Kishat protestante në Zvicër në krizë për staf

Plotësimi i vendeve të lira të punës në kishat protestante të Zvicrës Qendrore është bërë një sfidë serioze. Për të përballuar këtë situatë, gjashtë kantone – Lucerni, Nidvaldeni, Obvaldeni, Schwyzi, Uri dhe Zugu – kanë vendosur të bashkëpunojnë ngushtë në procesin e rekrutimit.

“Është e parashikueshme që shumë pozicione do të duhet të mbushen gjatë viteve të ardhshme,” tha Lilian Bachmann, presidente e Këshillit Sinodal të Kishës Protestante të Kantonit të Lucernit. “Rreth një e treta e pastorëve do të dalin në pension brenda pesë viteve të ardhshme.”

Bachmann thekson se mungesa e fuqisë punëtore nuk është një fenomen lokal, por shfaqet në mbarë Zvicrën. Ajo shton se shumë njerëz nuk janë të vetëdijshëm për mundësitë interesante që ofrohen në kuadër të kishës: “Kemi vende pune në komunikim, administratë, muzikë apo edhe si organistë. Madje ofrojmë edhe praktikë tregtare,” transmeton albinfo.ch.

Një zyrë e re për të mbështetur rekrutimin

Për të përshpejtuar procesin e punësimit dhe për të promovuar më mirë këto mundësi, kishat po krijojnë një zyrë të përbashkët pranë Kishës Protestante të Lucernit. Kjo zyrë do të ofrojë informacione për të interesuarit përmes një platforme reklamuese dhe prezantimi të jetës së përditshme në këto profesione.

“Bashkëpunimi na lejon të bashkojmë burimet dhe të shfrytëzojmë sinergjitë,” shton Bachmann.

Të interesuarit për profesionin e pastorit mund të marrin pjesë në përgatitjen e pagëzimeve, dasmave apo ceremonive mortore, si dhe të vizitojnë shtëpitë e të moshuarve. Kishat gjithashtu planifikojnë pjesëmarrjen në panairin e arsimit ZEBI në Lucern.

Rishikim në vitin 2027

Aktualisht, rreth 500 persona punojnë në mënyrë të përhershme për Kishat Protestante në Zvicrën Qendrore. Bashkëpunimi i ri është parashikuar të zgjasë për dy vjet, dhe në vitin 2027 do të bëhet një vlerësim për të vendosur nëse do të vazhdojë edhe pas vitit 2028.

Një hap drejt sigurisë globale: Delegatët e OBSH-së bien dakord për një marrëveshje historike kundër pandemive

Pas më shumë se tre vitesh negociata të gjata dhe shpeshherë të tensionuara, delegatët e vendeve anëtare të Organizatës Botërore të Shëndetësisë arritën një marrëveshje në parim për një tekst që synon të forcojë mbrojtjen globale kundër pandemive të ardhshme.

“Ne kemi një marrëveshje në parim. Tani është koha që kryeqytetet të japin fjalën e tyre përfundimtare,” deklaroi Anne-Claire Amprou, bashkëkryetare e trupit negociator dhe ambasadore franceze për shëndetin global. Delegatët pritet të mblidhen sërish më 15 prill në Gjenevë për të përpunuar detajet dhe për të dhënë miratimin final, transmeton albinfo.ch.

Teksti do të kalojë në sitën përfundimtare gjatë Asamblesë Botërore të Shëndetësisë, e cila mbahet në maj, ku të gjitha shtetet anëtare të OBSH-së duhet të japin miratimin e tyre.

Atmosfera pas seancës maratonë prej 24 orësh ishte e mbushur me emocion: duartrokitje, përqafime dhe ndjenja lehtësimi për një hap të madh përpara. Drejtori i përgjithshëm i OBSH-së, Tedros Adhanom Ghebreyesus, që qëndroi me delegatët gjatë gjithë natës, u shpreh:

“Ky është një sinjal i fuqishëm. Ju sapo u bëtë pjesë e një kapitulli historik në përgatitjen për emergjencat globale.”

Ndër pikat më të nxehta të debatit ishte paragrafi 11 i dokumentit 30-faqësh, i cili trajton transferimin e teknologjive për prodhimin e produkteve shëndetësore, me fokus të veçantë tek vendet në zhvillim.

Shtetet e Amerikës Latine kërkuan me ngulm që ky transferim të jetë sa më i lehtë dhe i aksesueshëm – një kërkesë e mbështetur nga kujtimet e hidhura të pandemisë së Covid-19, kur vendet më të pasura grumbullonin vaksinat dhe testet, ndërsa pjesa tjetër e botës priste në radhë.

Në anën tjetër, disa vende të fuqishme, ku industria farmaceutike ka peshë të madhe ekonomike, shprehën rezerva ndaj transfertave të detyrueshme, duke insistuar se ato duhet të mbeten në bazë vullnetare.

Sipas burimeve diplomatike, ky ngërç është zbutur dhe një kompromis është arritur – edhe pse versioni final i tekstit ende nuk është bërë publik.

Alarm klimatik në Alpe: Akullnajat austriake drejt zhdukjes

Austria po humbet thesaret e saj të bardha – akullnajat që dikur mbulonin majat alpine po zhduken me ritme alarmante, duke ndezur sinjalet e emergjencës klimatike.

Sipas një studimi të ri të publikuar në revistën shkencore The Cryosphere, nëse temperatura globale nuk kufizohet në një rritje maksimale prej 1,5 gradë Celsius, shumica e akullnajave në Austri do të zhduken përfundimisht.

Studiuesit austriakë dhe britanikë që qëndrojnë pas këtij hulumtimi theksojnë se mes viteve 2006 dhe 2017, pesë akullnaja në rajonet Otztal dhe Stubai janë zhdukur plotësisht. Dhe kjo është vetëm maja e ajsbergut – fjalë për fjalë.

Temperaturat aktuale janë në rrugë të sigurt për të kapërcyer 2,7 gradë Celsius, çka sipas shkencëtarëve është fatale për akullnajat alpine, transmeton albinfo.ch.

“Dritarja e mundësive po mbyllet me shpejtësi”, paralajmëron Fabien Maussion, bashkautor i studimit dhe ekspert në Universitetet e Bristolit dhe Innsbruckut.

Sipas skenarëve të paraqitur, një pjesë e konsiderueshme e masave akullnajore në Tirol – por edhe në të gjithë vendin – do të zhduken në dekadat e ardhshme.

“Jemi dëshmitarë të fundit të një epoke. Kur një masë akulli nuk ka më lëvizje ose burim ushqimi, ajo nuk konsiderohet më akullnajë – është thjesht ‘akull i vdekur’”, shpjegon një studiues nga Instituti për Kërkimet Ndërdisiplinore të Maleve në kuadër të Akademisë Austriake të Shkencave (OAW).

 

 

Operacioni ndërkombëtar çmonton rrjetin evropian që furnizonte Hezbollahun me pjesë për dronë ushtarakë

Një operacion i përbashkët i shërbimeve evropiane të inteligjencës ka çuar në zbulimin dhe shkatërrimin e një rrjeti logjistik që, për gati një vit, ka furnizuar grupin libanez Hezbollah me komponentë për ndërtimin e dronëve ushtarakë. Lajmi u raportua nga prestigjiozja franceze Le Figaro, transmeton albinfo.ch.

Rrjeti vepronte në katër shtete – Spanjë, Francë, Gjermani dhe Britani e Madhe – dhe përdorte fasada të kompanive tregtare për të maskuar aktivitetet e tij të paligjshme. Hetimi nisi në Spanjë, kur Guardia Civil vuri re një sërë blerjesh të pazakonta që lidhen me teknologjinë e dronëve.

Të përfshirë në skemë janë shtetas libanezë, të cilët kishin grumbulluar pajisje të ndjeshme si sisteme udhëzimi elektronike, helikë, motorë me benzinë, më shumë se 200 motorë elektrikë si dhe sasi të mëdha rrëshire dhe materiali të përbërë – të gjitha të përdorshme në ndërtimin e avionëve të vegjël dhe dronëve.

Sipas autoriteteve, një pjesë e këtyre pajisjeve mund të ketë përfunduar tashmë në duart e Hezbollahut dhe të jetë përdorur në sulmet ajrore kundër Izraelit. Hetuesit dyshojnë gjithashtu se rrjeti po përgatitej për një ekspeditë detare me përmasa të mëdha, që u parandalua në kohë.

Bashkëpunimi mes shërbimeve të inteligjencës në disa vende europiane ishte vendimtar për finalizimin e operacionit, që rezultoi me arrestime dhe sekuestrimin e materialeve të ndaluara.

Ngjarja nënvizon rrezikun e vazhdueshëm që përbëjnë rrjetet e furnizimit të grupeve militante dhe forcon thirrjen për vigjilencë dhe bashkëpunim më të ngushtë ndërkombëtar për të parandaluar riarmatimin e organizatave terroriste.

