Ngjarja tragjike në Crans-Montana, nuk raportohet për shqiptarë të prekur

Ambasada e Republikës së Kosovës në Bernë ka njoftuar se, deri më tani, nuk ka informata që shtetas kosovarë të jenë në mesin e viktimave apo të lënduarve në ngjarjen tragjike të ndodhur në Crans-Montana, transmeton albinfo.ch.

Përmes një njoftimi zyrtar, ambasada ka bërë të ditur se ndodhet në kontakt të vazhdueshëm me autoritetet zvicerane dhe po përcjell nga afër zhvillimet lidhur me këtë rast.

Sipas informatave të konfirmuara nga policia federale zvicerane, si pasojë e ngjarjes kanë humbur jetën rreth 40 persona, ndërsa 115 të tjerë janë lënduar. Në mesin e viktimave dhe të lënduarve ka edhe shtetas të nacionaliteteve të tjera, përveç atyre zvicerane.

Ambasada thekson se procesi i identifikimit të viktimave kërkon kohë dhe se, në rast të ndonjë informacioni të ri, publiku do të njoftohet me kohë.

Autoritetet zvicerane po vazhdojnë hetimet për zbardhjen e plotë të rrethanave të kësaj ngjarjeje tragjike.

Gripi po vazhdon të përhapet në Zvicër

Gripi sezonal ka vazhduar të përparojë në Zvicër gjatë javës së kaluar, e cila përkon me sezonin e festave. U raportuan pothuajse një e katërta e rasteve më shumë krahasuar me javën e kaluar.

Javën e kaluar, në Zvicër dhe Lihtenshtajn u raportuan 31.90 raste të konfirmuara në laborator për 100,000 banorë, një rritje prej 21.8% gjatë një jave, sipas Zyrës Federale të Shëndetit Publik (FOPH) të mërkurën. Kjo korrespondon me rreth 2900 raste të konfirmuara, shkruan RTS, transmeton albinfo.ch.

Shkallat më të larta të incidencës gjenden në kantonet Basel-Stadt (59.59), Jura (53.45) dhe Schaffhausen (51.88). Anasjelltas, rajonet më të ruajtura janë Obwald (5.04), Appenzell Inner Rhodes (5.98) dhe Appenzell Outer Rhodes (12.34).

Një zëdhënëse e Spitaleve Universitare të Gjenevës (HUG) raportoi një “nivel të lartë” të personave me grip “që para festave”, edhe nëse kulmi nuk është arritur ende. Ajo kujton se shtretër shtesë u hapën para festave dhe se maskat kanë qenë të detyrueshme në zonat e kujdesit që nga 9 dhjetori.

Dhjetëra të vdekur dhe 100 të plagosur rëndë nga flakët në një bar në një resort skish në Zvicër

Dhjetëra persona dyshohet se janë vrarë dhe rreth 100 të tjerë janë plagosur rëndë më 1 janar, pasi një zjarr përfshiu barin “Le Constellation” në resortin zviceran të skive Crans-Montana në Zvicrën jugore, sipas policisë kantonale të Valais. Autoritetet thonë se është shumë herët për të përcaktuar shkakun e zjarrit të Vitit të Ri, por përjashtojnë mundësinë e një sulmi.

“Disa dhjetëra persona supozohet të jenë të vdekur” pas një zjarri të madh në bar, tha Frédéric Gisler, komandant i policisë për kantonin Valais, në një konferencë për shtyp në orën 10:00 të enjten. Rreth 100 persona, përfshirë shumë të rinj, u plagosën gjithashtu rëndë.

Të plagosurit janë transportuar në spitale të ndryshme në të gjithë Zvicrën, duke përfshirë Sionin, Lozanën, Gjenevën dhe Cyrihun. Në Lozanë, 22 pacientë po trajtohen aktualisht, ndërsa Cyrihu ka pranuar mbi një duzinë viktimash të djegies.

Gisler tha se ka të ngjarë që viktimat të kenë qenë të kombësive të ndryshme.

Incidenti ndodhi në barin e mbushur me njerëz rreth orës 1:30 të mëngjesit më 1 janar, tha policia e Valais.

Shkaku po hetohet

Zëdhënësi i policisë Gaëtan Lathion foli herët të enjten për një shpërthim me origjinë të panjohur. Megjithatë, shpërthimi po konsiderohej zjarr dhe jo sulm, u tha gazetarëve prokurorja Béatrice Pilloud, duke shtuar se autoritetet po përpiqeshin t’ua dorëzonin trupat e viktimave familjeve të tyre. Një hetim është duke u zhvilluar.

Në faqet e tyre të internetit, gazeta Le Nouvelliste dhe radioja Rhône FM raportuan gjithashtu “rreth dyzet të vdekur” dhe të paktën 100 të plagosur.

Le Constellation është një bar i madh në Crans-Montana i cili ekziston prej disa vitesh. Thuhet se mund të mbajë deri në 300 persona dhe ka një tarracë të vogël, megjithëse nuk është e qartë se sa njerëz ishin të pranishëm në natën e Vitit të Ri.

“Njerëzit këtu janë në shok të plotë”, tha gazetarja e televizionit publik zviceran (SRF), Anna-Lisa Achtermann nga Crans-Montana.

“Shumë nga viktimat besohet të jenë turistë. Crans-Montana është një vendpushim skish dhe është sezoni i tij i pikut”, tha Achtermann. Vendasit raportojnë se bari ku shpërtheu zjarri ishte veçanërisht i popullarizuar tek të rinjtë e moshës 16 deri në 25 vjeç.

Qeveria e Valais ka shpallur gjendje të jashtëzakonshme. Kjo ka për qëllim të sigurojë që të gjitha burimet e nevojshme të mobilizohen sa më shpejt të jetë e mundur.

Policia kantonale dhe bashkiake, shërbimi rajonal i zjarrfikësve dhe helikopterët u dërguan me urgjencë në vendngjarje menjëherë pas dhënies së alarmit. Autoritetet thanë se ishin mobilizuar 10 helikopterë dhe 40 ambulanca.

Operacioni është ende në vazhdim, tha policia. Zona është mbyllur plotësisht dhe është vendosur një zonë ndalim-fluturimi mbi Crans-Montana, i cili ndodhet në kantonin Valais në zemër të Alpeve Zvicerane.

Një linjë telefonike ndihme është vendosur në numrin: 00 41 84 811 21 17.

Reagime ndërkombëtare

Në një postim në platformën e mediave sociale X, Presidenti zviceran Guy Parmelin tha se qeveria ishte e tronditur nga ngjarjet. “Ajo që duhet të kishte qenë një moment gëzimi u shndërrua në një pikëllim në Ditën e Vitit të Ri në Crans-Montana që ka përfshirë të gjithë vendin dhe shumë më gjerë”, deklaroi ai.

Reagimet ndaj tragjedisë kanë vërshuar edhe nga jashtë vendit.

Zyra Britanike e Jashtme, e Komonuelthit dhe Zhvillimit tha në X: “Mendimet tona janë me të gjithë ata që u plagosën dhe u vranë në tragjedinë e tmerrshme në Crans-Montana, dhe u bëjmë homazh shërbimeve zvicerane të emergjencës që po udhëheqin reagimin. Ne do të vazhdojmë të monitorojmë situatën, dhe stafi ynë konsullor është i gatshëm të mbështesë çdo shtetas britanik që mund të preket.”

Ambasada e SHBA-së në Bernë tha se ishte “thellësisht e trishtuar” nga flakët tragjike. “Mendimet dhe lutjet tona janë me ata që humbën jetën, ata që u plagosën dhe të dashurit e tyre”, tha ajo.

Presidenti francez Emmanuel Macron shprehu gjithashtu “ndjesinë e tij të thellë” pas zjarrit në Crans-Montana: “Mendimet e mia shkojnë për familjet e të pikëlluarve dhe të plagosurit. Zvicrës, popullit të saj dhe autoriteteve të saj, i përcjell solidaritetin e plotë të Francës dhe mbështetjen tonë vëllazërore.”

Ministri i jashtëm i Italisë, Antonio Tajani, tha se kishte qenë në kontakt me homologun e tij zviceran Ignazio Cassis. “Mbetem në kontakt me ambasadorin italian i cili po mbërrin në vendin e ngjarjes me stafin e konsullatës së Gjenevës. Verifikimet janë duke u zhvilluar për çdo përfshirje të mundshme të bashkatdhetarëve tanë. Njësia e krizës së Farnesina dhe zyrat diplomatike në Zvicër po bashkëpunojnë me policinë zvicerane.”

