Teknologjia mjekësore zvicerane ka frikë nga një goditje e madhe për shkak të tarifave amerikane

Departamenti Amerikan i Tregtisë po kryen një hetim deri më 17 tetor mbi importimin e një sërë pajisjesh sipas Seksionit 232 të Aktit të Zgjerimit të Tregtisë të vitit 1962. Seksioni autorizon qeverinë të vendosë kufizime në importet e mallrave që ka të ngjarë të ndikojnë në sigurinë kombëtare, shkruan Swissinfo.ch, transmeton albinfo.ch.

“Ne tashmë kemi një disavantazh të qartë konkurrues në Zvicër kundrejt konkurrentëve tanë të huaj”, tha Anita Holler, një anëtare e bordit të organizatës ombrellë zvicerane Medtech, për agjencinë e lajmeve AWP në margjinat e një konference vjetore mbi çështjet rregullatore.

Të privuar që nga viti 2021 nga marrëveshja e njohjes së ndërsjellë që u dha atyre akses të papenguar në tregun evropian, lojtarët zviceranë në këtë sektor janë përballur gjithashtu që nga fillimi i gushtit me tarifa doganore ndëshkuese prej 39% për produktet zvicerane në kufirin e SHBA-së. Kjo krahasohet me 15% për konkurrentët e tyre me bazë në BE.

“Çdo taksë shtesë, të cilën vendet e tjera që përfitojnë nga marrëveshjet do ta shmangnin, do të kishte pasoja serioze për Zvicrën si vend biznesi”, këmbënguli përfaqësuesi.

Sipas anketës së fundit të Teknologjisë Mjekësore Zvicerane për vitin 2023, Bashkimi Evropian ishte deri tani tregu më i rëndësishëm për eksportet e teknologjisë mjekësore zvicerane, me një pjesë prej 50% dhe një vlerë prej 6.2 miliardë CHF (7.75 miliardë dollarë). Me 2.8 miliardë CHF, SHBA-të renditeshin të dytat, duke përbërë 23% të totalit. Në atë kohë, Zvicra importoi pajisje evropiane me vlerë 3.5 miliardë CHF dhe mallra të prodhuara me vlerë 1.8 miliardë CHF nga SHBA-të.

Hysaj, lojtari me më shumë paraqitje në historinë e kombëtares shqiptare

Elseid Hysaj është bërë lojtari me më shumë paraqitje në historinë e Kombëtares shqiptare, duke arritur shifrën rekord prej 94 ndeshjesh.

Mbrojtësi 31-vjeçar ka kaluar çdo emër tjetër që ka veshur fanellën e Shqipërisë, duke thyer rekordin e mëparshëm të mbajtur nga Lorik Cana me 93 ndeshje.

Që nga debutimi në vitin 2013, Hysaj është shndërruar në një nga figurat kyçe të mbrojtjes dhe një lider i qetë në fushë, duke kontribuar në sukseset më të rëndësishme të futbollit shqiptar, përfshirë Euro 2016 dhe Euro 2024.

Me këtë arritje, Elseid Hysaj futet me merita të plota në historinë e Kombëtares shqiptare, duke u bërë një nga lojtarët më të rëndësishëm të futbollit kuqezi.

OBSH: Alkooli shkakton mijëra raste kanceri në Evropë

Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) ka paralajmëruar se alkooli është një nga shkaktarët kryesorë të kancerit në Evropë.

Ekspertët theksojnë se politikat më të ashpra qeveritare për kufizimin e konsumit të alkoolit mund të parandalojnë mijëra raste dhe vdekje çdo vit, sipas raportimit të EuroNews.

Vetëm në vendet e Bashkimit Evropian, alkooli shkaktoi 111,000 raste të reja kanceri në vitin 2020, sipas një studimi të Agency for Research on Cancer, pjesë e OBSH-së. Në mbarë botën, rreth 741,000 raste të kancerit në vitin 2020 lidhen me konsumimin e alkoolit, dhe 70% e këtyre rasteve ndodhin te burrat.

Përveç ndikimit mbi shëndetin, alkooli ka edhe kosto të konsiderueshme ekonomike. OBSH vlerëson se trajtimi i kancereve të lidhura me alkoolin kushtoi Evropës rreth 4.58 miliardë euro në vitin 2018. Doktori Gundo Weiler, drejtues i sektorit për parandalimin dhe promovimin e shëndetit në zyrën evropiane të OBSH-së, tha se:

“Rajoni Evropian, veçanërisht vendet e BE-së, po paguajnë një çmim të lartë për alkoolin, përmes kancereve të parandalueshme, familjeve të prekura dhe shpenzimeve miliardëshe për taksapaguesit.”

Ai shtoi se, edhe pse disa e konsiderojnë alkoolin si “trashëgimi kulturore”, pasojat shëndetësore dhe sociale nuk duhet të normalizohen.

Si shkakton alkooli kancerin?

Që nga viti 1988, IARC e ka klasifikuar alkoolin si substancë kancerogjene. Ai rrit rrezikun për të paktën shtatë lloje kanceri, duke përfshirë kancerin e gojës, fytit, ezofagut, mëlçisë, zorrës së trashë dhe të gjirit te gratë.

