Banka Kombëtare Zvicerane e mban normën bazë të interesit në zero

Banka Kombëtare Zvicerane (SNB) po bën një pushim nga normat e interesit. Pas gjashtë uljeve të njëpasnjëshme të normave të interesit, norma bazë e interesit do të mbetet në 0.00%, njoftoi SNB të enjten.

Presioni inflacionist është praktikisht i pandryshuar krahasuar me tremujorin e mëparshëm, shkroi SNB në një deklaratë. SNB do të vazhdojë të monitorojë nga afër situatën dhe të përshtasë politikën e saj monetare nëse është e nevojshme për të siguruar stabilitetin e çmimeve.
Megjithatë, perspektiva ekonomike për Zvicrën mbetet e pasigurt, tha banka qendrore. Tarifat dukshëm më të larta të vendosura nga Shtetet e Bashkuara në gusht në veçanti kanë errësuar perspektivën. Rreziqet kryesore për ekonominë zvicerane, pra, mbeten politika tregtare e SHBA-së dhe zhvillimi i ekonomisë globale, transmeton albinfo.ch.

Vendimi i fundit i SNB nuk është surprizë. Shumica dërrmuese e ekonomistëve e kishin pritur këtë paraprakisht. Përpara kësaj, SNB e kishte ulur normën bazë të interesit gjashtë herë radhazi, shkruan swissinfo. E uli atë me 25 pikë bazë në mars, qershor dhe shtator 2024, me 50 pikë bazë dhjetorin e kaluar dhe pastaj përsëri me 25 pikë bazë në mars dhe qershor.

Banka qendrore më parë e kishte rritur normën bazë të interesit nga -0.75% në qershor 2022 në 1.75% në vetëm pesë hapa. Arsyeja për këtë ishte rritja e ndjeshme e inflacionit, i cili që atëherë ka rënë përsëri ndjeshëm dhe madje ka rënë në territor negativ ndërkohë.

Pasiguritë ‘mbeten të larta’

Tarifat prej 39% të vendosura nga SHBA-të mbi eksportet zvicerane “përfaqësojnë një vështirësi të madhe” për kompanitë zvicerane, paralajmëroi Martin Schlegel, kryetari i SNB-së.

Këto detyrime, të cilat kanë qenë në fuqi që nga 7 gushti, “duhet të ngadalësojnë aktivitetin”, shtoi Schlegel. Në këtë kontekst, dhe duke e mbajtur normën e saj bazë në zero, SNB po “mbështet […] ekonominë” me një politikë monetare që mbetet “ekspansioniste”, tha ai.

Por pasiguritë rreth inflacionit dhe rritjes ekonomike në Zvicër “mbeten të larta”, tha kreu i bankës qendrore zvicerane. Banka do ta përshtatë politikën e saj monetare “nëse është e nevojshme” dhe do të mbetet “e gatshme të jetë aktive në tregun e këmbimit valutor nëse kërkohet”.

Zvicra është kombi i dytë më i pasur në botë

Zvicra ka ruajtur pozicionin e saj si një nga vendet më të pasura në botë, duke u renditur e dyta pas Shteteve të Bashkuara, sipas Raportit të Pasurisë Globale 2024 nga Allianz Switzerland, transmeton albinfo.ch.

Në fund të vitit 2024, totali i aktiveve financiare globale arriti në 269 trilionë euro, një rritje prej 8.7% nga viti i kaluar – duke tejkaluar edhe rritjen e fortë të vitit 2023 (+8.0%).

Rritje e qëndrueshme në Zvicër

Për familjet zvicerane, asetet financiare bruto u rritën me 4.2%, ndjeshëm më shumë se rritja prej 2.6% një vit më parë. Ky progres u nxit kryesisht nga letrat me vlerë, ndërsa rritja në sigurime/pensione dhe depozita bankare mbeti më e moderuar.

Nga ana tjetër, borxhi u rrit vetëm me 2.1%, duke çuar në një rritje neto të aseteve financiare me 5.3%.

Pasuria për frymë – Zvicra në krye

Sipas raportit, vlera neto për frymë në Zvicër është rreth 250,040 euro, e dyta në botë pas SHBA-së (289,230 euro) dhe shumë përpara vendeve të tjera të Evropës Perëndimore.

10 vendet më të pasura në botë (2024)

(sipas aseteve financiare neto për frymë, në CHF)

🇺🇸 SHBA – 289,230

🇨🇭 Zvicër – 250,040

🇸🇬 Singapor – 183,638

🇩🇰 Danimarkë – 178,151

🇹🇼 Tajvan – 155,803

🇸🇪 Suedi – 134,357

🇨🇦 Kanada – 128,424

🇳🇿 Zelanda e Re – 123,718

🇳🇱 Holandë – 118,705

🇧🇪 Belgjikë – 102,570

Begaj kërkon anëtarësimin e Kosovës në OKB

Presidenti i Shqipërisë, Bajram Begaj, e ka vlerësuar si të padrejtë mosanëtarësimin e Kosovës në Asamblenë e Kombeve të Bashkuara, përcjell albinfo.ch.

Ka deklaruar se njohja e pavarësisë së Kosovës dhe anëtarësimi i saj në OKB është akt drejtësie ndaj popullit të Kosovës.

Ai tutje kërkoi edhe respektimin e të drejtave të shqiptarëve në Luginën e Preshevës.

“Vendi i Kosovës në këtë Asamble mbetet padrejtësisht bosh. Njohja e pavarësisë së Kosovës, mbështetja për anëtarësimin e saj në Kombet e Bashkuara dhe në organizatat e tjera ndërkombëtare është një akt drejtësie ndaj popullit të Kosovës, është një hap që forcon edhe më shumë paqen dhe sigurinë në Ballkanin Perëndimor dhe një kontribut në stabilitetin e Europës,” deklaroi Begaj.

Tutje shtoi se Shqipëria është një vend i përkushtuar ndaj paqes, bashkëpunimit ndërkombëtar dhe vlerave demokratike, me një vizion të qartë për një të ardhme më të drejtë dhe të qëndrueshme.

Begaj e konsideroi OKB-në si një platformë universale për dialog dhe bashkëpunim, duke shtuar se Shqipëria është e angazhuar për zgjidhje diplomatike të konflikteve. Në këtë kontekst, ai dënoi agresionin rus ndaj Ukrainës dhe kërkoi përfundimin e luftës në Gazë.

