Mbi 1 milion pasagjerë vetëm në qershor në Aeroportin e Tiranës

Aeroporti Ndërkombëtar i Tiranës njofton për një trend në rritje të qëndrueshme të trafikut ajror në Shqipëri.

Sipas të dhënave të publikuara nga TIA, vetëm gjatë muajit qershor 2025, Aeroporti Ndërkombëtar i Tiranës ka mirëpritur 1.147.866 pasagjerë, një rritje e ndjeshme krahasuar me muajin maj.

Gjatë së njëjtës periudhë janë kryer 6830 fluturime, që kanë lidhur Tiranën me 103 destinacione në 31 shtete, përmes 27 linjave ajrore që operojnë në këtë aeroport, shkruajnë mediat shqiptare, përcjell albinfo.ch.

Destinacionet më të kërkuara mbeten qytetet italiane dhe britanike, me Milanon, Londrën, Romën, Bolognën dhe Venecian që kryesojnë listën e preferencave të udhëtarëve.

Përveç rritjes së numrave, TIA ka shtuar edhe linja të reja direkte gjatë periudhës prill–qershor 2025, duke forcuar lidhjet me destinacione të reja evropiane. Linjat e reja përfshijnë Nantes dhe Bordeaux në Francë, Larnaca në Qipro, si dhe Málaga dhe Malta.

TIA mbetet e përkushtuar ndaj zgjerimit të lidhjeve rajonale dhe përmirësimit të përvojës së pasagjerëve.

Aeroporti është përgatitur për fluksin e sezonit veror, ku pritet që shifrat të tejkalojnë edhe ato të vitit të kaluar. Me ardhjen e turistëve të huaj dhe udhëtimet e pushuesve shqiptarë jashtë vendit, TIA po renditet ndër aeroportet me rritjen më të shpejtë të trafikut ajror në rajon në dy vitet e fundit.

A e bën më të lehtë për prindërit të bëhen shtetas gjermanë me lindjen e një fëmije?

Prindërit e huaj të ardhshëm mund të duan të bëhen shtetas gjermanë për të forcuar të drejtat e tyre të qëndrimit në vend. A e bën më të lehtë këtë fakti që keni një fëmijë në vend?

Nëse jeni i huaj dhe jo shtetas i BE-së në Gjermani dhe e shihni atë si shtëpinë tuaj për të ardhmen e parashikueshme, mund të keni menduar të bëheni shtetas gjerman për të garantuar të drejtat tuaja të qëndrimit dhe për të fituar disa të reja gjatë këtij procesi.

Procesi i natyralizimit në Gjermani është i ndërlikuar. Në përgjithësi, duhet të keni qenë banor i ligjshëm në vend për pesë vjet, të jeni financiarisht i vetëmjaftueshëm dhe të jeni në gjendje të demonstroni një zotërim të arsyeshëm të gjuhës gjermane, si dhe të ligjeve dhe normave gjermane.

A mund të jetë në favorin tuaj të keni një fëmijë të lindur në Gjermani? Jo domosdoshmërisht.

Të kesh një fëmijë gjerman nuk do ta përshpejtojë ose garantojë procesin e natyralizimit në vetvete, por ka disa avantazhe indirekte, transmeton albinfo.ch.

Qëndrimi afatgjatë, integrimi dhe lidhjet familjare (si rritja e një fëmije në Gjermani) mund të forcojnë argumentin e prindërve për qëndrim të përhershëm ose natyralizim me kalimin e kohës. Një gjë që padyshim do t’i përshpejtojë gjërat, duke ju lejuar në mënyrë efektive të aplikoni për natyralizim pas tre vitesh qëndrimi (në vend të pesë), është të qenit i martuar me një nënë ose baba gjerman të fëmijës.

Kjo me kusht që të keni qenë të martuar për të paktën dy vjet. Kjo ndodh sepse martesa me një shtetas gjerman konsiderohet një faktor integrimi dhe shkurton kohën minimale të qëndrimit.

Lidhur me statusin e shtetësisë së fëmijës suaj, nëse ata lindin në Gjermani nga të paktën një prind gjerman, ata automatikisht do të konsiderohen vetë gjermanë, shkruan The Local.

Nga ana tjetër, nëse ata lindin në vend dhe të paktën një prind ka qenë banor i ligjshëm në Gjermani për të paktën pesë vjet, atëherë ata gjithashtu mund të fitojnë automatikisht shtetësinë gjermane. Nëse jo, ata mund të aplikojnë për shtetësi pasi të kenë qenë vetë banues në vend për pesë vjet, pra nga ditëlindja e tyre e pestë nëse qëndrojnë në vend.

A ndryshon të drejtat e mia të qëndrimit të një fëmije në Gjermani?

Të kesh një fëmijë të lindur në Gjermani nuk ndryshon automatikisht të drejtat tuaja të qëndrimit.

Ju do të keni të njëjtën leje që keni pasur më parë, dhe nëse ajo ishte e lidhur me punësimin, për shembull, ju prapë mund ta humbisni atë nëse humbni punën tuaj. Çdo zgjatje do t’i nënshtrohet ende të njëjtave kushte si para se të kishit një fëmijë.

Megjithatë, të kesh një fëmijë gjerman mund të përmirësojë të drejtat e tua të qëndrimit nëse vetë nuk jeni gjerman.

Lejet e qëndrimit bazuar në “ribashkimin familjar” jepen për bashkëshortët, partnerët e regjistruar ose fëmijët e mitur të pamartuar. Dhe, si prind jo-gjerman i një shtetasi gjerman, mund të keni të drejtë për një leje qëndrimi për t’u kujdesur për fëmijën (sipas §28 Aufenthaltsgesetz – Akti Gjerman i Qëndrimit).

Po në lidhje me lejet për të porsalindurin?

Nëse të paktën njëri nga prindërit ka qëndrim të ligjshëm në Gjermani, atëherë një leje qëndrimi për të porsalindurin zakonisht lëshohet automatikisht.

Megjithatë, nëse kjo nuk ndodh, prindërit janë përgjegjës për të aplikuar për një leje për foshnjat e tyre para se të mbushin gjashtë muaj.

Nëse jeni shtetas të BE-së, atëherë ju nevojitet vetëm një Anmeldebescheinigung, të cilën do ta merrni kur të regjistroni lindjen e foshnjës. Duhet ta bëni këtë në Standesamt (zyra e gjendjes civile) brenda një jave nga lindja e tyre.

Një çështje e të drejtave të njeriut

Rastet dhe jurisprudenca nga jeta reale, së bashku me ligjet ndërkombëtare, bëjnë një ndryshim të madh në lidhje me të drejtat e fëmijëve. Respektimi i interesave më të mira të fëmijës është i sanksionuar në Nenin 8 të Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut, i cili merret me të drejtën për respektimin e jetës private dhe familjare, shtëpisë dhe korrespondencës.

Kjo mund të argumentohet kur mosdhënia e lejes një prindi shtetas të një vendi të tretë do të rrezikonte mirëqenien e një fëmije për shkak të humbjes së kontaktit.

Nëse një fëmijë jo-gjerman ose prindi i tij ishin në rrezik dëbimi nga Gjermania, Neni 8 mund të thirrej në një rast duke argumentuar se qëndrimi duhet të jepet sepse fëmija ishte regjistruar tashmë në shkollë në vend, për shembull.

Një rast i shquar në vitin 2015 përfshinte një të mitur gjerman i cili kishte lindur nga një prind i huaj i cili fillimisht nuk kishte një leje qëndrimi të pavarur. Gjykata vendosi në favor të prindit.

Gjykata Administrative Berlin-Brandenburg e vendosi deportimin e prindit si të paligjshëm me arsyetimin se kjo do ta detyronte në fakt fëmijën e tyre të mitur gjerman të largohej nga Gjermania, duke shkelur kështu të drejtën e fëmijës për të banuar në vendin e tij të origjinës dhe duke minuar aksesin e tij në arsim, kujdes shëndetësor dhe shërbime sociale.

Ky rast citohet gjerësisht si një precedent i fortë në të drejtën administrative gjermane që mbron unitetin e familjes dhe të drejtat e banimit të prindërve të fëmijëve gjermanë.

Vendet e lira të punës në Zvicër bien në tremujorin e dytë të vitit 2025


Numri i vendeve të lira të punës ra me 3 për qind në krahasim me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar në tremujorin e dytë të këtij viti, pas një rimëkëmbjeje të lehtë në tregun e punësimit në fillim të vitit.