 

 

Çfarë duhet të dini për udhëtimet e fundjavës së Pashkëve në Zvicër?

Ashtu si çdo vit, ditët para fundjavës së Pashkëve pritet të jenë të ngarkuara në rrugët zvicerane. Kjo është ajo që duhet të dini përpara se të shkoni.

Për shkak të nisjeve të festave, Zyra Federale e Rrugëve (ASTRA) pret bllokime të gjata trafiku dhe ndërprerje të mëdha të trafikut gjatë periudhës së Pashkëve, duke filluar nga e mërkura, 16 prill 2025.

Do të preken veçanërisht akset veri-jug të A2 (Gotthard) dhe A13 (San Bernardino). Trafik i rënduar pritet gjithashtu në rrugët hyrëse në rajone të njohura si Ticino.

“Përvoja tregon se në Pashkë, trafiku fillon të rritet herët pasdite të së mërkurës para festës publike. Që atëherë, udhëtarët duhet të presin vonesa të konsiderueshme dhe kohë pritjeje, veçanërisht në portalin verior të tunelit të rrugës Gotthard dhe në rrugën San Bernardino”, paralajmëroi ASTRA.

Vala e kthimeve në aksin jug-veri pritet nga fundi i ditës të dielën e Pashkëve, por shumë pushues do të nisin rrugën të hënën e Pashkëve, e cila është festë publike në pjesën më të madhe të Zvicrës, përveç Valais, Neuchâtel, Solothurn dhe Zug.

Mos u largoni nga autostrada

Për të shmangur pengesat, shumë shoferë priren të marrin rrugë alternative.

Megjithatë, sipas ASTRA-s, “ky fenomen i padëshirueshëm vendos një barrë për banorët e qyteteve që kufizohen me rrugët kombëtare dhe në fund paralizon trafikun në rajonet e prekura”.

Si rezultat, “trafiku lokal dhe transporti publik në rrugët kantonale dhe komunale është ndërprerë, dhe rreziku i aksidenteve rritet. Prandaj është e rëndësishme që udhëtarët të qëndrojnë në autostradë edhe në rast bllokimi të trafikut, qoftë edhe vetëm për respekt për popullatën lokale.”

Aty ku trafiku do të jetë më i rënduar

Gjatë pushimeve, prisni jo vetëm densitetin e zakonshëm të lartë të trafikut në zonat metropolitane të Cyrihut, Bazelit, Bernës, Lucernit, Lozanës dhe Gjenevës, por edhe pengesa shtesë në seksionet e mëposhtme:

Autostrada

A1, Gjenevë (përfshirë kalimin kufitar Bardonnex)

A1/A3, Cyrih

A1, Härkingen – Wangen a. A.

A1, Kirchberg – Schönbühl

A2/A3, Bazel (përfshirë pikat kufitare me Francën dhe Gjermaninë)

A2, Tuneli Belchen – Härkingen

A2/A14, rajoni i Lucernit (nga Stans-Nord / kthimet)

A2, Erstfeld – Biasca (tuneli rrugor Gotthard)

A3, Walenstadt – Reichenburg

A4, Axenstrasse

A8, Interlaken – Spiez

A8, Sarnen – Ndërkëmbimi Lopper

A1/A9, Lozanë

A9, La Veyre/Vevey – Bex-Nord

A12, Châtel-St-Denis – La Veyre/Vevey

A13, Sarganserland – Rothenbrunnen

A13, Andeer – Mesocco

Kalimet kufitare në A9 (Vallorbe, VD), A2 (Chiasso-Brogeda, TI) dhe A24 (Gaggiolo, TI)

Rrugët kryesore

Spiez – Kandersteg (largime)

Gampel – Goppenstein (kthehet)

Brunnen – Flüelen (Axenstrasse)

Göschenen – Andermatt

Raron – Brig

Bellinzona – Locarno

H338, Sihlbrugg – Hanegg (seksioni Hirzel)

Rrugë të ndryshme kryesore në Bernese Oberland, Graubünden dhe luginat anësore të Valais

Mënyra të tjera të transportit

Për shkak të punës së riparimit që po kryhet nga SBB në tunelin Simplon, përfshirë gjatë periudhës së Pashkëve, trenat BLS midis Brig dhe Iselle tani do të qarkullojnë vetëm çdo dy orë. Prandaj, koha e pritjes mund të rritet në të dy drejtimet, shkruan thelocal, transmeton albinfo.ch.

Koha e pritjes për nisje do të jetë gjithashtu e mundur midis orës 08:00 dhe 16:00 në stacionet e transferimit Furka (Realp), Lötschberg (Kandersteg) dhe Vereina (Klosters-Selfranga).

Bazuar në përvojën e kaluar, koha e pritjes për udhëtimet e kthimit ka të ngjarë të pritet midis orës 11:00 dhe 18:00 në Furka (Oberwald), Lötschberg (Goppenstein) dhe Vereina (Lavin-Sagliains).

A4 Axenstrasse: Transporti me biçikletë rifillon orarin veror

Nga 1 prilli, shërbimi i transportit me biçikletë në Axenstrasse ka rifilluar orarin e tij veror.

Anija do të qarkullojë midis 6:25 dhe 20:50 mes Brunnen dhe Sisikon, në të dy drejtimet.

Të gjitha informacionet, orari i përditësuar dhe një hartë e detajuar e ndalesave janë të disponueshme në faqen e internetit të FEDRO.

Ndalimi i biçikletave

Biçikletat dhe motoçikletat janë të ndaluara të udhëtojnë në rrugën nacionale midis Brunnen dhe Sisikon. Si alternativë, ASTRA ofron transport falas për njerëzit që udhëtojnë me biçikletë, motoçikletë ose mjete të ngjashme.

Trenat dhe varkat janë gjithashtu në dispozicion si një alternativë.

Zviceranët duan më shumë para për ushtrinë, por kundërshtojnë F-35

Popullsia zvicerane është në favor të dhënies së më shumë parave për ushtrinë, madje pothuajse një në dy qytetarë do të dëshironte të rriste shpenzimet ushtarake më shumë se sa janë miratuar deri më tani, duke kursyer në të njëjtën kohë në fushën e azilit, ndihmës zhvillimore dhe kulturës, transmeton albinfo.ch.

Në të njëjtën kohë, megjithatë, zviceranët janë kundër blerjes (tashmë të vendosur) të avionit F-35 të prodhimit amerikan, me një jo që është një shumicë mes mbështetësve të të gjitha palëve, sipas një sondazhi përfaqësues të publikuar sot nga SonntagsZeitung.

Tridhjetë e katër përqind e kampionit (mbi 35,000 njerëz të intervistuar në internet në fillim të prillit nga instituti i sondazheve Leewas) i konsiderojnë të mjaftueshme planet e Dhomave Federale në lidhje me forcimin e forcave të armatosura, por 42% do të donin të shpenzonin edhe më shumë, ndërsa vetëm 18% do të zgjidhnin një zgjerim më të moderuar dhe 6% nuk ​​u përgjigjën.

Në krye të atyre që duan t’i japin më shumë burime ushtrisë janë mbështetësit e PLR-së (53% janë në favor të kësaj qasjeje), UDC (48%) dhe Qendra (47%), por ideja për të blerë më shumë armë josh edhe ata që votojnë për Liberalët e Gjelbër (39%), Socialistët (28%) dhe të Gjelbrit (24%). Një hendek brezash është i habitshëm: ndërsa pothuajse gjysma e mbi 65-vjeçëve do të donin më shumë armë, vetëm një e treta e të rinjve midis 18 dhe 34 vjeç janë në favor.

Por ku t’i merrni paratë? Duke kursyer (49%) ose duke lehtësuar kufizimet e shpenzimeve (37%), në vend të taksave (16%). Sipas të intervistuarve, më pak duhet shpenzuar për kopshte (73%), ndihmë zhvillimore (50%), kulturë (38%), bujqësi (24%), transport rrugor (19%), subvencione për primet e sigurimit shëndetësor (13%), transport publik (11%), shërbime sociale si AHV dhe UA (9%), si dhe arsim dhe kërkim (4%).

Një pikë e diskutueshme është blerja e luftëtarit amerikan F-35. Në vitin 2020, popullsia zvicerane i kishte thënë ngushtë po (50.1%) parimit të blerjes së një avioni luftarak, i cili ende nuk ishte specifikuar në atë kohë. Zgjedhja u bë më pas në avionin e prodhuar nga Lockheed-Martin, u nënshkrua kontrata prej rreth 6 miliardë frangash (për 36 avionë) dhe tashmë janë paguar 700 milionë franga në SHBA: por popullsia nuk është aspak e lumtur, del nga sondazhi. Konkretisht, 66% janë kundër operacionit, vetëm 30% e mbështesin atë. Është interesante se opozita vjen jo vetëm nga ata që votojnë për të Gjelbrit (89% kundër) ose PS (84%), por edhe nga ata pranë PLR-së (55%) dhe UDC (51%).

