Sopranoja Besa Llugiqi debuton në Operën Shtetërore të Bukureshtit

Sopranoja kosovare Besa Llugiqi do të debutojë në Operën Shtetërore të Bukureshtit, ku do të interpretojë rolin e Mimisë në operën e famshme “La Bohème” të Giacomo Puccinit. Paraqitja e saj shënon një tjetër hap të rëndësishëm në karrierën ndërkombëtare të artistes, transmeton albinfo.ch.

E njohur për zërin e kultivuar dhe interpretimet e roleve të mëdha operistike, Llugiqi e konsideron këtë rol si një nga më të dashurit për të. Sipas saj, Mimi i përshtatet natyrshëm vokalit dhe interpretimit të saj, ndërsa tematika emocionale e veprës e bën rolin edhe më të veçantë.

“Është një hap shumë i rëndësishëm për mua, një mundësi për të dëshmuar punën dhe për të hapur bashkëpunime të reja artistike”, ka thënë sopranoja.

Opera “La Bohème” do të shfaqet më 26 shkurt, nën drejtimin muzikor të dirigjentit Daniel Jinga dhe me regji të Ionel Pantea. Llugiqi do të interpretojë përkrah tenor it rumun Andrei Petre, ndërsa në role të tjera do të paraqiten artistë të njohur të operës rumune.

Roli i Mimisë është një nga figurat më ikonike të repertorit operistik botëror, që kërkon kombinim të ndjeshmërisë emocionale dhe teknikës vokale. Llugiqi e ka interpretuar këtë rol në skena të ndryshme ndërkombëtare që nga debutimi i saj pas fitimit të çmimit “Grand Prix” në konkursin ndërkombëtar “Elena Nikolai” në Bullgari.

Artistja kosovare njihet edhe për interpretimin e roleve të rëndësishme si Violetta në “La Traviata”, Donna Elvira në “Don Giovanni” dhe Lucia në “Lucia di Lammermoor”.

Debutimi në Operën Shtetërore të Bukureshtit konsiderohet jo vetëm sukses personal për Llugiqin, por edhe një promovim i artit operistik kosovar në skenën ndërkombëtare./Albinfo.ch 

Në parakalimin e Zvicrës mungon ekipi i hokejit në akull për femra

Flamuri i madh zviceran mbahet nga Nino Niederreiter në stadiumin San Siro. Atletët e tjerë mbajnë gjithashtu flamuj më të vegjël.

Pajisjet janë nga Ochsner Sport dhe janë projektuar nga projektuesja zvicerane Madeleine Albrigh. Eksperti Jeroen van Rooijen e konsideron dizajnin mesatar. “Sigurisht që nuk është i keq, por nuk është një dizajn inovativ.”

Ekipi Zviceran i Hokejit në Akull për Femra nuk mori pjesë në ceremoninë e hapjes

Megjithatë, ekipi i hokejit në akull për femra nuk do të marrë pjesë, siç njoftoi federata mes festimeve në Milano. “Një anëtare e ekipit kombëtar zviceran të hokejit në akull për femra rezultoi pozitive për norovirus mbrëmë,” shkroi federata në një deklaratë.

“Rezultati pozitiv i testit të atletes u kthye vetëm pas fitores së sotme hapëse kundër Republikës Çeke dhe pak para ceremonisë së hapjes. Atletja e prekur është vendosur në një dhomë të vetme që kur mbërriti në Fshatin Olimpik të hënën, 2 shkurt 2026, dhe është izoluar nga ekipi që nga fillimi i simptomave.”

Atletja e prekur tani është pa simptoma, vazhdoi federata. “Si masë paraprake, ekipi u izolua pas ndeshjes në konsultim të ngushtë me ekipin mjekësor në vend dhe pas konsultimit me ekspertë. Deri më tani, asnjë lojtar tjetër zviceran nuk po shfaq simptoma.”

Kushtrim Gashi sjell muzikën klasike shqiptare në Emmendingen

Shoqata kulturore Die Sterne Kosovas (Yjet e Kosovës) fton në një koncert me muzikë shqiptare të dielën, më 8 shkurt, në ZfP Festhalle në Emmendingen. Kushtrim Gashi do të prezantojë Ansamblin Kamertal.

Shoqata e përmendur është themeluat në vitin 2008 në Emmendingen, ndërsa në vitin 2009 festoi për herë të parë përvjetorin e saj në Festhalle të Qendrës për Psikiatri (ZfP). Për kryetarin Tahir Shabani, fakti që koncerti i ansamblit të ri zhvillohet pikërisht në këtë vend, 17 vjet pas festës së parë të shoqatës, ka edhe një domethënie nostalgjike, transmeton albinfo.ch gazetën gjermane Badische Zeitung.

Kjo erdhi si rezultat i një zhvillimi të natyrshëm: dy vite më parë, Sonja Schieting, përgjegjëse për integrim në ZfP, kishte kontaktuar Shabanin – i cili gjithashtu punon aty – për një program kulturor për punonjësit. Planifikimet kishin nisur. Më pas erdhi kërkesa nga ansambli i ri. Për Tahir Shabanin, kjo ishte një mundësi e shkëlqyer për të sjellë një ansambël profesionist, i cili do të interpretojë muzikë klasike shqiptare, siç tregon ai me entuziazëm.

Ansambli është themeluar tre muaj më parë nga kompozitori dhe dirigjenti Kushtrim Gashi. Ai nuk është i panjohur në Emmendingen: së fundmi, në nëntor 2024, ai ishte mysafir në Steinhalle me Orkestrën Rinore Simfonike të Kosovës, me rreth 40 anëtarë.

Për Ansamblin Kamertal, Gashi ka bashkuar muzikante dhe muzikantë shqiptarë; disa prej tyre i njeh nga studimet në Akademinë e Arteve në Prishtinë. Shumica jetojnë sot në rajonin e Darmstadt-it, ndërsa Artida Bakija vjen nga Zvicra.

Vetë Gashi jeton që nga viti 2011 në Darmstadt, ku ka studiuar edhe për kompozim. Sipas Gashit, muzika dhe arti krijojnë ura lidhëse – dhe pikërisht kjo e lidh atë me Tahir Shabanin. Që nga viti 2010, Shabani ka organizuar për Die Sterne Kosovas ekspozita të artistëve figurativë; e para u mbajt në Fondacionin Metzger-Gutjahr.

Artistët pjesëmarrës fillimisht ishin pak të njohur – kjo ka ndryshuar me kalimin e kohës: u zhvilluan ekspozita të tjera, edhe në bashkëpunim me artistë vendas.

Një efekt të ngjashëm, Shabani e dëshiron edhe për muzikantet dhe muzikantët shqiptarë.

Ata që kanë ndjekur koncertin e Orkestrës Rinore mund të gëzohen për një rikthim të veprave të kompozitorëve shqiptarë; atëherë programi përbëhej rreth 60 për qind nga muzikë shqiptare, ndërsa pjesa tjetër ishte muzikë gjermane dhe ndërkombëtare, përcjell albinfo.ch. Publiku, megjithatë, kërkoi më shumë muzikë klasike shqiptare, siç tregon Shabani.