15 librat më të mirë për t’u lexuar

BBC ka bërë një përmbledhje të 15 botimeve më të mirë për vitin 2025.

“Regjisori” nga Daniel Kehlmann
Ky roman historik pjesërisht i trilluar nga romancieri dhe dramaturgu më i shitur në gjuhën gjermane Kehlmann eksploron temat e artit, pushtetit dhe bashkëfajësisë përmes jetës komplekse të njërit prej regjisorëve të mëdhenj austriakë të epokës së Weimer, GW Pabst. Pabst ia mbath nga regjimi nazist në Los Angeles, por më pas dështon të gjejë sukses në Epokën e Artë të Hollivudit (Kehlmann imagjinon se është i zhdukur nga Greta Garbo dhe Louise Brooks, aktore që ai zbuloi). Pas kthimit të Pabst në atdheun e tij, ai punësohet nga Goebbels për të bërë filma për Ministrinë e Propagandës së Rajhut. “Thelbi i “Regjisorit” është nëse është dobësi apo domosdoshmëri që e bën Pabstin të bëjë kompromis”, shkruan LRB . “Një libër për ëndrrat dhe për ëndrrat brenda ëndrrave…”, shkruan The New York Times , “Vetë “Regjisori” është një performancë e mrekullueshme – jo vetëm elastike, e tmerrshme dhe qesharake, por e përkthyer rrjedhshëm dhe absolutisht bindëse”.

“Puthje e Madhe, Mirupafshim” nga Claire-Louise Bennett
Pasi është zhvendosur nga qyteti në fshatrat më të thella, një grua jeton në harresë, e përndjekur nga kujtimet e asaj që ka lënë pas. Ka kujtime këmbëngulëse të Xavierit, të cilin e do, por nuk e dëshiron më. Pas marrjes së një letre surprizë nga një i njohur i vjetër, pason një lumë kujtimesh – të të tjerëve që i ka dashur, secila prej të cilave përfaqëson si një ndjenjë lirie, ashtu edhe një sfidë për ndjenjën e saj të vetvetes. Ajo pyet veten se çfarë do të thotë të lidhesh plotësisht me dikë, dhe gjithashtu si duhet të veprojmë për ta lënë të shkojë. The Times Literary Supplement e përshkruan Bennett si një “priftëreshë të lartë të izolimit” dhe “një origjinale të vërtetë, që punon në prag të asaj që mund të bëjë gjuha”. Romani, thotë ajo, “ndryshon formën dhe është i shkëlqyer në shpërfilljen e tij për mençurinë konvencionale dhe shijet minimaliste bashkëkohore”. The London Review of Books shkruan “Proza e Bennett shkëlqen me një karizëm neo-barok. Stili i saj është i larmishëm, fleksibël dhe dallues… Është shpallur… si një indeks i një ‘modernizmi të ri’”. Big Kiss, Bye-Bye merret me “asgjësimin erotik dhe këmbënguljen. (Ndonjëherë është edhe shumë qesharake).

 

“Fundi” nga Maria Reva
Ngjarjet zhvillohen në Ukrainën e vitit 2022 dhe Endling përqendrohen në tre gra që punojnë për “Romeo meets Yulia”, një biznes kanadez “turnesh romantike” që u siguron burrave perëndimorë nuse ukrainase me porosi postare. Shkencëtarja Yeva, puna e së cilës si nusëri financon kërkimin e saj mbi kërmijtë e rrallë, takon motrat Nastia dhe Solomiya, të cilat po shtiren si një nuse e ardhshme dhe përkthyese e saj, ndërsa planifikojnë një komplot rrëmbimi si një marifet feminist i marrëdhënieve me publikun. Ne ndjekim tre gratë dhe një kërmill të rrezikuar, “Lefty”, në një udhëtim të egër nëpër Ukrainë, ndërsa vendi është në prag të luftës. Debutimi i Reva-s, i cili ishte në listën e gjatë për Çmimin Booker, vlerësohet si “i shkathët” dhe “zyrtarisht shpikës” nga The Guardian , dhe “virtuoz” nga NPR . “Endling trajton tema të zymta…”, vazhdon NPR, “dhe i vesh ato me ironi lozonjare”.

“Çfarë mund të dimë” nga Ian McEwan
Ian McEwan tregon një histori të dyfishtë në romanin e tij të 18-të, Çfarë Mund të Dimë. Në Pjesën e Parë (të vendosur në vitin 2014) një poet i famshëm lexon një poemë të thellë në një darkë që thellohet në dështimet morale të mysafirëve të privilegjuar, të cilët janë të verbër ndaj katastrofës klimatike që po afron. Poema nuk dëgjohet më kurrë. Në Pjesën e Dytë (të vendosur në vitin 2119) një studiues në Universitetin e South Downs (një arkipelag ishullor i mbetur) shqyrton arkivat e fillimit të shekullit të 21-të, i magjepsur nga epoka e njohur tani si “Çmenduria”. Ndërsa hulumton poemën e humbur, ai zbulon zbulesa të dashurisë së ngatërruar dhe një krimi brutal. Romani është “i paturpshëm dhe i ngjeshur”, thotë New York Times , “të vjen si një top boulingu i drejtuar për një goditje përdredhëse. Është një vepër e shfaqjes në fund të karrierës (McEwan është 77 vjeç) nga një mjeshtër i vjetër. Më dha aq shumë kënaqësi sa ndonjëherë më vinte të qeshja”. Ndërkohë, gazeta Irish Independent deklaron : “Ian McEwan ka shkruar atë që ndihet si një roman përmbledhës, një meditim i guximshëm mbi artin, kujtesën dhe brezat e ardhshëm.” (LB)

 

“Detgërvishtëse” nga Benjamin Wood
Një novelë kompakte, Seascraper zhvillohet në qytetin imagjinar bregdetar të Longferry-t në veri të Britanisë, ku protagonisti Thomas Flett jeton me nënën e tij. Thomas i kalon ditët e tij të ngadalta dhe të përsëritura duke kërkuar karkaleca deti – si breza para tij – ndërsa ushqen ëndrrat e jetës si muzikant folklorik dhe duke joshur vajzën vendase Joan. Pastaj, një amerikan karizmatik, por i dyshimtë, mbërrin në qytet për të tronditur ekzistencën e Tomit. I nominuar për Çmimin Booker 2025, romani i pestë i Wood ka fituar vlerësime kritike për përshkrimet e tij evokuese dhe eksplorimin e dëshirës artistike. “Wood sjell mrekulli nga ky material i papritur në një rrëfim kaq të pasur me atmosferë saqë pothuajse mund të shijosh shijen e shëllirës dhe të thithësh mjegullën e detit”, shkruan The Guardian . “Seascraper lexohet si farkëtimi i një miti të ri”, shkruan FT , “një mit rreth asaj se si një jetë alternative është e mundur dhe madje mund të ketë filluar brenda jush tashmë”.

“A do të ketë ndonjëherë një tjetër “Ti”” nga Patricia Lockwood
Bota është në kaos dhe një grua e re po zbulohet në vazhdimin e Patricia Lockwood pas debutimit të saj të suksesshëm të vitit 2021, “Askush nuk flet për këtë. A do të ketë ndonjëherë një tjetër ti” rrëfehet nga perspektiva e një shkrimtareje, jeta, puna dhe marrëdhëniet e së cilës po shkatërrohen ndërsa ajo zhvillon një sëmundje kronike. Mjegulla dhe halucinacionet e saj mendore – së bashku me pikëllimin e saj shumë të vërtetë – krijojnë një rrëfim të fragmentuar që eksploron identitetin dhe mbijetesën. Vulture e përshkruan romanin si “një tekst kërkues, të mbushur me pasazhe bukurie ekstreme dhe humori bujar”. The Atlantic thekson se Lockwood është gjithashtu një poete e realizuar dhe një “adhuruese e të folurit në internet, me kthesat e saj të çuditshme zbuluese të frazave”. Në romanin e saj të ri, thuhet se ajo përdor “manipulimin e saj të shkathët të formës dhe gjuhës” për të kapur “sa e huaj – madje, ndoshta, sa interesante – mund të jetë jeta e zakonshme me një sëmundje kronike, në disa raste”.