“Situata në ekonominë zvicerane mbetet e tensionuar, duke pasur parasysh politikën tregtare proteksioniste të SHBA-së, pasiguritë globale dhe vrullin e dobët të investimeve”, tha Marcel Keller, kreu i firmës së burimeve njerëzore Adecco Switzerland, në një studim të publikuar të enjten.

Sipas Keller, rënia e indeksit të punësimit të përpiluar nga gjigandi i personelit së bashku me treguesin e punësimit të Qendrës Kërkimore Ekonomike KOF me seli në Cyrih “tregon ngecje në tregun zviceran të punës, gjë që reflektohet edhe në rritjen e papunësisë dhe trendin e moderuar të punësimit”, përcjell albinfo.ch.

KOF kishte vlerësuar se një “rimëkëmbje e moderuar” në ekonomi dhe në tregun e punës duhet të ndodhë deri në fund të vitit 2025, sa më shpejt të jetë e mundur.

Shëndetësia dhe shërbimet në kërkesë

Sektori i IT-së u prek veçanërisht, me një rënie prej 31 për qind të vendeve të punës në gjysmën e parë të vitit, për shkak të një “ngadalësimi në ekonomi, automatizimit dhe përdorimit në rritje të inteligjencës artificiale”.

Ndërkohë, sektorët e shitjeve, administratës dhe komercialit panë një rënie prej 24 për qind, kryesisht për shkak të transformimit digjital, automatizimit dhe eliminimit të detyrave rutinë administrative.

Nga ana tjetër, sektori i shëndetësisë regjistroi një rritje prej 9 për qind në numrin e ofertave të punës gjatë gjashtë muajve të parë të vitit, ndërsa shërbimet personale panë një rritje prej 7 për qind, vuri në dukje studimi i Adecco.

27.8% e austriakëve: Mbi 2.5 milionë njerëz me prejardhje migrimi

Popullsia e Austrisë vazhdon të rritet vetëm për shkak të migrimit, sipas Statistikave të Austrisë. Në vitin 2024, më shumë se një e katërta e popullsisë kishte një sfond migrimi (gjenerata e parë ose e dytë). Që nga viti 2015, numri i njerëzve me sfond migrimi është rritur me rreth 38%. Pa imigracion, popullsia e Austrisë do të tkurrej vazhdimisht në nivelet e viteve 1950 për shkak të normave negative të lindjeve, sipas të dhënave të paraqitura të mërkurën.

Libri Vjetor Statistikor mbi Migracionin dhe Integrimin 2025 u prezantua në Kancelarinë Federale nga ministrja e Integrimit, Claudia Plakolm (ÖVP), dhe Stephan Marik-Lebeck i Statistikave të Austrisë. Mesatarisht në vitin 2024, rreth 2.51 milionë njerëz me sfond migrimi jetonin në Austri. Kjo përfshin “gjeneratën e parë” (të lindur jashtë vendit) dhe “gjeneratën e dytë” (të lindur në Austri nga dy prindër të lindur jashtë vendit). Kjo do të thotë që 27.8 për qind e popullsisë kishte një sfond migrues në vitin 2024. Krahasuar me vitin 2015 (1.81 milion), kjo është një rritje prej rreth 696,100 personash ose 38.4 për qind.

Rritja e popullsisë e drejtuar vetëm nga migrimi

“Migrimi është qendror për zhvillimin e popullsisë së Austrisë, ka qenë burimi i vetëm i rritjes për shumë vite”, tha Marik-Lebeck në prezantimin e raportit. Aktualisht, Austria regjistron pak më shumë vdekje sesa lindje, kështu që imigracioni është thelbësor për të ardhmen e saj.

Duke parë përpara, duke përfshirë migrimin e parashikuar, Marik-Lebeck pret që Austria të tejkalojë shifrën prej 10 milionë banorësh në vitin 2069, duke arritur në 10.2 milionë deri në vitin 2080 (+11 për qind krahasuar me vitin 2024). Pa migrim, popullsia do të binte në 6.9 milionë (-24 për qind), duke u kthyer në nivelin e vitit 1950.

Austriakët e shikojnë kohezionin social më kritikisht

Libri vjetor gjithashtu anketoi mendimet mbi kohezionin social. Që nga viti 2022, pikëpamjet negative midis qytetarëve të lindur në Austri janë rritur ndjeshëm: ndërsa vetëm 25.1 për qind e vlerësonin bashkëjetesën si “mjaft/shumë të keqe” atëherë, kjo shifër u rrit në 46.2 për qind në vitin 2025. Vetëm 20.9 për qind tani e vlerësojnë atë si “shumë/mjaft të mirë”.

Në të kundërt, emigrantët e shohin kohezionin social më pozitivisht: 57.9 për qind i vlerësojnë marrëdhëniet midis austriakëve dhe emigrantëve si “shumë/mjaft të mira”, dhe vetëm 13.7 për qind si “mjaft/shumë të këqija”.

Ndjenjë më e fortë e përkatësisë ndaj Austrisë

Anketa e migracionit e vitit 2025 shqyrtoi gjithashtu ndjenjën e përkatësisë së emigrantëve. Mbi tre të katërtat (75.7 për qind) e të anketuarve ndihen të lidhur me Austrinë. Kjo ndjenjë është më e fortë midis emigrantëve nga Siria (83.6 për qind), Bosnja dhe Hercegovina (79.8 për qind) dhe Somalia (78.3 për qind). Identifikimi më i ulët me Austrinë ishte midis atyre të lindur në Ukrainë (64.7 për qind).

Pothuajse gjysma (46.6 për qind) e banorëve të lindur jashtë vendit ende ndihen të lidhur me vendin e tyre të origjinës. Kjo përqindje është më e ulëta midis njerëzve të lindur në Afganistan (37.2 për qind) dhe në Federatën Ruse (32 për qind).

Plakolm bën thirrje për gatishmëri më të madhe për integrim

Plakolm i quajti rezultatet “shumë pozitive në shikim të parë”, por shtoi: “Ndjenja e një ndjenje përkatësie nuk është e mjaftueshme. Ju gjithashtu duhet të kontribuoni, të mësoni gjuhën, të gjeni punë, të mbështesni familjen tuaj, të respektoni vlerat tona”, tha ajo. “Kushdo që qëndron përgjithmonë larg dhe jeton në një shoqëri paralele nuk mund të jetë pjesë e shoqërisë sonë”, përsëriti ajo.

Integrimi duhet të ketë sukses, paralajmëroi Plakolm, ose mbështetja publike do të zbehet, duke iu referuar pikëpamjeve gjithnjë e më kritike midis qytetarëve të lindur në Austri. Ajo vuri në dukje hapat e qeverisë të ndërmarrë tashmë ose të planifikuar, të tilla si kurset e vlerave dhe sanksionet për dështimin e përmbushjes së qëllimeve të integrimit.

Kërkesat për azil bien

Kërkesat për azil kanë rënë ndjeshëm që nga kulmi i tyre në vitin 2022, nga 112,272 në 25,360 në vitin 2024. Ndërsa ende më të larta se në vitet e mëparshme (12,886 në 14,775 midis viteve 2018 dhe 2019), ministrja e mirëpriti trendin në rënie dhe pret që ai të vazhdojë. “Kjo na jep hapësirën e nevojshme për të bërë që integrimi të funksionojë”, tha Plakolm.

Gjermanët dhe rumunët janë grupet më të mëdha të emigrantëve

Midis 1.85 milionë qytetarëve jo-austriakë që jetojnë në Austri (që nga janari 2025), grupet më të mëdha janë nga Gjermania (239,500), Rumania (155,700), Turqia (124,800) dhe Serbia (122,500). Që nga fillimi i vitit 2020, rritjet më të mëdha ishin midis shtetasve ukrainas (+76,300), sirianë (+53,300), gjermanë (+39,500), rumunë (+32,300) dhe kroatë (+25,800).

U anketua edhe përdorimi i gjuhës. Në shtëpi, 45.1 për qind e emigrantëve flasin kryesisht ose ekskluzivisht gjuhën e tyre amtare, ndërsa 16.4 për qind përdorin kryesisht ose ekskluzivisht gjermanisht. Me miqtë, 30 për qind flasin kryesisht ose vetëm gjermanisht dhe 48.7 për qind përdorin gjermanishten së bashku me një gjuhë tjetër.