Ekspertët shpjegojnë se alkooli mund të shkaktojë kancer duke ndryshuar nivelet hormonale, duke dëmtuar ADN-në dhe duke ndryshuar mikrobiomën e zorrëve. Zvogëlimi ose ndalimi i konsumit të alkoolit redukton ndjeshëm rrezikun.

Raporti i IARC nënvizon se shumica e rasteve të kancerit lidhen me konsum të “rrezikshëm” (2-6 pije në ditë) ose të “lartë” (më shumë se 6 pije në ditë), por edhe konsumi “moderat” (më pak se 2 pije në ditë) shkaktoi mbi 100,000 raste të reja në vitin 2020.

Si mund të ulet rreziku?

Ky është raporti i parë që shqyrton se sa mund të ndikojë parandalimi në uljen e rasteve të kancerit të shkaktuar nga alkooli. Drejtoresha e IARC, Elisabete Weiderpass, theksoi:

“Politikat që kufizojnë konsumimin e alkoolit në popullatë kanë ndikim të drejtpërdrejtë në uljen e rrezikut nga kanceri.”

Agjencia rekomandon masa të qarta, si rritja e taksave, çmimet minimale, rritja e moshës ligjore për blerje, kufizimi i orarit të shitjes, ndalimi i reklamimit dhe kontrolli shtetëror i shitjeve. Një studim i vitit 2021 tregoi se dyfishimi i taksave mund të kishte parandaluar 6% të rasteve të reja me kancer dhe vdekjeve të lidhura me alkoolin në rajonin evropian në vitin 2019.

Doktoresha Béatrice Lauby-Secretan, zëvendësshefe e degës për analizë të provave shkencore në IARC, shtoi se vetëdijesimi mbi rreziqet e alkoolit është kyç dhe çdo individ mund të ndikojë në ndryshimin e normave kulturore mbi konsumimin e tij.

Maqedoni: Mbi 1300 vëzhgues vendorë e ndërkombëtarë në monitorim të zgjedhjeve lokale

Më shumë se 1,300 vëzhgues nga vendi dhe jashtë do të monitorojnë zgjedhjet lokale që do të mbahen të dielën, më 19 tetor. Sipas të dhënave zyrtare, gjithsej 1,341 vëzhgues do të jenë të pranishëm në procesin zgjedhor prej të cilëve 700 janë vendorë dhe 639 ndërkombëtarë. Përveç tyre, pritet të marrin pjesë edhe dy gazetarë të huaj.

Komisioni Shtetëror i Zgjedhjeve (KSHZ) ka nisur tashmë shpërndarjen e materialit zgjedhor jo të besueshëm në të gjitha komisionet komunale. Ndërkohë, materiali zgjedhor i besueshëm do të shpërndahet të enjten dhe të premten, në prag të ditës së votimit.

Ky informacion u bë i ditur në seancën e 144-të të KSHZ-së të mbajtur sot.

Qeveria zvicerane refuzon shërbimin ushtarak për gratë

Këshilli Federal po e refuzon me vendosmëri iniciativën që do t’u kërkonte të gjitha grave zvicerane të kryenin shërbim ushtarak ose civil për komunitetin.

Ministri i Mbrojtjes, Martin Pfister thotë se qeveria kundërshton propozimin, i cili do të shkojë në një votim kombëtar më 30 nëntor, transmeton albinfo.ch.

Iniciativa synon të zgjerojë shërbimin e detyrueshëm, aktualisht të kërkuar vetëm nga burrat, edhe për gratë, duke u lejuar atyre të kontribuojnë përmes punës ushtarake ose sociale dhe mjedisore.

Pfister argumenton se gratë tashmë mbajnë shumë kujdes të papaguar dhe punë shtëpiake, si dhe pjesëmarrja në forcat e armatosura duhet të mbetet vullnetare.

Zvicër: Të rinjtë qëndrojnë në shtëpi më gjatë

Të rinjtë në Zvicër po qëndrojnë më gjatë në shtëpinë familjare.

Sipas Zyrës Federale të Statistikave, gjysma i lënë prindërit e tyre në një moshë mesatare prej 23.7 vjeç – gati dy vjet më vonë se brezat e mëparshëm, transmeton albinfo.ch.

Në moshën 20 vjeç, vetëm një në pesë janë larguar, krahasuar me një në tre në të kaluarën.

Burrat kanë tendencë të qëndrojnë më gjatë se gratë, dhe të rinjtë në Zvicrën italishtfolëse largohen nga shtëpia më të fundit nga të gjithë.

Pavarësisht largimit, shumica e të rinjve ende jetojnë pranë prindërve të tyre dhe qëndrojnë në kontakt të rregullt javor.

Neuchâtel mund të ndërpresë tingëllimin e kambanës

Në Neuchâtel, tingulli i vazhdueshëm i kambanave mund të qetësohet së shpejti.

Këshilli i Përgjithshëm i qytetit po shqyrton rregulloret e reja të policisë që do t’u lejonin autoriteteve të kufizojnë se sa shpesh dhe kur mund të bien kambanat.

Aktualisht, pronarët e pronave mund t’i bien lirisht, dhe disa e teprojnë, si Tempulli i Coudre, i cili bie gjithë natën, transmeton albinfo.ch.

Propozimi vjen pas ankesave të përsëritura nga banorët që humbasin gjumin për shkak të zhurmës. Një vendim pritet diku në vitin 2026.