Për Shqipërinë, presidenti nënvizoi aspiratën për t’u anëtarësuar në BE brenda vitit 2030, sikundër reformat e ndërmarra për digjitalizimin e shërbimeve publike dhe luftën kundër korrupsionit.

“Asnjë komb nuk mund të projektojë një të ardhme të mirë pa vendosur rininë në qendër të strategjive kombëtare. Përmes reformave në arsim, transformimit digjital dhe punësimit, Shqipëria po punon për të zgjeruar mundësitë që të rinjtë të mësojnë të sjellin risi dhe të marrin pjesë plotësisht në shoqëri. Ne besojmë se investimi tek të rinjtë është investimi më i efektshëm për paqe, mirëqenie dhe zhvillim të qëndrueshëm. Sot, kemi detyrimin që ne, si gjenerata që trashëguam 80 vjet paqe dhe përparim, të jemi të aftë t’u krijojmë kushtet fëmijëve tanë për një botë te sigurte, në paqe, me dinjitet, bashkëpunim dhe përparim,” tha ai.

Hapet programi i parë dygjuhësh shqip–anglisht në Nju-Jork

Një moment historik për komunitetin shqiptar në Shtetet e Bashkuara do të shënohet sot, të enjten, më 25 shtator 2025, me hapjen solemne të programit të parë dygjuhësh shqip–anglisht në shkollën PS/MS 108 në Bronx, Nju-Jork, transmeton albinfo.ch.

Ky program i ri u ofron nxënësve mundësinë që të mësojnë në të dyja gjuhët, duke kombinuar suksesin akademik me ruajtjen dhe kultivimin e trashëgimisë gjuhësore e kulturore shqiptare.

Ceremonia e hapjes do të mbahet në orën 09:00 të mëngjesit, në adresën 1166 Neill Ave, Bronx, NY 10461.

Regjistrimi për pjesëmarrje është i hapur, por vendet janë të kufizuara. Të interesuarit mund të konfirmojnë pjesëmarrjen duke plotësuar formularin online: forms.gle/th2bkTaHAWm1ohUs8.

Ky zhvillim përfaqëson një hap të rëndësishëm në përpjekjet për të forcuar identitetin kulturor të brezave të rinj shqiptarë në diasporë dhe për të ngritur më tej profilin e gjuhës shqipe në sistemin arsimor amerikan./Albinfo.ch 

Mbi 2 milion emigrantë të paligjshëm u larguan nga SHBA në 2025

Departamenti i Sigurisë Kombëtare (DHS) njoftoi se që nga 20 janari mbi dy milionë emigrantë të paligjshëm kanë braktisur SHBA-në, duke shënuar një moment historik për politikat e presidentit Donald Trump kundër imigracionit të paligjshëm.

Sipas një deklarate të DHS-së, ky numër përfshin rreth 1,6 milionë vetëdeportime vullnetare dhe më shumë se 400 mijë deportime formale, brenda një periudhe prej nën 250 ditësh.

Agjencia theksoi se është në rrugën e duhur për të arritur deportimin e rreth 600 mijë personave deri në fund të vitit të parë të administratës Trump.

Ndihmëssekretarja Tricia McLaughlin deklaroi: “Shifrat flasin qartë: dy milionë emigrantë të paligjshëm janë larguar ose vetëdeportuar në vetëm 250 ditë, duke treguar se politikat e presidentit Trump dhe udhëheqja e Sekretares Kristi Noem po japin rezultat dhe po e bëjnë më të sigurt komunitetin amerikan.”

Ajo paralajmëroi gjithashtu: “Zbatimi më i rreptë i ligjit që synon individët më problematikë po largon çdo ditë më shumë të huaj të paligjshëm kriminelë dhe po dërgon një mesazh të qartë për çdo person që hyn në SHBA në mënyrë të paligjshme: Vetëdeportohuni ose do të arrestoheni dhe deportoheni.”

DHS raportoi se për katër muaj rresht, Dogana dhe Mbrojtja Kufitare e SHBA-së nuk ka lejuar hyrjen e asnjë emigranti të paligjshëm, duke u mbështetur në një studim të OKB-së që tregon një rënie prej 97% të migracionit nga Amerika Qendrore që nga fillimi i politikave të Trump.

Sipas agjencisë, pothuajse gjysma e emigrantëve të anketuar kanë hequr dorë nga planet e tyre, duke menduar se “nuk do të ishte e mundur të hynin në SHBA nën administratën Trump”.

DHS i atribuon këtë sukses “Ligjit të Madh dhe të Bukur” të Trump-it, i cili ka përshpejtuar punësimet në Agjencinë për Zbatimin e Ligjit për Imigracionin dhe Doganat (ICE). Sipas agjencisë, më shumë se 150 mijë aplikime për punë janë dorëzuar në javët e fundit dhe kapaciteti për arrestime është zgjeruar përmes marrëveshjeve me 40 shtete.

DHS deklaroi se “epoka e kufijve të hapur ka marrë fund” dhe premtoi vazhdimin e zgjerimit të arrestimeve dhe deportimeve.

 

Sveçla: Serbia po shkel hapësirën ajrore të Kosovës përmes dronëve; po hetohet bashkë me KFOR-in

Ministri në detyrë i Punëve të Brendshme i Kosovës, Xhelal Sveçla, njoftoi se kohët e fundit Serbia ka kryer shkelje të hapësirës ajrore të Kosovës duke përdorur dronë.

“Vazhdimisht jemi përballur me kërcënime nga Serbia. Kohët e fundit, janë regjistruar disa lëvizje të paautorizuara në hapësirën tonë ajrore nga dronë që kalojnë përkohësisht mbi territorin tonë,” tha Sveçla në një intervistë për KTV.

Ai shtoi se janë evidentuar disa raste të dronëve serbë mbi Kosovë, por nuk ka arsye për panik.

“Këto incidente janë duke u hetuar profesionalisht në bashkëpunim me KFOR-in dhe shërbimet partnere. Kur të kemi informacion më të plotë, do ta ndajmë me publikun. Për momentin, nuk ka arsye që qytetarët e Kosovës të shqetësohen. Të gjitha institucionet janë në krye të detyrës. Megjithatë, dua të theksoj natyrën e veprimeve të institucioneve serbe, përfshirë edhe paradat ushtarake, që përbëjnë një kërcënim për Republikën e Kosovës. Shumica e vendeve fqinje të Serbisë janë pjesë e NATO-s, si Kroacia, Mali i Zi, Shqipëria dhe Bullgaria, dhe nuk mund të cenohen nga Serbia. Potencialisht, Bosnja e Hercegovina dhe Republika e Kosovës janë më të prekshmet, për shkak të situatave të brendshme politike dhe politikave hegjemone serbe që përpiqen të ndikojnë në rajon,” tha ai.