Një shumicë prej 54% janë gjithashtu kundër vendosjes së shërbimit të detyrueshëm ushtarak për gratë, ndërsa 42% e të intervistuarve janë pro idesë. Qëndrimet ndaj çështjes ndikohen fuqishëm nga gjinia: meshkujt janë shumë më të bindur (50%) sesa femrat (vetëm 33%).

NATO mbetet një çështje e diskutueshme: vetëm 18% janë qartësisht në favor të anëtarësimit në aleancë, 19% janë disi pro, ndërsa 36% e refuzojnë idenë. Bashkëpunimi më i ngushtë me Paktin Atlantik mbështetet nga 71% e të anketuarve dhe 77% gjithashtu do të mirëprisnin rritjen e bashkëpunimit me BE-në në politikën e sigurisë.

 

Zelensky: Nëse nuk ndalet, Rusia do të nisë Luftën e Tretë Botërore

Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky ka paralajmëruar se Rusia do të përshkallëzojë luftën e saj në Ukrainë dhe se kjo mund të shkaktojë një konflikt global, nëse nuk ndalet së shpejti.

“Nëse nuk qëndrojmë të vendosur, ai do të përparojë më tej”, citohet të ketë thënë Zelensky. “Nuk janë thjesht spekulime të kota; kërcënimi është real. Qëllimi përfundimtar i (Vladimir) Putinit është të ringjallë perandorinë ruse dhe të rimarrë territoret që aktualisht janë nën mbrojtjen e NATO-s. Duke marrë parasysh të gjitha këto, unë besoj se kjo mund të përshkallëzohet në një luftë botërore”, ka deklaruar ai për CBS, transmeton albinfo.ch.

“Nuk do të ketë një vend të sigurt, nuk do të ketë një vend të sigurt për askënd”, shtoi ai.

Ndërkohë, i dërguari i posaçëm i presidentit amerikan Donald Trump, Steve Witkoff, ka kërkuar që të mbahen të hapura kanalet diplomatike me Rusinë, duke pretenduar muajin e kaluar se Putini “dëshiron paqe”.

I pyetur për ambiciet territoriale të presidentit rus përtej Ukrainës, Witkoff u përgjigj: “Unë thjesht nuk shoh se ai dëshiron të marrë të gjithë Evropën”.

Vetëdorëzohet kosovari, i dyshuar për vrasjen e partneres, nënë e tre fëmijëve

Është konfirmuar dyshimi ndaj burrit, i cili gjithashtu jetonte në Oberhausen. Kjo është arsyeja pse ai ishte në kërkim që nga e shtuna, thonë autoritetet ndjekëse, transmeton albinfo.ch. Kosovari është paraqitur të dielën në mbrëmje në një stacion policor në Kehl, Baden-Württemberg.

32-vjeçarja u gjet e pajetë në banesën e saj mbrëmjen e së premtes. Punonjësit e organeve përgjegjëse të qytetit kishin dashur më parë ta takonin atje. Por gruaja nuk e kishte hapur derën, shkruan faz.net. Policia e cila u njoftua më pas e gjeti trupin e pajetë në banesë.

Një autopsi e bërë pastaj zbuloi një “vdekje të panatyrshme”, thonë në polici. Gruaja ka ndërruar jetë si pasojë e dhunës. Policia dhe prokuroria publike ende nuk kanë dhënë detaje për rrjedhën e ngjarjeve dhe sfondin e krimit, përcjell albinfo.ch. Këto janë pjesë e hetimeve në vazhdim.

47-vjeçari është paraqitur në një stacion policie në Kehl (Baden-Württemberg) të dielën në mbrëmje dhe u arrestua atje. Vonë, në pasditen e të hënës (14 prill), ai do të sillej para një gjyqtari në Gjykatën e Qarkut të Duisburgut me kërkesë të Prokurorisë Publike të Duisburgut.

Rasti ka shkaktuar bujë dhe zemërim në të gjithë vendin gjatë fundjavës. Gjatë fundjavës, dyshimet ndaj partnerit 47-vjeçar të gruas u shtuan, saqë shtetasi kosovar nga Oberhauseni ishte në kërkim që nga e shtuna.

Rasti tragjik është ende misterioz në shumë aspekte, transmeton albinfo.ch. Sfondi i saktë dhe rrjedha e ngjarjeve janë tani pjesë e hetimit në vazhdim, raporton policia e Essen-it, e cila merr përsipër hetimet në raste të rënda si vrasja për autoritetin relativisht të vogël të policisë së qarkut në Oberhausen.

Sipas një zëdhënësi të qytetit Oberhausen, punonjësit e zyrës së mirëqenies për të rinjtë ishin larguar me dy fëmijët të premten kur askush nuk u kishte hapur derën. Fëmija më i vogël ishte ende në çerdhe në atë kohë dhe nuk ishte marrë nga nëna.

Sipas informacioneve të gazetës Bild, partneri i nënës së vrarë dyshohet se ishte vënë re për sulme të dhunshme edhe më parë.

Zvicra shpenzon gjysmë milion franga për të mbajtur akses në çipat e AI

Zvicra po shpenzon gjysmë milioni franga për të lobuar në Shtetet e Bashkuara, me qëllim që të sigurojë akses në teknologjinë më të fundit të inteligjencës artificiale, transmeton albinfo.ch.

Qeveria ka angazhuar firmën ligjore amerikane Akin Gump Strauss Hauer & Feld, e cila është një nga firmat më të fuqishme lobuese në Shtetet e Bashkuara.

Çështja qëndron në faktin se SHBA-ja po sjell rregulla të reja eksporti për aksesin në çipat më të avancuar të AI-së. Këta çipa do të jenë në dispozicion vetëm për “aleatët e besuar”, dhe aktualisht, Zvicra nuk ndodhet në atë listë.

Rregullat e reja pritet të hyjnë në fuqi muajin e ardhshëm.

Si mund ta ndryshojë ligjërisht emrin tim në Zvicër?

Nëse keni një arsye të vlefshme për të ndryshuar emrin me të cilin keni lindur, mund t’ju lejohet ta bëni këtë. Ja se si mund ta bëni këtë proces në Zvicër.

Në parim, në Zvicër, si pothuajse kudo në botë, emri që ju është vënë në lindje është emri që do të mbani për pjesën tjetër të jetës tuaj.

Ndërsa mbiemri juaj mund të ndryshojë pas martesës (veçanërisht nëse jeni grua, por jo vetëm – shih më poshtë), emri juaj i parë do të jetë pjesë e identitetit tuaj – si emocionalisht ashtu edhe ligjërisht.

Shumica dërrmuese e njerëzve janë mirë me këtë (edhe pse disave mund të mos i pëlqejë aq shumë emri i tyre), ndërsa një pakicë e vogël ndërmerr hapa për ta ndryshuar atë.

Në çfarë rrethanash mund të merrni një ‘identitet të ri’?

Arsyeja më e zakonshme është martesa, kur njëri ose të dy bashkëshortët mund të duan të ndryshojnë mbiemrat e tyre.

Ndryshe nga rasti në të kaluarën, kur gratë zakonisht merrnin mbiemrin e burrit të tyre, në ditët e sotme është e mundur edhe situata e kundërt – domethënë, burri mund të “përshtatë” emrin e gruas.

Ky proces është relativisht i thjeshtë: kur martoheni me një ceremoni civile (e cila është e detyrueshme në Zvicër, pavarësisht nëse keni një martesë fetare më pas), do t’ju pyesin se çfarë emri do të mbani – secili prej jush do të mbajë emrin e tij, apo do të keni të dy emrin e njërit bashkëshort.

(Vini re se që nga viti 2013, emrat me dy fuçi nuk janë lejuar, megjithëse legjislacionet kanë debatuar për rikthimin e tyre).

Çfarë ndodh nëse divorcoheni?

Do t’ju jepet një kohë e caktuar (zakonisht 90 ditë) për të vendosur nëse do të mbani emrin tuaj të martuar apo do t’i riktheheni atij që kishit më parë.

Një arsye tjetër për ndryshimin e emrit, edhe pse shumë më pak e zakonshme se martesa ose divorci, është operacioni i ndryshimit të gjinisë.

Në vitin 2018, qeveria vendosi që “individët transgjinorë dhe me variant gjinor duhet të jenë në gjendje të ndryshojnë regjistrimet e regjistrit civil për gjininë dhe emrin e tyre pa asnjë burokraci”, shkruan thelocal, transmeton albinfo.ch.

Këto janë situata mjaft të drejtpërdrejta, me relativisht pak burokraci të përfshirë në proces.

Nga ana tjetër, marrja e një emri ose mbiemri të ri – ose të dyja – për arsye të tjera përveç ndryshimit të gjendjes civile është më komplekse.

Çfarë do të duhet të bëni?