FPÖ fajëson ÖVP-në për politikën e dështuar të migracionit

FPÖ e ekstremit të djathtë e kritikoi ashpër raportin. “Raporti i sotëm mbi integrimin nga ministrja e Integrimit e ÖVP-së, Plakolm, nuk është gjë tjetër veçse një rrëfim i dokumentuar i një politike të dështuar migracioni, veçanërisht asaj të ÖVP-së”, tha zëdhënësi i sigurisë i FPÖ-së, Gernot Darmann. “Problemet e dukshme të shkaktuara nga vitet e imigracionit masiv të pakontrolluar nuk po zgjidhen nga qeveria, por thjesht po menaxhohen”, deklaroi ai. Austriakët “nuk duan një shfaqje PR, por një korrigjim të plotë të kursit”, shtoi ai, duke deklaruar se ÖVP “nuk është pjesë e zgjidhjes, por problemi thelbësor”. Ata që pranojnë qindra mijëra dhe refuzojnë deportimet nuk duhet të habiten kur ndjenja publike të kthehet kundër tyre.

Presidentja e Kosovës: Nëse ngërçi nuk zgjidhet edhe në fundjavë, i drejtohem Kushtetueses

Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, ka deklaruar se nëse edhe këtë fundjavë nuk ka zgjidhje për bllokadën e krijuar në procesin e konstituimit të Kuvendit, në fillim të javës që vjen do t’i drejtohet Gjykatës Kushtetuese.

“Unë jam e bindur që, sikurse për çdo afat tjetër, edhe për këtë afat, në qoftë se nuk respektohet, duhet të ketë pasoja juridike. Ne jemi duke përgatitur lëndën për Kushtetuese dhe, në qoftë se edhe gjatë këtij vikendi nuk ka institucione, atëherë në fillim të javës ne do t’i drejtohemi Gjykatës”, është shprehur ajo në konferencën e mbajtur të enjten pasdite, transmeton albinfo.ch.

Osmani ka njoftuar se i ka takuar liderët e partive politike, por ka thënë se roli i saj nuk është që të negociojë koalicione për krijimin e institucioneve.

Ndryshe, Osmani ka bërë të ditur se në fund të muajit maj ka pranuar informacione nga institucionet e sigurisë për një përshkallëzim të mundshëm të planifikuar nga Serbia. Ajo siguroi qytetarët se nuk ka nevojë për panik.

“Në fund të majit kemi marrë informacione për veprimet e Serbisë pranë kufirit me Kosovën. Këto janë informata të besueshme nga institucionet tona të sigurisë”, deklaroi Osmani.

Shpenzimet e ndërtimit në Zvicër ranë në vitin 2024

Shpenzimet e përgjithshme për ndërtim ranë pak vitin e kaluar, me trendet që tregojnë më shumë para që rrjedhin në rinovime sesa në ndërtesa të reja.

Shpenzimet totale të ndërtimit ranë me 0.6% vitin e kaluar, sipas statistikave të publikuara të enjten nga Zyra Federale e Statistikave (FSO). Investimet në ndërtim u tkurrën me 0.7% në terma nominalë, ndërsa shpenzimet federale, kantonale dhe komunale për punimet e mirëmbajtjes u rritën me 0.4%, transmeton albinfo.ch.

Vitin e kaluar, 1.1% më pak u shpenzua për ndërtimin e ndërtesave, por 1.3% më shumë për punimet e inxhinierisë civile. Klientët privatë në veçanti shpenzuan ndjeshëm më shumë në këtë fushë (+7.2%). Klientët publikë shpenzuan më shumë në inxhinierinë civile (+0.1%) dhe ndërtim (+6.0%).

Në vitin 2024, 2.7% më pak u investua në ndërtesa të reja sesa vitin e kaluar. Klientët privatë, në veçanti, shpenzuan 3.9% më pak për projekte të reja, ndërsa sektori publik rriti shpenzimet e tij me 1.6%, shkruan swissinfo.

Në të kundërt, investimet në rinovime u rritën me 2.3%. Individët privatë shpenzuan 1.3% më shumë për këtë dhe sektori publik 3.7%.

Për vitin aktual, numri i projekteve të prapambetura në ndërtim e sipër, përfshirë punimet e mirëmbajtjes publike, është rritur me 1.2% krahasuar me fundin e vitit 2024, sipas FSO-së. Një shumë shtesë prej 2.6% është rezervuar për punimet e mirëmbajtjes publike.

BE-ja kritikon Serbinë për stërvitjen ushtarake me Kinën

Stërvitja e parë ushtarake mes ushtrisë serbe dhe asaj kineze shënon një hap të ri në forcimin e bashkëpunimit ushtarak mes dy vendeve.

Me këtë veprim, Serbia bëhet vendi i vetëm kandidat për anëtarësim në Bashkimin Evropian që zhvillon stërvitje të tilla me Kinën.

Ministria Kineze e Mbrojtjes njoftoi më 14 korrik se stërvitja, e quajtur “Rojtari i Paqes 2025”, do të zhvillohet në gjysmën e dytë të korrikut, në provincën Hebei në veri të Kinës.

Vitet e fundit, Serbia ka blerë armë nga Kina, duke u bërë vendi i parë në Evropë që blen sistemin kinez kundërajror FK-3.

Për shkak të qasjes ndaj Kinës dhe Rusisë, Brukseli e ka paralajmëruar disa herë Serbinë.

Edhe stërvitja ushtarake me Kinën u pa në të njëjtin kontekst kritik nga BE-ja.

“Serbia duhet të përmbahet nga veprimet dhe deklaratat që bien ndesh me qëndrimet e BE-së në fushën e politikës së jashtme”, ishte mesazhi nga Brukseli.

Duke folur për Radion Evropa e Lirë, një zëdhënës i BE-së tha se blloku dëshiron të mbështetet te Serbia si një partnere e besueshme evropiane, për parime dhe vlera të përbashkëta.

“Na duhet që Serbia të na bindë për drejtimin e saj strategjik”, tha zëdhënësi i BE-së.

Si vend kandidat, Serbia e ka detyrim të përputhet me politikën e jashtme të BE-së, dhe Brukseli e ka kërkuar këtë shumë herë nga Beogradi.

Serbia është ushtarakisht neutrale, por është anëtare e programit të NATO-s “Partneriteti për Paqe” dhe qëllim strategjik i saj është anëtarësimi në BE.

Beogradi zyrtar e balancon njëkohësisht politikën e tij të jashtme midis Perëndimit, Kinës dhe Rusisë, e cila është izoluar nga Perëndimi për shkak të pushtimit të Ukrainës.

Nikolla Lluniq, analist serb i gjeopolitikës dhe sigurisë, beson se vendimi i Serbisë për stërvitje ushtarake me Kinën “e minon orientimin e deklaruar të Serbisë drejt BE-së”.

“Forcimi i ndërveprimit të njësive kineze dhe serbe i dërgon Perëndimit një mesazh të qartë gjeopolitik”, thotë ai për Radion Evropa e Lirë.

Para stërvitjes me Ushtrinë e Serbisë, Ushtria e Kinës zhvilloi në korrik të vitit 2024 manovra në Bjellorusi, së bashku me ushtrinë e këtij vendi, në kufi me NATO-n.

Ato u mbajtën në kohën e samitit të NATO-s në Uashington, ku udhëheqësit e aleancës ushtarake shprehën mbështetje të padiskutueshme për Ukrainën, ndërsa kritikuan ashpër Pekinin për mbështetjen e tij për Rusinë.

Cili është qëllimi i stërvitjes në Kinë?

Sipas njoftimit të Ministrisë Kineze të Mbrojtjes, stërvitja e planifikuar “do të kontribuojë në forcimin e aftësive luftarake të pjesëmarrësve dhe thellimin e bashkëpunimit midis dy ushtrive”.

Ministria Serbe e Mbrojtjes nuk iu përgjigj pyetjeve të Radios Evropa e Lirë në lidhje me qëllimin e kësaj stërvitjeje, e as se cilat njësi dhe sa ushtarë të Ushtrisë së Serbisë do të marrin pjesë.

Përgjigje nuk ktheu as Ambasada e Kinës në Beograd.

Tash për tash, nuk ka informacione as nëse dhe kur do të mbahet një stërvitje e përbashkët në Serbi, pasi këto stërvitje zakonisht organizohen me rotacion.

Armët kineze në Ushtrinë e Serbisë

Serbia bleu nga Kina gjashtë dronë pa pilot CH-92A në vitin 2020 dhe, dy vjet më vonë, edhe sistemin raketor të mbrojtjes ajrore FK-3.

Kështu, Serbia u bë operatore e këtyre raketave kineze dhe dronëve luftarakë në Evropë.

