Archives

Kurti kujton Papa Françeskun: Ishte zë i guximshëm për paqen dhe drejtësinë ndërkombëtare

Posted on by Alb

Kryeministri në detyrë i Kosovës, Albin Kurti, ka shprehur ngushëllimet e tij për vdekjen e Papa Françeskut, duke e cilësuar atë si një figurë frymëzuese të përulësisë, drejtësisë dhe dhembshurisë.

Përmes një postimi në Facebook, Kurti tha se është tronditur nga lajmi për ndarjen nga jeta të Atit të Shenjtë. Ai e përshkroi Papën si një udhëheqës shpirtëror të 1.4 miliardë katolikëve që mbeti zë i palëkundur për paqen dhe të drejtat e të margjinalizuarve, transmeton albinfo.ch.

“Si Papa i parë joevropian pas më shumë se 1200 vitesh, ai shënoi një kthesë të madhe në historinë e Kishës Katolike”, shkroi Kurti.

Kreu i Qeverisë së Kosovës kujtoi gjithashtu takimin me Papën më 22 qershor 2023 në Vatikan, të cilin e vlerësoi si një nga momentet më të rëndësishme të mandatit të tij. “Ai fliste me dashuri për paqen dhe me dhembshuri për popujt. Është një takim që do ta kujtoj gjithmonë,” shtoi Kurti.

Papa Françesku ndërroi jetë të hënën, më 21 prill, në moshën 88-vjeçare, sipas njoftimit zyrtar të Vatikanit. Lajmin e bëri publik Kardinali Farrell. Ai ishte zgjedhur Papë në vitin 2013, pas dorëheqjes së Benediktit XVI.

A janë telefonat më të ndotur se tualetet? Ja e vërteta!

Posted on by Alb

Thuhet shpesh se telefonat tanë të mençur janë dhjetë herë më të ndotur se një tas tualeti. Por a qëndron kjo gjë? FastCheck hedh dritë mbi të vërtetën.

Ky pretendim ka qarkulluar prej vitesh në rrjetet sociale dhe ka origjinën nga një artikull i vitit 2012 në faqen tashmë të mbyllur «MyHealthNewsDaily». Në të citohej mikrobiologu Charles Gerba nga Universiteti i Arizonës.

Problemi? “Ai kurrë nuk ka thënë që telefonat janë dhjetë herë më të ndotur se tualetet,” thotë faqja e verifikimit të fakteve Snopes. Artikulli që nisi këtë thashethem nuk citon asnjë studim, dhe gazetari që e shkroi nuk ka mundur të konfirmojë burimin e këtij informacioni kur u kontaktua nga Snopes, transmeton albinfo.ch.

Telefona të ndotur – po, por jo siç thuhet.

Megjithatë, disa studime të zhvilluara midis viteve 2009 dhe 2022 kanë zbuluar praninë e baktereve si E. coli, stafilokokë dhe kërpudha në ekranet e prekjeve të telefonave.

Një studim britanik i vitit 2011 nga London School of Hygiene & Tropical Medicine shkon edhe më tej: “Një në gjashtë telefona është i kontaminuar me mbetje fekale.” Arsyeja është mungesa e larjes së duarve pas përdorimit të tualetit.

Krahasim shkencërisht i pabazuar.

Asnjë studim shkencor nuk ka krahasuar drejtpërdrejt nivelin e ndotjes midis një telefoni dhe një sedileje tualeti; llojet e mikrobeve, shpeshtia e tyre dhe kushtet e ekspozimit janë shumë të ndryshme për të nxjerrë një përfundim të tillë.

Përfundimi? Telefonat tanë janë të ndotur, por pretendimi se janë “dhjetë herë më të ndotur se tualeti” nuk ka bazë shkencore. Kjo nuk do të thotë se nuk duhet t’i pastroni rregullisht pajisjet – mjafton një leckë mikrofibrë dhe pak alkool për të mbajtur bakteret larg.

Ari si një strehë e sigurt funksionon gjithmonë – çfarë duhet të dini

Posted on by BR

Konsiderohet një strehë e sigurt kur, për shembull, Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, trazon tregjet ndërkombëtare të aksioneve me politikën e tij tarifore. Një vështrim në nivelin më të lartë të arit me redaktorin e biznesit të SRF, Jan Baumann, transmeton albinfo.ch.

Çmimi i arit po thyen rekorde, çfarë fshihet pas tij?

Këtë javë, komentet e kryetarit të Rezervës Federale të SHBA-së, Jerome Powell, rritën më tej çmimin e arit. Ai konfirmoi frikën se një periudhë e inflacionit relativisht të lartë dhe rritjes së dobët ekonomike është e afërt. Kjo madje mund të përshkallëzohet në një krizë të plotë rritjeje me inflacion të fortë. Në zhargonin teknik, kjo njihet si stagflacioni – një kombinim i stagnimit dhe inflacionit. Një “skenar horror”, me fjalë të tjera, sepse me një rritje të dobët, aksionet humbasin vlerën dhe zhvillimet e normave të interesit bëhen të pasigurta. Bëhet e vështirë të investosh para me fitim. Në këto rrethana, ari bëhet një opsion i zbatueshëm për të paktën parkimin e parave derisa tregjet të jenë më të sigurta dhe të japin përsëri më shumë.

Sa lartë është aktualisht tregtimi i arit?

Një ons troje ari kushton aktualisht rreth 3300 dollarë; niveli i ri i të gjitha kohërave ishte 3,357 dollarë për ons gjatë natës së së enjtes. Kjo korrespondon me 31.1034768 gram. Një kilogram ar kushton aktualisht 86,500 CHF. Tregjet aktualisht po përjetojnë një vrull ari. Kërkesa për ar po rritet, e bashkë me të edhe çmimi, dhe të gjithë janë përkohësisht të kënaqur me rezultatet. Katër nga shtatë rafineritë më të mëdha të arit ndodhen në Zvicër. Deri në dy të tretat e arit të tregtuar në mbarë botën kalon fizikisht kufijtë e Zvicrës.

Çfarë duhet të ndodhë që çmimi i arit të bjerë sërish?

Në thelb, ari është një metal me një vlerë mall si argjendi, platini ose bakri. Vlera e tij përcaktohet nga oferta dhe kërkesa. Furnizimi është relativisht i qëndrueshëm dhe sasi të mëdha ari nuk po hidhen thjesht në treg. Ari do të humbasë tërheqjen e tij si një mjet investimi kur investimet e tjera financiare ofrojnë siguri relative – për shembull, kur çmimet e tregut të aksioneve rriten përsëri.

Ku e ruan SNB arin dhe sa vlen?

