 1.28 cent dhe benzina 1.19 cent deri në 1.29 cent.

Berjani ka thënë se kësi çmime të lira nuk kemi pasur që tri vite.

“Nga dje ka zbritje prej 4 cent. Me tarifat e Trumpit dhe rënien e derivateve në bursa, ka gjasa që në Kosovë 1 litër naftë të jetë 1 euro. Çmimin e përcakton bursa dhe organizata prodhuese OPEC. Po kjo ulje që po ndodh është nga tarifat globale të Presidentit Donald Trump”, ka deklaruar Berjani, transmeton albinfo.ch.

Ai ka shtuar se nuk mund të paragjykojmë se si do të jenë çmimet në ditët në vijim.

Berjani ka theksuar se çmimet e derivateve në Shqipëri janë: nafta 1.89 cent dhe benzina 1.88 cent, ndërkaq në Serbi nafta 1.78 cent dhe benzina 1.79 cent. Sa i përket vendimit të MINT për marzhën, Berjani ka thënë se është vendim në kohën e gabuar.

“Kemi lëvizje globale të çmimeve të derivateve të naftës dhe ky vendim i dëmton bizneset. Ndërsa ky vendim kompanitë e mesme dhe të vogla i shkatërron, i falimenton. MINT është dashur të nxjerrë vendim për shportën e qytetarit, sepse nafta ka qenë gjithëherë më e lira në rajon, ndërsa shporta e qytetarit më e shtrenjta në Kosovë se në Gjermani”, ka thënë Berjani.

BE i kundërpërgjigjet SHBA-së me tarifa

Posted on by albinfo.ch

Vendet anëtare të Bashkimit Evropian kanë hapur rrugën për vendosjen e tarifave të para hakmarrëse, që do të variojnë nga 10 deri në 25 për qind, si përgjigje ndaj tarifave të vendosura nga presidenti amerikan Donald Trump. Sipas Komisionit Evropian, tarifat speciale për produkte si xhinset dhe motoçikletat nga SHBA, ndër të tjera, do të hyjnë në fuqi javën e ardhshme, shkruan albinfo.ch.

Kundërtarifa të tjera janë të planifikuara të vendosen në mes të majit dhe në fund të vitit, duke përfshirë gjithashtu produkte ushqimore si mishi i viçit, shpendët dhe agrumet, si portokallet dhe grejpfrutët. Për më tepër, tarifat shtesë për arrat dhe sojën pritet të hyjnë në fuqi në fillim të dhjetorit, shkruan Blick.