Gjatë prezantimit të pajisjeve të reja të Forcave të Armatosura të Serbisë në prill të vitit 2023, publikut iu prezantua edhe droni kinez CH-95.

Ministria e Mbrojtjes e Serbisë njoftoi në fund të vitit 2024 se në Kinë është realizuar një trajnim për sistemin raketor FK-3, i cili mund të godasë lloje të ndryshme avionësh, helikopterësh, raketash lundruese dhe dronësh.

Brukseli dhe Uashingtoni kanë shprehur vazhdimisht shqetësim për blerjet e armëve ruse dhe kineze nga Serbia.

Pasi Rusia nisi pushtimin në shkallë të plotë të Ukrainës në vitin 2022, Serbia vendosi një moratorium për të gjitha stërvitjet ushtarake me partnerë të huaj.

Përjashtim bën stërvitja taktike ndërkombëtare “Ujku i Platinit”, në të cilën njësitë e Ushtrisë së Serbisë forcojnë aftësitë e tyre për të marrë pjesë në misione paqeruajtëse.

Stërvitjet “Ujku i Platinit” zhvillohen në Serbi që nga viti 2014 dhe në to marrin pjesë edhe anëtarë të NATO-s, përfshirë Shtetet e Bashkuara.

Lluniq thotë se pjesëmarrja e Serbisë në stërvitjen ushtarake me Kinën bie ndesh me synimet që vetë Serbia i ka shpallur për politikën e saj të jashtme dhe e bën të paqëndrueshëm pretendimin e saj për neutralitet ushtarak.

“Është e qartë se moratoriumi mbështetet në kritere politike, jo parimore, dhe për këtë arsye neutraliteti ushtarak i Serbisë, për shkak të kësaj qasjeje selektive, humb çdo besueshmëri ndërkombëtare”, thotë ai.

Stërvitjes ushtarake i paraprinë ushtrimet policore

Stërvitjet e ardhshme ushtarake nuk do të jenë të parat midis Serbisë dhe Kinës në fushën e sigurisë.

Vitet e kaluara janë mbajtur edhe ushtrime mes njësive speciale të Policisë së Serbisë dhe asaj të Kinës, ndërsa që nga viti 2019 dy vendet kanë edhe një marrëveshje për patrulla të përbashkëta policore.

Vuk Vuksanoviq, nga Qendra e Beogradit për Politikat e Sigurisë, përmend edhe dokumentin kinez të Iniciativës Globale të Sigurisë (GSI), të vitit 2023.

Në të, kujton ai, thuhet se Kina do t’i forcojë partneritetet dhe shkëmbimet e saj të sigurisë në fushën e arsimit ushtarak dhe policor.

Vuksanoviq thotë se rritja e bashkëpunimit në siguri mes Serbisë dhe Kinës reflektohet përmes blerjes së pajisjeve ushtarake kineze, bashkëpunimit policor dhe teknologjisë kineze të mbikëqyrjes.

“Nga perspektiva e Serbisë, ky është vetëm një vazhdim i politikës shumëvektoriale dhe politikës balancuese”, vlerëson ai.

Cili është interesi i Kinës?

Ushtria dhe policia kineze, sipas Vuksanoviqit, kërkojnë partnerë për të fituar përvojë ndërkombëtare.

Ai thotë se vendet evropiane, kryesisht, nuk ishin të gatshme ta bënin këtë.

“Kjo [me Serbinë] është përpjekje për të fituar përvojë ndërkombëtare dhe, në të njëjtën kohë, është shumë e dobishme për promovimin e Kinës si një fuqi e re globale në rritje”, thotë Vuksanoviq.

Në korrik të vitit 2019, përpara pushtimit rus të Ukrainës, në Gjermani u mbajt një stërvitje e përbashkët ushtarake-mjekësore midis saj dhe Kinës.

Ajo u quajt “Ndihma e Kombinuar 2019” dhe në fokus kishte përgatitjen për reagim gjatë krizave humanitare.

Në media u përshkrua si ngjarja e parë për ushtrinë kineze në përpjekjet e saj për të krijuar lidhje më të ngushta me Evropën.

Serbia dhe Kina, vitet e fundit, i kanë forcuar edhe marrëdhëniet ekonomike dhe politike, të cilat dy vendet i cilësojnë si “miqësi të çeliktë” dhe “partneritet strategjik”.

Gjatë vizitës së dytë të presidentit kinez, Xi Jinping, në Beograd, në maj të vitit 2024, u nënshkrua një deklaratë për thellimin e partneritetit strategjik dhe “ndërtimin e një bashkësie të Serbisë dhe Kinës me një të ardhme të përbashkët në epokën e re”.

Beogradi, së bashku me Parisin dhe Budapestin, ishin tri adresat e vizituara nga Xi gjatë vizitës së tij në Evropë në pranverën e vitit 2024.

Kina, ndërkohë, u bë edhe partnerja më e madhe e tregtisë së jashtme të Serbisë për sa i përket importeve, të cilat arritën në 5.13 miliardë euro në vitin 2024.

Autoritetet në Beograd mbështeten te Kina kur bëhet fjalë për investime ekonomike dhe kredi.

Ato, gjithashtu, llogarisin në mbështetjen e Kinës në organizatat dhe institucionet ndërkombëtare, sa i përket kundërshtimit të pavarësisë së Kosovës.

/REL

Vera e Prizrenit, 2025, zemra kulturore që rrah për diasporën

Nga kalldrëmet historike te ura e Gurit, nga tingujt e lahutës te muzika moderne që shkund sheshet, Prizreni këtë verë do të jetë një arenë e pasur ngjarjesh që mirëpresin bashkatdhetarët e kthyer nga diaspora.

Në një bisedë për albinfo.ch, drejtori i kulturës në komunën e Prizrenit, Adem Morina, ka bërë të ditur se ky sezon do të jetë nga më të ngarkuarit e më të begatshmit në aspektin kulturor dhe komunitar.

“Gjatë sezonit veror, planifikojmë një sërë aktivitetesh për mirëpritjen e bashkatdhetarëve tanë nga diaspora. Do të organizojmë aktivitete kulturore, sportive dhe argëtuese për të rinj e familje, si koncerte, turne sportive dhe ekspozita”, tha Morina.

Java e diasporës – ura emocionale mes dy botëve

Në qendër të aktiviteteve verore në Prizren qëndron Java e Diasporës, një ngjarje e veçantë e konceptuar si një urë simbolike që lidh bashkatdhetarët me vendlindjen e tyre. Kjo javë është jo vetëm një festë, por një projekt social dhe emocional që synon të forcojë lidhjet midis qytetarëve të larguar dhe komunitetit vendor. Në kuadër të saj organizohen koncerte me artistë lokalë e ndërkombëtarë, panaire artizanale, ekspozita kulturore, dhe tryeza diskutimi për tema që prekin diasporën.

Sipas Morinës, Java e Diasporës synon që çdo bashkatdhetar të ndihet i përfshirë dhe i vlerësuar. Përveç aktiviteteve të zakonshme, janë përfshirë edhe aktivitete informuese që ndihmojnë qytetarët që jetojnë jashtë vendit të informohen mbi mundësitë për investime kulturore, bashkëpunime sociale dhe aktivitete rinore. Prizreni, me shpirtin e tij mikpritës, do të bëhet gjatë kësaj jave një vend global ku çdo zë i mërguar gjen jehonën e vet.

Koncertet tradicionale dhe muzika e shpirtit

Pjesë kyçe e programit veror janë koncertet me muzikë tradicionale, të cilat do të mbahen në ambiente të hapura nëpër lagjet karakteristike të Prizrenit – nga Lumbardhi e deri në Shatërvan. Këto koncerte do të sjellin lahutën, çiftelinë dhe këngët e lashta që ngjallin emocione të forta për bashkatdhetarët, sidomos për ata që prej vitesh s’e kanë dëgjuar gjuhën e zemrës në mënyrë kaq të pastër dhe të drejtpërdrejtë.

Në to do të marrin pjesë ansamble nga të gjitha trevat shqiptare, por edhe artistë të njohur nga diaspora që rikthehen për të interpretuar për vendlindjen. Kjo do të jetë një mundësi e rrallë për të parë bashkë në një skenë artistë nga Prizreni, Tirana, Tetova, Ulqini e Zvicra, në një kombinim artistik që ndërthur rrënjët dhe degët e shpërndara të kulturës sonë.

