Firmat zvicerane po hyjnë në tremujorin e tretë të vitit 2025 me ndjenja të zymta dhe pritshmëri të ulëta për zhvillimin ekonomik. Sipas një raporti të publikuar të mërkurën nga shërbimi i informacionit të biznesit Dun & Bradstreet (D&B), Indeksi Global i Optimizmit të Biznesit në Zvicër ka rënë me 18%, një nga rëniet më të mëdha në krahasim ndërkombëtar, shkruan Swissinfo, transmeton albinfo.ch.

Kjo përkeqësim e ndjeshme e klimës së biznesit është ndikuar nga frika për rritje të taksave doganore, pasiguritë globale, rënia e shitjeve dhe ngadalësimi i tregtisë ndërkombëtare. Në rang global, indeksi shënoi një rënie mesatare prej vetëm 6%, ndërsa Zvicra u rendit pas Francës (-20%) dhe Brazilit (-19%) për nga thellësia e rënies.

Në mënyrë të veçantë, nënindeksi për stabilitetin e zinxhirit të furnizimit në Zvicër ra me 20%, duke reflektuar shqetësimet e bizneseve për furnizime të paqëndrueshme dhe ndikimet e mundshme nga rregulloret e reja tregtare, si mekanizmi i BE-së për rregullimin e kufirit të karbonit (CBAM). Drejtoresha e D&B për Zvicrën, Marianne Bregenzer, theksoi se “rritja e dobët, kërcënimi i konflikteve tregtare dhe presioni nga politikat mjedisore po rrisin pasigurinë.”

Sektorët më të prekur janë ai i prodhimit të ushqimit, transportit, financës dhe sigurimeve, ku firmat kanë raportuar ndjenja të theksuara pesimizmi dhe vështirësi në planifikimin afatmesëm, transmeton albinfo.ch.

Për më tepër, besimi financiar ka rënë me 12% mes kompanive zvicerane, krahasuar me një mesatare globale prej 3%. Kjo ka bërë që shumë prej tyre të ripërcaktojnë strategjitë e financimit, të shtyjnë investimet dhe të përballen me vështirësi në qasjen ndaj kapitalit, veçanërisht bizneset e vogla.

Raporti u bazua në një anketë me rreth 10.000 kompani në 32 vende dhe përfaqëson një paralajmërim të qartë për klimën ekonomike në Zvicër në muajt e ardhshëm, transmeton albinfo.ch.

Gjysma e parë e vitit 2025 është shënuar nga një numër i madh fatkeqësish natyrore që kanë shkaktuar dëme të mëdha materiale dhe kosto të rënda për industrinë e sigurimeve në mbarë botën, shkruan SRF, transmeton albinfo.ch.

Zjarret në pyje, përmbytjet, stuhitë dhe tornadot kanë rezultuar në humbje të siguruara në vlerë prej rreth 90 miliardë dollarësh, sipas vlerësimeve të publikuara nga Jefferies Bank.

Kjo shumë e pozicionon këtë periudhë si gjysmën e dytë më të shtrenjtë të vitit ndonjëherë për siguruesit, duke kaluar dukshëm shifrat e vitit të kaluar (58 miliardë dollarë) dhe mesataren pesëvjeçare prej 30 miliardë dollarësh, raporton portali i industrisë Reinsurance News.

Rreth 85 për qind e kostove janë shkaktuar në Shtetet e Bashkuara, kryesisht nga zjarret masive në rajonin e Los Angeles. Sipas risiguruesit Swiss Re, flakët shkatërruan mbi 16.000 ndërtesa dhe më shumë se 30.000 hektarë tokë në qytetet Palisades, Malibu dhe Altadena gjatë janarit.

Këto zjarre, të ndihmuara nga moti i thatë dhe erërat e forta, u përshkruan si “katastrofa më e kushtueshme e zjarreve të regjistruara ndonjëherë”, me një kosto të vlerësuar prej 40 miliardë dollarësh për industrinë e sigurimeve, transmeton albinfo.ch.

Shkaktarët përfshijnë ndërtimin e gjerë në zona me rrezik të lartë, mungesën e masave parandaluese dhe mbingarkesën e shërbimeve të emergjencës. Humbjet janë ndarë midis risiguruesve globalë dhe siguruesve lokalë. Munich Re pritet të përballet me një kosto prej 1.1 miliardë eurosh, ndërsa Swiss Re ka parashikuar rreth 600 milionë dollarë në librat e saj.

Grupi Zurich do të ketë ndikim më të kufizuar, me humbje të vlerësuara në rreth 200 milionë dollarë, por partneri i tij Farmers Exchanges pritet të mbulojë rreth 600 milionë dollarë të tjera.