Ari i Bankës Kombëtare të Zvicrës aktualisht arrin në 1040 tonë. Me kursin aktual të këmbimit, ajo vlen rreth 87 miliardë franga zvicerane. Pjesa më e madhe e tij ruhet në vende sekrete në Zvicër. Për arsye sigurie, 30 për qind ruhet jashtë vendit – 20 për qind në Bankën e Anglisë dhe 10 për qind në Bankën e Kanadasë. Njerëzit në Zvicër zotërojnë 200 tonë ar, sipas një studimi të fundit nga Universiteti i St. Gallen dhe tregtari i metaleve të çmuara Philoro Switzerland.

Si mund të investojë një privat në ar?

Mënyra tipike se si individët privatë investojnë në ar është përmes produkteve financiare në tregjet financiare. Këto përfshijnë fondet e tregtuara në këmbim të shprehura në ar. Megjithatë, ata që duan të investojnë në ar mund të blejnë edhe fizikisht metalin e verdhë dhe më pas ta ruajnë në një kasafortë ose diku tjetër.

 

Klaus Schwab jep dorëheqjen si kryetar i WEF

Posted on by erezzaademi

Klaus Schwab ka njoftuar dorëheqjen e tij të menjëhershme si kryetar i Bordit të Administrimit të Forumit Ekonomik Botëror (WEF).

88‑vjeçari informoi Bordin e Administrimit për vendimin e tij në një takim të jashtëzakonshëm të dielën e Pashkëve, njoftoi WEF në një deklaratë për shtyp të hënën. Ai nuk ka dhënë detaje të mëtejshme për arsyen e dorëheqjes, transmeton albinfo.ch.

“Pas njoftimit tim të fundit, dhe pasi hyra në vitin tim të 88‑të, kam vendosur të largohem nga pozicioni i kryetarit dhe si anëtar i Bordit të Besuar, me efekt të menjëhershëm,” citohet Schwab në deklaratën e WEF.

Bordi caktoi njëzëri zëvendëskryetarin Peter Brabeck‑Letmathe si kryetar ad interim. Po ashtu u krijua një komision kërkimi për zgjedhjen e kryetarit të ardhshëm.

Kërkesat për azil në Austri kanë rënë për 33% në tremujorin e parë të vitit

Posted on by erezzaademi

Numri i kërkesave për azil në Austri ra me një të tretën në tremujorin e parë. Me 4,644 kërkesa, kjo paraqet një rënie prej 33 për qind krahasuar me tre muajt e parë të 2024. Marsi, me 1,329 aplikime, ishte muaji më i dobët që nga korriku 2020. Veçanërisht, vetëm rreth një në tre aplikime janë kërkesa për herë të parë.

Pjesa tjetër janë zakonisht aplikime pasuese – kërkesa për një status më të lartë (nga mbrojtja plotësuese në azil të plotë), azil për fëmijët e lindur në Austri ose bashkim familjar. Ky model është veçanërisht i theksuar në mesin e shtetasve afganë: nga 504 aplikime, vetëm 93 janë të reja. Kjo pasqyron një vendim të Gjykatës së Drejtësisë së BE-së se nuk kërkohen procedura individuale për gratë afgane, kështu që shumë në Austri që më parë kishin mbrojtje shtesë tani aplikojnë për azil të plotë, shkruan theinternational, transmeton albinfo.at.

Në mesin e sirianëve, aplikimet pasuese janë gjithashtu më të mëdha se ato të rejat (268 kundrejt 58). Austria vazhdon të pranojë pretendimet siriane, por në përgjithësi nuk i përpunon ato ndërkohë që situata politike në Damask mbetet e paqartë. Bashkimi familjar është vendosur të pezullohet me ligj për të paktën një vit. Më shumë se gjysma e aplikimeve të këtij viti kanë ardhur nga të mitur.

Aktualisht ka 12,918 çështje të hapura për sirianët, të ndjekur nga 4,112 për afganët – një total prej afro 15,300 procedurash në pritje.

Azili është dhënë në tremujorin e parë në 2120 raste, 451 persona kanë marrë mbrojtje plotësuese dhe 299 persona kanë marrë qëndrim humanitar. Afganët ishin grupi më i madh që morën leje qëndrimi – gati 1500 statuse azili – ndërsa vetëm 77 sirianë iu dhanë azil.

Aplikimet ranë gjithashtu në të gjithë BE-në, me 210,641 kërkesa të paraqitura deri në fund të marsit – një rënie prej 19 përqind. Vetëm Polonia, Kroacia, Luksemburgu dhe Belgjika panë rritje. E rregulluar për popullsinë, Austria tani renditet e dhjeta në Evropë.

Kujdesi bazë vazhdon të përdoret shumë: në fillim të prillit më shumë se 65,000 njerëz po merrnin mbështetje – rreth 3,000 më pak se në fillim të vitit. Pesëdhjetë e pesë për qind e atyre në kujdes janë ukrainas të zhvendosur.

Zvicër: Për qiramarrësit, lëvizja e shtëpisë mund të jetë shumë e shtrenjtë

Posted on by BR

Ndërsa qiratë ekzistuese, ende të lidhura me normat bazë të interesit, mbeten të moderuara, qiratë për kontratat e reja – të vendosura lirshëm nga pronarët – po arrijnë nivele të paprecedentë. Sipas NZZ am Sonntag, ky trend po penalizon veçanërisht qiramarrësit që duhet të ndryshojnë shtëpinë, transmeton albinfo.ch.

Ky është rasti, për shembull, i një nëne beqare nga Cyrihu, e cila, pas më shumë se dhjetë vjetësh në një apartament të lirë, duhej ta linte atë përkohësisht për shkak të rinovimit të ndërtesës. Pronari i kishte premtuar se mund të kthehej menjëherë sapo të përfundonte puna, por pa specifikuar se qiraja e apartamentit të sapo-rinovuar do të ishte 3.000 franga në muaj – një shumë përtej mundësive të saja. Në fund, ajo u detyrua të qëndronte në banesën zëvendësuese më të lirë.

Cyrihu nuk është një rast i izoluar. Presioni në tregun e pasurive të paluajtshme, rritja e kostove të ndërtimit dhe mungesa e furnizimit po nxisin rritjen e çmimeve të qirasë, veçanërisht në zonat urbane. Situata mund të përkeqësohet gjatë dhjetë viteve të ardhshme, pavarësisht përpjekjeve për rregullim.

Ekonomisti Andreas Loepfe i këshillon qiramarrësit të krijojnë rezerva që tani, për t’u përballur me çdo rritje qiraje në të ardhmen. “Nëse mund të kurseni 1.000 franga në muaj, sepse paguani një qira nën çmimin e tregut, do të grumbulloni 240.000 franga në 20 vjet,” llogarit ai. Kjo shumë mund të mjaftojë më vonë për të blerë një apartament ose për të mbuluar diferencën me një qira më të lartë.

Në pritje të kufizimeve më të rrepta të qirasë, shumë pronarë tashmë po ndërmarrin veprime: rinovime të hershme, shndërrim të pronave në bashkëpronësi dhe tërheqje pjesërisht të apartamenteve nga tregu i qirasë janë disa nga strategjitë e miratuara për të ruajtur hapësirën për manovrim.