 

Turizmi i blerjeve nga zviceranët po rritet ndjeshëm

Sipas një studimi të Universitetit të St. Gallen, zviceranët po bëjnë më shumë blerje jashtë vendit dhe në një shkallë më të gjerë se në vitin 2022. Ushqimet dhe veshjet janë më të preferuarat jashtë vendit. Megjithatë, diferencat e çmimeve mes produkteve të huaja dhe atyre zvicerane shpesh tejvlerësohen.

Studimi analizoi zhvillimin e blerjeve në vendet fqinjë që nga viti 2022. Një nga rezultatet kryesore: blerjet kanë shënuar një rritje prej 10% si në dyqane fizike ashtu edhe online, transmeton albinfo.ch.

Zviceranët po blejnë jashtë vendit më shpesh

Turizmi i blerjeve, si në dyqane fizike ashtu edhe online, është rritur nga 8.43 miliardë CHF në 9.26 miliardë CHF që nga viti 2022, një rritje prej 9.9%. Blerjet e ushqimeve janë rritur sidomos në dyqanet fizike.

Rritja më e madhe në blerjet online është vërejtur te veshjet. Sipas studimit, shpenzimet mesatare për blerje në dyqanet jashtë vendit kanë shkuar nga 216 në rreth 230 franga. Konsumatorët gjithashtu blejnë jashtë vendit më shpesh se tre vjet më parë.

Avantazhet e çmimeve shpesh tejvlerësohen

Rreth 3,000 pjesëmarrës nga të gjitha pjesët e vendit u pyetën për arsyet e blerjeve jashtë vendit. Përfitimet e çmimeve mbeten motivi kryesor, por studimi zbulon se turistët e blerjeve shpesh tejvlerësojnë masivisht këto avantazhe.

Për zviceranët që flasin gjermanisht, destinacioni më i popullarizuar për blerje është Konstanz në Gjermani. Për ata që flasin frëngjisht ose italisht, janë Pontarlier në Francë ose Como në Itali.

Studimi spekulon mbi efektet e mundshme të uljes së pragut për blerjet pa doganë nga 300 në 150 franga, që ka hyrë në fuqi nga janari 2025. Kjo mund të çojë në uljen e numrit të turistëve të blerjeve që kërkojnë rimbursim të TVSH-së.

Austri: Promovohet romanit autobiografik „KREUZTANNE“ nga Fate Velaj

Mbrëmë, në qytetin Traiskirchen të Austrisë u zhvillua promovimi i romanit autobiografik KREUZTANNE nga Fate Velaj. Në ngjarje morën pjesë Zëvendëskancelari dhe ministri i Kulturës Andreas Babler, shumë ambasadorë, si dhe dashamirës të letërsisë.

Romani tregon historinë e një djali nga Vlora, Shqipëri, i cili pas rënies së komunizmit nis një jetë të re në Austri. Fillimisht si larës enësh dhe punëtor fabrike, ai më pas shfaq talentin e tij artistik dhe arrin të bëhet një krijues i njohur, duke përballuar sfida të mëdha dhe duke e kthyer dhimbjen në forcë personale.

Zëvendëskancelari Babler vlerësoi rëndësinë e veprës, duke theksuar se krijimtaria e Velajt ndihmon në ndërtimin e urave kulturore midis Austrisë dhe Shqipërisë dhe kontribuon në mirëkuptimin evropian.

Kosova dhe SHBA forcojnë bashkëpunimin konsullor në Cyrih

Me ftesë të znj. Ellen Ann Delman, Udhëheqëse e Agjencisë Konsullore të Shteteve të Bashkuara të Amerikës në Cyrih, një delegacion nga Kosova mori pjesë në pritjen e organizuar nga kjo Agjenci, nën kujdesin e Ambasadës së SHBA-ve në Zvicër dhe Lihtenshtajn.

Ky takim u mbajt në shenjë mirënjohjeje për bashkëpunimin dhe partneritetin e shkëlqyer në fushën konsullore e ku Kosova u përfaqësua nga konsulli Vigan Berisha.

“Në të u theksua miqësia dhe aleanca e qëndrueshme ndërmjet Republikës së Kosovës dhe Shteteve të Bashkuara të Amerikës, si dhe rëndësia e vazhdimit të këtij raporti të fortë diplomatik”, njofton konsullata e Kosovës në Cyrih.

Parlamenti synon ta bëjë më të vështirë kalimin nga ushtria në shërbimin civil

Personat që duan të transferohen nga shërbimi ushtarak në shërbimin civil nuk do të jenë më në gjendje ta bëjnë këtë aq lehtë sa më parë.

Pas Këshillit Kombëtar, Dhoma e Kantoneve ka miratuar gjithashtu pengesa më të larta në këtë drejtim, transmeton albinfo.ch. Qëllimi i këtij veprimi është forcimi i forcave të armatosura dhe mbrojtjes civile.

Vitin e kaluar, 6,799 burra janë pranuar në shërbimin civil. Një e treta i kishin dorëzuar aplikimet e tyre vetëm pasi kishin përfunduar trajnimin bazë, raporton srf.ch.

Sipas Këshillit Federal dhe Parlamentit, ka mungesë individësh të tillë në forcat e armatosura.

Aplikantët tani do të duhet të kryejnë të paktën 150 ditë shërbim civil pas përfundimit të shërbimit ushtarak.

Votimi përfundimtar do të zhvillohet të premten. Shoqata e Shërbimit Civil Zviceran (Civiva) njoftoi një referendum në qershor nëse Dhoma e Kantoneve ndjek qëndrimin e Këshillit Kombëtar: “Ky rishikim është i panevojshëm, i dëmshëm dhe dobëson shërbimin civil pa forcuar ushtrinë”, shkruan ajo në një deklaratë. Për më tepër, ushtria nuk ka problem me nivelet e personelit të saj. Grupi për një Zvicër pa Ushtri (GSoA) dhe të Gjelbrit e Rinj synojnë të mbështesin referendumin.

Referendumi është shpallur tashmë, prandaj, elektorati mund të ketë fjalën e fundit.