Tingulli i kambanave ka një histori të gjatë në Zvicër, dhe meqenëse vendi i shpëtoi pjesës më të madhe të shkatërrimit të Luftës së Dytë Botërore, ka më shumë kambana nga Mesjeta këtu sesa në vendet fqinje.

Deklarimi i kalorive në verë mund të bëhet i detyrueshëm në Zvicër

Ashtu si në Bashkimin Evropian, prodhuesit zviceranë të verës mund të përballen së shpejti me një detyrim të ri: deklarimin e përbërësve dhe kalorive të verës së tyre, përcjell albinfo.ch.

Sipas propozimit, informacioni mund të shfaqet drejtpërdrejt në etiketë ose përmes një kodi QR, që konsumatorët mund ta skanojnë për të marrë të dhëna të detajuara.

Reagime të ndara

Ndërkohë që disa prodhues zviceranë të verës e kanë kundërshtuar këtë masë, duke e cilësuar si një “hap burokratik të panevojshëm”, Zyra Federale për Sigurinë Ushqimore dhe Çështjet Veterinare (FSVO) e ka mbrojtur iniciativën si një masë transparence në dobi të konsumatorit.

Sipas FSVO, kjo është një përgjigje ndaj shqetësimeve për shëndetin publik, pasi vera përmban një sasi të lartë kalorish, të cilat shpeshherë nënvlerësohen nga konsumatorët.

Një hap drejt më shumë informacioni

Mbështetësit e kësaj mase theksojnë se konsumatorët kanë të drejtë të dinë se çfarë konsumojnë dhe si ndikon kjo në shëndetin e tyre. Në një kohë kur etiketimi ushqimor po bëhet gjithnjë e më transparent, vera – si një nga produktet më të konsumuar në vend – nuk duhet të mbetet përjashtim.

Nëse propozimi miratohet, Zvicra do të ndjekë rrugën e vendeve të BE-së, ku një praktikë e tillë po zbatohet tashmë.

Edi Rama reagon pas fitores së Kosovës: “Dy krena, dy fitore, një shqipe”

Kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama, ka përshëndetur fitoren e madhe të Kosovës ndaj Suedisë në ndeshjet kualifikuese për Kupën e Botës 2026, përcjell albinfo.ch.

Në një postim të shkurtër, por domethënës në Facebook, Rama ka shkruar:

“Dy krena, dy fitore, një shqipe.”

Kosova shënoi një nga fitoret më të mëdha në historinë e saj futbollistike, duke mposhtur Suedinë me rezultat 1:0 në Goteborg.

Kjo fitore e rëndësishme e dërgon “Dardanët” një hap më afër ëndrrës për pjesëmarrje në Botërorin e ardhshëm, duke sjellë emocione dhe krenari për të gjithë shqiptarët.

Presidentja Osmani: Djemtë e Kosovës treguan zemër dhe karakter

Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, ka përgëzuar Kombëtaren pas fitores ndaj Suedisë, duke e cilësuar paraqitjen e futbollistëve si shembull të zemrës dhe karakterit, përcjell albinfo.ch.

“Djemtë e Kosovës treguan zemër, karakter dhe lojë fantastike sonte ndaj Suedisë, duke na kujtuar se kur luajmë me shpirt, asnjë sfidë nuk është e pamundur,” ka shkruar Osmani në Facebook.

Ajo shtoi se rruga e Dardanëve drejt fitoreve vazhdon, duke uruar ekipin për suksesin historik në Goteborg.

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve fillon numërimin e votave për Kuvendet Komunale

Në Qendrën Komunale të Numërimit në Prishtina ka nisur procesi i numërimit të votave të kandidatëve për Kuvendet Komunale, pas përfundimit të zgjedhjeve të së dielës.

Zëdhënësi i KQZ-së, Valmir Elezi, tha se në 2,571 vendvotime të rregullta është përmbyllur numërimi për kryetarë komunash dhe subjekte politike, ndërsa materialet zgjedhore nga 948 qendra të votimit janë dërguar në 38 Qendra Komunale të Numërimit.

Sipas ligjit, votat për kandidatët e Kuvendeve Komunale numërohen në këto qendra, ndërsa votat për kryetarë komunash në vendvotime. Procesi ka filluar në mesditë në tre komuna dhe është zgjeruar në të gjitha komunat tjera në orët në vijim.

KQZ ka angazhuar mbi 520 ekipe numërimi me mbi 2,000 anëtarë, ndërsa numërimi po zhvillohet nën vëzhgimin e monitoruesve për të garantuar transparencë të plotë.

Përveç votimit të rregullt, është organizuar edhe:

Votimi me kusht në 54 vendvotime

Votimi për 3,467 persona me nevoja të veçanta përmes ekipeve mobile

Votimi nga jashtë vendit nga 43,933 qytetarë përmes postës.

Zarfe të votimit me kusht dhe të votimit jashtë vendit do të numërohen në Qendrën e Numërimit dhe Rezultateve pas përfundimit të procesit në nivel komunal. Deri më tani janë pranuar 2,119 zarfe nga votimi me kusht dhe 33,258 zarfe nga jashtë Kosovës.

Elezi theksoi se çdo hap po zhvillohet në mënyrë të hapur dhe të monitoruar, duke siguruar integritetin e procesit zgjedhor.