Ju nuk mund të vendosni vetëm për një trill që dëshironi të keni një identitet krejtësisht të ri.

Do t’ju duhet t’u jepni autoriteteve të gjendjes civile në kantonin tuaj arsye të qëndrueshme se pse vendosët të ndërmerrni këtë hap drastik.

Arsyet legjitime përfshijnë që emri juaj ka një ndikim negativ në jetën tuaj – për shembull, emri juaj është shumë i pazakontë ose që nxit tallje ose tallje nga të tjerët.

Kjo, meqë ra fjala, është arsyeja pse prindërit në Zvicër nuk lejohen t’u vënë fëmijëve emra që mund të dëmtojnë mirëqenien e tyre.

Nëse i përkisni kësaj kategorie fatkeqe, mund t’i bëni kërkesë zyrës tuaj të gjendjes civile lokale për një ndryshim emri, duke propozuar një alternativë për emrin tuaj të lindjes.

A është ky proces vetëm për shtetasit zviceranë, apo mund të përfitojnë edhe të huajt prej tij?

Thjesht fakti i të paturit një emër me tingull të huaj mund të mos konsiderohet një arsye mjaft e mirë për një ndryshim.

Megjithatë, që nga nëntori i vitit 2024, banorët zviceranë me emra që përfshijnë karaktere të veçanta nga gjuhët evropiane të ndryshme nga gjermanishtja ose frëngjishtja, tani mund të ndryshojnë mënyrën se si shkruhet emrat e tyre në regjistrat e vendit.

Një shembull është “c” me theks të mprehtë (ć) në kroatisht, dhe ^ e përdorur në gjuhë të tjera.

Pashkët 2025 në Austri: Çfarë duhet të dinë shoferët për trafikun, kufijtë dhe mbylljet?

Me Pashkët Katolike dhe Ortodokse që bien në të njëjtën fundjavë, shoferët në Austri duhet të përgatiten për bllokime të gjata trafiku, kontrolle të rrepta kufitare dhe mbyllje të lidhura me maratonën.

Pashkët në Austri është gjithmonë një kohë e ngarkuar – por në vitin 2025, do të jetë edhe më e egër se zakonisht. Me Pashkët Katolike dhe Ortodokse që bien në të njëjtën fundjavë këtë vit dhe pushimet shkollore në rritje të plotë në të gjithë Austrinë dhe pjesën më të madhe të Gjermanisë, rrugët pritet të jenë të mbushura me udhëtarë ditorë, familje dhe udhëtarë ndërkufitarë që nisen për një pushim pranveror.

Pra, nëse jeni duke planifikuar një udhëtim rrugor në liqene, duke shkuar në Ballkan për pushime, ose thjesht duke dalë për një ecje të së dielës së Pashkëve, ja çfarë duhet të keni parasysh – sipas perspektivës më të fundit të trafikut nga ÖAMTC.

Prisni bllokime trafiku – dhe jo vetëm të hënën e Pashkëve

Vala e udhëtimeve të Pashkëve nisi pasditen e së premtes, më 11 prill, kur nisën pushimet shkollore në Austri dhe shumë pjesë të Gjermanisë. Megjithatë, e Enjtja e Madhe dhe e Premtja e Madhe ka të ngjarë të kenë mbipopullimin më të keq, veçanërisht pasi e Premtja e Madhe është festë publike në Gjermani.

ÖAMTC pret që udhëtimi i kthimit të hënën e Pashkëve të jetë veçanërisht sfidues. Në pikat kufitare priten vonesa të gjata, veçanërisht ato me Hungarinë dhe Sllovakinë. Austria po rifut kontrollet kufitare këtë vit, gjë që mund të çojë në pritje për orë të tëra në pikat kryesore të kontrollit.

Nëse jeni duke vozitur përmes Nickelsdorf (A4), për shembull, mund të dëshironi të përgatiteni – është një nga vendkalimet ku pritja mbi një orë është mjaft e mundshme, transmeton albinfo.at.

Kontrollet kufitare dhe kalimet e mbyllura

Masa shtesë sigurie do të vendosen gjatë nxitimit të kthimit të Pashkëve. Kjo do të thotë jo vetëm pritje më të gjata në pikat kryesore kufitare të autostradave si Nickelsdorf (A4/M1) dhe Kittsee (A6/D4), por edhe mbyllje të kalimeve kufitare më të vogla për shkak të kontrolleve që lidhen me sëmundjen Afta Epizootike.

Kalimet e tjera të prekura përfshijnë Klingenbach (B16), Deutschkreuz (B62), Pamhagen (B51), Rattersdorf (B61) dhe Berg (B9), shkruan thelocal.

Nëse po planifikoni një udhëtim ndërkufitar, sigurohuni që të kontrolloni paraprakisht se cilat rrugë janë të hapura dhe ku priten kontrolle.

Punimet e mëdha rrugore mund t’ju ngadalësojnë

Udhëtarët e Pashkëve nuk do të luftojnë vetëm me trafikun – ata gjithashtu do të përballen me punimet në rrugë.

Dy pengesa kryesore dallohen: ura Luegbrücke në A13 dhe kantieri i ndërtimit të tunelit Werfen-Golling në A10. ÖAMTC paralajmëron për vonesa mbi një orë në të dyja zonat.

Dhe kjo nuk është e gjitha. Rrugët e tranzitit drejt jugut dhe lindjes – veçanërisht ato që çojnë në bregdetin e Adriatikut ose në Ballkan – do të kenë mbipopullim të madh për shkak të trafikut të pushimeve.

Linjat si A8 (Suben), A1, A21, S1 dhe A4 drejt Nickelsdorf pritet të jenë ndër më të ngarkuarat.

Maratona e Linzit: mbyllje rrugësh në qytet

Nëse jeni brenda ose rreth Linzit të dielën, më 13 prill, ka më shumë: Maratona e Linzit do të çojë në mbyllje të konsiderueshme të rrugëve në qendër të qytetit.

Autobahn Mühlkreis (A7) do të jetë i mbyllur midis Prinz-Eugen-Straße dhe Dornach nga ora 4 e mëngjesit deri në mesditë, dhe shumë rrugë të brendshme të qytetit gjithashtu do të bllokohen. Nëse po udhëtoni nëpër zonë, planifikoni devijime ose merrni parasysh transportin publik.

Udhëtarë ditorë dhe gjuetarë të luleve

Nuk është vetëm trafiku në distanca të gjata që do të jetë një problem.

Nëse moti është i mirë, prisni që mijëra njerëz të nisen për udhëtime ditore – veçanërisht në vendet piktoreske si Wachau, ku lulëzimi i kajsisë tërheq turma të mëdha të Pashkëve.

Trafiku do të jetë i rënduar në autostradën e Danubit (A22), autostradën ekspres Stockerau (S5) dhe rrugët B3 dhe B33 përgjatë të dy brigjeve të lumit. Në zonën e Salzburgut, udhëtarët ditorë nga Bavaria mund të kalojnë kufirin për një largim të shkurtër ose një udhëtim pazar, duke shkaktuar vonesa në Walserberg (A1) dhe Freilassing (B155).

Pushimet shkollore në Gjenevë do të ndryshojnë sërish

Pushimet shkollore në Gjenevë do të ndryshojnë vitin e ardhshëm.

Pas lobimit nga prindërit, festa Jeûne genevois, e cila gjithmonë bie të enjten, tani do të vijë edhe të premten. E premtja pas saj do të jetë gjithashtu festë, transmeton albinfo.ch.

Prindërit u ankuan se shumë fëmijë dukeshin “të sëmurë” në mënyrë të çuditshme të nesërmen.

Pashkët do të jenë një pushim 10-ditor, duke përfshirë të enjten para të Premtes së Madhe dhe më pas një javë pushim.

Ndërkohë, pushimi veror, i cili ishte shkurtuar në vitin 2022 – duke bërë që shkolla të fillonte në mes të gushtit – do të rikthehet në formatin e vjetër, por do të përfundojë dy ditë më herët.

Pas ndryshimit, shumë prindër u ankuan se ishte ende shumë nxehtë në mes të gushtit për të nisur shkollën dhe se fëmijët me prindër të divorcuar nuk kishin kohë të mjaftueshme për të ndarë kujdestarinë.

Zvicër: Shumë shi për momentin dhe kështu do të jetë moti në Pashkë

Pas gjysmës së parë të thatë të prillit, një model do të sjellë reshje të dendura gjatë gjithë javës, veçanërisht në jug të vendit. Do të bjerë edhe vija e borës.

Ndërsa moti i ngrohtë i javës së kaluar ende ju tundonte të qëndroni në bluzën tuaj, duke filluar nga e hëna, me siguri do të dëshironi të paketoni ombrellën tuaj: Pas një gjysmë të parë të muajit jashtëzakonisht të thatë, pritet të bjerë shi i madh në të gjithë Zvicrën këtë javë. Ndërsa reshjet janë një bekim, veçanërisht për veriun e vendit, reshjet e dendura mund të shkaktojnë probleme gjetkë, shkruan 20minuten.