SVP sjell iniciativën për kontrolle sistematike kufitare

Nisma për mbrojtjen e kufijve, e realizuar nga SVP bën thirrje për rivendosjen e kontrolleve sistematike kufitare dhe një kufizim të kërkesave për azil. Azilkërkuesve nga vendet e treta të sigurta duhet t’u mohohet hyrja, trasnmeton albinfo.ch.

Të mërkurën, SVP ka njoftuar se ka mbledhur nënshkrimet e nevojshme, 110.000 sosh, për iniciativën e saj popullore “Ndalo abuzimin me azilin!” (Nisma për Mbrojtjen e Kufijve). Ata bëjnë thirrje për mbikëqyrje rigoroze të kufijve të Zvicrës dhe kontroll sistematik të udhëtarëve që vijnë, shkruan tagesanzeiger.ch. Sipas partisë, nënshkrimet u dorëzuan në Kancelarinë Federale herët pasditen e së mërkurës.

Në justifikimin e tyre për referendumin, iniciatorët përqendrohen në fjalën e përdorur “abuzimi me azil”. Qëllimi është t’i jepet fund “migrimit të organizuar kriminal të azilit”.

Këshilli Federal duhet të jetë në gjendje të caktojë një kuotë vjetore prej një maksimumi prej 5,000 personash që kanë ndonjë arsye për ikje nga vendi i tyre, gjegjësisht për të kërkuar ndihmë në Zvicër. Ata që hyjnë ilegalisht në vend duhet të deportohen.

“Procedura të thjeshtuara” janë planifikuar për qytetarët zviceranë, shtetasit e huaj me një leje qëndrimi të vlefshme zvicerane të vlefshme për të paktën një vit dhe udhëtarët ndërkufitarë.

Përdhunim në grup: Dënohen në Itali tre punëtorë sezonalë nga Kosova

Gjykata Rajonale e Bolzanos ka dhënë vendimin e saj në procesin gjyqës për përdhunimin e një turisteje finlandeze në Val Gardena dy vjet më parë. Tre punëtorë sezonalë nga Kosova – të moshës 21, 26 dhe 27 vjeç – janë shpallur fajtorë, transmeton albinfo.ch.

Dy nga burrat kanë marrë nga gjashtë vjet burg, ndërsa i pandehuri i tretë u dënua me katër vjet e tetë muaj. Autorët duhet t’i paguajnë gjithashtu gruas së re 60,000 euro dëmshpërblim, shkruan stol.it.

Dënimet ishin më të ulëta se ato të kërkuara nga prokurori publik. Prokurori kishte kërkuar një dënim prej dhjetë vjetësh burg për secilin dhe mbi 300,000 euro dëmshpërblim. Pala civile kishte kërkuar gjithashtu pagesën e kësaj shume.

Vështirësi lindën gjatë procedurave në lidhje me mendimin e një eksperti: Mbrojtja kishte kërkuar që një lexues buzësh të analizonte regjistrimet me video pa zë për të sqaruar keqkuptimet e mundshme në komunikimin midis viktimës dhe të pandehurit, përcjell albinfo.ch. Mbrojtja përfundimisht kërkoi lirim nga akuzat.

Krimi ka ndodhur në janar 2023, kur turistja finlandeze u sulmua seksualisht disa herë. Arsyetimi i vendimit do të shpallet brenda 90 ditësh. Mbrojtja do të ketë më pas mundësinë të apelojë. Vendimi nuk është ende përfundimtar.

BE kërkon nga Serbia arrestimin e sulmuesve në Banjskë

Bashkimi Evropian ka përsëritur thirrjen për mbajtjen përgjegjës të autorëve të sulmit terrorist në Banjskë, i cili, sipas zyrtarëve të Brukselit, ka kërcënuar seriozisht sigurinë në rajon.

Çështja e përgjegjësisë për Banjskën, dy vite më pas, ka qenë pjesë e bisedimeve që shefja e diplomacisë evropiane, Kaja Kallas ka zhvilluar në Nju Jork me presidentin serb, Aleksandar Vuçiq, raporton rtklive.com. Këtë e kanë konfirmuar zyrtarë evropianë, duke nënvizuar se Kallas do të vazhdojë ta ngrejë këtë çështje edhe në margjinat e takimeve të saj me udhëheqësit e Ballkanit Perëndimor.

Nga zyra e shtypit të BE-së është bërë e ditur se pritet që autoritetet në Serbi të arrestojnë dhe ndjekin penalisht, para gjykatave serbe, autorët e sulmit që ndodhen në Serbi.

“Ne gjithashtu mbetemi të shqetësuar nga raportet për pjesëmarrjen e autorëve të dyshuar të sulmit në Banjskë gjatë demonstratave në Serbi”, thuhet në një përgjigje me shkrim për RTK-në nga selia e BE-së.

Po ashtu, nga zyra për shtyp e BE-së nënvizohet se, në tetor 2023, Përfaqësuesi Special i BE-së në Kosovë i ka përcjellë autoriteteve serbe një kërkesë për ndihmë të ndërsjellë ligjore nga autoritetet e Kosovës lidhur me këtë çështje, ndërsa konfirmohet se ende nuk ka asnjë përgjigje nga Beogradi zyrtar.

Zyrtarët evropianë presin që Serbia të bashkëpunojë plotësisht me këto kërkesa përmes kanalit të krijuar për ndihmë të ndërsjellë ligjore.

Gjermania me thirrje për krijimin e institucioneve: Çdo vonesë rrezikon investimet dhe ekonominë

Zëvendësambasadori i Gjermanisë në Kosovë, Christian Böttcher, ka kritikuar politikën në vend dhe ka theksuar rëndësinë e respektimit të Kushtetutës si dhe përgjegjësinë e përfaqësuesve politikë për të garantuar funksionimin normal të shtetit, përcjell albinfo.ch.

Ai ka vënë theksin mbi nevojën që parlamenti të formojë një qeveri të qëndrueshme, duke paralajmëruar se çdo vonesë mund të ndikojë negativisht në interesin e investitorëve dhe në mirëqenien e qytetarëve.

Böttcher ka theksuar se është përgjegjësi e partive politike dhe e deputetëve të parlamentit të përmbushin pritjet e qytetarëve dhe të konstituojnë kuvendin në përputhje me Kushtetutën.