 

Të rinjtë në Zvicër jetojnë me prindërit e tyre më gjatë

Të rinjtë në Zvicër jetojnë me prindërit e tyre deri në moshën mesatarisht 23.7 vjeç. Kjo është pothuajse dy vjet më e vjetër se gjetjet e të njëjtit anketë të kryer 20 vjet më parë.

Analiza, e publikuar të hënën nga Zyra Federale e Statistikave (FSO), krahasoi njerëzit e lindur midis viteve 1988 dhe 2007 me ata të lindur midis viteve 1968 dhe 1987.

Përveç vitit të lindjes, gjinia luan gjithashtu një rol të rëndësishëm në kohën e largimit, siç tregon një analizë e të dhënave, shkruan swissinfo. Për burrat, mesatarisht duhet një vit e gjysmë më shumë sesa për gratë për t’u larguar. Faktorë të tjerë përfshijnë nivelin e arsimit, rajonin gjuhësor dhe kombësinë, transmeton albinfo.ch.

Në fund të fundit, shumica e të rinjve në Zvicër largohen nga shtëpia midis moshës 20 dhe 30 vjeç. Sipas FSO-së, një person konsiderohet se është larguar nga shtëpia nëse nuk jeton me asnjërin prind për katër ose më shumë ditë në javë.

Si mund të kurseni para në kujdesin shëndetësor në Zvicër

Midis primeve të sigurimit dhe barnave me çmime të larta dhe kostove të tjera, kujdesi shëndetësor në Zvicër ka një çmim të lartë. Clare O’Dea shqyrton pse kostot janë kaq të larta dhe disa nga mënyrat se si mund të kurseni para.

Në sipërfaqe, modeli zviceran i ofrimit të kujdesit shëndetësor duket egalitar. Të gjithë banorët janë të detyruar me ligj të blejnë të njëjtën paketë bazë sigurimi, dhe primet subvencionohen për ata me të ardhura të ulëta. Pra, pse kostoja është një mollë sherri kaq e madhe?

Problemi është se vetë kujdesi shëndetësor është shumë i shtrenjtë, sistemi i dytë më i shtrenjtë në botë pas Shteteve të Bashkuara. Dhe pjesa më e madhe e kostos mbulohet nga familjet në një mënyrë ose në një tjetër. Kjo dëmton më shumë ata me të ardhura të ulëta deri të mesme.

Midis primeve të sigurimit shëndetësor, shpenzimeve nga xhepi dhe barnave me çmime të larta, familjet po shpenzojnë një pjesë të konsiderueshme të të ardhurave të tyre për shëndetësinë. Çuditërisht, banorët zviceranë financojnë 59 përqind të shpenzimeve kombëtare për shëndetësinë, sipas shifrave të Zyrës Federale për Shëndetin Publik për vitin 2020. Pjesa tjetër vjen nga arkat e shtetit dhe, në një masë të vogël, nga punëdhënësit.

Për ta ulur në një nivel individual, banorët zviceranë paguajnë 478 franga për person në muaj për kostot shëndetësore. Primet e sigurimit të detyrueshëm shëndetësor përbëjnë mesatarisht 252 franga të këtij totali. Pjesa tjetër shkon për prime shtesë të sigurimit shëndetësor (shtesë) (42 franga), bashkëpagesë për policat plus shpenzime nga xhepi (174 franga) dhe ‘financime të tjera’ (10).

Politikanët në të gjithë spektrin duket se janë të paaftë të bëjnë asgjë për të frenuar inflacionin shëndetësor. E fundit është se primet e sigurimit shëndetësor do të rriten me 8.7 përqind në vitin 2024. Ky nuk është një parashikim, por një fakt, siç u njoftua nga ministri i shëndetësisë në shtator.

Arka publike

Gjëja më e keqe do të ishte të humbisnit të drejtat tuaja. Për të zbuluar nëse kualifikoheni për subvencione primesh, do të duhet të kaloni nëpër kantonin tuaj të origjinës. Çdo kanton ka normat e veta të uljes dhe rregullat mbi të drejtën për t’u kualifikuar. Në disa, ekzistojnë sisteme për të identifikuar dhe njoftuar personat e kualifikuar, por në të tjerët, duhet të kontrolloni dhe të aplikoni vetë.

Kjo mundësi ia vlen patjetër të shqyrtohet nëse mendoni se mund të jeni i kualifikuar – rreth një e katërta e popullsisë kualifikohet për këto pagesa. Në disa kantone, përqindja e përfituesve është më e lartë. Moneyland.ch ka hartuar një listë me informacionin e kontaktit për uljet e primeve në secilin kanton.

Merrni iniciativën

Në përgjithësi, për të kursyer para në kostot e kujdesit shëndetësor, të siguruarit duhet të marrin vetë iniciativën. Të sapoardhurit në Zvicër duhet të marrin një polisë brenda tre muajsh dhe patjetër duhet të kërkojnë, shkruan thelocal. Faqet e internetit të krahasimit të çmimeve si moneyland.ch, comparis.ch dhe Priminfo (vetëm në gjuhët kombëtare) ndihmojnë për të kapërcyer zhurmën dhe për të gjetur marrëveshjen më të mirë për rrethanat tuaja individuale.

