Archives

Gjermania me thirrje për krijimin e institucioneve: Çdo vonesë rrezikon investimet dhe ekonominë

Posted on by Drin Reçica

Zëvendësambasadori i Gjermanisë në Kosovë, Christian Böttcher, ka kritikuar politikën në vend dhe ka theksuar rëndësinë e respektimit të Kushtetutës si dhe përgjegjësinë e përfaqësuesve politikë për të garantuar funksionimin normal të shtetit, përcjell albinfo.ch.

Ai ka vënë theksin mbi nevojën që parlamenti të formojë një qeveri të qëndrueshme, duke paralajmëruar se çdo vonesë mund të ndikojë negativisht në interesin e investitorëve dhe në mirëqenien e qytetarëve.

Böttcher ka theksuar se është përgjegjësi e partive politike dhe e deputetëve të parlamentit të përmbushin pritjet e qytetarëve dhe të konstituojnë kuvendin në përputhje me Kushtetutën.

“Dua të them diçka kritike për politikën këtu. Pra, është përgjegjësi e partive politike dhe e anëtarëve të parlamentit që të përmbushin pritjet e qytetarëve. Është përgjegjësi e anëtarëve të parlamentit që ta konstituojnë Kuvendin në përputhje me kushtetutën dhe të formojnë e zgjedhin një qeveri që ta drejtojë vendin. Dhe nëse Kuvendi konstaton se rruga më e mirë përpara janë zgjedhjet e parakohshme, atëherë le të jetë ashtu”, tha ai, raporton EO.

Ai ka paralajmëruar se çdo vonesë në formimin e qeverisë dhe avancimin e tranzicionit energjetik rrezikon interesin e investitorëve dhe sjell humbje të drejtpërdrejta ekonomike.

“Çdo ditë vonese në formimin e qeverisë dhe në avancimin e tranzicionit energjetik, Kosova rrezikon të humbasë interesin e investitorëve. Dhe kjo nënkupton humbje reale në para, në vende pune dhe në mirëqenie të ardhshme”, ka shtuar Böttcher.

Ai këto deklarata i bëri gjatë organizimit dyditor të Kosova Energy Forum dhe Green Business Expo 2025, ngjarje kjo që synon të ofrojë një platformë për diskutime mbi tranzicionin energjetik, liberalizimin e tregut të energjisë dhe sfidat për tërheqjen e investimeve në sektorin e energjisë së pastër dhe bizneset e qëndrueshme.

Britania i bën thirrje Serbisë për sjelljen e autorëve të sulmit në Banjskë

Posted on by Drin Reçica

Ambasada e Britanisë së Madhe në Kosovë ka bërë thirrje autoriteteve serbe që të kapin dhe të sjellin para drejtësisë autorët e sulmit terrorist në Banjskë më 24 shtator 2023, ku u vra rreshteri i Policisë së Kosovës, Afrim Bunjaku, përcjell albinfo.ch.

“Autorët, përfshirë Milan Radojçiqin, ende nuk janë kapur dhe nuk janë sjellë para drejtësisë. Ne i bëjmë sërish thirrje autoriteteve serbe që të veprojnë sa më shpejt të jetë e mundur,” thuhet në deklaratën e Ambasadës.

Sot shënohet dyvjetori i sulmit. Ambasada ka vlerësuar lartë Policinë e Kosovës për profesionalizmin dhe trimërinë e treguar gjatë rivendosjes së rendit, si dhe prokurorët për përgatitjen e aktakuzës.

Kos: Me Kosovën jemi më pak të angazhuar muajt e fundit, po presim qeverinë e re

Posted on by Drin Reçica

Komisionarja për Zgjerim e Bashkimit Evropian, Marta Kos, tha se Brukseli po pret formimin e një qeverie të re në Prishtinë në mënyrë që të angazhohet më shumë me Kosovën sa i përket dialogut për normalizim të raporteve me Serbinë, përcjell albinfo.ch.

Në një intervistë për Shërbimin e Ballkanit të Radios Evropa e Lirë, Kos përsëriti qëndrimin e bllokut evropian se normalizimi i raporteve është kusht për Kosovën dhe Serbinë në rrugën e tyre drejt anëtarësimit në Bashkimin Evropian.