Kolona të gjata në portalin jugor të Gotthard

Posted on by erezzaademi

Trafiku në fund të fundjavës së zgjatur të Pashkëve rezultoi në një bllokim të gjatë trafiku përpara tunelit të rrugës Gotthard të hënën e Pashkëve.

Në A2 në drejtim të veriut midis Faido dhe Airolo, kolona e automjeteve shkoi deri në dhjetë kilometra.

Sipas informacioneve të trafikut nga Viasuisse, pak pas mesditës, udhëtarëve iu deshën deri në një orë e 40 minuta më shumë për të udhëtuar në këtë pjesë të autostradës sesa në kushte normale trafiku. Për udhëtarët që shkojnë drejt Bazelit dhe Cyrihut, A13 u rekomandua si një rrugë alternative, shkruan SRF, transmeton albinfo.ch.

Tashmë kishte radhë përpara Portalit Jugor Gotthard të dielën dhe të shtunën, me trafik deri në tetë kilometra nganjëherë.

Bllokimi më i gjatë i trafikut të Pashkëve të vitit u raportua në drejtim të kundërt: Të Premten e Mirë, makinat u mbështetën për 15 kilometra në A2 në drejtim të jugut midis Altdorf dhe Göschenen në kantonin Uri.

Arrestohen tre persona, të dyshuar për krime lufte në Kosovë

Posted on by erezzaademi

Policia e Kosovës ka arrestuar tre të dyshuar për krime lufte kundër popullatës civile gjatë luftës në Kosovë.

Në Lipjan, në dy lokacione të ndara, janë lokalizuar dhe arrestuar i dyshuari B.T. dhe e dyshuara N.Ç. Në vazhdimësi të aktivitetit operativ në Prishtinë është lokalizuar dhe arrestuar edhe i dyshuari i tretë, M.I., transmeton albinfo.ch.

Të arrestuarit dyshohen për veprën penale “Krime lufte kundër popullatës civile”, të kryer gjatë viteve 1998–1999. Në cilësi të gardianëve-zyrtarë korrektues në Burgun e Prishtinës dhe Qendrën Korrektuese në Lipjan, ata kanë marrë pjesë në maltretimin, rrahjen, torturimin fizik dhe psikik të të ndaluarve shqiptarë.

Të njëjtit janë shoqëruar në Zyrat e Drejtorisë së Hetimit të Krimeve të Luftës dhe janë duke u intervistuar.

 

Kosovë: Dështon sërish konstituimi i Kuvendit

Posted on by erezzaademi

Konstituimi i Kuvendit të Kosovës ka dështuar për herë të katërt.

Menjëherë pasi nisi vazhdimi, kryesuesi i seancës, Avni Dehari, e ftoi partinë e parë, Lëvizjen Vetëvendosje, të propozojë emrin për kryetar të Kuvendit.

Deputeti i Vetëvendosjes, Glauk Konjufca, tha se ata do të propozojnë sërish Albulena Haxhiun, por, meqë partitë e tjera kanë deklaruar se nuk do ta votojnë, kërkohet kohë shtesë për konsultime:

“Lëvizja Vetëvendosje padyshim që ka emrin e njëjtë, Albulena Haxhiun. Por, meqë prej dje partitë politike kanë deklaruar se nuk kanë ndryshuar qëndrim, kjo situatë kërkon marrëveshje politike,” transmeton albinfo.ch.

Seanca do të vazhdojë të mërkurën në orën 10:00.

Seria A ka shtyrë të gjitha ndeshjet për shkak të vdekjes së Papa Françeskut

Posted on by erezzaademi

Zi për vdekjen e Papa Françeskut po ndikon edhe në futbollin italian. Sipas Federatës Italiane të Futbollit (FIGC), të gjitha ndeshjet e Serisë A, të planifikuara për të hënën e Pashkëve, janë shtyrë. Kjo prek ndeshjet midis Parmës e Juventusit, Cagliarit e Fiorentinës, Genoas e Lazios, dhe Torinos e Udinesës, shkruan 20 Minuten, transmeton albinfo.ch.

Ende nuk është caktuar një datë e re për katër ndeshjet.

“Aktualisht, fokusi është pajtimi me dhimbjen,” thotë presidenti i shoqatës, Gabriele Gravina: “Futbolli italian ndan pikëllimin e qindra milionë njerëzve për vdekjen e dhimbshme të Papa Françeskut.”

Edhe shqiptarët në Austri kremtuan Pashkët

Posted on by erezzaademi

Me qindra besimtarë katolikë shqiptarë të cilët jetojnë në Austri ishin mbledhur të dielën në Kishën Katolike Shqiptare në Vjenë, për të kremtuar festën e Pashkëve.

Besimtarët katolikë kremtuan dje ditën e  Pashkëve, që është momenti më i madh në kalendarin liturgjik të Kishës Katolike dhe kishave të tjera të krishtera. Pashkët shënojnë ringjalljen e Jezu Krishtit pas kryqëzimit, ringjallje që simbolizon besimin te Zoti, shpresën për të gjithë bësimtarët.

Me qindra besimtarë katolikë shqiptarë të cilët jetojnë në Austri ishin mbledhur në Kishën Katolike Shqiptare në Vjenë, ku është mbajtur mesha e shenjtë e Pashkëve, e udhëhequr nga misionari Don Nikson Shabani, i cili gjatë predikimit të tij përcolli mesazhe dhe lutje për paqe, dashuri dhe lumturi në mes njerëzëve në botë.

Festa e Pashkëve ka vazhduar edhe gjatë ditës se sotme, ku pas meshës që është mbajtur edhe sot, është organizuar një manifestim festiv me këngëtar të njohur të estrades sonë, transmeton albinfo.at.

Festa e Pashkëve simbolizon ringjalljen e Krishtit, pas kryqëzimit të tij dhe është festa më e shenjtë për besimtarët e krishterë.

Virusi Covid 19, shtohen dyshimet se u krijua në laboratorin në Wuhan

Posted on by BR

Shtëpia e Bardhë e ka ndryshuar plotësisht funksionin e faqes federale covid.gov, e cila fillimisht ofronte informacion për pandeminë dhe mënyrën për të porositur testet.

Tani është një faqe interneti e përkushtuar tërësisht për teorinë e Presidentit Donald Trump se pandemia e COVID-19 e ka origjinën nga një laborator kërkimor në Wuhan, Kinë.

Kanë kaluar më shumë se pesë vjet që nga fillimi i pandemisë COVID-19, nga e cila kanë vdekur më shumë se 7 milionë njerëz në të gjithë botën. Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë, edhe muajin e fundit ka pasur mijëra vdekje të lidhura me COVID, shkruan TCH, transmeton albinfo.ch.