“Helm” nga Sarah Hall
Hall është autore e romaneve, përfshirë romanin e nominuar për çmimin Booker, The Electric Michelangelo (2004) dhe romanin Burntcoat të vitit 2021, si dhe krijuese e disa përmbledhjeve me tregime të shkurtra. Moti dhe peizazhi kanë qenë shpesh shqetësimet e saj, siç janë edhe këtu, në një “kli-fi” historik të hulumtuar thellë, të cilit Hall i mori pjesën më të madhe të 20 viteve për ta përfunduar. Personazhi qendror (dhe titulli) i Helm është era e vetme e emërtuar e Britanisë, e cila ndodh në një pjesë të veçantë të Cumbria-s, ku Hall u rrit. Ajo bashkon fije që përshkruajnë përpjekjet e njerëzimit për të zotëruar erën, nga kohërat parahistorike deri në ditët e sotme, ku protagonistja e saj është Dr. Selima Satur, një klimatologe, hulumtimi i së cilës papritmas bën bujë në media. “Helm është po aq jetësor, i egër dhe i lirë sa fenomeni që përshkruan”, shkruan FT . The Guardian vlerëson shkrimin “virtuoz” të Hall, “një poezi të ashpër dhe fleksibile të ankoruar në dekada vëmendjeje ndaj tokës, bimëve dhe qiejve të Kumbria-s”.

“E mira dhe e keqja dhe tregime të tjera” nga Samanta Schweblin
Secila nga gjashtë tregimet në këtë përmbledhje nga autorja argjentinase Samanta Schweblin paraqet personazhe në momente kyçe që shndërrohen shpejt në diçka thellësisht shqetësuese. Një nënë del nga një liqen, pasi ka qenë dëshmitare e diçkaje të tmerrshme; një baba i ri përndiqet nga një moment shpërqendrimi që ka pasur pasoja të thella; akti i dhembshur i një gruaje të vetmuar përballet me një pushtim të frikshëm në shtëpi. Që nga tregimi hapës “i guximshëm” e tutje, thotë The Guardian , Schweblin “e shikon botën drejtpërdrejt, duke shpuar sipërfaqen e saj mashtruese, duke i lejuar lexuesit të bëjë të njëjtën gjë”. “Direktësia dhe qartësia e gjuhës së autores hap një terren unik emocional ku frika dhe dhembshuria bashkohen”. “E Mira dhe e Keqja dhe Tregime të Tjera” është, thotë Service95 , një “përmbledhje e çuditshme dhe shqetësuese e tregimeve të shkurtra”, dhe “‘tmerri’ këtu është delikat, psikologjik dhe thellësisht personal”. Tregimet “zgjaten si një shije e çuditshme, duke e detyruar këdo që lexon të përballet me paqartësinë, tmerrin dhe kompleksitetin e papërpunuar të të qenit njeri”.

 

“Fener” nga Susan Choi
Louisa dhjetëvjeçare gjendet në një plazh në Japoni, babai i saj i zhdukur dhe supozohet i mbytur, dhe që andej historia shpaloset nëpër breza dhe kontinente, duke eksploruar prejardhjen familjare të Louisës që përfshin Korenë e Veriut dhe SHBA-në. I nominuar për Çmimin Booker, romani i gjashtë i Susan Choi ndryshon zhanret nga satira në dramë dhe nga romani i rritjes në thriller ndërkombëtar. “I ndërlikuar, surprizues dhe i thellë” është mënyra se si përshkruhet nga juria e Booker . “Është një eksplorim magjepsës i identitetit, të vërtetave të fshehura, racës dhe përkatësisë kombëtare” që “përshkon me mjeshtëri kontinentet dhe dekadat”. Autorja, përfundojnë ata, “balancon tensionet historike dhe dramat intime me një elegancë të jashtëzakonshme”. Karakterizimi i Choi është “i duruar dhe i sigurt”, thotë Times Literary Supplement . Flashlight është “epik” dhe “elegjiak”.

“Katabasis” nga RF Kuang
Në moshën 29 vjeç dhe autore e gjashtë romaneve, përfshirë bestsellerin e vitit 2022, Babel, dhe hitin viral të vitit 2023, Yellowface, libri i fundit i mrekullueshëm dhe i frytshëm i Rebecca Kuang fillon me një premisë shakaje se “universiteti është ferr”. Një akademi/fantazi e errët e krahasuar me një kryqëzim midis Ferrit të Dantes dhe Piranesi të Susanna Clarke, Katabasis (që do të thotë zbritje në botën e nëndheshme) fillon në kufijtë e gjelbër të Universitetit të Kembrixhit. Pasi ka vrarë potencialisht mbikëqyrësin e saj “magjik”, Profesor Jacob Grimes, në një eksperiment laboratorik, pasuniversitarja Alice Law – e ndjekur nga rivali i saj student Peter Murdoch – udhëton për ta ringjallur atë, ku ajo zbulon se ferri është një kampus dhe zbulon shkallën e plotë të gabimeve të profesorit. “Gëzimi heretik i këtij romani është i papërmbajtshëm”, shkruan The Guardian . Duke lavdëruar fjalitë “e shijshme” të Kuang, The New York Times shkruan : “Katabasis shkëlqen me personazhe shkatërruesisht realë dhe ndërtim bote tërheqëse”.

“Bëjeni Shtëpinë Poshtë” nga Charlotte Runcie
Një roman debutues nga gazetarja e arteve Charlotte Runcie, “Bring the House Down” eksploron marrëdhënien midis artistes dhe kritikes, si dhe temat e zemërimit femëror dhe kulturës së anulimit. Duke u zhvilluar gjatë katër javëve në Festivalin Fringe të Edinburgut, historia përqendrohet rreth kritikut të teatrit Alex, koleges së tij – dhe narratores sonë – Sophie, dhe krijueses së një shfaqjeje me një grua, Hayley. Ngjarjet zhvillohen kur Alex shkruan një recension dënues për shfaqjen e Hayley, por më pas vazhdon të flejë me të para se recensioni të publikohet. Los Angeles Times e përshkruan atë si “thellësisht argëtues” dhe “kënaqësisht të shijshëm”, ndërsa Chicago Review of Books thotë se është “një udhëtim i trazuar dhe i dhimbshëm mbi atë që do të thotë vërtet të kritikosh një kulturë”. Shton: “gjenialiteti i vështirë i “Bring the House Down” është se sa fort e godet idenë se ka vërtet dy anë në çdo histori”. Është një “roman debutues i jashtëzakonshëm”.

“Vetmia e Sonias dhe Sunny” nga Kiran Desai
Pas një pushimi prej gati 20 vitesh, Desai, autori i romaneve “Hullabaloo in the Guava Orchard” (1998) dhe “The Inheritance of Loss” (2006), fitues i çmimeve Booker dhe National Book Awards, është rikthyer me një roman të gjatë, por të vlerësuar mirë – gjithashtu i nominuar për çmimin Booker të këtij viti. Gazetarja ambicioze me bazë në Nju Jork, Sunny, dhe shkrimtarja e prozës Sonia, një studente e vetmuar në një universitet të Vermontit, takohen në një tren. Familjet e tyre kanë bërë tashmë një përpjekje të dështuar për të krijuar një lidhje – gjë që krijon përçarje midis tyre. Shumë pengesa të tjera i pengojnë marrëdhënien e tyre në një roman që trajton dashurinë dhe familjen, identitetin dhe historinë postkoloniale, boshllëqet e pasurisë dhe kreativitetin, në një vepër gjigante prej 700 faqesh që ndryshon zhanrin dhe është intensivisht e detajuar. “I bollshëm dhe që ndryshon formë” dhe “jashtëzakonisht argëtues”, shkruan The Guardian për romanin. “I mbushur me njerëz, por kurrë klaustrofobik”, shkruan The New York Times , “Vetmia e Sonjës dhe Sunny-t është ndër librat më të rrallë: shoqëri më e mirë sesa njerëz të jetës reale”.