Të hënën fillimisht do të ketë reshje vetëm sporadike, por të martën reshjet do të intensifikohen sidomos në Valais dhe Ticino. Duke filluar nga e mërkura, rrymat e ajrit në anën veriore të Alpeve do të zhvendosen dhe, të kombinuara me një rrymë jugore në veri, do të sjellin reshje në të gjithë Zvicrën deri të enjten, sipas Meteo Switzerland, transmeton albinfo.ch.

Në të njëjtën kohë, temperaturat do të bien edhe gjatë javës, duke arritur të enjten në shumë vende minimale prej gjashtë deri në dhjetë gradë Celsius. Pikërisht në kohën e Pashkëve, gjërat do të rikthehen sërish duke filluar nga e premtja, me rritje të temperaturave dhe kohë pas kohe me diell. Megjithatë, të dielën e Pashkëve priten reshje shiu, veçanërisht në Zvicrën qendrore.

Në gjysmën veriore të vendit, reshjet e moderuara prej dhjetë deri në 60 milimetra gjatë 72 orëve ka të ngjarë të ofrojnë lehtësim të shumëpritur: aktualisht ekziston një rrezik i konsiderueshëm i zjarreve në pyje në të gjitha kantonet, dhe në pjesë të kantoneve të Bernës dhe Graubünden ka madje një rrezik të lartë.

Ticino dhe Valais kërcënohen nga shiu

Jugu gjithashtu ka pritur për reshje për një kohë të gjatë – por ajri i lagësht mesdhetar kërcënon të kthejë motin nga njëri ekstrem në tjetrin: në Ticino perëndimore, në Valais juglindore dhe në Alpet Piemonte, midis 100 dhe 200 milimetra shiu priten mbi 72 orë – këto probleme mund të çojnë gjithashtu në masë të ujit.

Kah fundi i pranverës 2024, reshjet ekstreme shkaktuan disa rrëshqitje të dheut dhe rrjedha mbeturinash në Valais, Ticino dhe Graubünden, duke marrë gjithsej dhjetë jetë njerëzish. Luginat Mesox dhe Maggia u goditën veçanërisht rëndë, me disa zona që morën mbi 200 milimetra shi në më pak se 24 orë.

Kështu do të jetë moti deri në fund të javës

Aty ku nuk bie shi mëngjesin e së enjtes do të bjerë borë: Për shkak të uljes së temperaturave edhe vija e borës do të bjerë në 1000 metra mbi nivelin e detit. Në Alpet Qendrore pritet të bie deri në 80 centimetra borë e freskët në disa vende. Mbi 1800 metra, mund të grumbullohet edhe më shumë se një metër borë e freskët.

Gjatë fundjavës do të ketë sërish lehtësim të motit, me rritje të lehtë të temperaturave dhe kohë pas kohe me diell. Megjithatë, të dielën priten reshje të tjera, veçanërisht në jug të vendit dhe gjithashtu në Zvicrën qendrore.

Migros dëshiron të testojë degën 24-orëshe për herë të parë

Migros ka paraqitur një kërkesë në komunën e Herisau për operim 24 orësh. Faza e testimit është planifikuar të fillojë këtë verë.

Migros planifikon ta mbajë dyqanin e tij në Alpsteinstrasse në Herisau të hapur çdo ditë, 24 orë në ditë. Kooperativa Migros Lindore e Zvicrës ka dorëzuar një aplikim në komunën e Herisau, thuhet në një komunikatë për media.

Sipas njoftimit nevoja për mundësi blerjesh jashtë orarit të rregullt të dyqaneve po rritet. Prandaj, ajo dëshiron të testojë operacionet 24-orëshe në Herisau, transmeton albinfo.ch.

Samuel Bauert, Shef i Menaxhimit të Supermarketeve në Migros Eastern Switzerland, thotë: “Edhe në zonat rurale, ka nevojë për opsione shtesë për blerje në vende shumë të frekuentuara, veçanërisht për produktet e përditshme, të cilat janë të disponueshme pavarësisht orarit të hapjes së dyqaneve”, shkruan 20minuten.

Stafi i Migros është aty vetëm gjatë ditës

Nëse Migros merr miratimin, faza e testimit është planifikuar të fillojë këtë verë. Dega Alpsteinstrasse do të funksionojë më pas me stafin e shitjeve gjatë orarit normal të punës. Pas kësaj do të aktivizohen teknologjitë e aksesit dhe mbikëqyrjes, duke e shndërruar supermarketin në një dyqan vetëshërbimi.

Qasja është më pas e mundur, si me Teo, me një kartë debiti, krediti ose Cumulus. Dyqani është i pajisur me kamera vëzhgimi dhe sensorë.

Çakalli i artë kapet për herë të parë në grackën e fotografive zvicerane

Një çakall i artë është fotografuar për herë të parë në kantonin e Lucernit. Kanidi u kap në fund të marsit nga një kurth kamerash në një pyll midis Neuenkirch dhe Hellbühl, thanë autoritetet lokale të hënën.

Çakalli i artë (Canis aureus) i ngjan dhelprës, por ka këmbë më të gjata dhe bisht më të shkurtër. Ai është gjithashtu dukshëm më i vogël dhe më pak i fuqishëm se ujku. Ashtu si dhelpra, është një kafshë e gjithanshme, shkruan swissinfo, transmeton albinfo.ch.

Kafsha është e mbrojtur në Zvicër dhe, për këtë arsye, nuk mund të gjuhet. Ajo është e përhapur në Evropën Lindore dhe Lindjen e Mesme. Në Zvicër, ekzemplari i parë i çakallit të artë u vu re në vitin 2011 në Alpet veriperëndimore.

Zbulimi i ri tregon se, herët a vonë, ky qenush jo vetëm që do të migrojë në Zvicër, por gjithashtu do të vendoset dhe do të shumohet atje, tha Kancelaria e Lucernit në një deklaratë.

Dy të vdekur në aksidente të ndara skijimi në Zvicër

Një danez 64-vjeçar vdiq të shtunën në një aksident me ski në zonën e skive 4 Vallées, në jugperëndim të Zvicrës. Gjithashtu në kantonin Valais të shtunën një skiator vdiq dhe dy u plagosën rëndë në Saas-Fee.

Sipas policisë, skiatori danez ka rënë në Col de Chassoure në Siviez, në komunën Valais të Nendaz, për arsye ende të paqarta.

Më pas ai rrëshqiti nga një shpat. Pas dhënies së ndihmës së parë, burri u dërgua me helikopter në spitalin e Sionit në gjendje kritike për jetën, transmeton albinfo.ch.

Burri iu nënshtrua plagëve të marra në orët e vona të pasdites, njoftoi policia kantonale e Valais të dielën.

Përplasje në Saas-Fee

Të njëjtën ditë, në Saas-Fee, një skiator vdiq dhe dy të tjerë u plagosën rëndë gjatë një gare skijimi në dy aksidente të veçanta. Vdekja u shkaktua nga përplasja e dy skiatorëve, shkruan swissinfo.

Për arsye ende të panjohura, dy garues të skive u përplasën në pistë pak pas orës 11:15. Njëri prej tyre, një 18-vjeçar zviceran, u nënshtrua plagëve të marra në vendin e aksidentit. Skiatori i dytë, i plagosur rëndë, u dërgua me një helikopter Air Zermatt në spitalin e Sionit, sipas policisë kantonale.

90 minuta më parë, një skiator 26-vjeçar zviceran u rrëzua për arsye ende të panjohura përpara se të largohej nga pista. Ai ka pësuar lëndime të rënda në rënie.

Nesër seanca konstituive e Kuvendit të Kosovës, ja rendi i ditës

Seanca konstituive e Kuvendit të Kosovës do të mbahet nesër me fillim nga ora 10:00.

Me këtë seancë, shënohet edhe hapi i parë drejt formimit të institucioneve të reja pas zgjedhjeve të fundit teksa sipas njoftimit, seanca do t’i ketë katër pika të rendit të ditës:

  1. Formimi i Komisionit të përkohshëm për verifikimin e kuorumit dhe të mandateve të deputetëve;
  2. Betimi i deputetëve;
  3. Zgjedhja e Kryetarit të Kuvendit;
  4. Zgjedhja e nënkryetarëve të Kuvendit.

Seanca pritet të jetë vendimtare për përcaktimin e strukturave udhëheqëse të kuvendit, përfshirë pozitën e kryetarit, transmeton albinfo.ch.

Cila është mbështetja minimale e të ardhurave të Austrisë dhe kush mund ta marrë atë në Vjenë?

Me afrimin e zgjedhjeve, përfitimi i të ardhurave minimale të Austrisë është nën një shqyrtim të ri. Por për mijëra në Vjenë, është një litar shpëtimi – ja se si funksionon në të vërtetë sistemi.