Sporti dhe lojërat, rikthimi në fushat e fëmijërisë

Një tjetër pjesë shumë e rëndësishme e programit janë turnetë sportive, të cilët shtrihen në fusha të ndryshme – nga futbolli dhe basketbolli, deri te shah, pingpong dhe gara për fëmijë. Këto aktivitete nuk janë thjesht rekreative, por kanë për qëllim të risjellin emocionet e lojës në lagje, dhe të krijojnë ura të reja miqësie mes të rinjve që jetojnë brenda dhe jashtë Kosovës.

Drejtoria e Kulturës ka paraparë bashkëpunim edhe me shoqatat sportive të diasporës, për të sjellë ekipe dhe individë që kanë shkëlqyer jashtë vendit. Ata jo vetëm që do të garojnë, por edhe do të japin mesazhe frymëzimi për të rinjtë në vend – duke dëshmuar se lidhja me rrënjët dhe sukseset ndërkombëtare nuk përjashtojnë njëra-tjetrën.

Panairet dhe artizanati, trashëgimia në duart e popullit

Kultura vendore do të promovohet në mënyrën më autentike përmes panaireve artizanale dhe tregjeve kulturore, që do të zhvillohen përgjatë muajve korrik dhe gusht në Prizren. Në këto panaire do të ekspozohen punime dore, veshje tradicionale, punime në dru dhe gur, si dhe gatime të vjetra që e mbajnë gjallë identitetin tonë kulinar.

Morina shprehet se këto aktivitete përveç që ndihmojnë ruajtjen e trashëgimisë, krijojnë dhe një hapësirë për gratë dhe zejtarët lokalë të promovojnë punën e tyre, duke e lidhur direkt diasporën me prodhimet e vendit. Për shumë të rinj të rritur në diasporë, kjo është një dritare e rrallë për të kuptuar më thellë traditat e gjyshërve të tyre.

Ekspozitat, kultura vizuale e një qyteti të hapur

Qyteti i Prizrenit është i njohur për vëmendjen që i jep artit vizual. Ekspozita me fotografi, piktura dhe instalacione janë pjesë e pandashme e programit veror. Në galeritë e qytetit, si dhe në hapësira të hapura, do të ekspozohen punë të artistëve vendas dhe të diasporës, që sjellin këndvështrime të reja mbi realitetin shqiptar, migrimin, përkatësinë dhe kujtesën.

Sipas drejtuesve të këtyre projekteve, ekspozitat do të shoqërohen me guida të veçanta për vizitorët nga diaspora, si dhe me biseda të hapura me artistët. Prizreni synon kështu të ofrojë jo vetëm argëtim, por edhe ushqim për mendjen dhe shpirtin, në një klimë që nxit reflektimin dhe dialogun ndërkulturor.

Bashkëpunim i ngushtë me organizatat e diasporës

Drejtoria e Kulturës në Prizren është e vetëdijshme se bashkëpunimi me organizatat e diasporës është kyç për suksesin e këtij sezoni. Sipas Morinës, komuna ka vendosur një lidhje të vazhdueshme me shoqatat e bashkatdhetarëve për të përmirësuar përvojën e tyre gjatë qëndrimit në vendlindje. Kjo përfshin koordinim për pritje zyrtare, përfshirje në aktivitete vendore, dhe diskutime mbi mundësitë për investim në kulturë dhe edukim.

Kjo bashkëpunim ndihmon në krijimin e një dialogu të dyanshëm, ku diaspora nuk shihet thjesht si vizitor, por si partner aktiv në jetën kulturore dhe sociale të qytetit. Kjo filozofi e hapjes është ndoshta pika më e fortë që Prizreni i ofron si model për gjithë Kosovën.

Prizreni nuk është vetëm një qytet i bukur me histori dhe arkitekturë të pasur. Ai është një horizont i hapur për ata që jetojnë larg, një vend ku rrënjët nuk janë të mbuluara nga pluhuri i harresës, por të gjalla, në lëvizje dhe të ftuara për t’u rizbuluar. Përmes koncertesh, ekspozitash, sporti, tregje, dhe bashkëpunimesh, ky qytet po dërgon një mesazh të qartë: diaspora është pjesë e pandashme e shpirtit të tij.

Në verën e vitit 2025, nuk ka vend më kuptimplotë për të rifilluar lidhjen me atdheun se sa në rrugicat e Prizrenit – aty ku tingulli i një çiftelie dhe aroma e mantisë me jogurt thonë: mirë se erdhët në shtëpi.

 

Erëra të fuqishme dhe mundësi për rrufe në Kosovë, paralajmërohet për kujdes


Në disa pjesë të Kosovës, kryesisht në pjesën veriore të vendit, sot janë raportuar erëra të forta.

Instituti Hidrometeorologjik i Kosovës ka njoftuar se, përkundër se parashihet mot me diell dhe vranësira të pakta, nuk përjashtohet mundësia për reshje të izoluara dhe rrufe në disa pjesë të territorit.

Bëhet e ditur se vranësirat mund të sjellin riga shiu dhe rrufe në disa zona.

Temperaturat do të luhaten nga 12 gradë Celsius deri në 16 gradë Celsius në orët e mëngjesit, ndërsa në mesditë do të arrijnë vlerat maksimale prej 26 gradë Celsius deri në 29 gradë Celsius, transmeton albinfo.ch.

Paralajmërohet se era do të fryjë nga verilindja me shpejtësi të lehtë deri mesatare, nga 1 deri në 9 metra për sekondë. IHMK apelon për kujdes të shtuar në zonat ku mund të ketë rrufe, sidomos për ata që qëndrojnë në ambiente të hapura gjatë pasdites.

Incident në Majorka: Turist zviceran ra nga kati i gjashtë

Një turist 31-vjeçar me origjinë nga Republika Çeke dhe banues në Zvicër u plagos rëndë mbrëmjen e së mërkurës në Majorka, pasi ra nga kati i gjashtë i një hoteli në zonën e njohur Ballermann në Playa de Palma. Sipas raportimeve nga portali lokal “Crónica Balear”, i riu u përpoq të ngjitej nga kati i gjashtë në të pestin përmes shkallëve të emergjencës, por humbi ekuilibrin dhe ra, përcjell albinfo.ch.

Ai u gjet pa ndjenja në tokë dhe u transportua në gjendje kritike në spitalin Son Espases në Palma. Dëshmitarët okularë treguan se ai shfaqi sjellje të çuditshme dhe mund të ketë qenë nën ndikimin e drogës ose alkoolit. Dyshohet gjithashtu se paraprakisht kishte pasur një konflikt me personelin e sigurisë së hotelit.

Policia ka nisur një hetim për të sqaruar rrethanat e sakta të ngjarjes. Ky është rasti i dytë i ngjashëm këtë verë në të njëjtën zonë, pasi në fillim të korrikut një turist gjerman 20-vjeçar humbi jetën duke u përpjekur të hidhej në pishinë nga ballkoni i hotelit. Autoritetet po bëjnë thirrje për më shumë kujdes dhe respektim të rregullave të sigurisë në vendet turistike.

Për më shumë- https://www.20min.ch/story/mallorca-schweizer-flieht-vor-hotelpersonal-und-stuerzt-vom-balkon-103383687

Pse zviceranët kanë vështirësi të mbulojë të gjitha shpenzimet e tyre?

Një në katër të rritur pret që gjendja e tyre financiare të përkeqësohet këtë vit krahasuar me vitin 2024, përcjell albinfo.ch.

Përveç kësaj, pothuajse një në tre persona në Zvicër ka vështirësi të mbulojë të gjitha shpenzimet e tyre.

Kjo tregohet nga një sondazh i Comparis.

Kostot e larta për qiranë dhe primet e sigurimit shëndetësor, si dhe frika nga humbja e vendit të punës, po ushtrojnë presion mbi besimin financiar, siç tregon një sondazh përfaqësues nga portali i krahasimit të çmimeve Comparis.

Për më shumë –

St. Gallen: Shkolla refuzon të punësojë mësuese që mban shami

Një shkollë në Eschenbach, kantoni St. Gallen, ia mohoi punësimin një mësueseje sepse ajo mban hixhab, një mbulesë koke myslimane, përcjell albinfo.ch.

Aplikimi i saj për këtë punë shkaktoi protesta të forta midis prindërve, të cilët mendonin se arsimi neutral i fëmijëve të tyre ishte në rrezik.

Në fund, shkolla iu dorëzua presionit të prindërve, duke vendosur përfundimisht kundër punësimit të gruas.

Nuk ka një ndalim të përgjithshëm për shamitë në shkollat në Zvicër, por raste të ngjashme kanë dalë vazhdimisht gjatë viteve.