“Dua të them diçka kritike për politikën këtu. Pra, është përgjegjësi e partive politike dhe e anëtarëve të parlamentit që të përmbushin pritjet e qytetarëve. Është përgjegjësi e anëtarëve të parlamentit që ta konstituojnë Kuvendin në përputhje me kushtetutën dhe të formojnë e zgjedhin një qeveri që ta drejtojë vendin. Dhe nëse Kuvendi konstaton se rruga më e mirë përpara janë zgjedhjet e parakohshme, atëherë le të jetë ashtu”, tha ai, raporton EO.

Ai ka paralajmëruar se çdo vonesë në formimin e qeverisë dhe avancimin e tranzicionit energjetik rrezikon interesin e investitorëve dhe sjell humbje të drejtpërdrejta ekonomike.

“Çdo ditë vonese në formimin e qeverisë dhe në avancimin e tranzicionit energjetik, Kosova rrezikon të humbasë interesin e investitorëve. Dhe kjo nënkupton humbje reale në para, në vende pune dhe në mirëqenie të ardhshme”, ka shtuar Böttcher.

Ai këto deklarata i bëri gjatë organizimit dyditor të Kosova Energy Forum dhe Green Business Expo 2025, ngjarje kjo që synon të ofrojë një platformë për diskutime mbi tranzicionin energjetik, liberalizimin e tregut të energjisë dhe sfidat për tërheqjen e investimeve në sektorin e energjisë së pastër dhe bizneset e qëndrueshme.

Britania i bën thirrje Serbisë për sjelljen e autorëve të sulmit në Banjskë

Ambasada e Britanisë së Madhe në Kosovë ka bërë thirrje autoriteteve serbe që të kapin dhe të sjellin para drejtësisë autorët e sulmit terrorist në Banjskë më 24 shtator 2023, ku u vra rreshteri i Policisë së Kosovës, Afrim Bunjaku, përcjell albinfo.ch.

“Autorët, përfshirë Milan Radojçiqin, ende nuk janë kapur dhe nuk janë sjellë para drejtësisë. Ne i bëjmë sërish thirrje autoriteteve serbe që të veprojnë sa më shpejt të jetë e mundur,” thuhet në deklaratën e Ambasadës.

Sot shënohet dyvjetori i sulmit. Ambasada ka vlerësuar lartë Policinë e Kosovës për profesionalizmin dhe trimërinë e treguar gjatë rivendosjes së rendit, si dhe prokurorët për përgatitjen e aktakuzës.

Kos: Me Kosovën jemi më pak të angazhuar muajt e fundit, po presim qeverinë e re

Komisionarja për Zgjerim e Bashkimit Evropian, Marta Kos, tha se Brukseli po pret formimin e një qeverie të re në Prishtinë në mënyrë që të angazhohet më shumë me Kosovën sa i përket dialogut për normalizim të raporteve me Serbinë, përcjell albinfo.ch.

Në një intervistë për Shërbimin e Ballkanit të Radios Evropa e Lirë, Kos përsëriti qëndrimin e bllokut evropian se normalizimi i raporteve është kusht për Kosovën dhe Serbinë në rrugën e tyre drejt anëtarësimit në Bashkimin Evropian.

“Dhe ne po punojmë për këtë, në veçanti edhe me përfaqësuesen tonë të lartë, Kaja Kallas. Ne jemi vazhdimisht të angazhuar me Serbinë për këtë çështje, ndërsa me Kosovën më pak muajt e fundit, sepse jemi ende në pritje të formimit të një qeverie të re. Por, kjo mbetet një nga prioritetet në gjithë procesin e gjashtëshes së Ballkanit Perëndimor”, tha Kos në intervistën dhënë në Sarajevë.

Kosova dhe Serbia zhvillojnë dialog nën ndërmjetësimin e Brukselit që nga viti 2011. Procesi fillimisht nisi në nivel teknik dhe më pas palët u angazhuan edhe në dialog në nivelin politik.

Gjatë procesit palët kanë arritur një sërë marrëveshjesh, por jo të gjitha janë zbatuar në terren.

Që nga zgjedhjet e mbajtura në shkurt, Kosova ende nuk ka formuar një ekzekutiv të ri. Edhe gjatë kësaj periudhe, kur Kosova po udhëhiqet nga një Qeveri në detyrë, në Bruksel janë mbajtur runde bisedimesh në nivel të kryenegociatorëve. I fundit u mbajt më 11 shtator – takim që nuk prodhoi asnjë rezultat.

Për dallim nga takimet mes kryenegociatorëve, Kosova dhe Serbia nuk kanë zhvilluar dialog në nivel politik që nga shtatori i vitit 2023. Rundi i fundit i dialogut politik u zhvillua vetëm disa ditë para sulmit të armatosur në Banjskë të Zveçanit, kur u vra një polic i Kosovës.

Kosova fajëson Serbinë për sulmin, por Beogradi mohon se ka gisht në të.

Përfaqësuesja e lartë e BE-së, Kaja Kallas, pasi mori detyrën në krye të diplomacisë evropian në fillim të këtij viti, i tha Radios Evropa e Lirë se procesi i dialogut ka ngecur dhe se BE-ja po shqyrton mjete të tjera për normalizim.

Më pas, ajo deklaroi se Brukseli është duke i analizuar gabimet e bëra në këtë proces.

Ndryshe, zyrtarja e lartë evropiane, Marta Kos po qëndron në Bosnjë e Hercegovinë, në një vizitë treditore, ku është takuar me përfaqësues të institucioneve të Bosnje e Hercegovinës, organizatave joqeveritare dhe me të rinj.

Gjatë intervistës për REL-in, Kos foli edhe për situatën në entitetin e Republikës Sërpska në Bosnje e Hercegovinë, pasi paraprakisht tha se nuk ka arsye pse të takohet me Millorad Dodikun, të cilit i është marrë mandati i presidentit të entitetit nga autoritetet zgjedhore të Bosnjës. Megjithatë, ai ende paraqitet si udhëheqës i Republikës Sërpska.

“Na duhet Republika Sërpska në mënyrë që të mund të ecim përpara me të gjithë Bosnje e Hercegovinën. Kjo ka qenë e mundur në të kaluarën dhe besoj se do të jetë e mundur edhe në të ardhmen”, tha Kos, duke shtuar se Republika Sërpska është më shumë sesa politikanët e saj dhe se popullata meriton një të ardhme më të mirë. /REL

Zyrtari i DASH-it: Kurti shkeli “vijën e kuqe” me përpjekjen për bllokim të Listës Serbe

Një zyrtar i lartë i Departamentit të Shtetit në Washington ëahtë shprehur se veprimet e qeverisë së kryeministrit në detyrë, Albin Kurti, kanë çuar në pezullimin e Dialogut të planifikuar strategjik me Shtetet e Bashkuara, përcjell albinfo.ch.