“Mindestsicherung” i Austrisë – ose mbështetja minimale e të ardhurave – është një përfitim social i krijuar për të ndihmuar njerëzit që nuk ia dalin dot. Qoftë për shkak të papunësisë, sëmundjes, të ardhurave të ulëta ose vështirësive personale, sistemi ekziston për të siguruar që të gjithë në Austri të mund të përballojnë nevojat bazë, duke përfshirë strehimin.

Në Vjenë, sistemi njihet si një nga më gjithëpërfshirëset në vend – dhe gjithashtu një nga më të diskutueshëm politikisht. Me afrimin e zgjedhjeve, debatet se kush sa merr dhe pse, janë rikthyer në lulëzim të plotë.

Por për çfarë është në të vërtetë ky përfitim? Ja se si funksionon, kush ka të drejtë për të dhe çfarë fshihet pas polemikave.

Çfarë mbulon pagesa minimale e të ardhurave?

Mindestsicherung është mbështetje financiare që mbulon koston e jetesës dhe strehimin. Nëse keni pak ose aspak të ardhura, qyteti mund të plotësojë të ardhurat tuaja për t’u siguruar që të përmbushni një standard minimal jetese.

Në vitin 2025, shumat maksimale janë:

  • 1,209,01€ për person të vetëm ose prind të vetëm
  • 846,31 € për të rritur që jeton në çift ose familje të përbashkët
  • 326,44 € për fëmijë

Ka gjithashtu mbështetje shtesë për qiranë dhe nevojat bazë si energjia. Qëllimi është të parandaloni që njerëzit të bien nën kufirin e varfërisë – por sa bujare duket kjo mbështetje varet shumë nga këndvështrimi juaj.

Kush ka të drejtë?

Për t’u kualifikuar për të ardhurat minimale në Vjenë, duhet:

  • Keni vendbanimin tuaj kryesor dhe “qendrën e jetës” në Vjenë
  • Të jetë një shtetas austriak ose ligjërisht i konsideruar ekuivalent (kjo përfshin refugjatët e njohur, qytetarët e BE-së dhe disa banorë afatgjatë)
  • Nuk keni të ardhura ose të ardhura nën vlerat e pragut të mësipërm

Nëse keni një punë me pagë të ulët ose merrni përfitime papunësie, mund të kualifikoheni – sepse sistemi është krijuar për të rritur të ardhurat tuaja, jo thjesht për t’i zëvendësuar ato.

Në fakt, më shumë se 12,000 njerëz në Vjenë punonin në vitin 2023, ndërsa ende merrnin një formë të të ardhurave minimale. Pothuajse 23 për qind e të papunëve në qytet gjithashtu mbështeteshin në të për mbështetje bazë, sipas Kurier, transmeton albinfo.at.

Si aplikoni?

Mund të aplikoni online, me postë, me email ose personalisht. Por sigurohuni që të aplikoni vetëm një herë pasi aplikimet e shumta mund të vonojnë përpunimin.

Për mbështetje personale, mund të kontaktoni qendrën sociale përgjegjëse për rrethin tuaj. Ekzistojnë gjithashtu shërbime të dedikuara:

  • “Zielgruppenzentrum Erdbergstraße” ofron mbështetje për njerëzit që përjetojnë të pastrehë ose kanë nevojë për ndihmë me strehim dhe energji
  • Mbështetja e të rinjve U25 për aplikantët e moshës 18–24 vjeç
  • Këshilla të përgjithshme janë gjithashtu të disponueshme me telefon në 01 4000 8040 (nga e hëna në të premte, nga ora 08:00 deri në orën 18:00)

Ju do të duhet të siguroni dokumente që vërtetojnë të ardhurat tuaja, statusin e vendbanimit dhe situatën e familjes, sipas faqes së internetit Stadt Wien.

Sa njerëz e marrin këtë mbështetje në Vjenë?

Në vitin 2023, 142,001 njerëz në Vjenë morën përfitime minimale të të ardhurave – rreth 7 për qind e popullsisë. Gati 50,000 ishin të mitur, shumë prej tyre në familje azilkërkuese.

Me kalimin e kohës, numri i përfituesve me shtetësi të huaj është rritur ndjeshëm, kryesisht për shkak të tendencave të emigracionit dhe pabarazisë në rritje të të ardhurave.

Siç raportohet nga Kurier, numri i përfituesve joaustriak është trefishuar që nga viti 2011. Gjatë asaj kohe, popullsia e jo-shtetasve në Vjenë është dyfishuar, me një të tretën që tani konsiderohet në rrezik të varfërisë.

Pse është e diskutueshme?

Ashtu si me shumë çështje sociale, politika nxehet në vitet e zgjedhjeve.

Partitë e krahut të djathtë, duke përfshirë FPÖ dhe pjesë të ÖVP, argumentojnë se përfitimet janë shumë bujare dhe mund të dekurajojnë punën. Ata kanë kërkuar kufizime, të tilla si një periudhë pritjeje pesëvjeçare përpara se emigrantët të mund të kërkojnë përfitimin.

Nga ana tjetër, të Gjelbrit dhe SPÖ (që drejton Vjenën) argumentojnë se sistemi ka nevojë për më shumë investime – jo shkurtime. Ata thonë se fokusi duhet të jetë në trajnimin, edukimin gjuhësor dhe shërbimet mbështetëse për të ndihmuar njerëzit të rihyjnë në fuqinë punëtore.

Udhëheqësit e SPÖ-së kanë kundërshtuar gjithashtu idenë se Vjena është tepër bujare, duke theksuar se shtetet e tjera federale shpenzojnë më shumë për familje. Mesatarisht, Vjena shpenzon 449 € në muaj për person që merr të ardhura minimale, më pak se Carinthia, e cila shpenzon 474 €, raportoi Kurier.

Një “shi parash” nga dividentët: Kush po përfiton më shumë në Zvicër?

Në Zvicër, pranvera e vitit 2025 po karakterizohet nga një valë e paprecedentë përfitimesh për aksionerët. Kompanitë më të mëdha në vend pritet të shpërndajnë mbi 55 miliardë franga zvicerane në formë dividentësh, duke i kthyer në përfitues të mëdhenj individët dhe familjet më të pasura të vendit – përfshirë emra të njohur si trashëgimtarët e Roche, vajzat e Blocher apo miliarderi Klaus-Michael Kühne.

Mario Greco dhe viti rekord i Zurich Insurance

CEO i Zurich Insurance, Mario Greco, është ndër figurat më të përfolura të këtij sezoni dividentësh. Edhe pse ai nuk merr më pjesë në “Maratona dles Dolomites – Enel”, një garë malore për elitën italiane të biznesit, ai vazhdon të dominojë skenën e korporatave me ambiciet e tij për të ngjitur Zurich Insurance në majën e industrisë globale të sigurimeve. Këtë vit, kompania pritet të shpërndajë 4.1 miliardë franga, një rekord që pritet të miratohet më 9 prill në Asamblenë e Përgjithshme.

Tre gjigantët që udhëheqin në bujari

Nestlé, Roche dhe Novartis janë kompanitë më bujare këtë vit, duke shpërndarë së bashku 23.2 miliardë franga, shumë më tepër se gjigantët gjermanë si Allianz, Deutsche Telekom dhe Mercedes-Benz, të cilët paguajnë rreth 13.8 miliardë, transmeton albinfo.ch.

Fituesit e mëdhenj

  • Trashëgimtarët e Roche – klani i përbërë nga André Hoffmann, Jörg Duschmalé dhe Maja Oeri, zotëron mbi 72% të aksioneve me të drejtë vote dhe përfiton 751 milionë franga nga dividentët.
  • Klaus-Michael Kühne, zotëruesi i Kühne + Nagel, merr 535 milionë franga, megjithëse dividenti është ulur për shkak të normalizimit të tregut të logjistikës.
  • Vajzat e Blocher – Magdalena, Miriam dhe Rahel, me kontroll mbi 70.9% të aksioneve në Ems-Chemie, marrin 286 milionë franga, pavarësisht një uljeje të përkohshme të dividentit vitin e kaluar.
  • Familja Gantner e Partners Group, një kompani investimesh me bazë në Zug, pritet të përfitojë 170 milionë franga falë rritjes së vazhdueshme të vlerës së kompanisë.

Dividentë me përjashtim nga tatimi

Për disa investitorë të zgjuar, fitimet nuk janë vetëm të larta, por edhe pa taksa. Një shembull është Thomas Schmidheiny, aksioneri kryesor i kompanisë së çimentos Holcim, i cili përfiton 117 milionë franga nga dividentët pa paguar tatim, falë përdorimit të rezervave të kontributit të kapitalit – një skemë që do të vazhdojë deri në vitin 2029.