 

“Vajzë e keqe” nga Gish Jen
Një roman që përzien trillimin dhe kujtimet, “Vajza e Keqe e Vajzës” eksploron një dinamikë komplekse nënë-bijë duke riimagjinuar jetën e nënës së saj, fillimisht në Shangai të viteve 1930 dhe më pas në Nju Jork. Është një libër “i jashtëzakonshëm dhe zemërthyes” që është “i pasur” dhe “njerëzor”, thotë Los Angeles Times . “Ky mrekulli i një përzierjeje – pjesërisht roman, pjesërisht kujtime, pjesërisht përpjekje për t’u rilidhur me një prind të vdekur që nuk shqiptoi kurrë një ‘Të dua’ – [ka] po aq shumë pika dhimbjeje sa edhe mësime jete.” Gjysma e dytë e librit është kujtimi i trilluar i Jen-it “i përshtatur nga intelekti dhe humori i saj karakteristik”, thotë Washington Post . “Historia e asaj që do të thotë të jesh amerikan në një epokë ndryshimesh të gjera demografike e zmadhon “Vajzën e Keqe të Vajzës”, e ëmbëlsuar nga prekje komike dhe një notë e fundit hiri”.

“Numërimi i ëndrrave” nga Chimamanda Ngozi Adichie
Kanë kaluar më shumë se 10 vjet që nga romani i vlerësuar amerikan i Chimamanda Ngozi Adichie, kështu që mbërritja e romanit të saj të ri është një moment i madh letrar. “Numri i ëndrrave” është ndërtuar rreth historive të ndërlidhura dhe miqësisë së tre grave nigeriane, jeta e të cilave nuk ka shkuar siç e kishin imagjinuar. Duke rrëfyer shpresat dhe vështirësitë e personazheve, romani ndërthur kujtimet e fëmijërisë dhe të moshës së hershme të rritur me jetën aktuale të grave. “Ia vlen pritja”, thotë The Observer , dhe është si “katër romane për çmimin e njërit, secili prej tyre i fuqizuar nga emocioni i thjeshtë por i përjetshëm i kohës së kaluar në shoqërinë e personazheve prej mishi dhe gjaku të imagjinuar me bujari në të gjithë botën”. Libri eksploron “tema të mëdha” sipas New Statesman – maskulinitetin, racën, kolonializmin, pushtetin. “Një bukuri komplekse dhe shumështresore e një libri. E jashtëzakonshme.”

“Ne Nuk Ndahemi” nga Han Kang
“We Do Not Part” u botua në përkthim në anglisht në shkurt, megjithëse u botua fillimisht në vendlindjen e Han Kang, Korenë e Jugut, në vitin 2021, dhe për këtë arsye ndihmoi në kontributin në korpusin e veprave që i fituan asaj Çmimin Nobel për Letërsi për vitin 2024. Duke bërë krahasime me bestsellerin e saj fitues të Çmimit Booker, “The Vegetarian”, dhe duke zbehur në mënyrë të ngjashme vijat ndarëse midis ëndrrave dhe realitetit, “We Do Not Part” eksploron marrëdhënien midis dy grave, Kyungha dhe Inseon, ndërsa zbulon një kapitull të dhunshëm dhe të harruar në historinë koreane. LA Times e quan “ We Do Not Part”: “të shkëlqyer dhe thellësisht shqetësues”. Shkruan për Han Kang: “aftësia e saj e veçantë për të gjetur lidhje midis trupit dhe shpirtit dhe për të eksperimentuar me formën dhe stilin, janë ato që e bëjnë atë një nga shkrimtaret më të rëndësishme në botë”

Dy persona humbën jetën në Gjermani gjatë festimeve të Vitit të Ri

Nata e ndërrimit të viteve në Gjermani u shoqërua me incidente të shumta, përfshirë zjarre, trazira dhe përdorim të rrezikshëm të fishekzjarreve në disa qytete. Dy persona humbën jetën në aksidente të ndara, ndërsa dhjetëra të tjerë, përfshirë policë dhe punonjës emergjence, mbetën të lënduar, transmeton albinfo.ch.

Në Berlin, Hamburg dhe qytete të tjera u raportuan sulme me fishekzjarre ndaj forcave të rendit, ndërsa qindra persona u ndaluan përkohësisht. Zjarre u shënuan edhe në zona banimi dhe hapësira publike.

Autoritetet kanë nisur hetime për rastet më të rënda, ndërsa bilanci përfundimtar i natës së Vitit të Ri pritet të publikohet gjatë ditës.

Autoritetet zvicerane njoftojnë për dhjetëra të vdekur në Valais

Autoritetet në kantonin Valais konfirmojnë se një zjarr masiv ka shkaktuar dhjetëra të vdekur dhe dhjetëra të plagosur, njofton Frédéric Gisler, komandant i policisë kantonale. Një linjë telefonike është hapur për familjarët e viktimave, ndërsa numri i saktë i të vdekurve mbetet ende i paqartë, transmeton albinfo.ch.

Prokurorja e Përgjithshme Beatrice Pilloud përjashtoi kategorikisht një sulm terrorist, duke sqaruar se hetimet po vazhdojnë për të përcaktuar shkakun e zjarrit. Autoritetet e Valais po bashkëpunojnë me Institutin e Mjekësisë Ligjore të Cyrihut për zbardhjen e rrethanave.

Duke pasur parasysh seriozitetin e situatës, Këshilli i Shtetit ka aktivizuar klauzolën e “situatës së veçantë” për të koordinuar operacionet emergjente, njofton Stéphane Ganzer, Këshilltar i Shtetit dhe Drejtor i Departamentit të Sigurisë, Institucioneve dhe Sportit.

Autoritetet bëjnë thirrje që popullsia të ndjekë udhëzimet e shërbimeve të emergjencës dhe të mos hyjë në zonën e prekur./Albinfo.ch

Trenjakë në QKUK shënojnë lindjen e parë të vitit 2026 në Kosovë

Lindja e parë e vitit 2026 në Kosovë ka ndodhur në Klinikën e Gjinekologjisë dhe Obstetrikës në Qendrën Klinike Universitare të Kosovës (QKUK), ku në orët e para të vitit të ri kanë ardhur në jetë trenjakë, tre djem, përcjell albinfo.ch.

Sipas stafit mjekësor, lindja është realizuar me sukses nga ekipi i Klinikës së Gjinekologjisë, ndërsa si nëna ashtu edhe foshnjat janë në gjendje të mirë dhe stabile shëndetësore, nën monitorim të vazhdueshëm mjekësor.

E kryeministri në detyrë i Kosovës, Albin Kurti, ka vizituar Klinikën e Gjinekologjisë në Qendrën Klinike Universitare të Kosovës (QKUK), ku ka uruar lindjen e parë të vitit 2026.

Kurti, i shoqëruar nga ministri në detyrë i Shëndetësisë, Arben Vitia, dhe drejtori i SHSKUK-së, u prit nga stafi mjekësor, përfshirë doktor Zef Ndrejaj dhe doktor Naser Rafuna.

Ai vizitoi nënën e re, e cila është bërë nënë për herë të parë dhe njëkohësisht ka sjellë në jetë lindjen e parë të vitit 2026 në Kosovë – tre djem.

“Jemi këtu në Klinikën e Gjinekologjisë në QKUK bashkë me ministrin në detyrë të Shëndetësisë, Arben Vitinë me drejtorin e SHSKUK ku na mirëpritën, doktor Zef Ndrejaj dhe doktor Naser Rafuna, meqë rast vizituam zonjën që është bërë nënë për herë të parë, por njëkohësisht është edhe lindja e parë e vitit 2026 e uruam i dëshiruam shëndet dhe kishte një rrethanë shumë të veçantë meqë ka lindur trenjakë, tre djem tri foshnje të gjinisë mashkullore.

Ky ishte gëzim i posaçëm për të gjithë ne në vitin 2026, urojmë familjen, në veçanti nënën e cila vjen nga rajoni i Gjilanit dhe i dëshirojmë të gjithë të mirat në jetën e mëtutjeshme. Orën e fundit të vitit 2025 e kalova në qendrat e Policisë së Kosovës, ndërkaq takimin e fundit për vitin 2025 dhe takimin e parë për vitin 2026 e kisha në ushtrinë tonë në FSK, ndërkaq orën e parë të vitit 2026 po e kaloi këtu në spital me kolegë, dashamirë me njerëz të cilët sjellin jetë në jetë”, tha Kurti.