Kësaj dëshire tani i përgjigjet Ansambli Kamertal. Megjithatë, në program është përfshirë edhe një kompozitor gjerman, Johannes Brahms – Vallja Hungareze nr. 5, plot energji, përshtatet në mënyrë të përkryer me veprat e dhjetë kompozitorëve shqiptarë të shekullit XX.

Ansambli përbëhet nga: Delina Hajra Gashi, soprano Kelvina Karaj, violinë Fidan Osmani, klarinetë Endrit Berisha, violonçel Artida Bakija, flaut dhe okarinë Kushtrim Gashi, drejtues i ansamblit dhe piano. Koncerti do të mbahet të dielën, më 8 shkurt, duke filluar nga ora 13:00, në Festhalle të Qendrës Psikiatrike në Emmendingen.

Kjo orë është zgjedhur enkas për t’u dhënë mundësi pjesëmarrjeje edhe familjeve me fëmijë të vegjël. Pas një pauze të shkurtër, në ora 14:30 do të performojë grupi i vallëzimit për fëmijë i shoqatës Die Sterne Kosovas.

Individët dhe përfaqësuesit e mëposhtëm kanë konfirmuar pjesëmarrjen e tyre në eventin në ZfP Festhalle më 8 shkurt 2026: Z. Joachim Saar, Zëvendëskryetar Bashkie; Z. Martin Horn, Kryetar Bashkie i Freiburgut; Znj. Donika Gërvalla-Schwarz, Ministre e Punëve të Jashtme të Republikës së Kosovës; Stefanie Wernet, kandidate e CDU-së për parlamentin e shtetit – zona zgjedhore Emmendingen; dhe Ardian Krasniqi, boksier profesionist gjerman i peshave të lehta, kampion në fuqi i WBO-së në kategorinë ndërkontinentale, aktualisht i renditur i 11-ti në renditjen botërore të WBO-së.

Më pas do të ketë edhe shërbim ushqimi dhe pije. Hyrja është falas, ndërsa donacionet janë të mirëpritura. Nëse ka ende vende të lira, edhe mysafirët pa paralajmërim janë të mirseardhur

Rënia e udhëtimeve të zviceranëve drejt SHBA-së pritet të vazhdojë

Më pak turistë zviceranë po udhëtojnë drejt Shteteve të Bashkuara. Pavarësisht kushteve optimale financiare, me dollarin në nivelin më të ulët kundrejt frangës që nga viti 2015, mbërritjet në Shtetet e Bashkuara nga Zvicra pritet të bien përsëri.

“Ne presim që mbërritjet nga Zvicra të bien me rreth 20-25% në vitin 2026, nën nivelin 300,000”, ankohet Heinz Zimmermann, kryetar i komitetit Visit USA (Vusa), i cili promovon Shtetet e Bashkuara si një destinacion turistik.

Vitin e kaluar, numri i udhëtarëve ra me 10.6% në 361,000. Për krahasim, para pandemisë, 474,550 njerëz vizituan Shtetet e Bashkuara në vitin 2019.

“Faktorët racionalë për të udhëtuar drejt Shteteve të Bashkuara – dollarë të ulët, bileta avioni tërheqëse – dhe faktorët emocionalë janë aktualisht në konflikt”, shpjegon ai. Kryesisht janë vizitorët e parë që hezitojnë, shumë prej tyre shtyjnë planet e tyre për të udhëtuar në Shtetet e Bashkuara, ndërsa të ashtuquajturit vizitorë “të përsëritur” vazhdojnë të kalojnë Atlantikun.

Të enjten, rreth njëqind agjenci udhëtimesh u mblodhën në Cyrih për të zbuluar destinacione dhe atraksione të ndryshme amerikane. I organizuar nga Visit USA, eventi u mundëson agjentëve të udhëtimit të mësojnë më shumë rreth klientëve të tyre dhe të përcjellin lajmet e fundit.

“Ne duam të qëndrojmë të pranishëm, pasi tregu zviceran është i rëndësishëm pavarësisht madhësisë së tij të vogël”, thotë Zimmermann, shkruan swissinfo, transmeton albinfo.ch. Në situatën aktuale, ky është një investim afatgjatë.

Midis ekspozuesve, një hidhërim i caktuar është i dukshëm. “Imazhi i Shteteve të Bashkuara është përkeqësuar në mënyrë dramatike dhe politikat e Trump po kanë një efekt shkatërrues në turizmin ndërkombëtar”, tha David O’Donnell, nënkryetar i komunikimit në Meet Boston, zyra e turizmit për rajonin.

Situata bëhet edhe më frustruese nga fakti se qytetet kryesore në Bregun Lindor, përfshirë Bostonin, janë në tërësi më progresive dhe kundërshtojnë politikat e Presidentit të SHBA-së Donald Trump. “Rajoni ynë është shtëpia e disa prej institucioneve kryesore arsimore dhe kërkimore në botë, dhe është një pjesë kyçe e identitetit tonë”.

Bostoni mirëpret rreth 25,000 vizitorë zviceranë çdo vit, shumica (75%) për qëllime argëtimi. Fuqia blerëse e këtyre udhëtarëve i bën ata një klientelë të njohur.

“Vizitorët zviceranë shpenzojnë rreth 295 dollarë (230 CHF) për person në ditë, pa përfshirë hotelin dhe biletat e avionit”, tha O’Donnell.

Qyteti do të përfitojë nga statusi i tij si qytet pritës për Kupën e Botës në futboll këtë verë. “Ne ende kemi disa vende të lira për verën, për ata që duan të ndiejnë emocionet e qytetit”, tha O’Donnell. Megjithatë, Bostoni dëshiron të pozicionohet si një destinacion për katër stinët, dhe në veçanti ka zgjeruar aktivitetet e tij gjatë sezonit të dimrit.

Është e vështirë të marrësh përgjigje të sakta nga linjat ajrore mbi gjendjen e rezervimeve të verës. Edelweiss pranon, megjithatë, se “rezervimet për Shtetet e Bashkuara aktualisht po dëshmohen më të vështira”, thotë një zëdhënës. “Duke pasur parasysh situatën gjeopolitike, po shohim një rënie të përgjithshme të rezervimeve, veçanërisht midis udhëtarëve zviceranë. Meqenëse shumica e destinacioneve tona në Shtetet e Bashkuara shërbehen vetëm nga pranvera ose vera e tutje, shifrat aktuale të rezervimeve janë ende relativisht të ulëta. Prandaj, në këtë kohë nuk është e mundur të jepet një vlerësim përfundimtar për sezonin e verës”, shtoi ai.

Tesla del nga dhjetë makinat më të shitura elektrike në Zvicër

Për vite me radhë, prodhuesi i makinave Tesla kryesonte fushën për sa i përket shitjeve të makinave elektrike në Zvicër. Tani kompania amerikane ka rënë nga dhjetë vendet e para. Një ekspert i industrisë nuk është i befasuar.

Për vite me radhë, Tesla ishte sinonim i elektromobilitetit. Makinat e prodhuesit amerikan ishin përkatësisht të njohura me blerësit. Kjo nuk është më rasti: muajin e kaluar, për herë të parë në vite, nuk kishte asnjë model të vetëm Tesla midis dhjetë makinave të reja elektrike më të shitura në Zvicër.
Në vend të kësaj, fusha udhëhiqet nga prodhuesit evropianë, siç tregojnë shifrat e fundit nga shoqata e importuesve Auto-Schweiz. Modelet Škoda Elroq dhe Enyaq kryesojnë renditjen, të ndjekura nga Volvo EX30 dhe BMW X1.