Presidenti Donald Trump shkruan në një faqe të rishikuar qeveritare se pandemia ka filluar nga një rrjedhje në laborator në Wuhan, Kinë. Faqet covid.gov dhe covidtests.gov dikur ishin të lidhura me një portal që ofronte informacion të dobishëm rreth mënyrës së porositjes së testeve dhe detajeve për virusin.

Tani faqja mban titullin “Lab Leak” (Rrjedhje nga Laboratori) dhe përfshin një imazh satelitor të qytetit Wuhan, aty ku filloi përhapja e COVID. Faqja pretendon se përshkruan “origjinën e vërtetë të COVID-19”.

Shtëpia e Bardhë shkruan se “The Proximal Origin of SARS-CoV-2” është “përdorur në mënyrë të përsëritur nga zyrtarët e shëndetit publik dhe mediat për të diskredituar teorinë e rrjedhjes nga laboratori” dhe se ishte “nxitur nga Dr. Fauci për të promovuar narrativën e preferuar se COVID-19 ka origjinë natyrore”.

Ka pesë pretendime që Shtëpia e Bardhë përdor për të mbështetur teorinë se pandemia e COVID-19 filloi nga një rrjedhje në laborator. Ata pretendojnë se:

– “Virusi ka një karakteristikë biologjike që nuk gjendet në natyrë.”

– “Të dhënat tregojnë se të gjitha rastet e COVID-19 rrjedhin nga një hyrje e vetme te njerëzit. Kjo bie ndesh me pandemitë e mëparshme ku kishte disa raste kalimi nga kafshët te njerëzit.”

– “Wuhan është shtëpia e laboratorit më të rëndësishëm të kërkimit për SARS në Kinë, i cili ka një histori të zhvillimit të kërkimeve të tipit gain-of-function (ndryshim gjenesh dhe fuqizim i organizmave) me nivele të pamjaftueshme sigurie biologjike.”

– “Studiues të Institutit të Virologjisë së Wuhan (WIV) ishin të sëmurë me simptoma të ngjashme me COVID në vjeshtën e vitit 2019, muaj para se COVID-19 të zbulohej në tregun e kafshëve.”

– “Sipas pothuajse të gjitha standardeve shkencore, nëse do të kishte prova për një origjinë natyrore, ato do të ishin shfaqur tashmë. Por nuk janë.”

Edhe pse ende nuk ka një konsensus të qartë për mënyrën si filloi pandemia, shumë shkencëtarë besojnë se ajo u shfaq në një treg kafshësh të egra në Wuhan. Shkencëtarë të shumtë kanë studiuar dhe tentuar të identifikojnë burimin e saktë të pandemisë, dhe një studim i botuar në shtator 2024 nga biologët e njohur Michael Worobey dhe Angela Rasmussen tha se pandemia është gjurmuar në Tregun e Peshkut me shumicë Huanan.

“Ky treg nuk ishte thjesht një vend ku virusi mbërriti pasi ishte përhapur në Wuhan,” tha Worobey për NPR. “Ka tregues shumë të qartë që aty ndodhi kalimi me sukses dhe filloi përhapja nga njeriu te njeriu.”

Ndërkohë, një tjetër studim i botuar nga më shumë se 20 shkencëtarë në revistën shkencore të rishikuar Cell deklaron se asnjë epidemi nuk është shkaktuar nga arratisja e një virusi të ri, dhe nuk ka të dhëna që sugjerojnë se Instituti i Virologjisë në Wuhan ose ndonjë laborator tjetër ka punuar me COVID-19.

Ndryshimi i faqes covid.gov është vetëm një nga veprimet e fundit të administratës Trump për të ndryshuar informacionin publik në lidhje me agjencitë federale dhe temat përkatëse.

Vdekja e Papa Françeskut, si zgjidhet pasardhësi i tij

Posted on by BR

Me vdekjen e Papa Françeskut, Kisha Katolike do të fillojë ritualet e detajuara tradicionale që shënojnë fundin e një papati dhe fillimin e një tjetri.

Shumica e tyre drejtohen nga një kushtetutë e njohur si Universi Dominici Gregis, e miratuar nga Papa Gjon Pali II në vitin 1996 dhe e rishikuar nga Papa Benedikti XVI në vitet 2007 dhe 2013.

Një kardinal i njohur si kamerleng, aktualisht irlandezo-amerikani Kevin Farrell, do të drejtojë punimet e zakonshme të Kishës Katolike Romake me gati 1.4 miliardë anëtarë gjatë periudhës së njohur si “sede vacante” (karrige bosh).

Ai konfirmon zyrtarisht vdekjen e Papës, një çështje e thjeshtë në ditët e sotme, që përfshin një mjek dhe një certifikatë vdekjeje. Deri në shekullin e 20-të, kjo bëhej duke trokitur një çekiç argjendi në ballin e papës tre herë. Kamerlengu dhe tre asistentë sigurohen që “Unaza e Peshkatarit” e papës dhe vula e tij të jenë të thyera, në mënyrë që të mos përdoren nga askush tjetër. Nuk kryhet autopsi në trupin e tij.

Krerët e shumicës së departamenteve të Vatikanit japin dorëheqjen derisa papa i ri t’i konfirmojë ose zëvendësojë ata, shkruan Scan, transmeton albinfo.ch.

Ritet e zisë zgjasin nëntë ditë, me datën e funeralit dhe varrimit që do të vendoset nga kardinalët. Papa Françesku, i cili shmangu shumë nga privilegjet e udhëheqjes së Kishës Katolike globale, modifikoi dhe thjeshtoi ritet e varrimit të papës në vitin 2024.

Mesha e varrimit pritet të mbahet ende në Sheshin e Shën Pjetrit, por ndryshe nga shumë paraardhës, Françesku kërkoi të varrosej në Bazilikën e Shën Marisë së Madhe të Romës për të qenë pranë ikonës së tij të preferuar.

Françesku gjithashtu kërkoi të varrosej në një arkivol të thjeshtë prej druri, ndryshe nga paraardhësit që u varrosën në tre arkivole të ndërthurura prej selvie, plumbi dhe lisi. Ai kërkoi që trupi i tij të mos ekspozohej mbi një platformë të ngritur, ose katafalk, në Bazilikën e Shën Pjetrit, që ta shihnin vizitorët e Romës, siç ndodhte me papët e mëparshëm.

KONKLAVA

Kardinalët nga e gjithë bota mblidhen në Romë pas vdekjes së një pape. Ata mbajnë takime të përditshme të njohura si kongregacione të përgjithshme për të diskutuar çështjet e Kishës dhe për të paraqitur karakteristikat që secili beson se duhet të ketë papa i ri. Kardinalët e moshës 80 vjeç e lart mund të marrin pjesë në konklavat e përgjithshme, por nuk lejohen të hyjnë në konklavë për të zgjedhur Papën e ardhshëm.