Mosha dhe vendndodhja janë kritere të rëndësishme. Ekzistojnë ndryshime të vogla e të pakufizuara në çmime midis mbi 40 siguruesve jofitimprurës (të njohur si “Krankenkasse”, “caisse maladie” ose “cassa malati”), që do të thotë se mund të gjeni edhe një ofertë më të mirë duke blerë polica nga sigurues të ndryshëm për anëtarë të ndryshëm të familjes, transmeton albinfo.ch.

Për ata që tashmë kanë një polisë, ka kuptim të bëjnë një kontroll vjetor të çmimeve kur tarifat e vitit të ardhshëm shpallen në vjeshtë. Ndërrimi i shërbimeve, të cilin të gjithë kanë të drejtë ta bëjnë një herë në vit, mund të japë vërtet rezultate.

Afati për ndërrimin e ofruesve sapo është mbyllur, por mund të jeni gati të njoftoni ofruesin tuaj aktual deri më 30 nëntor të vitit të ardhshëm. Me lehtësi, faqet e internetit të krahasimit ofrojnë gjithashtu letra model për anulimin e një polise.

Modele të ndryshme

Edhe nëse vendosni të qëndroni me të njëjtin sigurues, padyshim që mund ta ndryshoni llojin e polisës në një version më të lirë. I ashtuquajturi model standard është më i shtrenjti. Sipas këtij rregullimi, ju vendosni se cilin mjek dëshironi të shihni, përfshirë specialistët, dhe caktoni takime kur të ndjeni nevojën.

Ekzistojnë modele të tjera më të lira të kujdesit të menaxhuar të cilat janë krijuar për të ulur vizitat e panevojshme te mjeku. Me këto, duhet të bëni një konsultë telemjekësore ose të vizitoni një farmaci përpara se të merrni dritën jeshile për të caktuar një takim me një mjek. Ekziston një model tjetër ku duhet të vizitoni mjekun tuaj të përgjithshëm për të marrë një referim tek një specialist.

Llogaritjet

Mënyra më e mirë për të kursyer në përgjithësi është të jeni të zgjuar me zbritjen tuaj. Kjo është pjesa e shpenzimeve mjekësore që duhet të paguani nga xhepi juaj brenda vitit para se siguruesi juaj të fillojë rimbursimin. Sa më e ulët të jetë zbritja, aq më e lartë është primi.

Bërja e zgjedhjes së duhur përfshin një rrezik të caktuar. Por të paktën është e mundur të bëni një hamendje të informuar bazuar në përvojën e kaluar. Ekzistojnë disa grupe midis 300 dhe 2,500 frangave në vit për zbritjet (shumat janë më të ulëta për fëmijët).

Nëse keni tendencë të mos keni nevojë për kujdes mjekësor dhe mendoni se kostot tuaja shëndetësore ka të ngjarë të jenë të ulëta vitin e ardhshëm, do të kishte kuptim të zgjidhni zbritjen maksimale, e cila mund të përkthehet në një kursim deri në rreth 40 përqind të primeve. Nëse keni arsye të besoni se faturat tuaja do të arrijnë deri në 2,000 franga ose më shumë, atëherë është më mirë të zgjidhni zbritjen minimale.

Mos e dyfishoni shumën

Kjo ka të bëjë me paketën e detyrueshme të sigurimit, e cila përfshin kujdesin për sëmundje, aksidente dhe maternitet. Por sigurohuni që keni vërtet nevojë për atë sigurim aksidenti. Kushdo që është i punësuar për më shumë se 8 orë në javë mbulohet nga sigurimi i aksidenteve i punëdhënësit të tij, në të cilin rast duhet të hiqet nga polica e tij personale.

Nëse po kërkoni të kurseni para në sigurimin shëndetësor, ka shumë të ngjarë që nuk do të kërkoni sigurim shtesë, i njohur edhe si sigurim plotësues. Këto polica ju japin më shumë liri në zgjedhjen e spitalit, dhe gjithashtu mbulojnë terapitë dhe trajtimet që nuk përfshihen në paketën bazë të detyrueshme. Mund të keni të dy policat nga i njëjti ofrues ose t’i kombinoni dhe t’i përputhni.

Edhe pse mund të jetë irrituese ta dëgjosh këtë, veçanërisht nëse tashmë ke një problem shëndetësor, ekziston një mënyrë e fundit që mund të kursesh nga kostot shëndetësore – mos u sëmur. Ajo që do të thotë në të vërtetë kjo këshillë është të udhëhiqni një stil jetese të shëndetshëm duke u ushtruar, duke ngrënë një dietë të ekuilibruar, duke mos konsumuar shumë alkool dhe duke lënë duhanin. Këto janë gjëra që i kemi nën kontroll, ndryshe nga gjenetika dhe fati.

Tufa e re e ujqërve në kantonin zviceran Graubünden

Numri i tufave të ujqërve që jetojnë në kantonin zviceran të Graubündenit vazhdon të rritet me një shtim të ri në Engadinën e Poshtme.

Tani ka 14 tufa ujqërsh që jetojnë tërësisht ose pjesërisht në Graubünden. Ky është një rekord historik, të cilit kantoni tashmë po i përgjigjet me kërkesa të mëtejshme për skartimin.