“Dhe ne po punojmë për këtë, në veçanti edhe me përfaqësuesen tonë të lartë, Kaja Kallas. Ne jemi vazhdimisht të angazhuar me Serbinë për këtë çështje, ndërsa me Kosovën më pak muajt e fundit, sepse jemi ende në pritje të formimit të një qeverie të re. Por, kjo mbetet një nga prioritetet në gjithë procesin e gjashtëshes së Ballkanit Perëndimor”, tha Kos në intervistën dhënë në Sarajevë.

Kosova dhe Serbia zhvillojnë dialog nën ndërmjetësimin e Brukselit që nga viti 2011. Procesi fillimisht nisi në nivel teknik dhe më pas palët u angazhuan edhe në dialog në nivelin politik.

Gjatë procesit palët kanë arritur një sërë marrëveshjesh, por jo të gjitha janë zbatuar në terren.

Që nga zgjedhjet e mbajtura në shkurt, Kosova ende nuk ka formuar një ekzekutiv të ri. Edhe gjatë kësaj periudhe, kur Kosova po udhëhiqet nga një Qeveri në detyrë, në Bruksel janë mbajtur runde bisedimesh në nivel të kryenegociatorëve. I fundit u mbajt më 11 shtator – takim që nuk prodhoi asnjë rezultat.

Për dallim nga takimet mes kryenegociatorëve, Kosova dhe Serbia nuk kanë zhvilluar dialog në nivel politik që nga shtatori i vitit 2023. Rundi i fundit i dialogut politik u zhvillua vetëm disa ditë para sulmit të armatosur në Banjskë të Zveçanit, kur u vra një polic i Kosovës.

Kosova fajëson Serbinë për sulmin, por Beogradi mohon se ka gisht në të.

Përfaqësuesja e lartë e BE-së, Kaja Kallas, pasi mori detyrën në krye të diplomacisë evropian në fillim të këtij viti, i tha Radios Evropa e Lirë se procesi i dialogut ka ngecur dhe se BE-ja po shqyrton mjete të tjera për normalizim.

Më pas, ajo deklaroi se Brukseli është duke i analizuar gabimet e bëra në këtë proces.

Ndryshe, zyrtarja e lartë evropiane, Marta Kos po qëndron në Bosnjë e Hercegovinë, në një vizitë treditore, ku është takuar me përfaqësues të institucioneve të Bosnje e Hercegovinës, organizatave joqeveritare dhe me të rinj.

Gjatë intervistës për REL-in, Kos foli edhe për situatën në entitetin e Republikës Sërpska në Bosnje e Hercegovinë, pasi paraprakisht tha se nuk ka arsye pse të takohet me Millorad Dodikun, të cilit i është marrë mandati i presidentit të entitetit nga autoritetet zgjedhore të Bosnjës. Megjithatë, ai ende paraqitet si udhëheqës i Republikës Sërpska.

“Na duhet Republika Sërpska në mënyrë që të mund të ecim përpara me të gjithë Bosnje e Hercegovinën. Kjo ka qenë e mundur në të kaluarën dhe besoj se do të jetë e mundur edhe në të ardhmen”, tha Kos, duke shtuar se Republika Sërpska është më shumë sesa politikanët e saj dhe se popullata meriton një të ardhme më të mirë. /REL

Zyrtari i DASH-it: Kurti shkeli “vijën e kuqe” me përpjekjen për bllokim të Listës Serbe

Posted on by Drin Reçica

Një zyrtar i lartë i Departamentit të Shtetit në Washington ëahtë shprehur se veprimet e qeverisë së kryeministrit në detyrë, Albin Kurti, kanë çuar në pezullimin e Dialogut të planifikuar strategjik me Shtetet e Bashkuara, përcjell albinfo.ch.

Sipas tij, vendimi u motivua nga “kalimi i vijës së kuqe”, mes tjerash përmes përpjekjeve për të penguar pjesëmarrjen e Listës Serbe në zgjedhje.