Tradicionalisht, një periudhë zie prej 15 ditësh mbahet përpara se të fillojë një konklavë. Përpara se të jepte dorëheqjen në vitin 2013, Papa Benedikti modifikoi kushtetutën për të lejuar që ajo të fillonte më shpejt nëse kardinalët do të donin, ose maksimumi 20 ditë pas vdekjes nëse disa prej tyre hasin vështirësi për të shkuar në Romë.

Konklava mbahet në Kapelën Sistine. Fjala “konklavë” vjen nga latinishtja, që do të thotë “me çelës”. Ajo rrjedh nga një traditë që filloi në shekullin XIII, ku kardinalët mbylleshin brenda, një formë për t’i nxitur të vendosnin sa më shpejt dhe të kufizonin ndërhyrjet e jashtme.

Këto ditë pjesëmarrësve u ndalohet çdo komunikim me botën e jashtme. Telefonat, interneti dhe gazetat nuk lejohen dhe policia e Vatikanit përdor aparate elektronike për të siguruar zbatimin e rregullave.

Për zgjedhje, nevojitet një shumicë prej dy të tretash plus një. Nëse askush nuk zgjidhet pas 13 ditësh, mbahet një balotazh midis dy kandidatëve kryesorë, por ende nevojitet një shumicë prej dy të tretash plus një. Kjo synon të promovojë unitetin dhe të dekurajojë zgjedhjen e kandidatëve me kompromis.

Kur konklava zgjedh Papën, ai pyetet nëse pranon dhe cilin emër dëshiron të marrë. Nëse refuzon, procedura fillon nga e para.

Një 19-vjeçar shqiptar vritet në Francë

Posted on by erezzaademi

Një ngjarje e rëndë ka ndodhur të dielën në mbrëmje në Clermont‑Ferrand, Francë, ku një i ri shqiptar, 19 vjeç, u vra me armë zjarri në mes të rrugës, pranë stacionit të trenit.

Sipas burimeve lokale, i riu u qëllua nga një person ende i paidentifikuar, që dyshohet të ketë hapur zjarr nga një automjet në lëvizje. Ngjarja ndodhi rreth orës 18:30, ndërsa viktima u shpall i vdekur pak më vonë, pavarësisht përpjekjeve për ta shpëtuar, transmeton albinfo.ch.

Ajo që e bën këtë ngjarje edhe më tronditëse është fakti se, sipas të njëjtave burime, i riu nuk rezultonte i përfshirë në aktivitete kriminale, dhe motivi i vrasjes mbetet ende i paqartë. Hetimet po kryhen nga një njësi e specializuar për krime të rënda.

Komuniteti shqiptar në Francë është thellësisht i tronditur. Humbja e një jete të re, pa shpjegim dhe pa drejtësi, na kujton se heshtja nuk duhet të jetë përgjigjja jonë.

 

Shkruan Zamira Bytyqi

Bota reagon pas vdekjes së Papa Françeskut

Posted on by BR

Papa Françesku u kthye në shtëpinë e Zotit, shkruajti në X ministri i Jashtëm italian, Antonio Tajani.

“Kujdesi për Krijuesin, mëshirën dhe vëllazërinë: ai ishte një papë i madh. Një mik i Italisë. Le të lutemi për të dhe për të ardhmen e gjithë Kishës Katolike. O Atë i Shenjtë, na ruaj nga atje lart”, shtoi Tajani.

“Evropa mban zi për vdekjen e Shenjtërisë së Tij papa Françeskut. Buzëqeshja e tij infektive fitoi zemrat e miliona njerëzve në mbarë botën. Papa i popullit do të mbahet mend për dashurinë e tij për jetën, shpresën e tij për paqen, dhembshurinë e tij për barazi dhe drejtësi sociale. U prehtë në paqe”, shkruan në rrjetet sociale kryetarja e Parlamentit Evropian Roberta Metsola, shkruan ATSh, transmeton albinfo.ch.

“Me pikëllim të madh mësova për ndarjen nga jeta të Shenjtërisë së Tij papa Françeskut. Kur u takuam së fundmi në Romë, falënderova papa Françeskun për udhëheqjen e tij të fortë në mbrojtjen e më të cenuarve dhe mbrojtjen e dinjitetit njerëzor. I shpreh ngushëllimet e mia të gjithë katolikëve në mbarë botën”, shkroi në rrjetet sociale përfaqësuesja e Lartë e BE-së Kaja Kallas.

Presidenti francez Emmanuel Macron shpreh “ngushëllime për katolikët në mbarë botën”.

“Ngushëllimet e mia më të thella për katolikët e Spanjës dhe në mbarë botën për vdekjen e Shenjtërisë së Tij papa Françeskut”, tha ministri i Jashtëm spanjoll, José Manuel Albares, në emër të qeverisë spanjolle në një postim në rrjetet sociale X.

Albares kujtoi se Françesku ishte “një njeri i paqes dhe i dialogut mes kulturave dhe feve”.

“Pusho në paqe”, përfundon ai.

“Papa Françesku i ndjerë ishte një njeri me besim të pamasë dhe mëshirë të madhe, i cili ia kushtoi jetën e tij avancimit të të varfërve të botës dhe thirrjes për paqe në një kohë komplekse dhe të trazuar”, shkroi presidenti izraelit Isaac Herzog në X.

Irani, një vend mysliman që mban marrëdhënie të mira me Vatikanin, shprehu ngushëllimet e tij të hënën pas vdekjes së papa Françeskut, kreut të Kishës Katolike, në moshën 88-vjeçare.

“Kolegët e mi sapo më thanë lajmin (…), u shpreh ngushëllimet e mia të gjithë të krishterëve në mbarë botën”, tha zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme iraniane, Esmail Baghai në një konferencë shtypi.

Kancelari në pritje i Gjermanisë, Friedrich Merz tha se Oapa Françesku do të mbahet mend për “përkushtimin e tij të palodhur ndaj më të dobëtve në shoqëri”.

“Vdekja e Papa Françeskut më mbush me trishtim të madh”, shkroi Merz në X.

Kryeministrja italiane, Giorgia Meloni tha se bota ka humbur një njeri të madh me vdekjen e papa Françeskut, por se trashëgimia e tij do të jetojë.

“Papa Françesku është rikthyer në shtëpinë e Atit. Ky lajm na trishton thellësisht, sepse po humbasim një burrë të madh dhe një bari të madh”, shkruan Meloni në X.

“Kam pasur privilegjin të shijoj miqësinë e tij, këshillat dhe mësimet e tij, të cilat nuk më dështuan kurrë, edhe në kohë sprovash dhe vuajtjesh”, shtoi ajo.

Shtëpia e Bardhë i bëri homazhe sot papa Françeskut, pas vdekjes së tij, me një mesazh të shkurtër në rrjetin social X duke thënë “Papa Françesku u preftë në paqe”.