Për shembull, në vitin 1997, një mësuese shkolle fillore në Gjenevë u pushua nga puna sepse nuk e hoqi shaminë gjatë orës së mësimit. Gruaja paraqiti një ankesë kundër këtij vendimi, por Gjykata Federale e hodhi poshtë atë.

Më pas, Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut vendosi gjithashtu se e drejta e nxënësve për arsim jofetar në një shkollë publike ishte më e rëndësishme se liria fetare.

Osmani takon përfaqësuesen e SHBA-së: Synojmë kapituj të rinj bashkëpunimi

Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, ka pritur në takim të ngarkuarën me punë të Shteteve të Bashkuara të Amerikës në Kosovë, Anu Prattipati, përcjell albinfo.ch.

Gjatë takimit u diskutua për vizitën e fundit të Presidentes Osmani në SHBA, takimet e shkëlqyera të zhvilluara me zyrtarë të lartë të administratës “Trump”, si dhe për çështje të tjera me interes të përbashkët.

“Osmani rikonfirmoi përkushtimin e Kosovës për avancimin e mëtejmë të marrëdhënieve bilaterale, duke përfshirë hapjen e kapitujve të rinj të bashkëpunimit me SHBA-në, me theks të veçantë në fushat e ekonomisë dhe të mbrojtjes”, thuhet në njoftim.

Po ashtu, bëhet e ditur se gjatë këtij takimi u diskutua edhe për zhvillimet e fundit në vend, me fokus në hapat e mëtejmë drejt konstituimit të Kuvendit në dritën e vendimit të fundit të Gjykatës Kushtetuese, si dhe për zhvillimet në fushën e sigurisë.

Yulia Svyrydenko konfirmohet si kryeministrja e re e Ukrainës

Yulia Svyrydenko, ekonomistja 39-vjeçare dhe ish-zëvendëskryeministrja e parë, është konfirmuar nga parlamenti ukrainas si kryeministrja e re e Ukrainës, kanë bërë të ditur ligjvënësit, përcjell albinfo.ch.

Svyrydenko ka luajtur një rol kyç në negociatat me Shtetet e Bashkuara të Amerikës lidhur me marrëveshjen për mineralet e rralla, teksa, sipas agjencisë së lajmeve Reuters, “nominimi i saj i dërgon mesazh të qartë Washingtonit se Kievi i ka për prioritet marrëdhëniet”.

Ajo ka zëvendësuar kryeministrin e mëparshëm, Denys Shmyhal, i cili kishte shërbyer në këtë post për pesë vjet, mandati më i gjatë në historinë e Ukrainës.

Kryeministri në largim pritet të marrë një post të ri në kabinetin qeveritar, atë të ministrit të Mbrojtjes, duke e zëvendësuar ministrin aktual, Rustem Umerov.

Në mesin e këtij riorganizimi të madh qeveritar, burimet ukrainase kanë sugjeruar se Umerov pritet të shpallet ambasadori i ri i vendit në Shtetet e Bashkuara të Amerikës.

Priten edhe ndryshime të tjera në nivele të larta, me mbrojtjen dhe sektorin digjital që shihen si prioritetet kryesore për qeverinë e re.

Gjakova në qendër të kulturës shqiptare me edicionin e dytë të festivalit “Ditët e shqiptarit”

Pas një periudhe të gjatë me mungesë ngjarjesh të qëndrueshme kulturore, Gjakova po ringjallet përmes edicionit të dytë të festivalit “Ditët e shqiptarit”, që zhvillohet nga 18 korriku deri më 10 gusht. Organizuar nga “Fondacioni për Gjakovën”, festivali sjell 22 koncerte, gara sportive tradicionale, panaire të gastronomisë dhe aktivitete të tjera që vendosin theksin te identiteti kulturor shqiptar, përcjell albinfo.ch.

Me skena në Çarshinë e Madhe, parkun “Ali Podrimja” dhe “Çarshinë e Jupave”, Gjakova shndërrohet në epiqendër të artit dhe traditës, duke mirëpritur artistë si Eugent Bushpepa, Elina Duni, Jericho, Eda Zari e shumë të tjerë. Pjesë e programit janë edhe diskutimet me figura të njohura si sopranoja Ermonela Jaho dhe shkrimtari Kim Mehmeti.

Ky festival synon jo vetëm të pasurojë jetën kulturore lokale, por edhe të forcojë imazhin e Gjakovës si destinacion i turizmit kulturor. Një fazë tjetër e festivalit, “Ditët e nëntorit”, pritet të zhvillohet në nëntor me disa ngjarje madhore që do të shpallen së shpejti.

Komisioni Evropian propozon buxhet prej 2 trilionë eurosh

Së fundmi, Komisioni Evropian e ka propozuar të mërkurën një buxhet prej 2 trilionë eurosh për Bashkimin Evropian për periudhën 2028-2034, duke vendosur theks të ri mbi konkurrueshmërinë ekonomike dhe mbrojtjen, përcjell albinfo.ch.

“Ky është një buxhet që i përgjigjet ambicies së Evropës, që përballet me sfidat e saj dhe që forcon pavarësinë tonë”, tha presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, para gazetarëve në Bruksel.

“Buxheti është më i madh. Është më i zgjuar dhe më i mprehtë. Ai jep rezultate për qytetarët dhe bizneset tona, për partnerët tanë dhe për të ardhmen tonë”, shtoi ajo.

Komisioni tha se propozimi përfaqëson 1.26 për qind të Prodhimit Kombëtar Bruto të Bashkimit Evropian me 27 vende anëtare, një matës i madhësisë së ekonomisë, krahasuar me 1.13 për qind në buxhetin e tanishëm shtatëvjeçar.

Buxheti i ri duhet të miratohet nga të gjitha vendet anëtare dhe të nënshkruhet nga Parlamenti Evropian.

Propozimi përfshin 451 miliardë euro për Fondin e ri të Konkurrueshmërisë Evropiane, i fokusuar në forcimin e industrisë së mbrojtjes, nxitjen e inovacionit dhe mbështetjen e tranzicionit të industrisë drejt energjisë së pastër në të gjithë bllokun.

Po ashtu, ndahen 131 miliardë euro në veçanti për mbrojtjen dhe hapësirën, një rritje pesëfish në krahasim me shkallën e tanishme, sipas Komisionit.

Gjithashtu, parashikohen 302 miliardë euro për të mbështetur fermerët dhe të paktën 218 miliardë euro për rajonet më pak të zhvilluara të Evropës, si dhe 200 miliardë euro për programe globale.

Shumica e fondeve për buxhetin vijnë nga qeveritë e vendeve anëtare të BE-së.

Megjithatë, Komisioni propozoi disa mënyra për t’i rritur fondet drejtpërdrejt për buxhetin, përfshirë një taksë të re ndaj kompanive që bëjnë biznes në Evropë dhe që kanë një qarkullim vjetor neto mbi 100 milionë euro në një vend të BE-së.

Disa vende të BE-së dhe ligjvënës e kritikuan menjëherë këtë propozim.

“BE-ja është e rëndësishme për mirëqenien tonë, por buxheti i propozuar është shumë i lartë”, tha ministri holandez i Financave, Eelco Heinen.

Parlamenti Evropian, nga ana tjetër, tha se propozimi i Komisionit nuk ishte mjaftueshëm i madh.

“Nuk mund të bëjmë më shumë me më pak. Prioritetet e reja kërkojnë burime të reja dhe të duhura, jo shkurtime të prioriteteve ekzistuese”, tha Siegfried Mureșan, eurodeputet i qendrës së djathtë dhe negociator për buxhetin e ardhshëm të BE-së.

Debatet për buxhetin janë ndër më të vështirat në politikën e BE-së, sepse nxjerrin në pah ndarjet politike dhe ekonomike mes vendeve anëtare.

Bisedimet në muajt në vijim pritet të theksojnë tensionet politike mes përpjekjeve për të rritur financimet për prioritetet e reja dhe ruajtjen e investimeve tradicionale në bujqësi dhe zhvillim rajonal.

Kosova do të përfitojë edhe nga korniza e ardhshme financiare e BE-së

Mësohet se mjetet financiare të BE-së për procesin e zgjerimit, nga viti 2028, do të jenë shumë më të mëdha sesa që janë tani, për t’u përshtatur me progresin e përshpejtuar të vendeve kandidate. Këtë e ka bërë të ditur të enjten komisionerja për Zgjerim, Marta Kos, duke folur për pjesën kushtuar zgjerimit në kuadër të kornizës shumëvjeçare financiare, që të mërkurën e ka propozuar Komisioni Evropian.