Ndërkohë, Plani i Drejtësisë së Kalifornisë, i financuar nga shteti, do të mbulojë gjithashtu një pjesë të konsiderueshme të dëmeve.

Përveç Shteteve të Bashkuara, edhe Kanadaja është goditur rëndë nga zjarret. Autoritetet kanadeze regjistruan mbi 2.000 zjarre në provincat Manitoba, Saskatchewan, Alberta dhe Ontario deri në mesin e qershorit, të cilat shkatërruan rreth 3.8 milionë hektarë tokë. Grimcat e tymit u përhapën deri në Evropë.

Edhe në kontinentin evropian, vendet si Gjermania, Franca, Spanja dhe Greqia kanë luftuar me flakët për javë të tëra, nën ndikimin e një vale të nxehti të zgjatur. Ndërsa ende nuk ka vlerësime përfundimtare për humbjet e siguruara në Kanada dhe Evropë, Swiss Re parashikon se ato do të jenë ndjeshëm më të larta sesa vitet e mëparshme, transmeton albinfo.ch.

Zvicra ka ruajtur pozicionin e saj si vendi më inovativ në Evropë për të tetin vit me radhë, sipas Tabelës së Rezultateve të Inovacionit të Komisionit Evropian, e publikuar të martën. Edhe pse rezultati i përgjithshëm i saj pësoi një rënie të lehtë krahasuar me vitin e kaluar, ai ishte ende i mjaftueshëm për ta mbajtur në krye të renditjes, shkruan Swissinfo, transmeton albinfo.ch.

Raporti për vitin 2025 krahasoi performancën e 27 shteteve anëtare të Bashkimit Evropian dhe 12 vendeve të tjera evropiane në 32 tregues të inovacionit, duke përfshirë investimet në kërkim, teknologjinë dixhitale, bashkëpunimet ndërkombëtare dhe zhvillimin e talenteve.

Zvicra, së bashku me Suedinë, Danimarkën, Holandën dhe Mbretërinë e Bashkuar, zë një vend në pesëshen e parë. Jashtë Evropës, Koreja e Jugut është vlerësuar si vendi më inovativ globalisht.

Rënia e lehtë e Zvicrës këtë vit i atribuohet kryesisht një tkurrjeje në numrin e aplikimeve për dizajn, por raporti thekson se në disa fusha, si qasja në internet të shpejtë, vendi ka shënuar përmirësime të qarta, transmeton albinfo.ch.

Komisioni Evropian gjithashtu vlerëson Zvicrën për sistemin e saj të kërkimit, të cilin e konsideron si më tërheqësin në kontinent, falë bashkëpunimeve të forta ndërkombëtare, cilësisë së universiteteve dhe infrastrukturës së mirë shkencore.

Tabela e rezultateve është një instrument i rëndësishëm për të vlerësuar se si vendet evropiane po zhvillojnë ekosistemet e tyre të inovacionit dhe si pozicionohen në krahasim me njëra-tjetrën dhe me fuqitë globale, transmeton albinfo.ch.

Një nga resortet më të njohura buzë liqenit në Lucernë ka vendosur të kufizojë hyrjen për grupet turistike, veçanërisht gjatë orëve të pikut. Vendimi vjen pas shqetësimeve për sigurinë në ujë dhe sjelljen e zhurmshme të disa grupeve, përfshirë turistë nga Azia Lindore, shkruan Blick, transmeton albinfo.ch.

Sipas njoftimit të bërë nga pishina, grupet prej gjashtë ose më shumë personash nuk do të lejohen të hyjnë kur objekti është në kapacitet të plotë. Një paralajmërim i qartë në gjermanisht, anglisht dhe kinezisht është vendosur në faqen zyrtare të resortit, për të informuar paraprakisht vizitorët.

“Grupet papritmas zënë shumë hapësirë dhe janë përgjithësisht të zhurmshme,” deklaroi Rosie Bitterli Mucha, kryetare e bordit të drejtorëve të pishinës. Ajo shtoi se shumë nga vizitorët e huaj, veçanërisht nga Azia, kanë pak përvojë me notin në liqene të thella e të ftohta, gjë që ka sjellë një numër të lartë ndërhyrjesh të shpëtimit në të kaluarën.

Pamjet turistike të Lucernës, si Ura e Kapelës, qyteti i vjetër dhe panorama e liqenit me sfondin malor, e kanë kthyer këtë vend në një destinacion të kërkuar për grupe turistike, dhe pishina që ofron një pikëpamje perfekte për foto ka qenë pjesë e kësaj joshjeje, transmeton albinfo.ch.

Megjithatë, autoritetet e pishinës theksojnë se masa nuk ka të bëjë me diskriminim, por me menaxhimin e kapacitetit dhe sigurisë publike. “Është e rëndësishme për ne të mirëpresim turistët, veçanërisht,” theksoi Bitterli Mucha, “por duhet të ruajmë një ekuilibër për të gjithë mysafirët.”