Në QKUK shërbimet kanë funksionuar pa ndërprerje edhe gjatë festave të Vitit të Ri.

Shpërthimi në Crans-Montana, Valais, merr disa jetë njerëzish

Një zjarr i madh ka shpërthyer në një bar në Crans-Montana, në kantonin Valais të Zvicrës, gjatë festimeve të Vitit të Ri, transmeton albinfo.ch.

Sipas policisë, nga ngjarja ka pasur disa viktima dhe persona të plagosur, ndërsa numri i saktë i tyre mbetet ende i paqartë. Incidenti ka ndodhur në “Le Constellation Bar”, ku një shpërthim ka shkaktuar zjarr në natën e ndërrimit të motmoteve. Shkaqet e këtij aksidenti tragjik nuk dihen ende dhe autoritetet kanë nisur hetimet.

Në vendngjarje kanë ndërhyrë në numër të madh policia kantonale dhe ajo e qytetit, zjarrfikësit, si dhe disa helikopterë emergjence. Sipas një zëdhënësi të policisë, situata është vënë nën kontroll në orët e hershme të mëngjesit.

Autoritetet kanë mbyllur plotësisht zonën e prekur dhe kanë vendosur një ndalim fluturimi mbi Crans-Montana. Ndërkohë, është hapur edhe një linjë telefonike për familjarët dhe të afërmit e viktimave në numrin 084 811 21 17.

https://x.com/OsiOsint1/status/2006608081741033961/video/2

Zvicerani pranon sulmin ndaj një afgani në Muotathal, Schwyz

Pas sulmit ndaj një burri afgan në Muotathal, Schwyz, policia kantonale e Schwyzit ka identifikuar një të dyshuar. Adoleshenti ka pranuar krimin.

Sipas policisë kantonale të Schwyzit, i dyshuari është një shtetas zviceran 17-vjeçar nga kantoni, transmeton albinfo.ch. Ai u mor në pyetje, pranoi krimin dhe do të raportohet në departamentin e të miturve të prokurorisë publike të Schwyzit për sulm, u njoftua të hënën, shkruan sda.ch.

Më 16 nëntor, 29-vjeçari afgan u sulmua pa paralajmërim në Wilstrasse në Muotathal. Ai pësoi lëndime në kokë që kërkonin ndërhyrje kirurgjikale në spital.

Sot, qyteti Moutier kalon nga Kantoni i Bernës në Kantonin e Jurës

Qyteti Moutier, me 7,300 banorët e tij, do të përjetojë një ditë historike të mërkurën: Me goditjen e fundit të akrepave që shënojnë mesnatën, bashkia do të ndryshojë zyrtarisht përkatësinë e saj kantonale nga Berna në Jura.

Ngjarja do të festohet paraprakisht me një procesion me pishtarë, një banket dhe një shfaqje dritash dhe tingujsh, transmeton albinfo.ch. Disa mijëra njerëz pritet të marrin pjesë në këtë “natë për librat e historisë”, sipas organizatorëve. Ndryshimi i kantonit nga Berna në Jura vjen pothuajse pesë vjet pas një referendumi në të cilin shumica e votuesve të qytetit zgjodhën t’i bashkoheshin Jurës, shkruan sda.ch.

Festimet fillojnë të mërkurën në orën 16:45 me një ceremoni zyrtare para bashkisë, ku marrin pjesë përfaqësues të autoriteteve komunale, qeverisë kantonale të Jurës dhe komitetit “Moutier Ville Jurassienne”. Rreth 1,200 njerëz do të mblidhen më pas në Forum de l’Arc për një banket.

Festë me një shfaqje me zëra dhe drita

Në orën 22:30, një procesion me pishtarë do të niset nga Forum de l’Arc drejt qendrës së Moutier. Atje, një shfaqje me drita dhe tinguj do të shoqërojë momentet e fundit të kohës së Moutier në Kantonin e Bernës. Kjo shfaqje synon të nderojë historinë e qytetit të Jurës së Bernës dhe kalimin e tij në Kantonin e Jurës.

Turma e mbledhur më pas do të numërojë mbrapsht deri në mesnatë dhe ka të ngjarë të shpërthejë në brohoritje kur të mbërrijë. Festimet do të përfundojnë me DJ. Restorantet dhe baret do të qëndrojnë të hapura gjatë gjithë natës.

Edhe pse e gjithë popullsia është e ftuar në këtë ngjarje, e cila është më shumë festive sesa politike, nuk ka gjasa që shumë besnikë të Bernës të marrin pjesë në të, përcjell albinfo.ch. Për shumë prej tyre, ndryshimi i kantonit është një shkak për zi, jo për gëzim. Këta besnikë bënë fushatë për dekada kundër bashkimit me Jurën dhe për të mbetur pjesë e Kantonit të Bernës.

Zvicra riafirmon mbështetjen për Maqedoninë e Veriut

Ambasadori i Zvicrës në Shkup, Christoph Sommer, është takuar me kryeministrin e Maqedonisë së Veriut, Hristijan Mickoski, për të diskutuar marrëdhëniet dypalëshe mes dy vendeve si dhe procesin e reformave në vend.

Gjatë takimit, ambasadori Sommer ka riafirmuar mbështetjen e vazhdueshme të Zvicrës, duke theksuar se ajo mbetet një nga partnerët më të mëdhenj bilateralë të bashkëpunimit për Maqedoninë e Veriut. Ai nënvizoi angazhimin e fortë zviceran për agjendën e reformave, integrimin evropian dhe dialogun e hapur të bazuar në besim dhe respekt të ndërsjellë.

Nga ana e tij, kryeministri Mickoski vlerësoi rolin e Zvicrës si një partner i rëndësishëm strategjik dhe shprehu mirënjohje për mbështetjen e vazhdueshme në proceset reformuese dhe zhvillimore.

Të dyja palët theksuan përkushtimin e përbashkët për forcimin e mëtejshëm të marrëdhënieve dhe bashkëpunimit mes Zvicrës dhe Maqedonisë së Veriut në fusha me interes të përbashkët.

 

Frangu zviceran mbyll vitin e fortë, eksportuesit nën presion

Frangu zviceran po e mbyll vitin 2025 në nivele të larta përballë euros dhe dollarit amerikan, duke ushtruar presion të vazhdueshëm mbi eksportuesit dhe sektorin industrial. Monedha zvicerane vazhdon të shihet si strehë e sigurt nga investitorët në një klimë globale të pasigurt.

Sipas analizës së publikuar nga Reuters, kërkesa për frangun është rritur për shkak të pasigurive gjeopolitike dhe shqetësimeve për zhvillimet ekonomike ndërkombëtare. Ky trend ka forcuar më tej monedhën zvicerane në tregjet valutore.

Eksportuesit zviceranë paralajmërojnë se një frang i fortë i bën produktet e tyre më pak konkurruese në tregjet e huaja, veçanërisht në zonën euro. Edhe sektori i turizmit ndjen ndikimin, pasi pushimet në Zvicër bëhen më të shtrenjta për vizitorët e huaj.

Banka Kombëtare e Zvicrës ndodhet përballë një situate delikate, ku duhet të balancojë stabilitetin e çmimeve me ndikimin e kursit të këmbimit në ekonomi. Analistët vlerësojnë se ndërhyrjet monetare mbeten një opsion, por me hapësirë të kufizuar veprimi.

Pavarësisht presioneve, frangu i fortë reflekton besimin e tregjeve në stabilitetin ekonomik dhe financiar të Zvicrës, ndërsa debati për pasojat afatgjata për eksportet pritet të vazhdojë edhe në vitin 2026, përcjell albinfo.ch.

Edon Zhegrova ende jo në formën maksimale tek Juventus, por Spalletti është bindur nga paraqitjet e tij

 

Që në fëmijëri, Edon Zhegrova njihej për pasionin e tij për driblimet në rrugët e lagjes. Ky stil loje u bë aq karakteristik për të, saqë shpesh krahasohej me “Messin e Kosovës”, duke nënvizuar talentin teknik dhe prirjen e tij për të kaluar kundërshtarët një nga një.

Sot, Zhegrova ka fituar një tjetër nofkë: “Mister Zeppetta”, emër që ia ka vënë Luciano Spalletti dhe që është pritur me simpati nga vetë futbollisti. Trajneri italian e gjeti anësorin në një moment të vështirë të karrierës së tij, por brenda një kohe të shkurtër arriti ta kthejë në një element vendimtar për skuadrën, edhe pse iu desh ta menaxhonte me kujdes nga ana fizike.