Në Engadinën e Poshtme, përveç tufës së njohur Sinestra, duhet të supozohet se ekziston një tufë tjetër ujqërsh Clemgia me të paktën tre këlyshë, siç shkruan Zyra për Gjueti dhe Peshkim (AJF) në faqen e saj të internetit, transmeton albinfo.ch.

Sipas AJF-së, deri më tani ka pak informacion në dispozicion mbi zonën e bredhjes së tufës Clemgui. Ujqërit Sinestra u gjetën kryesisht më në veri gjatë muajve të verës.

Kantoni gjithashtu dëshiron të rregullojë tufën e re në mënyrë parandaluese. “Për tufën Clemgia, një kërkesë po përgatitet aktualisht për të rregulluar deri në dy të tretat e këlyshëve të këtij viti”, shkroi AJF.

Netflix rrit çmimet në Zvicër me efekt të menjëhershëm

Abonimi bazë në Netflix tani kushton 14.90 CHF në muaj, siç njoftoi Netflix të enjten. «Watson» duke cituar agjencinë e lajmeve Keystone/SDA, transmeton albinfo.ch.

Në përgjigje të një pyetjeje nga agjencia e lajmeve AWP, Netflix shpjegoi se herë pas here rrit çmimet “sepse ne vazhdimisht rrisim vlerën e shtuar që u ofrojmë anëtarëve tanë”. Rregullimi i fundit i çmimeve në Zvicër u bë në prill 2024.

Për momentin preken vetëm klientët e rinj.

Tarifat e reja zbatohen për klientët e rinj. Për klientët ekzistues, rregullimi i çmimit do të hyjë në fuqi në faza, varësisht nga cikli i tyre përkatës i pagesës. Informacioni do të jepet një muaj para ndryshimit.

Regjistrimet në shkollat fillore zvicerane pritet të bien ndjeshëm deri në vitin 2034

Shkollat ​​fillore të Zvicrës pritet të shohin një rënie të ndjeshme të numrit të nxënësve gjatë dekadës së ardhshme, sipas parashikimeve nga Zyra Federale e Statistikave (FSO).

Numri i nxënësve të shkollave fillore do të fillojë të bjerë nga viti 2027, duke rënë me rreth 7% midis viteve 2025 dhe 2034. Rënia pasqyron një rënie të ndjeshme të lindjeve që nga viti 2022.

Ky trend do të ndikojë në të gjitha kantonet dhe, nga ana tjetër, në kërkesën për mësues. FSO pret që numri i mësuesve të shkollave fillore të tkurret me afërsisht 4,500 gjatë dhjetë viteve – një rënie prej 6%, transmeton albinfo.ch.

Nevojat për rekrutim tashmë po lehtësohen. Shkollat ​​zvicerane punësuan rreth 6,000 mësues të rinj në vitin 2022 dhe 2023, por kjo shifër parashikohet të bjerë në rreth 5,000 këtë vit dhe vetëm 3,000 deri në vitin 2034 – një rënie prej 40% gjatë kësaj periudhe. Deri në vitin 2032, furnizimi me mësues të kualifikuar rishtazi pritet të përmbushë kërkesën në pothuajse të gjitha rajonet. Vetëm Zvicra veriperëndimore mund të përballet ende me një mungesë, me rreth 10% më pak të diplomuar në mësuesi sesa nevojitet.

FSO paralajmëron se parashikime të tilla duhet të interpretohen me kujdes. Kërkesa për mësues varet nga disa faktorë të pasigurt, duke përfshirë kohën e daljes në pension, punën me kohë të pjesshme, lejen prindërore dhe ndërprerjet e karrierës. Reformat strukturore, ndryshimet e politikave ose ndryshimet në sjelljen profesionale gjithashtu mund të ndryshojnë perspektivën. Ndërkohë, rruga e ardhshme e niveleve të lindjeve mbetet e panjohur.

Mbi 510 mijë votues deri në orën 15:00

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve në Kosovë ka njoftuar se deri në orën 15:00 kanë votuar 510,525 qytetarë, apo 25.21 për qind.

Kryetari i KQZ-së, Kreshnik Radoniqi, ka thënë se deri në orën 15:00 nuk është raportuar për parregullsi në ndonjë prej qendrave të votimit, transmeton albinfo.ch.

Sipas tij, dalja në votim ka qenë më e ulët krahasuar me zgjedhjet lokale të vitit 2021, ku për të njëjtën periudhë kishin votuar 26.95 për qind.

Bëhet e ditur se këto të dhëna janë nxjerrë nga procesimi i 94 për qind të vendvotimeve.

Gazeta zvicerane: “Islami shqiptar po bëhet gjithnjë më konservator”

Njëra ndër gazetat kresore të Zvicrës, “Tages Anzeiger” në botimin e saj të të sidelës “SonntagsZeitung” ka publikuar një artikull në të cilin problematizon trendin konservator që po marrin xhamitë e shqiptarëve në Zvicër, duke e vendosur këtë trend në kuadrin e konservatizimit të përgjithshëm të islamit ndër shqiptarët, shkruan albinfo.ch.

Duke u përqendruar në xhamitë shqiptare në Zvicër, gazeta konstaton se ato “po tregojnë një ndryshim konservator. Edhe vajzat e vogla po mbajnë shami ndërsa
imamët shqiptarë të Zvicrës po shfaqen me predikues që mbështesin pikëpamje mizogjine”.