“Gjëja e vetme që do ta theksoja veçanërisht, që për ne ishte më shqetësuese, ishin përpjekjet konkrete për t’ua pamundësuar qytetarëve të Kosovës, dhe në këtë rast serbëve të Kosovës, që të zgjedhin përfaqësuesit e tyre, si në kuptimin e gjerë ashtu edhe në pozitat udhëheqëse në institucione.” – citohet të ketë thënë zyrtari.

Zyrtari i ka thënë mediumit se nuk është një incident i izoluar, por vazhdimësi e disa hapave që, kanë thelluar përçarjet dhe kanë shtuar pasigurinë.

“Ka një varg veprimesh më gjerësisht, lidhur me veriun, që mendojmë se do të ishin destabilizuese dhe për të cilat kemi ngritur shqetësime. Por, mendoj se gjëja kryesore që duam të theksojmë janë veprimet që do t’ua mohonin qytetarëve të Kosovës të drejtën për të zgjedhur përfaqësuesit e tyre”, ka thënë zyrtari i lartë amerikan”, citohet të ketë pohuar ai më tej.

Ai ka kujtuar se Shtetet e Bashkuara kishin paralajmëruar për pasoja nëse qasja e qeverisë Kurti 2 nuk do të ndalej.

“Ne ishim të qartë, gjithashtu, se do të kishte pasoja nëse kjo do të vazhdonte. Dhe në një moment e ndiem se nuk mund të prisnim më gjatë dhe se duhej të mbronim interesat tona”, ka thënë ai.

Rreth dy javë më parë, ambasada e ShBA-së, në një deklaratë të sapo kumtuar, njofton për pezullimin në kohë të pacaktuar të Dialogut Strategjik me ShBA-në.

“Shtetet e Bashkuara e kanë pezulluar për kohë të pacaktuar Dialogun e tyre të planifikuar Strategjik me Kosovën për shkak të shqetësimit rreth veprimeve të qeverisë në detyrë, të cilat i kanë rritur tensionet dhe jostabilitetin, duke e kufizuar aftësinë e Shteteve të Bashkuara për të punuar në mënyrë produktive me Kosovën për prioritetet e përbashkëta” – thuhet në komunikatën e Ambasadës Amerikane.

“Ne mbetemi të përkushtuar ndaj avancimit të interesave të përbashkëta të ndara nga Shtetet e Bashkuara dhe populli i Kosovës” – thuhet në deklaratë.

SHBA thotë se veprimet dhe deklaratat e fundit nga kryeministri në detyrë Albin Kurti, kanë paraqitur sfida ndaj progresit të bërë ndër shumë vite.

“Marrëdhënia jonë me Kosovën është e mbështetur në një qëllim të përbashkët: fuqizimi i paqes dhe stabilitetit si një bazë për mirëqenie të përbashkët ekonomike. Fatkeqësisht, veprimet dhe deklaratat e fundit nga kryeministri në detyrë Kurti kanë paraqitur sfida ndaj progresit të bërë ndër shumë vite”./koha.net

Trumpi: Kievi mund ta rifitojë të gjithë Ukrainën nga Rusia

Posted on by Drin Reçica

Presidenti i ShBA-së, Donald Trump, ka thënë se Kievi mund ta “rifitojë të gjithë Ukrainën në formën e saj origjinale”, duke shënuar një ndryshim të madh në qëndrimin e tij ndaj luftës me Rusinë, përcjell albinfo.ch.

Në një postim në platformën e tij “Truth Social”, ai tha se Ukraina mund të rifitojë “kufijtë origjinalë nga ku filloi kjo luftë” me mbështetjen e Evropës dhe NATO-s, për shkak të presioneve mbi ekonominë e Rusisë, raporton BBC.

Komentet e tij erdhën pas bisedimeve me Presidentin ukrainas Volodymyr Zelensky, të mbajtura pasi Trump iu drejtua Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së në Nju Jork të martën.

Trump ka shprehur vazhdimisht dëshirën e tij për t’i dhënë fund luftës, por më parë ka paralajmëruar se procesi ka të ngjarë të përfshijë heqjen dorë nga Ukraina nga një pjesë e territorit, një rezultat që Zelensky e ka refuzuar vazhdimisht.