Sipas tij, vendimi u motivua nga “kalimi i vijës së kuqe”, mes tjerash përmes përpjekjeve për të penguar pjesëmarrjen e Listës Serbe në zgjedhje.

“Gjëja e vetme që do ta theksoja veçanërisht, që për ne ishte më shqetësuese, ishin përpjekjet konkrete për t’ua pamundësuar qytetarëve të Kosovës, dhe në këtë rast serbëve të Kosovës, që të zgjedhin përfaqësuesit e tyre, si në kuptimin e gjerë ashtu edhe në pozitat udhëheqëse në institucione.” – citohet të ketë thënë zyrtari.

Zyrtari i ka thënë mediumit se nuk është një incident i izoluar, por vazhdimësi e disa hapave që, kanë thelluar përçarjet dhe kanë shtuar pasigurinë.

“Ka një varg veprimesh më gjerësisht, lidhur me veriun, që mendojmë se do të ishin destabilizuese dhe për të cilat kemi ngritur shqetësime. Por, mendoj se gjëja kryesore që duam të theksojmë janë veprimet që do t’ua mohonin qytetarëve të Kosovës të drejtën për të zgjedhur përfaqësuesit e tyre”, ka thënë zyrtari i lartë amerikan”, citohet të ketë pohuar ai më tej.

Ai ka kujtuar se Shtetet e Bashkuara kishin paralajmëruar për pasoja nëse qasja e qeverisë Kurti 2 nuk do të ndalej.

“Ne ishim të qartë, gjithashtu, se do të kishte pasoja nëse kjo do të vazhdonte. Dhe në një moment e ndiem se nuk mund të prisnim më gjatë dhe se duhej të mbronim interesat tona”, ka thënë ai.

Rreth dy javë më parë, ambasada e ShBA-së, në një deklaratë të sapo kumtuar, njofton për pezullimin në kohë të pacaktuar të Dialogut Strategjik me ShBA-në.

“Shtetet e Bashkuara e kanë pezulluar për kohë të pacaktuar Dialogun e tyre të planifikuar Strategjik me Kosovën për shkak të shqetësimit rreth veprimeve të qeverisë në detyrë, të cilat i kanë rritur tensionet dhe jostabilitetin, duke e kufizuar aftësinë e Shteteve të Bashkuara për të punuar në mënyrë produktive me Kosovën për prioritetet e përbashkëta” – thuhet në komunikatën e Ambasadës Amerikane.

“Ne mbetemi të përkushtuar ndaj avancimit të interesave të përbashkëta të ndara nga Shtetet e Bashkuara dhe populli i Kosovës” – thuhet në deklaratë.

SHBA thotë se veprimet dhe deklaratat e fundit nga kryeministri në detyrë Albin Kurti, kanë paraqitur sfida ndaj progresit të bërë ndër shumë vite.

“Marrëdhënia jonë me Kosovën është e mbështetur në një qëllim të përbashkët: fuqizimi i paqes dhe stabilitetit si një bazë për mirëqenie të përbashkët ekonomike. Fatkeqësisht, veprimet dhe deklaratat e fundit nga kryeministri në detyrë Kurti kanë paraqitur sfida ndaj progresit të bërë ndër shumë vite”./koha.net

Trumpi: Kievi mund ta rifitojë të gjithë Ukrainën nga Rusia

Presidenti i ShBA-së, Donald Trump, ka thënë se Kievi mund ta “rifitojë të gjithë Ukrainën në formën e saj origjinale”, duke shënuar një ndryshim të madh në qëndrimin e tij ndaj luftës me Rusinë, përcjell albinfo.ch.

Në një postim në platformën e tij “Truth Social”, ai tha se Ukraina mund të rifitojë “kufijtë origjinalë nga ku filloi kjo luftë” me mbështetjen e Evropës dhe NATO-s, për shkak të presioneve mbi ekonominë e Rusisë, raporton BBC.

Komentet e tij erdhën pas bisedimeve me Presidentin ukrainas Volodymyr Zelensky, të mbajtura pasi Trump iu drejtua Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së në Nju Jork të martën.

Trump ka shprehur vazhdimisht dëshirën e tij për t’i dhënë fund luftës, por më parë ka paralajmëruar se procesi ka të ngjarë të përfshijë heqjen dorë nga Ukraina nga një pjesë e territorit, një rezultat që Zelensky e ka refuzuar vazhdimisht.

Në postimin e tij, Trump shtoi se Ukraina mund “të shkojë edhe më tej se kaq”, por nuk specifikoi se për çfarë po i referohej.

Ai gjithashtu nuk bëri asnjë referencë për Krimenë, e cila u pushtua dhe u aneksua nga Rusia në vitin 2014. Rusia nisi pushtimin e saj të plotë të Ukrainës në vitin 2022.

Trump tha se qëndrimi i tij kishte ndryshuar “pasi u njoh dhe e kuptoi plotësisht situatën ushtarake dhe ekonomike Ukrainë/Rusi”.

“Putini dhe Rusia janë në vështirësi të mëdha ekonomike dhe kjo është koha që Ukraina të veprojë”, shtoi ai, duke e etiketuar Rusinë si një “tigër letre”.

Zelensky përshëndeti “ndryshimin e madh” në qëndrimin e Trumpit dhe, duke folur me gazetarët në ndërtesën e OKB-së, tha se e kuptonte që ShBA-ja ishte e gatshme t’i jepte Ukrainës garanci sigurie “pasi të mbaronte lufta”.

I pyetur se si do të dukej kjo, ai shtoi: “Nuk dua të gënjej, nuk kemi detaje specifike”, por hapi rrugën për mundësinë e më shumë armëve, mbrojtjes ajrore dhe dronëve.

Prodhuesit e duhanit duan të ruajnë shitjen e lirë të cigareve elektronike të vogla

Shumë kantone në Zvicër duan të ndalojnë cigaret elektronike të vogla, njëpërdorimshe; kompanitë e duhanit me seli në Zvicër po rrisin përpjekjet për ta parandaluar këtë. Disa ankesa janë duke u shqyrtuar nga Gjykata Federale kundër vendimeve të marrë në gusht nga kantonet Jura, Valais dhe Gjenevë.