“Islami shqiptar në Zvicër, i cili normalisht konsiderohet liberal, me sa duket po bëhet gjithnjë e më konservator. Në disa xhami, edhe vajzat e vogla tani mbajnë shami… Vëzhguesit e shohin këtë si një ndryshim drejt një kuptimi më të rreptë të Islamit, i cili mund të vërehet edhe në Ballkan.

Gazeta raporton se fotot nga xhamitë në Wil (SG), Winterthur (ZH), Dietikon (ZH) dhe Reinach (AG) tregojnë pothuajse ekskluzivisht gra dhe vajza të mbuluara. Xhamia në Wil, dikur e konsideruar si një “xhami model”, ka ndryshuar ndjeshëm, sipas gazetës.

Kjo xhami u bë e njohur në vitin 2009 sepse ndërtimi i saj kishte shkaktuar “iniciativën për ndalimin e minareve” të SVP-së. Ndërsa shumë gra kishin qenë pa mbulesë në inaugurimin e saj në vitin 2017, fotot e fundit tregojnë pothuajse ekskluzivisht vizitore të mbuluara, përfshirë këtu edhe vajzat e moshës së shkollës fillore.

Në vazhdum gazeta merret edhe me veprimet sipas saj kontroverse të disa imamëve dhe teologëve shqiptarë nga Zvicra, të cilët kanë marrë pjesë në aktivitete në të cilat kanë predikuar teologë nga Kosova, të akuzuar për mbështetje të terrorizmit islamik, shkruan albinfo.ch.

Organizata ombrellë e komuniteteve shqiptaro-islamike në Zvicër (DAIGS) ka lavdëruar punën e saj, por ka theksuar se ato mbeten të përkushtuara ndaj të drejtave të barabarta dhe sundimit të ligjit. Sipas shoqatës, fotot e vajzave të mbuluara janë pamje të çastit; Fëmijët nuk detyrohen të mbajnë shaminë.

Rreth dy të tretat e afërsisht 445,000 myslimanëve në Zvicër vijnë nga Shqipëria, Maqedonia e Veriut, Mali i Zi dhe Kosova. Në këto vende, feja po fiton gjithnjë e më shumë rëndësi. Në Kosovë, numri i xhamive është më shumë se dyfishuar që nga viti 1998, dhe një nga xhamitë më të mëdha në Evropë po ndërtohet aktualisht në Prishtinë me mbështetjen turke.

Sipas gazetës, aktivistët e të drejtave të njeriut kanë paralajmëruar për rritjen e islamizimit, përcjell albinfo.ch. Austria ka ndaluar shaminë për vajzat nën 14 vjeç, dhe Këshilli Federal Zviceran po shqyrton një ndalim të ngjashëm për vajzat nën 15 vjeç.

Belgjika synon të vendosë të burgosurit e saj në Kosovë

Për shkak se burgjet belge janë të mbipopulluara, Belgjika do të marrë një burg me qira ose do ta ndërtojë atë në Kosovë. Të dënuarit pa status të ligjshëm qëndrimi mund të vuajnë dënimet atje, transmeton albinfo.ch.

Dy ministra kanë qenë tashmë në Kosovë për diskutime mbi këtë çështje. Një marrëveshje e ngjashme tashmë ekzistuese midis Kosovës dhe Danimarkës mund të shërbejë si model, shkruan deutschlandfunk.de

Siç raporton agjencia e lajmeve Belga, qeveria e Kosovës, në këmbim, dëshiron mbështetje nga Belgjika në rrugën e saj drejt anëtarësimit në BE.

Kosova aktualisht është një kandidate potenciale për anëtarësim.

Në burgjet belge ka mungesë prej rreth 2,000 vendesh burgu. Në vitin 2014, Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut dënoi Belgjikën për kushte degraduese të burgjeve. Që nga vera, aktvendimet gjyqësore janë kërkuar të japin arsye të hollësishme pse një dënim me burg është vërtet i nevojshëm.

Shqipe Sylejmani sjell romanin e tretë: “Stolz und Widerstand” – Krenari dhe Rezistencë

Pas “Barrë dhe bekim” dhe “Dinjitet dhe falje”, autorja shqiptaro-zvicerane Shqipe Sylejmani u rikthye këtë javë para lexuesve me romanin e saj të ri, të tretin me radhë: “Stolz und Widerstand” (Krenari dhe Rezistencë). Promovimi i librit u mbajt të enjten në ambientet e Labor5 në Cyrih, ku dhjetëra dashamirës të letërsisë u mblodhën për të festuar me autoren lindjen e një vepre të re.

Në një atmosferë të ngrohtë dhe përplot emocione, Sylejmani solli rrëfime për gratë nga Kosova, Shqipëria, Maqedonia e Veriut dhe Mali i Zi, gra që përballen me fatkeqësi, barrë, padrejtësi e heshtje, por që bartin në vetvete forcë, krenari dhe rezistencë. Romani sjell në dritë historitë e atyre që shpesh kanë mbetur në hije, por që përmes penës së autores marrin zë dhe dinjitet.