Mesazhi shoqërohet me foto të takimit të papës së ndjerë me presidentin Donald Trump dhe zëvendëspresidentin J.D. Vance, kur ky i fundit u prit dje për pak minuta nga Françesku, i cili vdiq në moshën 88-vjeçare mëngjesin e sotëm.

Presidenti rus, Vladimir Putin nderoi sot papa Françeskun, i cili vdiq në moshën 88-vjeçare, duke e konsideruar atë si një “udhëheqës të mençur” dhe një “mbrojtës të vazhdueshëm të vlerave të larta të humanizmit dhe drejtësisë”.

“Gjatë gjithë pontifikatit të tij, ai kontribuoi në mënyrë aktive në zhvillimin e dialogut midis Kishës Ortodokse Ruse dhe Kishës Katolike Romake, si dhe në ndërveprimin konstruktiv midis Rusisë dhe Selisë së Shenjtë”, shtoi Putin në një telegram ngushëllimi të publikuar në faqen e internetit të Kremlinit

Shtatë të arrestuar për vrasjen e rreshterit Lika, Prokuroria: Motivi lidhet me punën e tij si polic

Posted on by erezzaademi

Shtatë persona janë arrestuar në aksionin e zhvilluar sot nga Policia e Kosovës në Kaçanik, lidhur me rastin e vrasjes së rreshterit Muhamed Lika.

Në konferencën për media, kryeprokurori i Ferizajt, Burim Çerkini, ka thënë se personat e arrestuar do të dërgohen në mbajtje dhe do të vazhdohet me procedurat e mëtejshme.

“Sipas dyshimeve tona, motivi lidhet me punën e tij si pjesëtar i Policisë së Kosovës,” ka deklaruar ai, transmeton albinfo.ch.

Nga ana tjetër, drejtori i Policisë së Kosovës, Gazmend Hoxha, ka theksuar se disa prej të arrestuarve kanë të kaluar kriminale.

“Kemi arritur të sigurojmë prova që e ndërlidhin këtë grup kriminal me vrasjen e rreshterit tonë; mbetet të shihet ‘background’-i i tyre. Disa kanë pasur të kaluar kriminale dhe janë arrestuar në raste të mëhershme që lidhen me prirje ekstremiste. Rreshteri ynë ka qenë në detyrë zyrtare, dhe në disa raste disa prej tyre janë arrestuar për pamfletin dhe djegien e Gjykatës në Kaçanik,” është shprehur ai, teksa bëri me dije se në mesin e të arrestuarve është edhe djali i një polici.

“Gjatë ditës së sotme është arrestuar edhe një person, i cili është biri i një polici tonë, në shtëpinë e të cilit ne kemi kryer bastisje. Me qëllim të verifikimit të çdo mundësie të mundshme, është konfiskuar arma e tij zyrtare – një armë e Policisë së Kosovës, e cila punon në drejtimin e policisë kufitare,” ka theksuar ai.

Rritje alarmante e pensioneve IV për të rinjtë në Cyrih

Posted on by albinfo.ch

Kantoni i Cyrihut ka raportuar një rritje të ndjeshme të pensioneve të reja të aftësisë së kufizuar (IV) për personat nën moshën 25 vjeç, duke ngritur shqetësime serioze në nivel kombëtar. Sipas autoriteteve, numri i këtyre pensioneve është pothuajse dyfishuar gjatë dhjetë viteve të fundit, me rritjen më të madhe që ka ndodhur gjatë dy viteve të fundit. Shumica e rasteve lidhen me probleme të shëndetit mendor, shkruan RTS, transmeton albinfo.ch.

Konferenca Kombëtare e Zyrave IV beson se ky trend nuk është i izoluar vetëm në Cyrih, por mund të pasqyrohet edhe në kantonet e tjera të Zvicrës. Shifrat zyrtare për të gjithë vendin pritet të publikohen në maj.

Martin Schilt, President i Konferencës së Zyrave të Sigurimit të Invaliditetit, shpreh shqetësimin e tij të thellë për këtë situatë. “Kur të rinjtë marrin një pension IV, kjo është një shenjë negative për punëdhënësit e ardhshëm. Shanset për një integrim profesional më vonë janë thuajse zero,” thekson ai. Ai shton se përfitimi i një pensioni të tillë shpesh krijon përshtypjen te të rinjtë se janë të paaftë për të punuar, dhe kjo ndjenjë e përhershme i largon ata nga tregu i punës, transmeton albinfo.ch.

Një tjetër problem që ngre Schilt është mungesa e mbështetjes së vazhdueshme për të rinjtë që marrin pension IV: “Ne nuk duhet t’i braktisim ata. Dosja e tyre nuk duhet të mbyllet me përfitimin e pensionit.”

Rritja e rasteve reflekton gjithashtu gjendjen e përkeqësuar të shëndetit mendor mes të rinjve, një fenomen që u përkeqësua dukshëm gjatë pandemisë dhe që vazhdon të jetë problematik. Sipas autoriteteve, vajzat dhe gratë e reja janë më të prekura se meshkujt.

Për të parandaluar përkeqësimin e situatës, Zyra e Sigurimit të Invaliditetit në Cyrih po angazhohet për të ndërhyrë më herët dhe më në mënyrë të synuar. Përpjekjet përfshijnë informimin e prindërve dhe të rinjve për mundësitë që ofron IV, si programe trajnuese dhe orientimi profesional, përtej vetë pensionit.

Në të njëjtën kohë, autoritetet po bëjnë thirrje që të rinjtë me probleme të shëndetit mendor që trajtohen në spitale të kenë akses më të lehtë në orientim profesional. Qëllimi është që sa më shumë të rinj të kenë një fillim të suksesshëm në jetën profesionale, pa pasur nevojën për një pension invaliditeti që i largon nga jeta aktive.

Të dhënat e reja që do të publikohen në maj pritet të konfirmojnë nëse kjo tendencë është e përhapur në të gjithë Zvicrën – një zhvillim që mund të ndikojë në mënyrë të thellë politikën sociale dhe sistemin e sigurimeve në vend, transmeton albinfo.ch.

 

Padia për vonesat në shtetësi në Gjermani, a mbulohet nga sigurimi ligjor?

Posted on by albinfo.ch

Sipas ligjit gjerman, institucionet publike kanë një afat prej tre muajsh për përpunimin e kërkesave zyrtare, përfshirë edhe ato për shtetësi. Pas këtij afati, nëse nuk ka asnjë reagim nga autoritetet, aplikanti ka të drejtë ligjore të paraqesë një Untätigkeitsklage, shkruan The Local, transmeton albinfo.ch.

Kjo padi mund të sjellë një vendim më të shpejtë dhe t’i japë fund pritjes që në qytete si Frankfurti apo Mynihu zgjat shpesh mbi dy vjet—vetëm për të caktuar një takim të parë.