Thuhet se nga të gjitha vendet e përfshira në procesin e zgjerimit, vetëm Kosova nuk e ka formalisht statusin e vendit kandidat, për çka ka mbetur jashtë disa nismave në disa institucione të BE-së.

Referuar komisioneres Kos, Kosova nuk do të ketë pengesa për të përfituar nga mjetet financiare të BE-së, të dedikuara vendeve në procesin e zgjerimit, edhe në periudhën e ardhshme.

“Kur është fjala për Kosovën, ajo do të mbetet pjesë e këtyre instrumenteve financiare, siç ka qenë edhe deri më tani. Siç e dini, Kosova është tashmë edhe pjesë e Planit të Rritjes për Ballkanin Perëndimor”, ka thënë Kos.

Ajo ka përsëritur atë që një ditë më herët e ka thënë edhe presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, se zgjerimi është identifikuar si prioritet edhe në propozimin e buxhetit shtatëvjeçar të BE-së, që përfshin periudhën nga viti 2028 deri në vitin 2034.

“Zgjerimi nuk e bën Bashkimin Evropian vetëm me sipërfaqe më të madhe dhe me numër më të madh banorësh. Zgjerimi ka të bëjë me unifikimin e Evropës. Duke rritur mbështetjen për të gjithë ata që plotësojnë kushtet e anëtarësimit, ne jemi në rrugën e duhur për të bashkuar Evropën tonë”, ka theksuar Marta Kos.

Ajo ka theksuar gjithashtu se përdorimi i mjeteve të BE-së nga vendet e përfshira në procesin e zgjerimit do të jetë i kushtëzuar me përmbushjen e kritereve përkatëse, ndërsa vendet do të vlerësohen në bazë të meritave individuale.

Ka thënë se për momentin Mali i Zi dhe Shqipëria janë duke avancuar shumë shpejt, ndërsa pret që këtë rrugë ta ndjekin edhe vendet e tjera të rajonit.

Komisioni Evropian ka propozuar një kornizë buxhetore prej 2 trilionë eurosh, nga të cilat 200 miliardë do të jenë në kuadër të programit “Evropa Globale”. Kjo përfshin zgjerimin, fqinjësinë, ndihmën humanitare dhe ndihmën zhvillimore të BE-së në botë. Nga kjo shumë, për zgjerimin pritet të dedikohen 42.6 miliardë euro, që përbën një rritje domethënëse krahasuar me kornizën e tanishme financiare, për të cilën janë ndarë 31 miliardë euro. Po ashtu, 100 miliardë euro për ndihmë të veçantë për Ukrainën nuk janë pjesë e kësaj pakete.

Pas propozimit të Komisionit Evropian, do të pasojnë negociatat me Parlamentin Evropian dhe vendet anëtare, për të aprovuar këtë propozim. Afati i fundit për të arritur pajtimin është viti 2027, kur përfundon edhe korniza aktuale financiare.

Operacioni i sotëm, Sveçla: Bojan Jevtiq u arrestua për spiunazh për llogari të strukturave të sigurisë së Serbisë

Ministri i Punëve të Brendshme, Xhelal Sveçla, e ka konfirmuar edhe njëherë arrestimin e eprorit policor Bojan Jevtic, në operacionin kundër spiunazhit të ndërmarrë nga Prokuroria Speciale, Agjencia Kosovare e Inteligjencës dhe Inspektorati Policor i Kosovës, përcjell albinfo.ch.

Sveçla ka thënë se Jevtic është arrestuar nën dyshimin për veprimtari të kundërligjshme të spiunazhit për llogari të strukturave të sigurisë së Serbisë, shkruan Reporteri.net.

“Fatin e këtyre rasteve do ta ketë edhe kushdo tjetër që përpiqet të minojë punën dhe rolin e besuar në Polici. Ndaj, si çdo herë, do të jemi të pakompromistë dhe vigjilentë përballë çdo përpjekjeje që, nëpërmjet hapësirës që vendi ynë u jep në Polici, të kthehet në sulm ndaj Republikës sonë”, ka shkruar Sveçla.

Ai ka lavdëruar institucionet e sigurisë për këtë aksion.

“Profesionalizmi, bashkëpunimi dhe bashkërendimi i institucioneve të sigurisë të Republikës së Kosovës edhe këtë herë ka treguar se është thelbësor në arritjen e rezultateve në luftën kundër veprimtarive të kundërligjshme, në mënyrë specifike atyre me rrezikshmëri të lartë, që shpeshherë e kanë burimin në strukturat e inteligjencës serbe”, ka shkruar Sveçla.

FMN-ja e heq Kosovën nga lista e shteteve me situatë konflikti

Së fundmi Fondi Monetar Ndërkombëtar (FMN) e ka hequr Kosovën nga lista e Shteteve në Situatë të Brishtësisë dhe Konfliktit, përcjell albinfo.ch.

Këtë e ka bërë të ditur Banka Qendrore e Kosovës përmes një postimi në Facebook.

“Banka Qendrore e Republikës së Kosovës (BQK) shpreh mirënjohjen e thellë ndaj FMN-së për këtë njohje të rëndësishme të progresit institucional dhe qëndrueshmërisë makro-financiare të Kosovës”, thuhet në njoftim.

Të njëjtin veprim e ka bërë edhe Banka Botërore ditë më parë.

Heqjen e Kosovës nga kjo listë Banka Qendrore e Kosovës (BQK) e pati vlerësuar si moment domethënës, që pasqyron progresin e vazhdueshëm të vendit në forcimin e qëndrueshmërisë institucionale, stabilitetit makroekonomik, qeverisjes financiare dhe sundimit të ligjit.

BQK-ja ka listuar disa nga përfitimet kryesore që priten për Kosovën pas këtij vendimi.

“Përmirësim të perceptimit ndërkombëtar për stabilitetin institucional dhe ekonomik të vendit; Rritje të besimit të investitorëve dhe ulje të vlerësimeve për rrezik financiar; Mundësi më të favorshme për financim zhvillimor dhe qasje në kapital privat; dhe Komplementon vlerësimin e parë të sovran kreditor të Kosovës, që konfirmon trendin pozitiv në qeverisje dhe themelet ekonomike të vendit”, thuhet në komunikatë.

Dialekti i fortë gjerman shkakton probleme në Fribourg

Ne e dimë që Zvicra është një vend kompleks nga ana gjuhësore, me katër gjuhë zyrtare.

Por vetë gjermanishtja zvicerane ka shumë dialekte, dhe një në veçanti po shkakton probleme në kantonin Fribourg.

Kantoni është zyrtarisht dygjuhësh, pasi ndodhet në lumin Sarine, vija jozyrtare midis Zvicrës frëngjishtfolëse dhe asaj gjermanishtfolëse.

Brenda kantonit ekziston vetëm një distrikt që flet plotësisht gjermanisht: Distrikti Sense. Ai ka dialektin e vet, gjermanishten Sensler.

Është aq i fortë, sa mjekët në spitalin kantonal, i cili flet kryesisht frëngjisht, kanë probleme të kuptojnë pacientët nga rajoni, edhe pse i gjithë stafi flet gjermanisht të shkëlqyer, transmeton albinfo.ch.

Kjo ka bërë që pacientët nga zona të zgjedhin spitalet në kantonin e Bernës në të kaluarën, pasi komunikimi me stafin bernez është më i lehtë.

Prandaj, spitali i Fribourg tani po zhvillon kurse në gjermanishten Sensler, me shpresën se vendasit do të ndihen më të qetë dhe do të jenë në gjendje të përcjellin më mirë simptomat e tyre.

Një mjek, Hugo Estuelle, i tha RTS-së se 80 për qind e diagnozës bazohet në atë që thotë pacienti. Nëse nuk mund të kuptohet, mund të ketë pasoja.

 

Prishtina hap krahët për diasporën, në vallëzimin e verës

Nuk është më thjesht qyteti i administratës, i ditës së vrullshme dhe natës së qetë. Këtë verë, Prishtina është transformuar në një laborator të gjallë kulturor, ku diaspora është jo vetëm e ftuar, por në qendër të vëmendjes. Me një program të pasur koncertesh, ekspozitash, festivalesh dhe aktivitetesh komunitare, kryeqyteti po shpalos një faqe të re të mikpritjes për ata që e ndjejnë vendlindjen në zemër, sado larg të jenë fizikisht.