Në total, vetëm 83 automjete Tesla u regjistruan rishtazi në Zvicër në janar. Kjo përfaqëson një rënie prej rreth dy të tretash krahasuar me të njëjtin muaj të vitit të kaluar. Një vështrim prapa në vitin e kaluar është gjithashtu i kthjellët: kompania amerikane shiti gjithsej 6,448 automjete në vitin 2025 – mbi një të katërtën më pak se në vitin e kaluar, transmeton albinfo.ch. Në krahasim, shitjet e makinave elektrike në Zvicër u rritën me një total prej 15% në vitin 2025. Se si e shpjegon kompania performancën e saj të dobët në Zvicër mbetet e paqartë. Tesla nuk iu përgjigj një pyetjeje nga agjencia e lajmeve AWP.

Eksperti i industrisë Ferdinand Dudenhöffer nuk është i befasuar nga ky zhvillim. Ai përmend disa arsye. “Tesla ka automjete gri, asgjë vërtet të re dhe inovative.” Konkurrentët tani janë teknologjikisht superiorë ndaj ish-pionierit amerikan, shton ai.

Dudenhöffer gjithashtu sheh probleme me gamën e modeleve. Tesla nuk përfaqësohet në klasën kompakte dhe kompania ka hequr dorë nga klasa luksoze. “Dhe Model Y dhe Model 3 janë në thelb një model në dy variante.”

Përveç kësaj, prodhuesi amerikan tani nuk ka një pikëmbështetje të qëndrueshme. Në SHBA, politikat e Presidentit Donald Trump kanë ushtruar presion mbi tregun e makinave elektrike, ndërsa prodhuesit evropianë janë pozicionuar fort në Evropë. “Dhe në Kinë, qendra e botës për makinat elektrike, Tesla është tejkaluar nga BYD dhe prodhues të tjerë kinezë.”

Shefi i kompanisë kontroverse Elon Musk dhe afërsia e tij me Trump ka të ngjarë të ushtrojnë presion mbi shifrat e shitjeve, sipas Dudenhöffer. “Kjo është një arsye e rëndësishme për përkeqësimin e gjendjes së Teslës.”

Viti 2025 ishte një vit i keq për pionierin e makinave elektrike në mbarë botën. Tesla e mbylli vitin me një rënie të lehtë të shitjeve për herë të parë. Dërgesat madje ranë për të dytin vit radhazi, duke rënë me pothuajse një të dhjetën në 1.6 milion automjete.

Megjithatë, Musk e vuri rëndësinë e shitjeve të makinave për Teslën në perspektivë para investitorëve dhe theksoi se e ardhmja e kompanisë qëndron në robotaksinë autonome dhe robotët e ngjashëm me njerëzit. Kompania është ende në hapat e saj fillestarë në të dyja fushat dhe përballet me konkurrencë të fortë.

Më shumë se 8 milionë CHF janë shpenzuar për fushatat e votimit të 8 marsit

Mbështetësit dhe kundërshtarët e katër çështjeve që do të hidhen në votim më 8 mars kanë njoftuar shuma që arrijnë në total 8.75 milionë CHF, sipas Zyrës Federale të Auditimit Zviceran të premten.

Iniciativa “200 CHF janë të mjaftueshme!”, e cila dëshiron të ulë tarifën vjetore të licencës televizive dhe radiofonike të Korporatës Zvicerane të Transmetimeve (SBC) nga 335 CHF në 200 CHF, po tërheq mbështetjen më të madhe, me 5.77 milionë CHF të premtuara, shkruan RTS, transmeton albinfo.ch.

Vota e dytë është për iniciativën e fondit për klimën, e cila i bën thirrje qeverisë të ndajë midis 0.5% dhe 1% të PBB-së për investime klimatike. Rreth 2.04 milionë CHF u deklaruan në favor të kësaj iniciative.

Pastaj 940,000 CHF u deklaruan për ligjin federal mbi taksimin individual. Reforma e parlamentit synon të heqë “dënimin e martesës” dhe propozon që çiftet e martuara të paraqesin dy deklarata të veçanta tatimore.

Mbështetësit dhe kundërshtarët e iniciativës së parave të gatshme, e cila dëshiron të garantojë furnizimet me monedha dhe kartëmonedha dhe përdorimin e frangës si monedhë kombëtare, nuk kanë deklaruar asnjë shumë. Politikanët duhet të deklarojnë fushatat me buxhete që tejkalojnë 50,000 CHF dhe donacione që tejkalojnë 15,000 CHF.

Kthimi afatgjatë në Brienz konsiderohet i mundur

Jeta në fshatin Graubünden të Brienz/Brinzauls në Zvicrën lindore, i cili u kërcënua nga një rrëshqitje dheu, duket përsëri e mundur në planin afatgjatë. Sipas ekspertëve, rreziku ka ndryshuar në një mënyrë të tillë që nuk do të ketë më evakuime të gjata në vitet e ardhshme.

Herën e fundit që popullsia u evakuua ishte për 62 javë.
Kishte dy arsye për këtë, u tha gjeologu Reto Thöny të prekurve të enjten në mbrëmje. Njëra ishte suksesi i tunelit të kullimit dhe tjetra ishte rrëzimi i shkëmbinjve nëntorin e kaluar.

Megjithatë, komuna përgjegjëse e Albulas po i përmbahet projektit të zhvendosjes. Autoritetet duan t’u japin të prekurve një dritare të re kohore deri më 9 mars për t’u regjistruar për zhvendosje parandaluese.

Rreth një e treta e popullsisë së përgjithshme e kanë bërë tashmë këtë. Megjithatë, ata tani kanë mundësinë të anulojnë procedurën për shkak të situatës së re të rrezikut, theksoi Roland Tremp nga grupi i projektit të zhvendosjes. Zhvendosja ka një çmim: ata të prekur do të duhet t’u shemben shtëpitë e tyre të vjetra në Brienz/Brinzauls.

Qeveria zvicerane prezanton planin për të ndaluar mungesën e banesave të përballueshme

Zyra Federale e Strehimit (FHO) përshkroi planin e saj për të frenuar mungesën e strehimit. Ai përfshin një numër masash për të rritur strehimin publik.

Mungesa nuk kufizohet më vetëm në qytete, por po prek të gjithë vendin. Ajo po penalizon kryesisht personat me të ardhura të ulëta dhe gjithnjë e më shumë klasën e mesme, tha drejtori i FHO-së, Martin Tschirren, për shtypin. Shkalla e vendeve të lira të punës ka rënë nga 1.72% në 1% midis viteve 2020 dhe 2025, dhe qiratë janë rritur me 23.7% midis viteve 2009 dhe 2023.

Qeveria beson se ndërtimi i më shumë strehimeve publike do të ndihmojë në mbajtjen e çmimeve të përballueshme. Në muajt e fundit, ajo ka ndërmarrë një numër hapash në këtë drejtim.