Po sigurimi ligjor, a e mbulon këtë proces?
Për fat të keq, përgjigjja është: jo. Sigurimet ligjore gjermane (Rechtsschutzversicherung) zakonisht nuk mbulojnë çështjet që lidhen me shtetësinë. Arsyeja kryesore është se këto raste klasifikohen si pjesë e “statusit personal”, dhe jo si mosmarrëveshje të zakonshme ligjore. Po ashtu, çështjet e shtetësisë i përkasin të drejtës publike administrative, ku gjykatat luajnë një rol më të kufizuar.

Për më tepër, siguruesit i konsiderojnë këto raste të paparashikueshme dhe me rrezik të lartë—një kombinim që i bën ata të hezitojnë t’i përfshijnë në paketat standarde të mbrojtjes ligjore.

Ka disa përjashtime: disa politika sigurimi mbulojnë çështje administrative, por zakonisht vetëm nëse ato përfshijnë përfitime financiare (p.sh. pagesa nga agjencia e punësimit apo zbritje tatimore nga Finanzamt). Në çdo rast, rekomandohet që konsumatorët të kontrollojnë me kujdes detajet e kontratës së tyre ose të konsultohen direkt me siguruesin, transmeton albinfo.ch.

Sa kushton një Untätigkeitsklage?
Nëse vendosni të paraqisni një Untätigkeitsklage, duhet të përgatiteni për këto kosto:

  • Tarifat gjyqësore: rreth 798 €

  • Tarifat e avokatit: zakonisht mes 1.500 € dhe 3.000 €, në varësi të kompleksitetit të çështjes dhe tarifës së dakorduar

Avokatët shpesh ofrojnë një tarifë fikse për paraqitjen e padisë, ndërsa në raste të tjera mund të tarifojnë rreth 200 € për orë.

A mund të rimbursohen këto shpenzime?
Po. Nëse keni dorëzuar një aplikim të plotë dhe të saktë për shtetësi dhe keni pritur të paktën gjashtë muaj pa marrë përgjigje, gjykata mund të urdhërojë rimbursimin e tarifave ligjore, nëse vendimi është në favorin tuaj.

Edhe pse Untätigkeitsklage nuk mbulohet nga sigurimi ligjor, ajo mbetet një mjet efektiv për përshpejtimin e procesit të shtetësisë në Gjermani. Nëse keni pritur më shumë se tre muaj pa asnjë përgjigje dhe dosja juaj është në rregull, një padi e tillë mund të jetë një investim i vlefshëm—madje edhe nga xhepi juaj.

 

Sekretari amerikan i Mbrojtjes ndau detaje të sulmeve ajrore me familjarët

Posted on by albinfo.ch

Sekretari amerikan i Mbrojtjes, Pete Hegseth, është përballur me kritika të ashpra pasi ka shpërndarë informacione të ndjeshme mbi operacionet ushtarake të SHBA-së në Jemen përmes një grupi privat në aplikacionin e mesazheve Signal. Lajmi është konfirmuar nga CBS, partneri amerikan i BBC-së, duke cituar burime të njohura me përmbajtjen e mesazheve, transmeton albinfo.ch.

Mesazhet e dërguara më 15 mars përfshinin oraret e fluturimit për avionët luftarakë amerikanë F/A-18 Hornet që po kryenin sulme ndaj objektivave të Houthi-ve në Jemen. Grupi, i emërtuar “Mbrojtja | Team Huddle”, ishte krijuar nga vetë Hegseth dhe përfshinte bashkëshorten e tij, Jennifer (ish-producent e Fox News), vëllain Phil, dhe avokatin personal, Tim Parlatore – asnjëri prej të cilëve nuk ka autorizim për të marrë pjesë në diskutime për operacione të ndjeshme ushtarake.

Ky zhvillim vjen vetëm një muaj pasi u bë publike ekzistenca e një grupi tjetër në Signal ku diskutoheshin informacione të ngjashme. Shtëpia e Bardhë ka këmbëngulur se asnjë informacion i klasifikuar nuk është shpërndarë në asnjërin nga grupet, megjithëse kritikët dhe ish-zyrtarë të mbrojtjes shprehin shqetësim për rrezikun e mundshëm për personelin ushtarak në terren, transmeton albinfo.ch.

Kritikat ndaj Hegseth janë shtuar edhe më shumë pas raportimeve se ai ka shkarkuar tre zyrtarë të lartë nën akuzën për “zbulim të paautorizuar”, një veprim që burime nga brenda Pentagonit e cilësojnë si “të pabazë”.

Në një artikull të botuar së fundmi në Politico, ish-zëdhënësi i Pentagonit, John Ullyot, i cili dha dorëheqjen javën e kaluar, deklaroi se “departamenti është në kaos total” dhe se “mosfunksionimi po bëhet një shpërqendrim i madh për presidentin – i cili meriton më mirë nga lidershipi i tij i lartë.”

Ndërkohë, zëdhënësi aktual i Pentagonit, Sean Parnell, reagoi përmes një postimi në platformën X, ku akuzoi “mediat që urrejnë Trump” për “shkatërrimin e kujtdo që angazhohet në axhendën e Presidentit Trump”, duke këmbëngulur se “nuk është diskutuar asnjë informacion i klasifikuar” në bisedat e zhvilluara në Signal.

SHBA-të kanë intensifikuar sulmet ajrore në Jemen në përgjigje të operacioneve të armatosura të Houthi-ve ndaj anijeve tregtare që kalojnë nëpër Detin e Kuq dhe Gjirin e Adenit – një rrugë jetike për tregtinë ndërkombëtare. Që nga nëntori 2023, rebelët Houthi kanë sulmuar dhjetëra anije, kanë fundosur dy prej tyre, kanë kapur një tjetër dhe kanë vrarë katër anëtarë ekuipazhi, transmeton albinfo.ch.

Sulmi ajror më i fundit i SHBA-së në një terminal nafte në Jemenin veriperëndimor shkaktoi të paktën 74 viktima dhe plagosi 171 persona, sipas autoriteteve të kontrolluara nga Houthi-t, të cilët e kanë cilësuar ndërhyrjen si “krim lufte”.

 

Zvicër: Abonimet e transportit, me rinovim automatik shkaktojnë shqetësime

Posted on by albinfo.ch

Shërbimet që ofrojnë abonime me rinovim automatik – nga transporti publik dhe telefonia celulare, te platformat e transmetimit, aplikacionet e takimeve dhe palestrat – janë bërë një burim shqetësimi në Zvicër. Sipas Federatës Romande të Konsumatorëve (FRC), shumë përdorues përfundojnë të lidhur me kontrata pa e kuptuar apo pa dashje, shpesh për shkak të mungesës së kujtimeve apo kushteve të paqarta të kontratës, shkruan RTS, transmeton albinfo.ch.