Shqipja ndau me publikun fragmente prekëse nga libri, duke i ndërthurur me momente muzikore. Leutrim Aliji në piano dhe Arjeta Zuta me zërin e saj të ngrohtë i dhanë mbrëmjes një dimension artistik të veçantë  duke sjellë këngë nga atdheu dhe një ndjesi nostalgjie që mbushi sallën.

Dy vjet më parë, në të njëjtin ambient dhe me një publik po aq të përkushtuar, autorja kishte promovuar romanin “Dinjitet dhe falje”.

Atëbotë, personazhi kryesor, Shota, nisej në kërkim të rrënjëve shqiptare, duke përshkuar hapësira nga Italia e deri në SHBA. Me “Krenari dhe Rezistencë”, Sylejmani e zgjeron edhe më shumë universin e saj letrar – nga historia personale drejt një hymni për gruan shqiptare, për guximin dhe krenarinë e saj përballë kohëve të vështira.

E lindur në Prishtinë, Sylejmani erdhi në Zvicër si fëmijë katërvjeçare, pas përndjekjeve ndaj babait të saj, bashkëpunëtor i gazetës “Rilindja”. Gjatë studimeve për Gazetari dhe Komunikim në Cyrih, ajo punoi për disa revista të njohura në Zvicër dhe Nju Jork.

Pas suksesit të madh me “Barrë dhe bekim” dhe “Dinjitet dhe falje”, që u përkthyen edhe në gjuhën shqipe dhe angleze, romani i tretë “Krenari dhe Rezistencë” konfirmon pozitën e saj si një prej zërave më të rëndësishëm të letërsisë shqiptare në diasporë.

Lexoni po ashtu:

Shqipe Sylejmani prezanton librin e ri: një homazh për gratë dhe historinë tonë

Romani i dytë i Shqipe Sylejmanit, në kërkim të rrënjëve shqiptare

Albinfo.ch online&print, në një mbrëmje Gala zgjedh Personalitetet e Vitit 2022

Qeveria ndan mbi 300 mijë euro për tekste shkollore të nxënësve në Luginën e Preshevës

Qeveria në detyrë e Kosovës ka mbajtur mbledhje elektronike, në të cilën ka ndarë 304 mijë e 511 qind e 16 euro, për pajisjen me 35.448 tekste shkollore për 3.650 nxënës shqiptarë të shkollave në Preshevë, Bujanoc dhe Medvegjë, si dhe për avokimin dhe ndërkombëtarizimin e çështjes së Luginës së Preshevës në SHBA, BE dhe organizatat ndërkombëtare përkatëse.

Po ashtu, u miratua kërkesa e Ministrisë së Financave, Punës dhe Transfereve për kursime dhe ndarje, sipas tabelave të bashkëngjitura në aneksin A (Kursimet) dhe në aneksin B (ndarjet).

Kabineti qeveritar në detyrë ka ndarë 50 mijë euro për familjen Bunjaku, të zyrtarit policor të rënë në krye të detyrës gjatë sulmit terrorist në Banjskë, Heroit Afrim Bunjaku, për ndërtimin e një hapësire pritjeje, e cila do të shërbejë për të gjithë qytetarët dhe në shenjë respekti dhe nderimi për jetën dhe veprën e tij.

Po ashtu, qeveria në detyrë ka ndarë 200 mijë euro për renovimin e objektit në Mitrovicën e Veriut, që do të shfrytëzohet nga Ministria e Financave, Punës dhe Transfereve, përkatësisht Administrata Tatimore e Kosovës.

Ka filluar shpërndarja e materialit zgjedhor për zgjedhjet e 12 tetorit

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve ka filluar shpërndarjen e materialit zgjedhor për procesin e votimit që do të mbahet më 12 tetor. Në mesin e këtyre materialeve përfshihen edhe fletëvotimet që do të përdoren nga qytetarët në të gjitha komunat e vendit, përcjell albinfo.ch.

Zëdhënësi i KQZ-së, Valmir Elezi, ka bërë të ditur se materialet zgjedhore po vendosen në Qendrat Komunale të Numërimit, prej nga të dielën në mëngjes do të shpërndahen në Qendrat e Votimit.

“Sipas planifikimeve, Komisioni Qendror i Zgjedhjeve po shpërndan materialin zgjedhor, ku bëjnë pjesë edhe fletëvotimet, të cilat do të përdoren në procesin e votimit, më 12 tetor. Këto materiale zgjedhore vendosen në Qendrat Komunale të Numërimit, të në çdo komunë të vendit dhe nga aty, të dielën në mëngjes do të shpërndahen në Qendra të Votimit”, tha ai.

Ai bëri të ditur gjithashtu se për raundin e parë të zgjedhjeve për kryetarë të komunave dhe për Kuvendet Komunale janë shtypur mbi 3.6 milionë fletëvotime, nga 1.8 milionë për secilin lloj të zgjedhjeve.

“Në bazë të vendimit të Komisionit Qendror të Zgjedhjeve, për raundin e parë të zgjedhjeve për kryetarë të komunave dhe për Kuvendet Komunale janë shtypur mbi 3.6 milionë fletëvotime, nga 1.8 milionë për secilin lloj të zgjedhjeve”, tha Elezi.

KQZ-ja ka apeluar tek qytetarët që të shfrytëzojnë të drejtën e tyre për të votuar dhe të kontribuojnë në një proces të rregullt, të lirë dhe demokratik.