Në veçanti, Këshilli Federal qeverisës dëshiron të rrisë fondin rrotullues, i cili përdoret për të dhënë kredi pronarëve të ndërtesave jofitimprurëse për ndërtimin, rinovimin dhe blerjen e pronave. Fondi do të rritet me 150 milionë CHF nga viti 2030, shkruan swissinfo. “Kjo masë do të na mundësojë të përmbushim kërkesën për kredi, e cila është dyfishuar vitet e fundit”, shpjegoi Tschirren, transmeton albinfo.ch.

Falë kapitalit punues, 1,400 shtëpi dalin në treg çdo vit. Megjithatë, sipas një vlerësimi nga drejtori i FHO-së, nevojiten midis 5,000 dhe 6,000 shtëpi çdo vit për të përmbushur kërkesën.

Në dhjetor, qeveria vendosi gjithashtu të mbajë zarfin e financimit të përdorur për të garantuar ndërtimin e banesave publike. Gjithashtu vendosi të mos e ulë mbështetjen për banesat publike, siç parashikohet në planin e kursimeve.

Nga ana e saj, Shoqata Zvicerane e Zhvilluesve të Strehimit me Përfitim Publik beson se Këshillit Federal i mungon ambicia. Shuma shtesë e caktuar për fondin e kapitalit punues nuk është e mjaftueshme për të përmbushur kërkesën, e cila ka arritur nivele rekord vitet e fundit, thuhet në një njoftim për shtyp. Do të nevojiten të paktën 300 milionë CHF.

Kreditë për garancitë gjithashtu duhet të rriten. Federata vlerëson se do të nevojiten 2.3 miliardë franga zvicerane për të përmbushur kërkesën aktuale, ndërsa Këshilli Federal e vlerëson shifrën në 1.92 miliardë franga zvicerane.

Zvicra është lider në kamionët e rinj elektrikë

Kur bëhet fjalë për makinat elektrike, Zvicra nuk i ka arritur objektivat e saj. Por makinat e rënda elektrike në rrugë janë në korsinë e shpejtë: Askund tjetër në Evropë nuk janë regjistruar kaq shumë kamionë elektrikë të rëndë. Si duket ky bum dhe çfarë fshihet pas tij?

Kamionët elektrikë e kanë kapur fuqishëm vitet e fundit: Pjesa e tyre e kamionëve të regjistruar rishtazi nga 3.5 ton tani është 21.3 përqind. Çdo kamion i pestë i regjistruar rishtazi në këtë vend është pra plotësisht i fuqizuar. Kjo e bën Zvicrën numrin 1 në Evropë – përpara Holandës (18.2 përqind), Norvegjisë (16.9 përqind) dhe Suedisë (16.6 përqind). Kjo tregohet nga shifrat për vitin 2025 të Shoqatës Evropiane të Prodhuesve të Automobilave ACEA. Në të kundërt, makinat elektrike të regjistruara rishtazi në Zvicër tani kanë një pjesë tregu prej 23 përqind; megjithëse kjo është gjithashtu një rritje, shkalla e rritjes është dukshëm më e ulët se në vendet e tjera evropiane.

Një arsye e rëndësishme ka të ngjarë të jetë se makinat blihen kryesisht nga individë privatë – shpesh të prodhuar nga brenda dhe në fund të dekurajuara nga çmimi më i lartë i blerjes së modeleve E. Në rastin e kamionëve, nga ana tjetër, blerësit janë kompanitë, shkruan SRF, transmeton albinfo.ch. Ata bëjnë llogaritjen totale: Kamionët elektrikë janë rreth dy ose tre herë më të shtrenjtë për t’u blerë sesa motorët me djegie të brendshme, por në të njëjtën kohë, varësisht nga modeli, janë rreth tre herë më të lirë për t’u drejtuar.

Pra, a janë kamionët elektrikë ekonomikisht më tërheqës?

Po, me kalimin e kohës, kamionët elektrikë janë ekonomikisht më tërheqës sesa kamionët me naftë, gjë që është thelbësore sepse tani janë të përjashtuar nga taksa e trafikut të rëndë LSVA e lidhur me performancën. Sidomos me kamionët elektrikë pati edhe përparim të shpejtë teknik: Nëse në fillim nuk mund të ngisnit as me rimorkio, kamionët elektrikë sot vijnë shumë larg me një karikim baterie në Zvicër në shkallë të vogël – deri në 400 ose edhe 600 kilometra. Makinat elektrike vijnë në një distancë të ngjashme sot; ende ka frikë nga distanca. Pajisjet e pamjaftueshme të karikimit, veçanërisht për qiramarrësit, gjithashtu kanë një efekt pengues këtu.

A ishte viti 2025 një shpenzim apo kamionët elektrikë në Zvicër do të mbeten në korsinë e shpejtë?

Kompanitë e kamionëve elektrikë do të përballen me kosto të konsiderueshme shtesë në vitet e ardhshme: Një taksë për zëvendësimin e automjeteve elektrike për të gjitha automjetet elektrike është ende në fazën e konsultimit. Nga viti 2029, dy vjet më herët se sa ishte planifikuar, Këshilli Federal gjithashtu dëshiron të heqë përjashtimin LSVA për kamionët elektrikë. Kjo çon në pasiguri midis përfaqësuesve të industrisë. Në të njëjtën kohë, megjithatë, më shumë kamionë elektrikë u regjistruan përsëri më 26 janar sesa në fund të vitit të kaluar. Në këtë trend, çmimet e shitjes për kamionët elektrikë ka të ngjarë të vazhdojnë të bien ndjeshëm, ndërsa kostot operative mbeten më të lira se ato të kamionëve me naftë. Ka edhe disa subvencione të reja. Të paktën deri më tani, e gjithë kjo i mban kamionët elektrikë në korsinë e shpejtë.

Sa CO2 lëshojnë në të vërtetë kamionët krahasuar me flotën e makinave në Zvicër?

Me një pjesë prej tre të katërtave, makinat e pasagjerëve përbëjnë pjesën më të madhe të të gjitha mjeteve të transportit në rrugët zvicerane. Dhe në përputhje me rrethanat, sipas një eksperti nga Zyra Federale e Energjisë, ato gjithashtu lëshojnë shumë më tepër CO2, afërsisht derdhen pothuajse shtatë herë më shumë se kamionët me motorë me djegie të brendshme.

Kërkohet reagim ndërkombëtar pas arrestimit të ish-ushtarit të UÇK-së në Serbi

Ministria e Punëve të Jashtme dhe Diasporës në Kosovë ka njoftuar se shtetasi i Republikës së Kosovës dhe ish-ushtari i UÇK-së, Mitehat Llozhani, është arrestuar nga autoritetet serbe menjëherë pas hyrjes në Serbi, në pikën kufitare Batrovci, në kufi me Kroacinë.

Sipas njoftimit, menjëherë pas marrjes së informatave për rastin janë ndërmarrë të gjitha veprimet institucionale. Zyra Ndërlidhëse e Republikës së Kosovës në Serbi ka adresuar një kërkesë zyrtare pranë Zyrës Ndërlidhëse të Serbisë në Kosovë, duke kërkuar konfirmimin e arrestimit, sqarimin e arsyeve konkrete të ndalimit, si dhe informacione të tjera relevante për trajtimin e mëtejmë të rastit, transmeton albinfo.ch.