Rasti i një gruaje të moshuar me humbje të rëndë të kujtesës, i raportuar në emisionin “On en parle”, ka tërhequr vëmendje. Ajo vazhdoi të paguante për një abonim gjysmë bilete nga SBB, ndonëse nuk kishte më mundësi të udhëtonte. Edhe pse kishte marrë dy kujtesa nga kompania, abonimi i saj u rinovua automatikisht. SBB, e kontaktuar nga emisioni, u shpreh se në raste të veçanta – si ky – mund të pranohen përjashtime, veçanërisht nëse paraqitet një certifikatë mjekësore.

Aurélie Gigon, shefe e departamentit ligjor të FRC, thekson se “klauzolat e rinovimit automatik janë të vlefshme nëse janë të përcaktuara qartë në kontratë apo në kushtet e përgjithshme, të cilat duhet të jenë të aksesueshme për konsumatorin.” Sipas saj, shumë qytetarë harrojnë t’i anulojnë këto abonime në kohë, dhe për pasojë, detyrohen të vazhdojnë të paguajnë për shërbime që nuk i përdorin më, transmeton albinfo.ch.

Zvicra, ndryshe nga Bashkimi Evropian, nuk e ka të detyrueshme që kompanitë të dërgojnë rikujtues përpara rinovimit të kontratës. Edhe pse disa shërbime, si aplikacionet bankare apo platformat online, përdorin kujtesa automatike, ligji nuk e kërkon këtë.

Në rastet e vështirësive, si lëvizja në një qytet tjetër apo sëmundjet e papritura, kontratat zakonisht nuk përfshijnë klauzola që lehtësojnë ndërprerjen e tyre. Edhe kur ekzistojnë, ato shpesh përfshijnë tarifa për përfundim të parakohshëm – një praktikë e ligjshme në Zvicër, por jo gjithmonë e drejtë sipas kritikëve.

Së fundmi, Parlamenti zviceran ka miratuar një mocion që i kërkon Këshillit Federal të propozojë rregullore për kufizimet që lidhen me anulimet e kontratave. Qëllimi është të parandalohet bllokimi i padrejtë i konsumatorëve në kontrata me kushte të disfavorshme.

FRC më herët ka mbështetur një projektligj për konkurrencën e ndershme, që synonte ta bënte të detyrueshëm dërgimin e një rikujtese përpara rinovimit. Por ligji nuk kaloi, pasi u konsiderua si barrë shtesë për bizneset – një qëndrim që FRC e cilëson befasues, duke pasur parasysh se kujtesat automatike janë tashmë të zakonshme në shumë sisteme.

Për momentin, FRC rekomandon që konsumatorët të lexojnë me kujdes kushtet e kontratës, të kontrollojnë afatet për anulim dhe të mos hezitojnë të kontaktojnë drejtpërdrejt kompanitë në rast se ndodhen në situata të vështira. Raste të suksesshme të negocimit ekzistojnë – por mbeten përjashtime, jo rregull, transmeton albinfo.ch.

 

Austri: Zbritjet kryesore tatimore që nuk duhet të harroni

Posted on by albinfo.ch

Për vitin 2025, Dhoma Austriake e Punës (AK) ka përgatitur një përmbledhje të zbritjeve më të rëndësishme që mund t’i kursejnë qytetarëve qindra euro në vlerësimin vjetor tatimor (Arbeitnehmerveranlagung), shkruan The Local, transmeton albinfo.ch.

Taksë negative për të ardhura të ulëta

Edhe nëse nuk keni paguar tatim për shkak të të ardhurave të ulëta, mund të përfitoni nga e ashtuquajtura “taksë negative”, që lejon kthimin e një pjese të kontributeve në sigurimet shoqërore. Kjo është e vlefshme për ata që kanë punuar me orar të pjesshëm, kanë qenë në pushim prindëror ose kanë kryer praktika.

Zbritje për prindërit e vetëm dhe ata që fitojnë vetëm

Shtesat vjetore për këtë kategori janë:

  • 601 € për një fëmijë
  • 813 € për dy fëmijë
  • 268 € për çdo fëmijë shtesë

Këto mund të aplikohen edhe si taksë negative, përfituese edhe për ata me detyrim të ulët tatimor, transmeton albinfo.ch.

Family Bonus Plus dhe shtesa shtesë për fëmijë

Një ndër përfitimet më të mëdha për prindërit:

  • 2,000.04 € në vit për fëmijët nën 18 vjeç
  • 650.04 € për fëmijët mbi 18 vjeç

Nëse nuk përfitoni nga bonusi i plotë, mund të merrni deri në 700 € në vit si shtesë alternative për fëmijë.

 Zbritje për pagesat e mirëmbajtjes (alimentacion)

Nëse mbështesni financiarisht fëmijët që nuk jetojnë me ju:

  • 37 € në muaj për fëmijën e parë
  • 55 € për të dytin
  • 73 € për çdo fëmijë shtesë

Kjo vlen për fëmijët që jetojnë në Austri, BE/ZEE ose Zvicër, transmeton albinfo.ch.

Donacionet dhe kontributet kishtare

Donacionet deri në 600 € për organizata të njohura dhe kishën janë të zbritshme dhe shpesh raportohen automatikisht tek autoritetet tatimore.

Kompensimi për udhëtarët

Udhëtarët që përballojnë distanca të gjata mund të përfitojnë nga Pendlerpauschale dhe euro për kilometër:

  • 2 € për çdo kilometër (në një drejtim)
  • Nëse përdorni transport publik të paguar nga punëdhënësi, diferenca mund të kërkohet.

Trajnimet dhe arsimimi profesional

Kursi, udhëtimet dhe materialet që lidhen me punën mund të zbriten. Edhe kurset e gjuhëve vlejnë, nëse janë të nevojshme për punë.

Zbritje për punën nga shtëpia

  • 3 € në ditë, deri në 100 ditë në vit
  • Deri në 300 € për mobilje ergonomike
  • Zbritje për pajisje dhe shërbime digjitale të përdorura për punë, transmeton albinfo.ch.

Taksa e këshillit të punës (Betriebsratsumlage)

Zakonisht zbritet nga paga, por për t’u marrë parasysh në vlerësimin tatimor, duhet të deklarohet si “shpenzim i lidhur me të ardhurat”.

 Paaftësia dhe dietat speciale mjekësore

Zbritjet fikse në varësi të shkallës së paaftësisë (nga 25%) dhe deri në 70 € në muaj për dieta të posaçme. Zbritje vlejnë edhe për shpenzime si medikamente dhe qëndrime në spitale.

Nëse jeni të punësuar, prindër, punoni nga shtëpia apo udhëtoni shumë për punë, marrja e kohës për të bërë një vlerësim tatimor të plotë dhe të saktë mund të bëjë një ndryshim të madh në buxhetin tuaj personal për vitin 2025. Për më shumë ndihmë, kontaktoni një konsulent tatimor ose përdorni mjetet online të ofruara nga FinanzOnline, transmeton albinfo.ch.