Të rinjtë preferojnë cigaret elektronike të vogla me shije lici, marshmallow ose boronicë. Ky model përmban 1.7% nikotinë.

Një ankesë e re sapo është depozituar në Gjenevë nga Swiss Tobacco, raporton RTS. Multinacionaleja Philip Morris qëndron pas ankesës në Valais.

Prodhuesit e nikotinës besojnë se nuk ekziston bazë ligjore për ndalimin e cigareve elektronike të vogla, të cilën e konsiderojnë të tepruar: sipas tyre, kantonet nuk duhet të kenë këto kompetenca.

“Ata nuk kanë autoritetin për të ndaluar një produkt. Duke vepruar kështu, ata shmangin ligjin më të lartë, ligjin federal,” tha Julian Pidoux, zëdhënës i Philip Morris, për Forum.

Duke depozituar ankesën, kompania e tij kërkon “një përgjigje mbi meritën e çështjes,” shtoi ai, transmeton albinfo.ch.

Kur u pyet nëse kjo lëvizje ka të bëjë më shumë me shmangien e një humbjeje të madhe financiare, ai shmang përgjigjen: “Këto produkte luajnë një rol në qasjen e përgjithshme për reduktimin e dëmit – të cilën Philip Morris e ka ndjekur – duke ndihmuar duhanpirësit, nëse nuk e lënë duhanin, të kalojnë nga cigaret te produktet pa tym.”

Si alternativë ndaj cigareve tradicionale, në treg ka cigare elektronike, duhan të ngrohur dhe qese nikotine.

“Të lehta për t’u përdorur”

Në vend të cigareve elektronike të vogla njëpërdorimshe, prodhuesit e duhanit mund të promovojnë cigaret elektronike të rikarikueshme: “Sigurisht, mund të zgjidhni një model tjetër, por cigaret elektronike njëpërdorimshe janë të lehta për t’u përdorur, me pak pengesa. Për një duhanpirës, kjo është një kalim shumë më i thjeshtë te produktet pa tym,” thotë Julian Pidoux.

Megjithatë, me cigaret elektronike të vogla nuk bëhet vetëm fjalë për konvertimin e duhanpirësve në produkte pa duhan, por edhe për të tërhequr përdorues të rinj me doza shumë të larta nikotine. Nuk duhet harruar as problemi real i baterive të njëpërdorimshe.

Ndalimi është rruga më e lehtë

Për më tepër, pa ndalim, është e vështirë të parandalohet qasja e lehtë e të rinjve tek cigaret elektronike të vogla: “Ne e ndajmë këtë shqetësim që këto produkte mund të përfundojnë në duar të gabuara. Bëjmë gjithçka që të mos ndodhë. Por sot, nuk ka asnjë boshllëk ligjor,” thekson zëdhënësi i Philip Morris.

“Që një vit, ekziston ndalim i shitjes dhe shpërndarjes së produkteve të duhanit dhe nikotinës për të miturit. Tani mungon vetëm zbatimi i këtij ligji.” Ai shtoi se ndalimi “është rruga më e lehtë.”

Ai insiston: “Sot duhet të shohim efektet e ligjit të ri federal dhe kantonet kanë mjete në dispozicion – si blerjet testuese dhe sanksionet (…) Duke ndaluar, ne po zhvendosim problemet diku tjetër.”

Zgjidhje për problemin ekologjik?

Cigaret elektronike të vogla paraqesin gjithashtu një problem të madh mjedisor për shkak të natyrës së tyre njëpërdorimshe. Bateritë që përmbajnë shpesh hidhen në plehra të zakonshme.

“Mund të flas vetëm për Philip Morris: sa i përket produkteve tona, konsumatorët e rritur kanë mundësinë t’i kthejnë ato në qese speciale përmes postës. I vendosin në kuti, dhe më pas trajtohen nga partneri, Fondacioni SENS, që të bëhet riciklimi.”

Julian Pidoux thotë se kjo zgjidhje po adoptohet gjithnjë e më shumë nga klientët e produkteve të multinacionales amerikane.

 

Rritja e premiumeve të sigurimeve shëndetësore: A do të shtrenjtohen medikamentet?

Këshilli Federal ka konfirmuar se premiumet e sigurimeve shëndetësore në Zvicër do të rriten edhe vitin e ardhshëm, me një mesatare rritjeje prej 4.4%. Për familjet e zakonshme kjo përkthehet në shpenzime më të larta, por Ministrja e Shëndetësisë, Elisabeth Baume-Schneider, thekson se çmimet e barnave nuk do të ndikojnë tek pagesat e sigurimeve nga qytetarët.

Industria farmaceutike kërkon çmime më të larta për shkak të presionit nga SHBA-të, por Ministrja sqaron se çdo rritje çmimi nuk do të përkthehet në kosto më të larta për qytetarët që paguajnë premiumet. Përveç kësaj, për të lehtësuar barrën financiare, kantonet do të ofrojnë më shumë mundësi për ulje premiumesh.

Sipas Ministres Baume-Schneider, ka gjithashtu mundësi për kursime duke reduktuar shërbime të dyfishta dhe duke menaxhuar më mirë trajtimet mjekësore, pa komprometuar cilësinë e kujdesit shëndetësor.

Trump shpërthen kundër Kombeve të Bashkuara dhe Evropës në OKB, përmend edhe Zvicrën

Presidenti amerikan Donald Trump lëshoi një varg kritikash dhe kërcënimesh të martën para Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së në Nju Jork, duke sulmuar vendet që mbështesin emigracionin dhe tranzicionin energjetik, ndërsa konfirmoi mbështetjen e tij të pakushtëzuar për Izraelin.

Në vitin 2018, fjalimi krenar i Trump-it shkaktoi të qeshura mes delegatëve të huaj të mbledhur në OKB. Këtë herë, 79-vjeçari miliarder foli mes një heshtjeje pothuajse të plotë, duke e lavdëruar veten për një “epokë të artë” në Amerikë, duke numëruar sukseset ekonomike dhe duke pretenduar se ka përfunduar “shtatë luftëra” – një listë e çrregullt konfliktesh, disa prej të cilave kishin mbaruar prej kohësh, transmeton albinfo.ch.

Që nga rikthimi i tij në pushtet, shumica e liderëve perëndimorë nuk po e marrin më me humor. Trump ka nisur një ofensivë proteksioniste, ka vënë në pikëpyetje aleancat tradicionale amerikane dhe ka shkurtuar ndihmat ndërkombëtare.