Vendimi vjen pak ditë pasi komuna Jura e Porrentruy ndaloi përkohësisht hyrjen e qytetarëve të huaj në pishinën lokale, pas raporteve për sjellje të papërshtatshme, sidomos nga vizitorët francezë.

Masat kufizuese po bëhen gjithnjë e më të zakonshme në pishinat publike zvicerane këtë verë, teksa autoritetet përballen me sfida të reja në menaxhimin e turizmit masiv, ndërsa rritet numri i vizitorëve ndërkombëtarë, transmeton albinfo.ch.

Një grua myslimane ka ngritur zërin pas një incidenti të ndodhur në një restorant të njohur në qendër të Gjenevës, ku ajo pretendon se iu mohua hyrja për shkak të shamisë që mbante në kokë. Ngjarja ka shkaktuar reagime të shumta në rrjetet sociale dhe ka ngritur shqetësime rreth diskriminimit fetar në hapësira publike, shkruan SRF, transmeton albinfo.ch.

Restoranti në Rue du Rhône, i njohur për pamjet e tij panoramike mbi liqenin e Gjenevës, i ishte referuar një “politike të brendshme” që ndalon “çdo mbulesë koke pa diskriminim”, si arsye për refuzimin. Por shumë përdorues të rrjeteve sociale postuan foto dhe video që tregonin klientë me kapele brenda lokalit, duke vënë në dyshim koherencën e kësaj rregulle.

“Jam thellësisht e lënduar dhe e trishtuar që diçka e tillë ndodh në një qytet ndërkombëtar si Gjeneva, ku duhej të mbroheshin të drejtat. Ndjej se ideologjia ekstremiste e krahut të djathtë po rritet pa pengesa. Unë do të vazhdoj të luftoj kundër saj,” deklaroi gruaja për televizionin publik RTS. Ajo ka paralajmëruar se do të ngrejë padi, me mbështetjen e një fondacioni privat që punon kundër racizmit anti-mysliman.

Fondacioni në fjalë e konsideron politikën e mëparshme të restorantit si të paligjshme dhe diskriminuese, duke theksuar se në Zvicër veshja e simboleve fetare është një e drejtë e garantuar, edhe në hapësira private të hapura për publikun.

Pas shpërthimit të debatit dhe kritikave publike, restoranti ka ndryshuar qëndrimin e tij. Në një deklaratë për RTS, menaxhmenti tha se politika për mbulesat e kokës është hequr dhe se nuk kanë pasur synim të diskriminojnë. Ata i kanë kërkuar falje zyrtarisht gruas së prekur nga incidenti, transmeton albinfo.ch.

Zyra e Prokurorit të Përgjithshëm të Zvicrës (ZAP) ka lëshuar urdhër-arresti për tre anëtarë të dyshuar të grupit haker pro-rus “NoName”, si pjesë e një operacioni ndërkombëtar të koordinuar për çmontimin e këtij rrjeti kibernetik, shkruan RTS, transmeton albinfo.ch.

Grupi është përgjegjës për disa sulme DDoS (Distributed Denial-of-Service) ndaj institucioneve federale zvicerane gjatë viteve 2023 dhe 2024. Ndër faqet e prekura përfshihet edhe ajo e Parlamentit Zviceran, e cila u bë e padisponueshme në qershor 2023, në kohën kur Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky mbajti një fjalim video në Parlamentin Federal.

Sipas ZAP, sulmet kibernetike janë përsëritur edhe gjatë momenteve të tjera të rëndësishme politike dhe mediatike, si vizita e ish-Presidentit zviceran Alain Berset në Kiev (nëntor 2023), Forumi Ekonomik Botëror në Davos (2024 dhe 2025), Konferenca për Paqen në Ukrainë në Bürgenstock (qershor 2024) dhe Konkursi i Këngës në Eurovision në Bazel (maj 2025).

Hetimet, të udhëhequra nga Europol dhe me pjesëmarrjen e Policisë Federale Zvicerane (fedpol), identifikuan tre persona që besohet të jenë figura kyçe të grupit “NoName057(16)”. Për këta tre individë, që jetojnë në Rusi, janë hapur procedura penale dhe ZAP ka lëshuar urdhër-arresti ndërkombëtar, por procedurat do të pezullohen derisa ata të arrestohen, transmeton albinfo.ch.

Të martën u zhvilluan operacione të gjera policore në disa vende evropiane, ku u sekuestruan pajisje kompjuterike dhe u kryen arrestime. Në total u lëshuan shtatë urdhër-arreste ndërkombëtare, përfshirë ato për drejtuesit e grupit, njoftoi agjencia Eurojust. Deri tani, autoritetet zvicerane nuk kanë identifikuar ndonjë person të përfshirë brenda territorit të Zvicrës.