Problemet me pubalgjinë e kishin mbajtur Zhegrovën larg fushave për një periudhë të gjatë, madje edhe para transferimit në Torino. Ky shqetësim vazhdon të kërkojë vëmendje, pasi çdo rritje e ritmit mund të sjellë rrezik dëmtimi. Megjithatë, në ndeshjen e fundit kundër Pisas, Spalletti u befasua pozitivisht nga ndikimi i tij. Zhegrova hyri në lojë dhe ndryshoi rrjedhën e takimit, duke mbajtur një nivel të lartë performance për rreth 35 minuta dhe duke u shfaqur si lojtari më i mirë në fushë.

I afruar në ditët e fundit të merkatos së verës, fillimi i aventurës së tij te Juventusi nuk ishte i lehtë. Mungesa e aktivizimit dhe nevoja për të balancuar ngarkesën fizike e vështirësuan përshtatjen. Nën drejtimin e Tudorit, ai pati pak hapësira: vetëm 36 minuta në tri ndeshje. Situata ndryshoi me ardhjen e Spallettit, i cili i dha më shumë besim, duke e aktivizuar në 12 ndeshje me një rritje graduale të minutazhit. Kjo erdhi si rezultat i një programi specifik stërvitor, të ndarë në faza dhe të ndjekur nga afër nga stafi teknik.

Në muajt e parë në Torino, Zhegrova i kushtoi rreth 70% të punës së tij fizioterapisë dhe vetëm 30% aspektit të performancës në fushë. Me kalimin e javëve, ky raport u përmbys sipas planit të parashikuar, ndërsa ai vazhdoi ushtrimet e forcës për të përforcuar zonën abdominale. Aktualisht, gjendja e tij fizike vlerësohet rreth 75%, çka do të thotë se forma më e mirë ende nuk është arritur.

Përtej aspektit fizik, Zhegrova ka treguar një mentalitet pozitiv dhe një dëshirë të fortë për t’u rikthyer në nivelet e tij më të larta. Ai iu përkushtua plotësisht procesit të rikuperimit dhe përballoi ngarkesën e punës me optimizëm. Pikërisht kjo qasje profesionale dhe puna e vazhdueshme kanë ndikuar ndjeshëm në përmirësimin e gjendjes së tij. Tani, synimi është që Zhegrova të jetë në gjendje të përballojë ritmin e tre ndeshjeve në javë.

Turizmi i blerjeve mbetet i fortë pavarësisht kufizimeve doganore

Edhe pas uljes së kufirit për blerjet pa taksa nga 300 në 150 franga, turizmi i blerjeve jashtë Zvicrës vazhdon të rritet. Një vit pas hyrjes në fuqi të masës, konsumatorët zviceranë vijojnë të blejnë në supermarketet e vendeve fqinje, kryesisht në Francë, duke ndikuar negativisht në tregtinë vendase.

Sipas një studimi të Universitetit të St. Gallen, blerjet ndërkufitare janë rritur me 10% që nga viti 2022. Po ashtu, Zyra Federale e Doganave raporton një rritje të ndjeshme të deklarimeve përmes aplikacionit QuickZoll, duke gjeneruar 6 milionë franga të ardhura këtë vit, transmeton albinfo.ch.

Megjithatë, bizneset zvicerane shprehin shqetësim për humbjen e klientëve dhe dobësimin e qendrave urbane, ndërsa shoqatat tregtare po shqyrtojnë masa të reja për të frenuar këtë trend.

Uber mbërrin në kantonin Jura, shoferët e taksive janë të shqetësuar

Shoferët e taksive në kantonin Jura shprehin shqetësim për të ardhmen e tyre pas hyrjes së Uber-it në këtë rajon. Zgjerimi i platformës ka ngjallur reagime të shumta nga rrethet profesionale, sindikatat dhe politika.

Tashmë është e mundur të porositet një udhëtim me Uber edhe në kantonin Jura, ashtu si në pjesën tjetër të Zvicrës. Ky zhvillim ka shkaktuar kritika dhe shqetësime, veçanërisht nga shoferët e taksive lokale.

“Ne tashmë mezi po ia dalim. Nëse përveç kësaj kemi edhe një konkurrent tjetër që bën çfarë të dojë, atëherë më mirë ta mbyllim fare,” deklaroi një shofer taksie nga Jura në emisionin e mëngjesit të RTS.

Shqetësimi është i dukshëm edhe te profesionistë të tjerë të fushës. “Nëse duan të na zhdukin, le të na e thonë hapur. Do të përpiqemi të bëjmë diçka tjetër… ndoshta të gjithë do të përfundojmë në punë sociale,” u shpreh një tjetër shofer, duke theksuar frikën “për të ardhmen e të gjitha taksive në Jura”.

Në Delémont dhe Porrentruy ka vetëm shtatë koncesione zyrtare për rreth 80 mijë banorë. Sipas shoferëve, ekziston rreziku real që shumë prej tyre të humbasin vendet e punës.

Respektimi i ligjit të punës

Këto shqetësime janë përkrahur edhe nga sindikatat Syna dhe Unia, të cilat kërkojnë që shteti të garantojë respektimin e të drejtave të punës për shoferët. Këto përfshijnë detyrimin për kontrata të shkruara pune, respektimin strikt të pagës minimale në kantonin Jura, si dhe kontrollin e orarit të punës dhe pushimeve.

Edhe në planin politik ka reagime. Deputetja socialiste Jelica Aubry-Janketic ka paraqitur një mocion që kërkon përshtatjen e kornizës ligjore. “Në kantone të tjera, këto kompani janë shoqëruar herë pas here me probleme sociale ose konkurrencë të pandershme,” thekson ajo.

Disa shoferë taksie kanë vendosur të kërkojnë zyrtarisht ndërhyrjen e shtetit për të rregulluar situatën e krijuar nga ardhja e Uber-it në kantonin Jura dhe tashmë kanë vendosur të formojnë një grup përfaqësues.

Rritje e kërkesës, sipas Uber-it

Nga ana e saj, kompania Uber deklaron se ky zgjerim vjen si përgjigje ndaj një “kërkese vazhdimisht në rritje” dhe se përfaqëson “një mundësi të rëndësishme ekonomike shtesë për shoferët e taksive që operojnë në kantonin Jura”.

Platforma amerikane bën të ditur se ka vërejtur “një rritje të qartë të kërkesës për shërbimet tona” në Zvicër deri në vitin 2025 dhe se këtë vit ka zgjeruar praninë e saj nga pesëmbëdhjetë në njëzet e gjashtë kantone.

Ulet çmimi i ngrohjes në Prishtinë dhe Gjakovë

Zyra e Rregullatorit për Energji (ZRRE) e Kosovës ka vendosur ta ulë çmimin e ngrohjes nga ndërmarrjet publike për konsumatorët në Prishtinë dhe Gjakovë.

Rregullatori i energjisë bëri të ditur për Radion Evropa e Lirë se e ka ulur për 3.8 për qind çmimin e ngrohjes me matje për konsumatorët e Termokosit në kryeqytet, ndërsa për 5 për qind për ata në Gjakovë.

ZRRE-ja e miratoi vendimin për këtë ulje gjatë një mbledhjeje të martën, transmeton albinfo.ch.

Çmimi i deritanishëm për ngrohjen me matje ishte 76 centë për kilovat në muaj, i vendosur vitin e kaluar.

Me çmimin e ri, tani konsumatorët në Prishtinë do të paguajnë 73 centë për kilovat në muaj, ndërsa ata në Gjakovë 72 centë.

Termokos ka rreth 25.000 konsumatorë në kryeqytetin me 227.154 banorë. Sezoni i ngrohjes nga Termokos-i zakonisht nis më 15 tetor dhe vazhdon deri më 15 prill.

Vitin e kaluar, qytetarë të Prishtinës kishin shprehur pakënaqësi me çmimin e ngrohjes, duke e ankuar për faturat e tyre mujore.

Kjo ndodhi pas ndryshimit të mënyrës së faturimit atë vit nga ndërmarrja publike Termokos. Disa nga ankuesit dyshonin se matja e konsumit nuk ishte bërë siç duhet.