Në një bisedë me drejtoreshën e Kulturës së Prishtinës, Sibel Halimi, albinfo.ch ka mësuar më shumë për këtë transformim:

“Po e shndërrojmë çdo hapësirë publike në një përvojë kulturore, nga ndërtesat ikonike deri te sheshet dhe lagjet. Diaspora nuk është vizitore, është pjesë aktive e këtij qyteti.”  Sibel Halimi

Festival pas festivali, Prishtina nuk fle!

Sezoni i ngjarjeve verore në Prishtinë ka nisur me BeerFest Kosova, një festival që shënoi kulmin e qershorit me birra artizanale, muzikë live dhe një atmosferë që grumbulloi të rinj dhe familje nga Kosova e mërgata. Organizuar në një hapësirë të gjelbër në periferi të qytetit, festivali krijoi një mikrokozmos komuniteti të lirë, të buzëqeshur dhe të bashkuar përmes gotave të ngritura e tingujve të ritmit.

Menjëherë pas kësaj, më 2 korrik, Prishtina pret MC Kreshën dhe Lyrical Son, dy figura që kanë ndërtuar një urë simbolike mes gjeneratave të reja në vend e jashtë. Koncerti në AMC Hall nuk është vetëm një ngjarje muzikore, por një takim i gjuhës urbane me emocionin e kthimit në shtëpi. Kjo performancë është kurorëzimi i një skene që flet në shqip, por me botën në mendje.

Dashni e vjetër, vallëzim i ri: rikthimi i Armend Rexhepagiqit

Më 19 korrik, në një natë që premton nostalgji dhe ndjenja të forta, Prishtina mirëpret “Dashni e Vjetër x Rave 15y” me Armend Rexhepagiqin, në një koncert që pritet të ngjallë kujtime dhe t’i vërë të gjithë në këmbë. E vendosur në një ambient të hapur nën qiellin e verës, kjo natë do të jetë një reflektim i thellë mbi muzikën që na ka lidhur ndër vite dhe një afirmim se dashnia për vendin dhe njëri-tjetrin nuk vjetrohet kurrë.

Kjo është më shumë se koncert. Është rrëfim kolektiv i një populli që e ruan emocionin përmes tingullit. E veçanta? Kjo ngjarje organizohet edhe si pjesë e programit për diasporën, duke e kthyer skenën në një tokë ku emocionet e largësisë zbuten nga refreni.

Akull n’verë: një qytet që di të freskojë shpirtin

Nga mesi i korrikut deri më 15 gusht, Prishtina “ftohet” në mënyrën më kreative me edicionin veror të Akull n’Verë, një projekt urban që kombinon shfaqje filmi, pije freskuese, instalacione akulli dhe performanca të vogla në sheshin “Zahir Pajaziti”. Është një platformë për bashkim kulturash, gjeneratash dhe për t’u çlodhur në qendër të kryeqytetit.

Në këtë hapësirë, fëmijët e diasporës, të rinjtë e Prishtinës dhe të rriturit që kërkojnë nostalgjinë në hijen e qytetit gjejnë një vend të përbashkët, një oaz bashkimi që mbledh ndjesi të largëta në një gotë lëng frutash me akull. Kjo është Prishtina urbane që frymëzon përbashkimin.

Sunny Hill Festival: kur Prishtina bëhet qendër globale

 

Kulmi i të gjitha ngjarjeve padyshim mbetet Sunny Hill Festival, i cili këtë vit do të mbahet më 1-3 gusht. I themeluar nga Dua Lipa dhe familja e saj, festivali është më shumë se një ngjarje muzikore; është një fushatë për imazhin dhe kulturën e Kosovës. Prishtina, për tri net, kthehet në një metropol global ku takohen superyje si Peggy Gou, Fatboy Slim, Anyma dhe artistë vendorë me potencial të jashtëzakonshëm.

Festivali nuk ofron vetëm muzikë, por edhe kamping, arte vizuale, kulinari dhe bashkëpunime ndërkombëtare, duke e bërë atë vendin më të rëndësishëm për diasporën që kërkon lidhje me atdheun në mënyrën më moderne e të lirë. Për shumë të rinj nga diaspora, Sunny Hill është pika ku dashuria për origjinën lind për herë të parë përmes artit.

Art dhe ekspozita: e ardhmja e kulturës është këtu

Këtë verë, Galeria 17 strehon ekspozitën “Artist of the Day After Tomorrow”, një projekt ambicioz që përmbledh artistët më premtues të dy dekadave të fundit në Kosovë. Deri më 5 shtator, publiku mund të shohë një arkiv të pasur me piktura, instalacione, video-art dhe materiale të rralla që dokumentojnë tranzicionin e vendit përmes syrit të artistëve.

Ekspozita vjen si një thirrje për reflektim mbi të shkuarën dhe një hap i guximshëm drejt së ardhmes kulturore. Kjo është një dhuratë e veçantë për diasporën intelektuale, për artistët e rinj që kërkojnë frymëzim dhe për këdo që e sheh artin si mjet komunikimi mes brezash dhe botësh të ndara.

Fuqia e bashkëpunimit dhe rikthimit emocional

Sipas Sibel Halimit, Prishtina ka krijuar ura bashkëpunimi me shoqatat e diasporës, me qëllim që të përmirësohet përvoja e çdo bashkatdhetari në kryeqytet. Nga pjesëmarrja në tryeza artistike e deri te përfshirja në punëtori dhe festivale, diaspora është më shumë se spektatore, është bashkëkrijuese. Ky vizion përfshin edhe nisma të reja që synojnë rritjen e rolit të diasporës në jetën kulturore: programe rezidenciale për artistë nga mërgata, bursa për të rinj dhe mbështetje për projekte mediatike e kreative që lidhen me Kosovën. Është një lidhje me rrënjë të thella që po gjelbëron nëpër galeri, sheshe dhe net verore.

Në verën e vitit 2025, Prishtina është më shumë se një kryeqytet. Është një përqafim i madh për ata që rikthehen, një skenë për ëndrrat e reja dhe një vend ku ritmi i qytetit përputhet me ritmin e zemrës. Me muzikë, art, sport, panaire dhe frymëzim, qyteti bën atë që duhet të bëjë një kryeqytet modern: të mirëpresë, të frymëzojë dhe të lidhë njerëzit me njëri-tjetrin.

Nëse keni kohë vetëm për një destinacion këtë verë, bëjeni atë Prishtinën. Sepse këtu, verës i shtohet kuptimi dhe kthimit i shtohet ndjenja.

Kulmi mbetet Sunny Hill Festival

Foto: Albinfo.ch

Kulmi i të gjitha ngjarjeve padyshim mbetet Sunny Hill Festival, i cili këtë vit do të mbahet më 1 deri më 3 gusht. I themeluar nga Dua Lipa dhe familja e saj, festivali është më shumë se një ngjarje muzikore; është një fushatë për imazhin dhe kulturën e Kosovës. Prishtina, për tri net, kthehet në një metropol global ku takohen superyje si Peggy Gou, Fatboy Slim, Anyma dhe artistë vendorë me potencial të jashtëzakonshëm.

 

E ardhmja e paqartë e Xhakës

Gazeta gjermane “Sport Bild” raporton se Bayer Leverkusen ka refuzuar një ofertë prej 8 milionë eurosh nga Neom SC për Granit Xhakën.

Në negociatat në vazhdim mes klubit saudit dhe klubit gjerman të Bundesligës, gjithsesi mund të jetë vetëm çështje kohe para se transferimi të konkretizohet.

Neom i ka ofruar Xhakës një pagë shumë të majme dhe Leverkuseni është bërë më i hapur ndaj mundësisë që 32-vjeçari të largohet, transmeton albinfo.ch.

“Kicker” raportoi kohët e fundit se drejtuesit e Leverkusenit besojnë se Aleiks Garsia dhe Robert Andriq mund të kompensojnë në mënyrë efektive mungesën e Xhakës në këtë repart.

Klubi gjerman tani kërkon 20 milionë euro për Xhakën, çka bie ndesh me raportimet e mëparshme që sugjeronin një vlerësim prej 8 deri në 15 milionë euro për veteranin zviceran.

Gjithsesi, Neom përsëri mund ta përballojë financiarisht marrëveshjen.

Për Xhakën janë të interesuar edhe klubet angleze, ndër to edhe Sunderland.

Për Granitin flitej se do t’i bashkohej Milanit, por kjo nuk ndodhi, derisa edhe Interi nuk është në garë më për kapitenin e Zvicrës.