Kritika ndaj OKB-së

Trump akuzoi Kombet e Bashkuara se nuk e kanë ndihmuar në nismat e tij për paqe, duke bërë edhe batuta tallëse:

“Dy gjërat që mora nga Kombet e Bashkuara ishin një shkallë lëvizëse e prishur dhe një teleprompter i prishur,” – tha ai, duke iu referuar problemeve teknike gjatë fjalimit.

Ai gjithashtu akuzoi OKB-në për “financimin e një sulmi kundër vendeve perëndimore dhe kufijve të tyre”, duke iu referuar ndihmës financiare për emigrantët. Presidenti amerikan, i cili ka nisur një operacion të gjerë për dëbimin e emigrantëve të paligjshëm, u tha vendeve evropiane që nuk veprojnë njësoj se do të shkojnë “në ferr”.

Sulmi ndaj Evropës dhe klimës

Trump akuzoi Evropën për politikat e tranzicionit energjetik, duke e quajtur ndryshimin klimatik “mashtrimin më të madh në histori”.

Kjo ide globaliste që u kërkon vendeve të industrializuara të dëmtojnë vetveten dhe të prishin shoqëritë e tyre duhet të refuzohet,” – shtoi ai.

Në fjalimin e tij, Trump tha gjithashtu se njohja e një shteti palestinez do të ishte një “shpërblim” për “mizoritë” e Hamasit.

Takime dypalëshe

Në Nju Jork, Trump do të zhvillojë bisedime me presidentin ukrainas Volodymyr Zelensky dhe atë argjentinas Javier Milei, si dhe një takim me liderë nga disa vende myslimane – Katar, Arabinë Saudite, Indonezi, Turqi, Pakistan, Egjipt, Emiratet e Bashkuara Arabe dhe Jordani.

Ndërkohë, Këshilli i Sigurimit i OKB-së do të diskutojë të martën për luftën në Rripin e Gazës, por Izraeli nuk do të marrë pjesë, duke protestuar se mbledhja po mbahet gjatë Vitit të Ri hebre.

Trump njoftoi gjithashtu se javën e ardhshme do të takohet me presidentin brazilian Luiz Inacio Lula da Silva, të cilin e akuzon për persekutimin e paraardhësit të tij Jair Bolsonaro.

“Zvicra e bukur” dhe emigracioni

Duke folur për emigracionin, Trump përmendi edhe Zvicrën, duke thënë se as ajo nuk është imune ndaj emigracionit të paligjshëm.

“Shumë vende po shkatërrohen nga emigracioni i paligjshëm, përfshirë Zvicrën e bukur, ku 72% e të burgosurve janë të huaj,” – deklaroi ai.

Sipas të dhënave të Zyrës Federale të Statistikave, në janar 2025, 72.5% e të burgosurve në Zvicër nuk kishin pasaportë zvicerane.

Trump shtoi se edhe “revolucioni i gjelbër” po e çon Evropën drejt shkatërrimit, duke përsëritur se ndryshimi klimatik është “mashtrimi më i madh kundër njerëzimit”.

 

Referendumi i 28 shtatorit në Zvicër shumë i rëndësishëm për pronarët e shtëpive

Më 28 shtator, qytetarët zviceranë do të votojnë për një amendament kushtetues që do t’u lejonte kantoneve të vendosnin një taksë të veçantë mbi pronën për shtëpitë e dyta të banuara kryesisht nga pronarët.

Megjithatë, ky votim nuk ka të bëjë vetëm me shtëpitë e dyta, por është edhe çelësi për heqjen e vlerës së qirasë së imputuar, një tipar i hershëm dhe shpesh i diskutueshëm i sistemit tatimor zviceran.

Parlamenti zviceran i ka lidhur ligjërisht dy reformat: vlera e qirasë së imputuar mund të hiqet vetëm nëse miratohet amendamenti kushtetues.

Rezultati i këtij votimi do të ketë pasoja të gjera për pronarët e shtëpive, shkruan Scan, transmeton albinfo.ch.

Vlera e qirasë së imputuar i referohet një të ardhure imagjinare që u atribuohet pronarëve të shtëpive që jetojnë në pronën e tyre. Arsyetimi është se ata që zotërojnë shtëpinë e tyre përfitojnë ekonomikisht duke shmangur qiranë dhe ky avantazh duhet të tatohet si çdo formë tjetër e të ardhurave. Në praktikë, vlera e qirasë së imputuar zakonisht arrin në 60-70% të qirasë së tregut për një pronë të krahasueshme, megjithëse metodat e llogaritjes ndryshojnë në kantone.

Në këmbim, pronarëve të shtëpive aktualisht u lejohet të zbresin një gamë të gjerë kostosh nga të ardhurat e tyre të tatueshme: interesin e hipotekës, shpenzimet e mirëmbajtjes, si dhe investimet për kursimin e energjisë. Këto zbritje jo vetëm që ndihmojnë në uljen e detyrimeve tatimore, por shërbejnë edhe si stimuj për mirëmbajtjen e pronës.

Nëse miratohet amendamenti kushtetues, vlera e qirasë së imputuar do të hiqet si për banesat kryesore, ashtu edhe për ato dytësore në nivel federal, kantonal dhe komunal. Pronarët e shtëpive nuk do të duhet më të deklarojnë të ardhura fiktive për qëllime tatimore.

Për të kompensuar pjesërisht rënien e pritur të të ardhurave tatimore, amendamenti do t’u jepte kantoneve fuqinë për të futur një taksë të veçantë mbi pronën mbi shtëpitë e dyta kryesisht të zëna nga pronarët. Kjo taksë është opsionale dhe secili kanton mund të vendosë nëse dhe si ta zbatojë atë.

Reforma pritet të thjeshtojë sistemin tatimor dhe të sjellë përfitime për pronarët e shtëpive, veçanërisht për pensionistët. Megjithatë, ajo mund të rrisë edhe barrën tatimore mbi familjet me borxhe të mëdha, siç janë familjet e reja, të cilat do të humbasin aksesin në zbritje të interesit.

Nëse amendamenti miratohet, Këshilli Federal do të përcaktojë datën e hyrjes në fuqi. Në praktikë, qeveria federale pritet t’u japë kantoneve një periudhë tranzicioni prej afërsisht 2 vitesh për të përshtatur legjislacionin e tyre. Si rezultat, rregullat e reja mund të nisin të zbatohen më 1 janar 2028.