Termokos përcaktonte faturimin bazuar në sipërfaqen e hapësirave të banesave apo shtëpive, me një çmim prej 76 centësh për metër katror.

Por, nga viti i kaluar, ajo filloi ta bëjë faturimin bazuar në matës të shkallës së shfrytëzimit të ngrohjes.

Vendimi për uljen e çmimit të ngrohjes vjen në një kohë kur një pjesë e madhe e qytetarëve ngrohen me rrymë, gjë që ka shkaktuar mbingarkesë të madhe në rrjetin energjetik të vendit.

Kompania Kosovare për Shpërndarjen e Energjisë (KEDS) u ka bërë thirrje vazhdimisht qytetarëve për përdorim “të përgjegjshëm” të rrymës, duke u ankuar në mbingarkesë.

Ndërkohë, qytetarët dhe bizneset janë ankuar për ndërprerje të rrymës këtë muaj. Në ditët e fundit, ndërprerje ka pasur nëpër shumë qytete, si në Rahovec, Prizren, Lipjan, Gjilani, Suharekë, Viti e Prizren.

Kosova arrin ta prodhojë 94 për qind të energjisë – apo rreth 800 megavat në orë – përmes djegies së thëngjillit, ndërsa sasinë tjetër e siguron nga burimet e ripërtërishme: hidrocentralet, panelet diellore dhe turbinat e erës.

Por, në kohë ngarkesash të mëdha si fundvitit, ajo detyrohet të importojë rrymë në vlerë miliona kryesisht nga vendet fqinje.

Në fillim të këtij viti, ZRRE e rriti çmimin e rrymës dhe tani konsumatorët që shpenzojnë deri në 800 kilovatë brenda një muaji do të paguajnë 9.05 centë për kilovat. Ndërsa për ata që shpenzojnë më shumë se 800 kilovatë, kilovati do të kushtojë 15.43 centë.

Gjatë periudhës nga 1 prilli deri më 30 shtator nga ora 23:00 deri në 08:00 të mëngjesit, çmimi për kilovat është 3.88 për ata që shpenzojnë deri në 800 kilovatë. Ndërkaq, ata që shpenzojnë më shumë se 800 kilovatë do të paguajnë 7.28 centë për kilovat.

Shqipëri: Rritet paga për mjekët

Kryeministri shqiptar Edi Rama tha se ka vijuar rritja e pagave të punonjësve të shëndetësisë dhe është marrë një vendim i ri për të filluar edhe njohjen e vjetërsisë në punë të mjekëve dhe infermierëve gjë që do të rrisë edhe shpërblimet e tyre sipas vjetërsisë në punë.

Gjatë konferencës së fundvitit me gazetarët, kryeministri shqiptar u shpreh se paga mesatare për mjekët do të rritet me 135 euro të tjera në muaj”, ndërsa u ndal edhe te kantieret e ndërtimit në shëndetësi në të gjithë vendin, transmeton albinfo.ch.

“Kantieri i shëndetësisë është aktiv në katër anët e territorit. Ka përfunduar dhe po kolaudohet ndërtimi i godinës së re të maternitetit “Mbretëresha Geraldinë”, është rindërtuar spitali i Kavajës, është rindërtuar spitali rajonal i Lezhës, i kardiologjisë në QSUT, është rindërtuar spitali i Psikiatrisë së fëmijëve në QSUT,  është rindërtuar spitali ditor i Peqinit, është rindërtuar shtëpia e të moshuarve në Libohovë”, vijoi Rama.

“Ndërkohë që janë në proces godina multifunksionale e parkimit dhe struktura akomoduese në QSUT që mbyllet në shtatorin e ardhshëm dhe do të  transformojë të gjithë jetën e brendshme të QSUT-së, duke hequr të tëra makinat nga territori i QSUT-së, territoriI cili do të bëhet një park i madh dhe i bukur që do të jetë një rritje e cilësisë së shërbimit për pacientët, ndërkohë që të gjithë automjetet përveç autoambulancave do të kenë vendin e tyre në këtë parkim të madh multifunksional”, pohoi Rama.

Rama tha se ka filluar rindërtimi i spitalit të djegie plastikës në Tiranë, ndërtimi i godinës së laboratorëve të ISHP-së, ndërtimi i qendrës back up në Vlorë, ndërtimi i disa godinave të reja në Elbasan, ndërtimi i disa pavionëve në spitalin rajonal të Beratit, ndërtimi i shërbimit të patologjisë në spitalin e Vlorës, rindërtimi i dy materniteteve në Shkodër dhe në Fier, rindërtimi i godinave qendrore të spitaleve të Lushnjes, Pogradecit, Gjirokastrës etj.

Kreu i Ekzekutivit u ndal edhe te lista e pajisjeve të reja në shëndetësisë, ndërsa nënvizoi se gjithë këto investime mbështesin përmirësimin domethënës të kushteve të punës së mjekëve dhe infermierëve.

“Më vjen shumë mirë që më në fund po lexojmë një rënie kuptimplotë të tendencës së ikjes së mjekëve dhe të zgjedhjes së parë vajtjen jashtë shtetit. Tendenca ka filluar të kthejë dhe kjo është shumë pozitive”, pohoi Rama.

Rama: Shqipëria do të nisë prodhimin e mjeteve të blinduara dhe dronëve luftarakë

Kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama, ka thënë se Shqipëria do të nisë prodhimin e mjeteve të blinduara dhe dronëve luftarakë.

Në konferencën e fundvitit, Rama ka thënë se Shqipëria synon të arrijë mesataren e shteteve të NATO-s sa i përket mbështetjes financiare, transmeton albinfo.ch.

Rama ka thënë sivjet Shqipëria është pajisur me sistem raketor Javelin, me tri anije patrulluese nga Italia dhe radarët e vëzhgimit ajror si bashkëpunim nga Franca.

“Ajo që mbetet ambicia kryesore, Shqipëria si vend prodhues kapacitetesh ushtarake që jo vetëm t’i përdorë këto kapacitete për nevojat e veta, por edhe të eksportojë kapacitete industriale ushtarake dhe prandaj ky vit është vit historik për ushtrinë tonë sepse janë hedhur themelet e industrisë së mbrojtjes ‘Made in Albania'”, ka thënë Rama.

Ai ka thënë se Shqipëria ka krijuar kompani shtetërore që ka nënshkruar partneritete me kompani vendase e të huaj për prodhim të municioneve. Te këto kontrata, sipas tij, hyjnë prodhimet e autoambulancave e mjete patrullimi policor.

“Do të prodhojmë dronët luftarakë dhe do të prodhojmë dhe sistemet anti-dronë dhe porositë e para janë kryer, ndërkohë që 6-mujorin e parë të 2026-tës do të shihni me siguri dhe produktet e para, ndërkohë që ne e vazhdojmë punën për të realizuar kontrata të tjera për industrinë detare dhe industrinë ajrore”, ka thënë Rama.

Rama ka deklaruar se Shqipëria sot është një nga vendet me kapacitetin më të lartë të mbrojtjes kibernetike.

Coop do të ofrojë zbritje më të vogla për ushqimet që janë afër skadencës

Sipas strategjisë së gjatë “Përdore në vend të mbeturinave”, rrjeti i supermarketeve ka ofruar një zbritje prej 50% për produktet ushqimore që i afrohen datës së skadimit.

Por që nga 6 janari, kjo marrëveshje do të bëhet më pak fitimprurëse: Coop do ta ulë çmimin e këtyre produkteve vetëm me 40%, përcjell albinfo.ch.

Megjithatë, shitësi me pakicë shpjegoi se klientët do të jenë në gjendje të përfitojnë nga oferta për më gjatë sepse zbritjet do të ofrohen më herët, dhe jo vetëm disa orë para mbylljes së dyqanit, siç ndodh aktualisht.

Presidentja e kryeministri me urim për Ditën e Veteranit të UÇK-së

Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani në Ditën e Veteranit ka deklaruar se veteranët e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës janë dëshmia se liria nuk dhurohet, por fitohet me guxim dhe sakrificë.

Ajo ka thënë se në Ditën e Veteranit të UÇK-së, përulen me respekt të thellë para burrave dhe grave që u ngritën kur liria ishte vetëm një ëndërr.