Menaxherët përfitojnë gjithashtu

Përfitimet nuk ndalen vetëm te aksionerët:

  • Mario Greco (Zurich Insurance) merr 3.2 milionë franga si dividentë, përveç pagës prej 10 milionësh.
  • Sergio Ermotti (UBS) përfiton 2.3 milionë franga nga dividentët, përveç pagës prej 15 milionësh.
  • Severin Schwan (Roche), ish-CEO dhe tani kryetar bordi, përfiton 1 milion franga.
  • Mark Schneider (Nestlé) merr 1.6 milionë franga si dividentë, përveç kompensimit të tij prej 9.6 milionësh.
  • Ernst Tanner (Lindt & Sprüngli) merr 5.3 milionë franga, falë rritjes së vazhdueshme të dividentëve që ai ka promovuar për gati 30 vjet.

Kush tjetër përfiton?

Përveç miliarderëve dhe drejtuesve të korporatave, përfitues janë edhe:

  • Fondet e pensioneve, kantonet, qeveria federale (si aksionere në Swisscom dhe Swiss Post).
  • Fondacioni i Bill dhe Melinda Gates, përmes investimeve të menaxherit të aseteve Cascade, përfiton dividentë nga Givaudan, Microsoft dhe kompani të tjera, për t’i reinvestuar në projekte humanitare.

Ramadan Nishori, burri i parë në histori që rrëfen historinë e përjetimit të dhunës seksuale gjatë luftës në Kosovë

Ramadan Nishori sot, në Ditën Memoriale të të Mbijetuarve të Dhunës Seksuale gjatë Luftës së fundit në Kosovë, është bërë burri i parë në histori që ka rrëfyer historinë e tij, për dhunën e përjetuar si 22-vjeçar.

“Jam një burrë një babë që po mundohet të ndërtojë një jetë normale. Kam një bashkëshorte që më ka mbështetë gjithë jetën dhe tre fëmijë që janë drita e syve të mi. Sot dua që njerëzit të më shohin si njeri që ka kaluar nëpër shumë gjëra, por nuk është thyer kurrë. Nuk dua të më shohin me keqardhje për dhunën që e kam përjetuar, por si një njeri që ka luftuar shumë për të mbijetuar. Si një njeri që është rrëzuar shumë por që është ngritur. Jam këtu sot, jo pse e kam harruar të kaluarën, por që të mos mbetem peng i saj”, ka filluar ai rrëfimin e tij, transmeton albinfo.ch.

Nishori ka dhënë në detaje rrëfimin e tij, për ngjarjen që tha se ka ndodhur në shtator të vitit 1998.

“Atë fund shtatori në 98, nuk do ta harrojë kurrë. Isha 22 vjeçar u larguam nga shtëpia dhe u vendosëm të dajtë në Negrovc. E patëm liru shtëpinë.

Më 26 shtator u mor një ofensivë në fshatin Negrovc, ne të rinjtë u detyruam të largohemi nga familja për në Grykën e Ramadanëve. Më 27 shtator na rrethuan forcat ushtarako policore serbe, i ndanë të rinjtë nga familja. Na ngarkuan nëpër kamionë dhe na dërguan në stacionin policor në Drenas. Na qëllonin me grushta, shkelma kondak të armëve, na pyetshin për UCK-në. Pas pak kohe filluan të na bënin testin e dorëzave parafinës. Afër mesnatës më erdhi rendi mua. E kam bë testin dhe duhej të prisnim në korridor në ato dhomat ku na merrnin në pyetje, ishin polic civilë. Ishte edhe një shqiptar që punonte me ta e kishte rolin e përkthyesit.

Duke prit në korridor ka u endke policia na sillshin. Kanë ardhë dy policë me uniforma, m’kanë ngreh zhagë me kanë shti me një banjo dhe aty ndodhi më e keqja.

Më e keqja që mund ti ndodhë një njeriu, kurrë nuk e kisha mendu që më ndodhë mu. Njëri më dhunoi.

Dhe duke u përgatitë i dyti për dhunë, nga britmat e mia, ai shqiptari ka ra derës dhe më ka nxjerrë prej aty. Më kanë marrë në atë zyrën ku na merrshin në pyetje. Atë ditë nuk më kanë marrë në pyetje. Ata policët civil më kërcënuan. Më thanë kjo që të ka ndodhë, nuk guxon kurrë me tregu.

Ai shqiptari më ka përcjellë deri të dera e stacionit.

Të nesërmen e kishin bë një listë, na thirren me emra e mbiemra dhe na sollën në burgun e Prishtinës.

Edhe aty maltretime me çnjerëzore. Kam ndejt aty tre muaj tre muaj e gjysmë. Prej Prishtinës më kanë çuar në burgun e Lipjanit. Por edhe aty maltretime që nuk ia merr mendja njeriut.

Gjatë bombardimeve erdhën mjekët dhe gardianët dhe na thanë se kush do të japë gjak do na japin më shumë bukë. Ka pasë aty që kanë dhënë por nuk i kanë dhënë bukë hiç.

Pastaj na kanë transferuar në burgun e Dubravës aty e përjetova masakrën.

Për mua në atë kohë, vdekja ishte paqe.

Pas ngjarjes

Ishte shumë rëndë, veç unë e di. Më 16 mars 2001, jam liruar nga burgu me ndihmën e kryqit të kuq. Në atë kohë kam qenë i fejuar, pas dy javë jam martuar. Në atë kohë, jetoja me prind dhe vëllezër në fshat. Meqë u martova, thash vetës se do e lë të kaluarën prapa dhe do ndërtoj një familje. Do të lë të kaluarën prapa. Ishte e pamundur çdo natë me kujtohej. Jetoja me frikë se mos po hetohet se çka më ka ndodhë. Pas një viti, me bashkëshorten dhe vajzën e vogël fluturën vendosëm të jetojmë me qira në Fusha Kosovë. U ndiva me i lirë, por prap isha i mbyllur në burgun përbrenda. I thoja vetes se ishte luftë, por prap e pamundur.

Jo kurrë, sepse thojsha me vete unë jam burrë dhe për këtë çka kam përjetuar nuk duhet ta dijë askush.

Ka qenë viti 2005, për here të parë jam afru të KRCT, kam shkuar dhjetëra herë. Po s’mund të hyja brenda. Kështu, që vendosa që më mirë me ikë prej Kosovës krejt. Shkova në mal të zi, e mora familjen dhe shkuam atje. Por edhe atje më pengojke gjuha, u kthyem prap në Kosovë. Por, një natë e pashë me një intervistë ishte Vasfije Krasniqi që për mua është heroinë e gjallë. I marrsha shumë lakmi, thojsha qe po folë, po çfryhet dhe kështu i kam shkru menjëherë. Faleminderit shumë prej saj, ma ka kthy menjëherë, filluam të bisedojë me të. I tregova se shumë herë po afrona te organizata po spo mund rë hy brenda. Të nesërmen pa mendu shumë kam ardhë. Jam hy brenda dhe prej asaj ditë nuk jam largu më.

Shumë vështirë, sepse më shkojke mendja kahmos. Po, atë ditë kur kam hy, ka qenë vështirë. Kam trokitë në derë, kam hy brenda më kanë prit me shumë respekt.

Më futën në një dhome u ula në karrige, qaq fort më rrihke zemra thash do me m’dalë prej vendit. Isha akull veç u dridhsha, kokën e mbaja poshtë.

Erdh psikologia. Më pa në sy, me një zë të butë dhe tha ti je në vendin e duhur. Je i sigurt dhe çka folim këtu ka me mbetë këtu dhe nuk del. Kështu që, atë ditë për herë të parë, pas shumë vitesh e thash me zë për dhunën që e kam përjetuar në stacionin policor.

Me seanca, çdo ditë e ndija veten më të fortë. Dhe me menzi prisja me na thirrë në seanca. Kam marrë pjesë në seanca grupore me të mbijetuar të tjerë, folshim i qajshim hallet dhe menxi pritshim të ishim në evente më të mëdha.

Ishte shumë e vështirë, por një natë shkuam në dhomë për të fjetë. Unë si gjithmonë me probleme shëndetësore dhe më tha Dan ke diçka që po të mundon. Aty se di pa mendu shumë i kam tregu bashkëshortes, se kur jam arrestuar në stacionin policor më ka ndodhë kjo, kjo, kjo. Ajo heshti, ja nisi me qajt. Në heshtje fjetëm nuk folëm më. Në mëngjes me tha Dan, luftë ka qenë. Gjithkujt ka mujt me i ndodhë. Deri sot e ke pas përkrahjen tem e tash e tutje ke me pas hala ma shumë.