Grupi “NoName” rekrutonte anëtarë dhe koordinonte sulmet përmes një shërbimi mesazhesh, duke mobilizuar mbi 4.000 përdorues nga e gjithë bota për të ndërmarrë sulme ndaj faqeve të qeverive dhe institucioneve perëndimore.

Sulme të ngjashme janë regjistruar edhe në vende të tjera evropiane. Në Suedi u goditën faqet zyrtare dhe bankat gjatë zgjedhjeve, ndërsa në Holandë hakerët sulmuan infrastrukturën dixhitale gjatë samitit të fundit të NATO-s.

Autoritetet zvicerane kanë theksuar se siguria kibernetike mbetet një prioritet kombëtar, ndërkohë që bashkëpunimi ndërkombëtar është thelbësor për përballjen me kërcënimet gjithnjë në rritje nga aktorë shtetërorë dhe jo-shtetërorë, transmeton albinfo.ch.

Vrapimi po përjeton një bum të ri në Zvicër, me mbi 260.000 persona që morën pjesë në rreth 250 ngjarje vrapimi gjatë gjysmës së parë të vitit 2025, sipas të dhënave të publikuara nga Swiss Runners, shkruan Blick, transmeton albinfo.ch.

Dhjetë ngjarjet më të mëdha të sezonit panë një rritje prej 18 për qind në pjesëmarrje krahasuar me vitin e kaluar, duke mbledhur rreth 163.000 vrapues. Veçanërisht të ngarkuara ishin dy fundjavat e para të majit, kur u zhvilluan disa nga garat më të njohura në vend, si 20KM de Lausanne, Lucerne City Run, Grand Prix i Bernës dhe Maratona e Gjenevës. Në secilën nga këto fundjava u regjistruan rreth 60.000 pjesëmarrës.

Drejtori menaxhues i Swiss Running, Andreas Grüter, theksoi për agjencinë Keystone-SDA se kjo tendencë pasqyron një ndërgjegjësim gjithnjë në rritje për shëndetin. “Edhe të rinjtë nga mosha 20 deri në 30 vjeç po bëhen më aktivë në vrapim,” tha ai. “Ky ndryshim shihet edhe në garat me distanca të gjata, ku aspekti social, shëndeti dhe aktiviteti fizik janë faktorë kyç.”

Megjithatë, Grüter paralajmëron se rritja e vazhdueshme mund të përbëjë sfidë për organizatorët, të cilët tashmë po përballen me kufizime të kapacitetit në disa gara.

Për gjysmën e dytë të vitit, interesimi mbetet i lartë. Disa ngjarje janë të rezervuara plotësisht, ndërsa të tjera po thyejnë rekorde të regjistrimit. Për shembull, 4.000 vendet e nisjes për Maratonën Jungfrau në shtator janë tashmë të zëna, ndërsa mbi 10.000 vrapues janë regjistruar për garën Greifenseelauf në kantonin e Cyrihut, transmeton albinfo.ch.

Rreth mesditës së së mërkurës, një veturë me qira ka marrë flakë brenda Tunelit Rosenberg në autostradën A1, duke shkaktuar një ndërhyrje të menjëhershme të zjarrfikësve, policisë dhe ekipeve të shpëtimit, shkruan 20minuten, transmeton albinfo.ch.

“Rreth orës 12:36 kemi pranuar një raport për një veturë që po digjej në tunel,” tha zëdhënësi i policisë, Hanspeter Krüsi. Ai bëri të ditur se deri më tani nuk raportohet për persona të lënduar. Shoferi i veturës është nxjerrë në kohë nga tuneli me ndihmën e një automjeti tjetër.

Për shkak të incidentit, autostrada A1 në drejtim të St. Margrethen është mbyllur për qarkullim. Trafiku po devijohet përmes qytetit të St. Gallen, duke shkaktuar ndalesa dhe kolona të gjata.

Zjarri është vërejtur fillimisht nga kalimtarë të rastit. Një dëshmitar, një 68-vjeçar nga Uzwil, tregoi për një përvojë tronditëse teksa kalonte përmes tunelit në momentin e incidentit. “Ishim duke shkuar në spital kur pamë flakët. Tuneli ishte i mbushur me tym dhe u dëgjua një zhurmë e madhe. Ishte e frikshme,” tha ai.

Shkaku i zjarrit nuk dihet ende dhe autoritetet kanë nisur hetimet për të zbuluar rrethanat e incidentit. Autostrada do të qëndrojë e mbyllur deri në përfundimin e operacionit të shpëtimit dhe pastrimit, transmeton albinfo.ch.