Bëhet e ditur se në lidhje me rastin është njoftuar Delegacioni i Bashkimit Evropian në Serbi, ndërsa janë dërguar nota verbale edhe pranë misioneve diplomatike të vendeve të Quint-it të akredituara në Serbi, me qëllim sigurimin e angazhimit të partnerëve ndërkombëtarë në mbrojtje të të drejtave dhe sigurisë së shtetasit të Republikës së Kosovës.

MPJD bën të ditur se ambasadori i Republikës së Kosovës në Serbi, Jetish Jashari, është në kontakt të vazhdueshëm me familjen e të arrestuarit dhe se, përmes Zyrës Ndërlidhëse, do të procedohet kërkesa zyrtare për lejimin e vizitës ndaj Mitehat Llozhanit.

Ministria i ka bërë thirrje Bashkësisë Ndërkombëtare që të rrisë presionin ndaj autoriteteve të Serbisë, duke theksuar se praktikat e arrestimit dhe keqtrajtimit të shtetasve të Republikës së Kosovës përbëjnë shkelje të normave dhe standardeve ndërkombëtare për të drejtat e njeriut.

Plakja e fuqisë punëtore, Gjermania në krye të vendeve të BE-së

Gjermania po përballet me një plakje të theksuar të fuqisë punëtore, duke mbajtur rekordin në Bashkimin Evropian për përqindjen më të lartë të punonjësve në moshë të avancuar. Sipas të dhënave të Zyrës Federale të Statistikave, në vitin 2024 rreth 9.8 milionë nga 40.9 milionë të punësuar në vend ishin në grupmoshën 55–64 vjeç, transmeton albinfo.ch.

Kjo përfaqëson rreth 24 për qind të fuqisë punëtore, përqindja më e lartë ndër vendet e BE-së. Për krahasim, mesatarja evropiane për këtë kategori moshe është 20.1 për qind.

Pas Gjermanisë renditet Italia, ku punonjësit e moshës 55–64 vjeç përbëjnë 23 për qind të të punësuarve, ndërsa në Bullgari kjo përqindje arrin në 22.3 për qind. Në anën tjetër, Malta regjistron nivelin më të ulët, me vetëm 10.8 për qind të punonjësve në këtë grupmoshë. Përqindje relativisht të ulëta shënohen edhe në Luksemburg me 12.8 për qind dhe në Poloni me 15.2 për qind.

Sipas ekspertëve, plakja e popullsisë është arsyeja kryesore që Gjermania ka një përqindje kaq të lartë të punëtorëve të moshuar. Një faktor tjetër është rritja graduale e moshës së daljes në pension, si dhe tendenca e qytetarëve për të qëndruar më gjatë në tregun e punës.

Të dhënat tregojnë se mosha mesatare e daljes në pension në vitin 2024 arriti në 64.7 vjeç për burrat dhe gratë, krahasuar me rreth 63 vjeç në vitin 2004. Rritja lidhet me planin për ta çuar moshën ligjore të pensionit në 67 vjeç deri në vitin 2029, si dhe me kufizimin e skemave të pensioneve të parakohshme.

Organizata për Bashkëpunim Ekonomik dhe Zhvillim (OECD) paralajmëron se sistemi gjerman i pensioneve do të përballet me presion të madh në dekadat e ardhshme. Sipas parashikimeve, popullsia në moshë pune pritet të tkurret ndjeshëm gjatë 40 viteve të ardhshme, duke e bërë zgjatjen e jetës aktive në punë një element kyç për qëndrueshmërinë financiare të pensioneve.

Në këtë kuadër, autoritetet gjermane po shqyrtojnë reforma të reja, përfshirë lidhjen e moshës së pensionit me jetëgjatësinë dhe rritjen e rolit të skemave private të sigurimeve, të bazuara në investime kapitale. /Albinfo.ch

Mot i acartë në Gjermani, anulohen dhe vonohen fluturimet në aeroportin e Berlinit

Mot i ashpër dimëror ka shkaktuar ndërprerje të konsiderueshme në trafikun ajror dhe rrugor në verilindje të Gjermanisë. Aeroporti i Berlinit po përballet me vonesa dhe anulime fluturimesh për shkak të akullit dhe ngricave që kanë vështirësuar operimet në pistë, transmeton albinfo.ch.

Autoritetet aeroportuale kanë bërë të ditur se kufizimet në qarkullimin ajror pritet të vazhdojnë të paktën deri në mesditë, ndërsa pasagjerët janë këshilluar të kontrollojnë statusin e fluturimeve përpara nisjes drejt aeroportit.

Kushtet e vështira atmosferike nuk kanë prekur vetëm Berlinin. Probleme serioze në qarkullim janë raportuar edhe në landin Mecklenburg-Vorpommern, Brandenburg dhe zona të tjera përreth, ku ngricat dhe temperaturat e ulëta kanë krijuar rrezik të shtuar në rrugë.

Vështirësi janë shënuar gjithashtu edhe në transportin hekurudhor në verilindje të Gjermanisë, ku disa linja kanë pësuar vonesa për shkak të kushteve të motit.

Policia gjermane ka raportuar një numër të madh aksidentesh rrugore gjatë ditës së sotme, ku 19 persona kanë mbetur të lënduar, tre prej të cilëve janë dërguar për trajtim në spital. Autoritetet konfirmojnë se nuk ka viktima.

Ndër zonat më problematike është raportuar Autobani A10 pranë Potsdamit, ku kushtet e rrugës kanë shkaktuar disa aksidente dhe vështirësi në qarkullim.

Autoritetet u bëjnë thirrje qytetarëve dhe udhëtarëve të tregojnë kujdes të shtuar gjatë lëvizjes dhe të informohen paraprakisht për gjendjen e trafikut dhe fluturimeve. /Albinfo.ch

Tragjedi në Itali, fqinji rrëfen si u gjetën të pajetë katër anëtarët e familjes shqiptare

Fqinji i familjes Ernest Çela ka rrëfyer për mediat italiane momentet e rënda pas ngjarjes tragjike ku katër anëtarë të kësaj familjeje humbën jetën mbrëmjen e 4 shkurtit në Porcari, në provincën e Lucca-s në Itali, transmeton albinfo.ch.

Në një prononcim për La Repubblica, i riu shqiptar tregoi se kishte hyrë në banesën trekatëshe të familjes së bashku me një të afërm të tyre, vëllain e kryefamiljarit, A.K., si dhe dy efektivë policie.

Sipas tij, në katin e dytë i gjetën viktimat të shtrira pa ndjenja, por me shenja jete, pasi në atë moment kishin ende puls dhe rrahje zemre.

Ernest Çela tregoi se situata u përkeqësua shpejt, pasi edhe i afërmi i familjes humbi ndjenjat, ndërsa edhe vetë ai filloi të ndiente marramendje dhe u detyrua të dalë jashtë. Ai shtoi se pasi u hapën dritaret, nga brenda banesës doli tym i bardhë, ndërsa dyshohet se në ajër kishte prani gazi ose një substance të ngjashme. /Albinfo.ch

Shkencëtarët paralajmërojnë: Njerëzit po krijojnë lidhje emocionale me AI më shumë se me njerëzit

Një studim i fundit tregon se njerëzit mund të ndjejnë afërsi emocionale me inteligjencën artificiale (IA), ndonjëherë më shumë sesa me të tjerët. Hulumtimi u krye nga Prof. Dr. Markus Heinrichs dhe Dr. Tobias Kleinert nga Universiteti i Freiburgut, së bashku me Prof. Dr. Bastian Schiller nga Universiteti i Heidelbergut. Pjesëmarrësit ndjenë më shumë intimitet kur nuk e dinin se po komunikonin me një IA.