Paai i tregova bashkëshortes e kisha me të lehtë se skisha nevojë me dalë e me kajt. E kisha pak ma të lehtë. Një natë, po i them bashkëshortes, çka ta merr mendja me i tregu vajzës. E kisha shumë të vështirë me fjalë se qysh me ja thanë. Nesërmen e thirra i thash me dalë me pi një kafe, dalim shpesh sepse Flutura është shtylla e shtëpisë tonë, për të gjithë këto vite e ka mbajtë familjen tonë. Kemi dalë për kafe dhe me fjalë skam mujt me i thanë ja kom qitë vendimin që na është njoftë statusi ku shkruan viktimë e dhunës seksuale. Vajza si e pa tha babush e di qe tri-katër vjet. M’kapi për qafe dhe më tha çdo herë kam me kanë krah tandin.

Në atë moment kam kajt prej gëzimit. Jam ndi shumë i çliruar, e ndjeva sikur me i largu 500 kilogram prej vetit. Por tu bisedu me vajzën e kisha hallin e djemve. Por, vajza tha unë flas me ta. Dhe me djem ka bisedu vajza se është më e lirë me ta. Djemt më kanë përkrah shumë.

Ndryshoi, për here të parë, pas shumë e shumë viteve e ndjeva veten si babë. Si babë i vërtetë. Për familjen tem për fmitë, nuk kam mujt me kanë kurrë babë me u kujdesë për ta. Gjithmonë nervoz, ju iksha pyetjeve, se mos po e marrin vesh. E falënderoj shume familjen time.

Më shtyri se dikush është duke na pa. E di me çfarë sfidash është tu kalu. I them atij se ka shpresë e mos të dorëzohet kurrë. I them atyre se turpi nuk është i joni. Turpi është i atyre.

Ju kisha bë thirrje gjithë shoqërisë tonë, gjithë familjarëve të mbijetuarve të na përkrahin sado pak, sepse përkrahja e tyre është çlirim. Përkrahja e familjes të kthen përsëri në jetë”.

PostFinance mbyll llogaritë e zviceranëve në Kubë, emigrantët përballen me sfida bankare

PostFinance, institucioni financiar shtetëror i Zvicrës, ka nisur mbylljen e llogarive bankare të qytetarëve zviceranë që jetojnë në Kubë, duke nxitur shqetësime të reja për të drejtat financiare të emigrantëve. Vendimi i papritur është interpretuar si një pasojë e presionit të politikave të ish-presidentit amerikan Donald Trump dhe sanksioneve të shtrënguara kundër Kubës, shkruan Swissinfo.ch.

Në një rast të dokumentuar nga televizioni publik SRF, Sandra S., një shtetase zvicerane rezidente në Kubë, mori një letër nga PostFinance që i kërkonte të gjente një bankë të re brenda dy javësh. Megjithatë, ajo u përball me një llogari tashmë të bllokuar, duke e lënë pa qasje në fondet e saj dhe të pasigurt për mënyrën e marrjes së pensionit të pleqërisë, transmeton albinfo.ch.

Ky nuk është një rast i izoluar. Hulumtimi tregon se PostFinance po mbyll sistematikisht llogaritë e klientëve me lidhje me Kubën. Nga 212 shtetas zviceranë të regjistruar në Kubë deri në fund të vitit 2024, më pak se një duzinë janë prekur deri tani, sipas deklaratave të bankës. Megjithatë, mënyra e menjëhershme dhe pa sqarim e ndërprerjes së shërbimeve ka shkaktuar pakënaqësi dhe pasiguri.

Ekspertët besojnë se ky është rezultat i presionit të SHBA-së, veçanërisht në kohë të paqëndrueshmërisë gjeopolitike dhe në vende që konsiderohen “të ndjeshme”. Sipas avokatit amerikan Tomislav Joksimovic, bankat zvicerane janë bërë gjithnjë e më të kujdesshme në lidhje me klientët që jetojnë në vende të tilla, duke rritur ndjeshëm barrierat për emigrantët që kërkojnë të ruajnë lidhjet financiare me atdheun.

Organizata e Zvicrës Jashtë (OSA) ka ndërhyrë në disa raste për të ndihmuar emigrantët. Një rast në Australi u zgjidh pas ndërhyrjes së një anëtareje të Këshillit të Zvicrës Jashtë vendit, duke theksuar rëndësinë e përfaqësimit dhe lidhjeve institucionale, shkruan Swissinfo.ch.

Ndërkohë, OSA ka bërë prioritet sigurimin e qasjes bankare për qytetarët zviceranë jashtë vendit, duke ndërtuar partneritete me banka si Banka Kantonale e Gjenevës (BCGE) dhe Banka Kantonale e Cyrihut (ZKB). Këto institucione ofrojnë shërbime për emigrantët në disa vende, por me përjashtime të dukshme, përfshirë Kubën dhe Shtetet e Bashkuara.

Për qytetarët zviceranë në SHBA, situata është edhe më e vështirë, pasi mbajtja e një llogarie bankare në Zvicër është pothuajse e pamundur pa pasuri të mëdha që kërkojnë menaxhim profesional.

Mbyllja e llogarive në Kubë vë në pah tensionet mes qëllimeve të solidaritetit kombëtar dhe presioneve ndërkombëtare, duke ngritur pyetje të rëndësishme për mbrojtjen e të drejtave financiare të qytetarëve zviceranë jashtë vendit, transmeton albinfo.ch.

Zvicra pret bllokime të mëdha trafiku gjatë Pashkëve

Zyra Federale e Rrugëve e Zvicrës (Astra) paralajmëron për bllokime të konsiderueshme dhe pengesa të mëdha trafiku në aksin veri-jug gjatë festave të Pashkëve, veçanërisht në autostradën A2 para tunelit të Gotthardit dhe A13 drejt San Bernardinos. Vëllimi i lartë i trafikut pritet të nisë herët pasditen e së mërkurës dhe do të intensifikohet në ditët në vijim.

Një faktor shtesë i rëndësishëm është edhe mbyllja dimërore e rrugës përmes kalimit të Gotthardit, e cila do të mbetet e bllokuar gjatë gjithë festës. Qeveria federale ende nuk ka dhënë një përgjigje për mocionin parlamentar që kërkon hapjen e rrugës gjatë gjithë vitit, transmeton albinfo.ch.

Për të kufizuar ndikimin negativ të trafikut të tërthortë në zonat rurale përgjatë akseve kombëtare, Astra apelon udhëtarët të qëndrojnë në autostradë, edhe kur përballen me bllokime. Për këtë qëllim, janë vendosur shtatë pika të reja “dozimi” në kantonin Nidwalden që kontrollojnë fluksin e automjeteve duke bllokuar hyrjen me drita të kuqe në rast bllokimesh, për të parandaluar devijimet.

Edhe kantoni Uri ka aktivizuar masa të posaçme: hyrjet në Göschenen dhe Wassen do të mbyllen nëse kolonat arrijnë tre kilometra. Në rast të bllokimeve mbi tetë kilometra, shpejtësia në autostradë midis Altdorf dhe Amsteg do të kufizohet në 80 km/h për të reduktuar aksidentet.

Ndërkohë, edhe udhëtimi me tren pritet të përballet me vështirësi. Punimet e rinovimit në tunelin Simplon do të ndikojnë në transportin e makinave mes Brig dhe Italisë, duke kufizuar shërbimin në çdo dy orë. Kohë pritjeje priten edhe në stacionet e ngarkimit të makinave në Furka, Lötschberg dhe Vereina, shkruan Swissinfo.ch.

Për të përballuar fluksin e lartë të udhëtarëve drejt jugut, Hekurudhat Federale të Zvicrës (SBB) do të ofrojnë 20 trena shtesë në aksin Gotthard nga e enjtja deri të hënën e Pashkëve, duke siguruar rreth 64,000 vende shtesë. Trenat Eurocity për në Itali gjithashtu do të forcohen, me dy lidhje shtesë nga Lugano në Milano të Premten e Madhe. SBB rekomandon planifikim të hershëm të udhëtimeve për të shmangur mbingarkesat, transmeton albinfo.ch.

Sipas Viasuisse, vala e udhëtimeve të kthimit do të fillojë të dielën e Pashkëve, me pikat më kritike të hënën pasdite, kur pritet kolonë deri në 21:00 në drejtim të veriut para portalit jugor në Airolo. Vonesa të vogla mund të vazhdojnë edhe të martën.

Për vite me radhë, bllokimet e trafikut në Gotthard gjatë Pashkëve janë kthyer në një fenomen të zakonshëm. Rekordi mbetet ai i vitit 1998 me një bllokim prej 25 kilometrash, ndërsa në vitin 2022, u regjistrua një kolonë prej 22 kilometrash. Megjithatë, në vitin 2024, trafiku ra ndjeshëm, me vetëm 11 kilometra kolonë në ditën kulmore – një rënie që mund t’i atribuohet kushteve të pafavorshme atmosferike në jug.

Udhëtarët këshillohen të monitorojnë informacionet më të fundit të trafikut dhe të jenë të përgatitur për kohë të zgjatura pritjeje gjatë fundjavës festive, shkruan Swissinfo.ch, transmeton albinfo.ch.