“Sot, në Ditën e Veteranëve të UÇK-së, përulemi me respekt të thellë para burrave dhe grave që u ngritën kur liria ishte vetëm një ëndërr. Ata u bënë mburojë e popullit, zë i atdheut dhe shpresë në kohën më të errët. Veteranët e UÇK-së janë dëshmia se liria nuk dhurohet, por fitohet me guxim dhe sakrificë. Rrugëtimi i tyre drejt lirisë u kurorëzua me dinjitet dhe fitore. Lavdi e përjetshme dëshmorëve të kombit. Nderim i përhershëm veteranëve të UÇK-së!”, shkruan ajo, transmeton albinfo.ch.

Kryeministri në Kosovë, Albin Kurti në Ditën e Veteranit ka thënë se veteranët me veprën dhe luftën e tyre kanë bërë historinë e çlirimit të Kosovës.

“Urime Dita e Veteranëve të gjithë luftëtarëve të lirisë, atyre që me armë në duar dhe me guxim në shpirt, vullnetin për çlirimin e Kosovës e jetësuan në realitet historik. Dita e Veteranëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, zuri vend në ditën e parafundit të vitit kalendarik, sepse në një ditë si kjo, më 30 dhjetor 1991, forcat policore serbe e kryen aksionin e parë ndaj familjes Jashari në Prekaz. Kishin kaluar vetëm tre javë prej kur Adem Jashari dhe gjysma e grupit të dytë të vullnetarëve që ishin stërvitur në Shqipëri, ishin kthyer nëpër shtëpitë e tyre. Të dekonspiruar ndërkohë, policia shkoi ta arrestonte komandantin e togut të dytë të atij grupi vullnetarësh, Adem Jasharin, atë kohë 36 vjeçar.

Por policia nuk e kishte parashikuar që do të haste në rezistencë të armatosur nga tre bijtë e Shaban Jasharit, Rifati, Hamza dhe Ademi, të cilëve iu bashkuan në luftime kushërinjë e bashkëfshatarë, si dhe miq, shokë e luftëtarë të tjerë të organizuar bashkë me ta. Gjatë ditës së hënë të 30 dhjetorit 1991, Prekazi u shndërrua në arenë të përballjeve të shumëfishta dhe presioneve mes policisë serbe dhe mbi 200 personave nga Prekazi e fshatrat përreth që u mobilizuan ta ndihmonin familjen Jashari. Dy persona u plagosën, 14 familje u bastisën, 50 persona u ndaluan gjithë ditën kurse 27 prej tyre u arrestuan, mes të cilëve edhe Shaban Jashari”, ka shkruar ai.

Veteranët e luftës çlirimtare, janë shokët bashkudhëtarë dhe luftëtarët dëshmitarë të dëshmorëve të rënë për lirinë e Kosovës. Ju lumtë pushka luftëtarë, ju zgjatë jeta veteranë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës! Me veprën dhe luftën tuaj, ju e keni bërë historinë e çlirimit të Kosovës, rrugë kjo në të cilën udhëtojnë të gjithë ata që angazhohen për shtetndërtimin e Republikës së Kosovës dhe faktorizimin e kombit tonë”, ka shkruar ai.

Çfarë do të ndodhë me çmimet e pronave në Zvicër në vitin 2026?

Nëse shpresoni të blini një shtëpi ose një apartament në vitin 2026, mund të dëshironi të dini se çfarë zhvillimesh të prisni në tregun e pronave në Zvicër në muajt në vijim.

Blerja e pronave banesore në Zvicër ka qenë gjithmonë një sfidë – nga çmimet shumë të larta deri te kërkesa që vazhdon të tejkalojë ofertën – dhe kjo situatë pritet të vazhdojë në vitin 2026.

Sipas platformës së pasurive të paluajtshme Houzy, këto janë sfidat kryesore me të cilat kërkuesit e pronave do të duhet të përballen në vitin 2026:

Në Zvicrën me popullsi të dendur, toka për ndërtim është e pakët dhe lirohet vetëm në mënyrë kufizuese.

Planet strikte të zonimit, procedurat e miratimit dhe kundërshtimet pengojnë aktivitetin e ndërtimit.

Rregulloret ndërlikojnë projektet e dendësimit dhe rindërtimit.

Po çmimet e pronave në vitin 2026?

Ato pritet të vazhdojnë trendin e tyre në rritje – me 4.5 përqind, sipas një studimi nga Banka Kantonale e Zurichut (ZKB).

Kjo rritje do të jetë për shkak të një tregu që mbetet shumë i ngushtë, zbuloi studimi.

Një tjetër parashikim, nga banka UBS, parashikon që çmimet e pasurive të patundshme në Zvicër të rriten me 3.5 përqind – më pak se ZKB, por prapëseprapë një rritje e konsiderueshme.

Dallimet gjeografike

Megjithatë, në përgjithësi – dhe për të gjitha arsyet e listuara më sipër – çmimet do të mbeten të larta në vitin 2026, megjithëse blerja e pronave banesore në disa rajone (kantone dhe/ose qytete) do të jetë më e përballueshme se në të tjerat.

Një tregues i mirë i çmimeve të pronave që mund të prisni në rajone të ndryshme është indeksi i fundit i publikuar nga platformat e pasurive të patundshme Immoscout24 dhe IAZI, raporton thelocal.

Ai tregon se shtëpitë janë veçanërisht të shtrenjta në Zvicrën Qendrore (+4.2 përqind). Rritja ishte më e moderuar në rajonin e madh të Cyrihut dhe rajonin e Liqenit të Gjenevës (+0.6 përqind secila). Çmimet e shtëpive të reklamuara ranë në Zvicrën Lindore (-0.3 përqind), por veçanërisht në Ticino (-4.2 përqind).

Sipas këtyre të dhënave, çmimet e reklamuara për apartamente u rritën më shumë në Cyrih (+0.7 përqind), e ndjekur nga Zvicra Veriperëndimore (+0.6 përqind).

Në të kundërt, ato ranë në Zvicrën Qendrore (-0.8 përqind), Zvicrën Lindore (-1 përqind) dhe Ticino (-1.5 përqind) – dhe ky trend ka të ngjarë të vazhdojë, transmeton albinfo.ch.

Po në lidhje me hipotekat?

Viti 2026 do të jetë një kohë e mirë për blerësit e hipotekave.

Kjo sepse në vlerësimin e saj në fillim të dhjetorit, Banka Kombëtare Zvicerane (SNB) e la të pandryshuar normën bazë të interesit në 0 përqind; sipas parashikimit të UBS, ajo do të mbetet në këtë nivel edhe në vitin 2026.

Kjo do të thotë që interesi për hipotekat do të jetë mjaft i ulët, megjithëse norma e saktë do të varet nga situata financiare e individit (paga dhe pasuritë e tjera), si dhe nga kohëzgjatja – dhe lloji – i hipotekës.

UBS theksoi se, “për sa kohë që SNB e lë normën bazë të interesit në 0 përqind, niveli i përgjithshëm i normës së interesit ka të ngjarë të mbetet i ulët në planin afatgjatë”.

Ndalohen fishekzjarrët për Vitin e Ri në disa zona turistike të Valais

Për shkak të thatësirës së theksuar dhe rrezikut nga zjarret, disa komuna në kantonin e Valais, në Zvicër, kanë vendosur ndalim të zjarreve dhe fishekzjarreve për natën e Vitit të Ri. Vendimi u mor pas një zjarri të vogël që shpërtheu në zonën e skive Bellwald, dyshohet si pasojë e një cigareje të hedhur nga teleferiku.

Autoritetet lokale theksojnë se mungesa e borës dhe reshjeve e ka bërë terrenin jashtëzakonisht të thatë, veçanërisht në Valais-in e Epërm. Përveç Bellwald-it, ndalimi vlen edhe në komunat Binn, Ernen, Fiesch, Fieschertal, Lax, si dhe në disa zona të tjera turistike. Komuna të tjera kanë rekomanduar shmangien e fishekzjarreve.

Në nivel kantonal nuk është shpallur ndalim i përgjithshëm, pasi kushtet ndryshojnë nga një rajon në tjetrin. Autoritetet u bëjnë thirrje banorëve dhe turistëve të tregojnë përgjegjësi, duke paralajmëruar se situata aktuale paraqet rrezik real për zjarre pyjore.