Në dy studime online, 492 pjesëmarrës diskutuan për përvoja personale dhe emocionale, duke marrë përgjigje nga një person ose nga një model i bazuar në IA. Rezultatet treguan se kur nuk e dinin që bisedonin me AI, ndjenja e afërsisë ishte po aq e fortë sa me një person tjetër, dhe në disa raste, pjesëmarrësit ndiheshin më afër IA-së, pasi ajo zbulonte më shumë informacion personal. Kur u informuan paraprakisht se do të flisnin me AI, ndjenja e afërsisë u ul ndjeshëm.

Studiuesit theksojnë potencialin e IA-së në mbështetje psikologjike, kujdes shëndetësor, arsimin dhe këshillimin, por paralajmërojnë edhe për nevojën për udhëzime etike dhe rregullatore për të siguruar transparencë dhe për të parandaluar abuzimet.

Prof. Schiller vëren: “Inteligjenca artificiale po bëhet gjithnjë e më shumë një aktor shoqëror, dhe mund të krijojë lidhje të thella emocionale me njerëzit.”

Cili është problemi i Roblox?

Roblox ka rreth 111 milionë përdorues në mbarë botën, ku gati 40 për qind janë të mitur. Sipas autoriteteve, prej disa vitesh në këtë platformë janë evidentuar probleme serioze sigurie, veçanërisht në funksionet e komunikimit.

Antropologia digjitale, e specializuar në videolojëra dhe botë virtuale, J. Loeva La Ragione, shpjegon se një nga shqetësimet kryesore lidhet me funksionin e bisedës (chat), i cili u mundëson përdoruesve të komunikojnë me këdo në internet. Kjo i ekspozon disa fëmijë ndaj mesazheve me përmbajtje seksuale ose sjelljeve të papërshtatshme përmes avatarëve.

Sipas saj, megjithëse avatari nuk pasqyron identitetin real të përdoruesit, ai mund të keqpërdoret nga persona keqdashës që shtiren si fëmijë të tjerë për të fituar besimin e viktimave të tyre.

Ekspertja thekson rëndësinë e përfshirjes së prindërve në aktivitetet online të fëmijëve, duke sugjeruar që ata t’i shoqërojnë, madje edhe të luajnë bashkë me ta, ashtu si në një lojë tavoline.

Një tjetër element kyç, sipas Loeva La Ragione, është edukimi digjital. Ajo këshillon që fëmijëve t’u mësohen praktika të sigurta në internet, si moszbulimi i identitetit real apo i të dhënave personale, kujdesi ndaj të panjohurve dhe raportimi i çdo përmbajtjeje problematike.

Gjithashtu, rekomandohet që kompjuterët dhe konzolat e lojërave të mbahen në ambiente të përbashkëta të shtëpisë, duke e konsideruar çdo hapësirë virtuale si një hapësirë publike, njësoj si bota reale.

Autoritetet e Gjenevës shprehen të shqetësuara nëse masat mbrojtëse të vendosura nga vetë platforma Roblox janë të mjaftueshme dhe efektive për garantimin e sigurisë së të miturve.

Vazhdojnë vonesat në pagesën e përfitimeve të papunësisë në Zvicër

Vonesat në pagesën e përfitimeve të papunësisë vazhdojnë, pavarësisht përmirësimeve të bëra në sistemin e ri të pagesave. Pas problemeve fillestare, sistemi është përmirësuar ndjeshëm, por ende nuk ka arritur nivelin e dëshiruar të funksionimit.

Sekretariati Shtetëror për Çështjet Ekonomike (SECO) njoftoi të enjten se specialistët po punojnë pa ndërprerje për të siguruar që përmirësimet të jenë të dukshme dhe të ndjeshme çdo ditë për punonjësit e fondeve të sigurimit të papunësisë. Megjithatë, SECO nuk ishte në gjendje të japë shifra të sakta mbi numrin e personave të prekur nga këto vonesa.

Si pasojë e problemeve teknike, përpunimi i aplikimeve është ngadalësuar dhe pagesat mund të vonohen për disa ditë. Në rastet më komplekse, pagesat mund të zgjasin edhe më shumë, por autoritetet sqarojnë se kjo nuk lidhet drejtpërdrejt me sistemin Asal 2.0. Sipas SECO-s, rastet komplekse gjithmonë kanë kërkuar kohë përpunimi që mund të zgjasë deri në disa muaj.

Vonesat po ndikojnë veçanërisht te pagesat e para për personat që kanë mbetur së fundmi pa punë. Në fund të muajit janar, SECO kishte garantuar se këto raste do të trajtoheshin me përparësi, duke theksuar se “nuk ka shifra të besueshme për numrin e personave të prekur”.

Kosovë: Vihet në funksion linja falas 0800 për informim mbi Ligjin për të Huajt dhe Automjete

Ministria e Punëve të Brendshme ka lansuar një linjë telefonike pa pagesë në kuadër të fushatës informuese për zbatimin e Ligjit për të Huajt dhe Ligjit për Automjete. Kjo linjë synon të ofrojë informim të shpejtë dhe të saktë për qytetarët, të huajt dhe vizitorët.

Numri kontaktues është 0800 46 757, përmes të cilit qytetarët mund të marrin informacione pa asnjë kosto lidhur me dispozitat e këtyre dy ligjeve. Shërbimi ofrohet në gjuhën shqipe, serbe dhe angleze.

Sipas MPB-së, kjo linjë është një nga mekanizmat e planifikuar për të lehtësuar qëndrimin e vizitorëve dhe të huajve në Kosovë, si dhe për të sqaruar rregullat për qarkullimin e automjeteve me targa të huaja.

Ministria bën të ditur se fushata informuese do të zgjasë deri më 15 mars 2026, me qëllim rritjen e qasjes në informata dhe respektimin e legjislacionit në fuqi.

Çfarë duhet të bëni nëse shpallet një emergjencë e vërtetë në Zvicër?

Gjatë alarmit vjetor, 5,000 sirena fikse dhe 2,200 sirena mobile në Zvicër testohen zakonisht në orën 14:30.

Testi i alarmit të ujit pason në orën 16:00 në zonat me diga.

Aplikacioni AlertSwiss aktivizohet gjithashtu në këtë kohë, transmeton albinfo.ch.

Qëllimi i të dyjave është të sigurohet funksionaliteti i sistemit – me fjalë të tjera, të sigurohet që alarmet do të bien pa probleme në rast se ndodh një emergjencë e vërtetë – për shembull, një fatkeqësi natyrore ose një aksident serioz kimik – në nivel rajonal ose kombëtar.

Nga praktika në realitet

Por a e dini se çfarë të bëni në rast se alarmi në zonën tuaj bie vërtet – domethënë, në një ditë tjetër përveç të mërkurës së parë të shkurtit?

Rekomandimet për veprimet dhe sjelljen e duhur në situata të tilla vijnë nga qeveria federale nëpërmjet Zyrës Federale për Mbrojtjen Civile dhe Zyrës Federale për Furnizim Ekonomik Kombëtar (FONES).

Këshilla e tyre, sapo të dëgjoni sirenat të bien (ose të merrni një mesazh në aplikacionin AlertSwiss) është që menjëherë të informoheni nëpërmjet radios dhe/ose televizionit rreth natyrës së fatkeqësisë dhe të ndiqni udhëzimet e dhëna nga autoritetet dhe organizatat e emergjencës.

Ato përfshijnë përdorimin e telefonit dhe mjeteve të tjera të komunikimit vetëm për mesazhe të rëndësishme dhe urgjente për të parandaluar mbingarkesën e rrjetit.

Në të njëjtën mënyrë, përdorni makinat dhe mjetet e tjera të transportit vetëm për arsye urgjente – përsëri, mos e mbingarkoni trafikun.

Gjithashtu, informoni dhe mbështesni fqinjët dhe njerëzit që kanë nevojë për ndihmë në afërsinë tuaj.

Dhe pastaj ka udhëzime që lidhen me fatkeqësi specifike, shkruan The Local, transmeton albinfo.ch.

Le të fillojmë me përmbytjet

Ato përfshijnë moshyrjen në bodrume ose garazhe nëntokësore nëse përmbytjet janë të afërta.

Gjithashtu, mos ngisni makinë/biçikletë mbi rrugët e përmbytura.

Për më tepër, shmangni zonat që kërcënojnë përmbytje, siç janë brigjet e lumenjve ose liqeneve. Mund të bëheni viktimë e një dallge baticash; gjithashtu, brigjet që janë përmbytur mund të shemben.

Po për tërmetet?

Kërkoni strehim – për shembull, nën një tavolinë të fortë dhe mbrojeni kokën.

Nëse dëmi është i rëndë, largohuni nga ndërtesa dhe kërkoni strehim në një strehë (më shumë rreth kësaj më poshtë).

Gjithashtu, mos harroni të kontrolloni nëse gazi, tubat e ujit dhe kabllot elektrike janë dëmtuar, duke i fikur ato nëse nuk jeni të sigurt.

Jini të pajisur mirë

Nëse udhëzimet janë që të qëndroni në vend dhe të mos dilni nga shtëpia juaj në asnjë rrethanë (nëse, për shembull, ndodh një rrjedhje kimike), duhet të jeni në gjendje të mbështeteni në rezervat tuaja thelbësore.

Sipas FONES, “mbledhja e rezervave është një masë e lehtë dhe shumë efektive në një krizë, e cila ju lejon të plotësoni nevojat tuaja për disa ditë. Është një masë parandaluese që është në dispozicion të të gjithëve.”

FONES ka një listë gjithëpërfshirëse të furnizimeve emergjente që çdo familje në Zvicër duhet të ketë – megjithëse pak prej tyre në të vërtetë i kanë.

Ajo përmban këto artikuj, të mjaftueshëm për një javë:

9 litra ujë për person.

Ushqime që nuk prishen ose që zgjasin shumë, siç janë orizi, makaronat, vaji, produktet e konservuara, kripa, sheqeri, kafeja, çaji, frutat e thata, musli, çokollata, qumështi UHT dhe djathi, dhe mishi i tharë.

Gjithashtu duhet të keni në dispozicion një radio me bateri, elektrik dore, bateri rezervë, qirinj, si dhe shkrepëse/çakmak.

Gjithashtu në listë janë 50 maska ​​higjienike për person, dezinfektues, ilaçe personale dhe artikuj higjiene të nevojshëm rregullisht, disa para në dorë dhe ushqim për kafshët shtëpiake.

A duhet të evakuoheni në strehën (tuajën ose të përbashkët) për mbrojtje nga pasojat e zjarrit?

Qëllimi kryesor i këtyre bunkerëve është mbrojtja e popullsisë gjatë një konflikti të armatosur, veçanërisht një konflikti që përfshin armë të shkatërrimit në masë.

Por ato mund të përdoren edhe në rast të fatkeqësive natyrore ose të shkaktuara nga njeriu.

Megjithatë, duhet të shkoni në strehë vetëm me urdhër të autoriteteve.

Nëse kjo ndodh, ju duhet të:

Përgatitni pajisje emergjence (duke përfshirë dokumentet personale)

Sillni një radio VHF me bateri dhe bateri rezervë

Përgatitni ushqim (duke përfshirë ushqimet dietike speciale dhe për foshnje), si dhe ilaçet

Mbyllni dritaret dhe dyert, fikni pajisjet elektrike, fikni rrjetin kryesor të gazit dhe shuani zjarret e hapura (oxhaqet, qirinjtë)

Informoni dhe, nëse është e nevojshme, ndihmoni banorët e tjerë

Akomodoni kafshët shtëpiake sa më mirë të jetë e mundur dhe furnizojini ato me ujë dhe ushqim

Kur të lëshohet urdhri zyrtar, mbyllni derën e shpërthimit dhe mbulesat rezistente ndaj shpërthimit dhe ndizni ventilimin.

Këshilli Qeveritar i Cyrihut nuk dëshiron abonime prej 365 frangash

Këshilli Qeveritar i Cyrihut është shprehur kundër abonimeve prej 365 frangash. SP po bën thirrje për këtë për një ose dy zona të transportit publik, analoge me qytetin e Cyrihut. Këshilli Qeveritar gjithashtu ka pak të bëjë me përparimet e mëtejshme nga SP për transportin publik.

SP arriti të bindë të drejtën e votës së qytetit të Cyrihut: Rreth 63 përqind votuan në favor të një abonimi prej 365 frangash në shtator 2025. Aktualisht, abonimi vjetor për autobusë, trena dhe tramvaj kushton ende 813 franga. Qyteti duhet të paguajë koston vjetore të pritur prej 140 milionë. Se kur do të futet abonimi është ende e hapur.

Gjithashtu SP dëshiron t’i ofrojë pjesës tjetër të kantonit abonime të lira përmes Motion. Së bashku me gjashtë propozime të tjera për transportin publik, ajo i paraqiti këto. Deklaratat e Këshillit Qeveritar të publikuara të enjten ishin negative. Ai nuk e konsideron abonimin me zbritje si masën më efektive për të promovuar transportin publik, sipas deklaratës së Këshillit Qeveritar.

Këshilli Qeveritar i referohet gjithashtu Vjenës. Kryeqyteti austriak prezantoi abonimin prej 365 eurosh në vitin 2012. Megjithatë, ulja prej 84 eurosh nuk rezultoi në një ndryshim të qëndrueshëm në transportin publik. Dhe: “Çmimet ishin më 1 janar 2026 të rritura me pothuajse 100 euro.” Kjo është për të rregulluar marzhin e kontributit në kostot e transportit publik.

Këto kosto kërcënojnë

Nëse vjen abonimi i lirë, do të kishte një kërcënim për kosto të larta, sipas këshillit qeveritar. Nëse qyteti do të ishte të paktën 140 milionë franga, këto do të ishin tre herë më të larta në kanton për shkak të numrit të banorëve, shkruan Blick, transmeton albinfo.ch. Shkalla e mbulimit të rrjetit të transportit është vetëm 63 përqind. Pjesa tjetër, mbi 417 milionë, tashmë është marrë përsipër nga kantoni dhe komunat.

Përparimet e mëtejshme të SP-së kanë të bëjnë, për shembull, realizimi i shpejtë i linjave të reja të transportit publik ose ndërtimi i linjave hekurudhore që nuk duhet të kalojnë nëpër stacionet e Winterthur dhe Cyrih. Këshilli i Kantonit do të merret me paketën paraprake në një nga mbledhjet e tij të ardhshme.

Raporti i Eurostat: Çmimet e shtëpive në BE janë rritur me 53% që nga viti 2010

Eurostat ka publikuar botimin e tij “Strehimi në Evropë – 2025”, duke ofruar një pasqyrë të përditësuar të kushteve të strehimit, kostove dhe trendeve afatgjata në të gjithë Bashkimin Evropian. Publikimi interaktiv tregon pabarazi të mëdha midis shteteve anëtare në përballueshmërinë e strehimit, normat e pronësisë dhe zhvillimet e çmimeve, duke nënvizuar presionin në rritje mbi familjet në shumë pjesë të Evropës.

Mesatarisht, familjet në BE shpenzojnë rreth 19 përqind të të ardhurave të tyre të disponueshme për kostot e strehimit, duke përfshirë qiranë, shërbimet dhe mirëmbajtjen. Megjithatë, kjo pjesë ndryshon ndjeshëm midis vendeve, duke reflektuar ndryshimet në tregjet e strehimit, nivelet e të ardhurave dhe politikat kombëtare.

Një nga gjetjet kryesore të raportit është rritja afatgjatë e çmimeve të shtëpive. Në të gjithë BE-në, çmimet e pronave banesore u rritën me rreth 53 përqind midis viteve 2010 dhe 2024. Ndërsa çmimet ranë pak në vitin 2023, ato rifilluan rritjen në vitin 2024, shkruan theinternational, transmeton albinfo.at. Rritjet më të forta gjatë kësaj periudhe u regjistruan në vende të tilla si Hungaria, Estonia dhe Lituania, ndërsa rritja e çmimeve ishte më e moderuar në pjesë të Evropës Jugore dhe Perëndimore.

Austria zë një pozicion të mesëm krahasuar me vendet e tjera të BE-së në disa tregues të strehimit. Kostot e strehimit përbëjnë një pjesë relativisht të lartë të të ardhurave familjare, të nxitura pjesërisht nga rritja e qirave dhe kostove të energjisë, veçanërisht në zonat urbane si Vjena. Në të njëjtën kohë, rritja afatgjatë e çmimeve të shtëpive në Austri ka qenë më e ulët se në shumë vende të Evropës Qendrore dhe Lindore, megjithëse çmimet janë rritur vazhdimisht që nga viti 2010.

Normat e pronësisë së shtëpive në Austri mbeten nën mesataren e BE-së, duke reflektuar një treg të fortë qiraje dhe një stok të madh të strehimit social dhe bashkëpunues. Kjo e dallon Austrinë nga vendet me norma të larta pronësie, si Rumania ose Hungaria, por gjithashtu ndihmon në mbrojtjen e disa familjeve nga paqëndrueshmëria ekstreme e kostos së strehimit. Nivelet e mbipopullimit në Austri janë më të ulëta se mesatarja e BE-së, duke treguar cilësi përgjithësisht të mirë të strehimit, megjithëse presionet e përballueshmërisë mbeten një shqetësim në rritje.

Raport federal ngre shqetësime për funksionimin e Skyguide

Çdo problem në funksionimin e kompanisë së kontrollit ajror Skyguide ka pasoja të menjëhershme dhe të gjera për linjat ajrore dhe pasagjerët. Një raport i fundit i Kontrollit Federal të Financave (EFK) tregon se kompania ka ende nevojë për përmirësime serioze në sistemin e saj të sigurisë, përcjell albinfo.ch.

Vetëm javën e kaluar, hapësira ajrore mbi Gjenevë u mbyll për rreth një orë për shkak të një problemi me një përditësim të softuerit në Skyguide. Sipas Fernando Guntern, përfaqësues i Kontrollit Federal të Financave, incidente të tilla mund të ndodhin gjithmonë.

“Ngjarjet nuk mund të shmangen plotësisht, ato do të ndodhin herë pas here,” tha Guntern, duke theksuar se çështja kryesore nuk është vetë incidenti, por reagimi ndaj tij.

Sipas tij, vendimtare është sa shpejt Skyguide arrin të reagojë në raste të tilla, në mënyrë që të shmanget ndërprerja e sigurisë ajrore. “Dhe pikërisht këtu ka ende hapësirë për përmirësim,” shtoi ai.

Dobësitë në sistemin e emergjencës së Skyguide nuk janë të reja. Ato u bënë veçanërisht të dukshme në qershor të vitit 2022, kur për disa orë asnjë avion nuk mundi të kalonte hapësirën ajrore zvicerane për shkak të një defekti informatik.

Që nga ajo kohë, Skyguide ka ndërmarrë disa masa në fusha të veçanta, por sipas EFK-së, këto nuk janë të mjaftueshme. “Skyguide duhet të largohet nga trajtimi i sistemeve individuale dhe të analizojë sistemin në tërësi, si dhe t’i testojë rregullisht të gjitha proceset,” thekson Guntern.

Ai shton se përgjegjësia kryesore qëndron te menaxhmenti, i cili duhet t’i japë më shumë prioritet përgatitjes për emergjenca dhe kriza. “Duhet të përcaktohen qartë përgjegjësitë dhe këto procedura të ushtrohen rregullisht,” përfundon ai.

Kurti fton investitorët francezë: Kosova e gatshme

Kryeministri në detyrë, Albin Kurti, në kuadër të Ditës së Biznesit Francez, deklaroi se Kosova është e gatshme për partneritete të mëdha infrastrukturore dhe mbetet e hapur për investime serioze nga kompanitë ndërkombëtare, përcjell albinfo.ch.

Në fjalën e tij, Kurti e paraqiti Kosovën si një shtet të pavarur, të konsoliduar dhe me orientim të qartë evropian, duke theksuar stabilitetin institucional si një faktor kyç për bizneset. Sipas tij, ky stabilitet ofron siguri publike, parashikueshmëri dhe disiplinë fiskale, elemente që krijojnë një mjedis të favorshëm për investitorët.

Ai shtoi se qeveria ka punuar në forcimin e sundimit të ligjit, eliminimin e praktikave informale dhe krijimin e një tregu me konkurrencë të drejtë për kompanitë që investojnë dhe inovojnë.

Kurti gjithashtu theksoi se Kosova ofron një kornizë tatimore të thjeshtë dhe konkurruese, duke përmendur tatimin 10 për qind mbi fitimin e korporatave, mungesën e tatimit mbi dividendët, tatimin progresiv mbi pagat deri në 10 për qind, mungesën e doganave për makineritë prodhuese dhe mos-tatimin e eksporteve.

Ai përfundoi duke theksuar se këto politika synojnë të nxisin produktivitetin, punësimin formal dhe investimet në kapacitete moderne, duke i ftuar kompanitë franceze që kërkojnë projekte infrastrukturore ta shohin Kosovën si një destinacion të përshtatshëm për investim.