Në postimin e tij, Trump shtoi se Ukraina mund “të shkojë edhe më tej se kaq”, por nuk specifikoi se për çfarë po i referohej.

Ai gjithashtu nuk bëri asnjë referencë për Krimenë, e cila u pushtua dhe u aneksua nga Rusia në vitin 2014. Rusia nisi pushtimin e saj të plotë të Ukrainës në vitin 2022.

Trump tha se qëndrimi i tij kishte ndryshuar “pasi u njoh dhe e kuptoi plotësisht situatën ushtarake dhe ekonomike Ukrainë/Rusi”.

“Putini dhe Rusia janë në vështirësi të mëdha ekonomike dhe kjo është koha që Ukraina të veprojë”, shtoi ai, duke e etiketuar Rusinë si një “tigër letre”.

Zelensky përshëndeti “ndryshimin e madh” në qëndrimin e Trumpit dhe, duke folur me gazetarët në ndërtesën e OKB-së, tha se e kuptonte që ShBA-ja ishte e gatshme t’i jepte Ukrainës garanci sigurie “pasi të mbaronte lufta”.

I pyetur se si do të dukej kjo, ai shtoi: “Nuk dua të gënjej, nuk kemi detaje specifike”, por hapi rrugën për mundësinë e më shumë armëve, mbrojtjes ajrore dhe dronëve.

Prodhuesit e duhanit duan të ruajnë shitjen e lirë të cigareve elektronike të vogla

Posted on by Alb

Shumë kantone në Zvicër duan të ndalojnë cigaret elektronike të vogla, njëpërdorimshe; kompanitë e duhanit me seli në Zvicër po rrisin përpjekjet për ta parandaluar këtë. Disa ankesa janë duke u shqyrtuar nga Gjykata Federale kundër vendimeve të marrë në gusht nga kantonet Jura, Valais dhe Gjenevë.

Të rinjtë preferojnë cigaret elektronike të vogla me shije lici, marshmallow ose boronicë. Ky model përmban 1.7% nikotinë.

Një ankesë e re sapo është depozituar në Gjenevë nga Swiss Tobacco, raporton RTS. Multinacionaleja Philip Morris qëndron pas ankesës në Valais.

Prodhuesit e nikotinës besojnë se nuk ekziston bazë ligjore për ndalimin e cigareve elektronike të vogla, të cilën e konsiderojnë të tepruar: sipas tyre, kantonet nuk duhet të kenë këto kompetenca.

“Ata nuk kanë autoritetin për të ndaluar një produkt. Duke vepruar kështu, ata shmangin ligjin më të lartë, ligjin federal,” tha Julian Pidoux, zëdhënës i Philip Morris, për Forum.

Duke depozituar ankesën, kompania e tij kërkon “një përgjigje mbi meritën e çështjes,” shtoi ai, transmeton albinfo.ch.

Kur u pyet nëse kjo lëvizje ka të bëjë më shumë me shmangien e një humbjeje të madhe financiare, ai shmang përgjigjen: “Këto produkte luajnë një rol në qasjen e përgjithshme për reduktimin e dëmit – të cilën Philip Morris e ka ndjekur – duke ndihmuar duhanpirësit, nëse nuk e lënë duhanin, të kalojnë nga cigaret te produktet pa tym.”

Si alternativë ndaj cigareve tradicionale, në treg ka cigare elektronike, duhan të ngrohur dhe qese nikotine.

“Të lehta për t’u përdorur”

Në vend të cigareve elektronike të vogla njëpërdorimshe, prodhuesit e duhanit mund të promovojnë cigaret elektronike të rikarikueshme: “Sigurisht, mund të zgjidhni një model tjetër, por cigaret elektronike njëpërdorimshe janë të lehta për t’u përdorur, me pak pengesa. Për një duhanpirës, kjo është një kalim shumë më i thjeshtë te produktet pa tym,” thotë Julian Pidoux.

Megjithatë, me cigaret elektronike të vogla nuk bëhet vetëm fjalë për konvertimin e duhanpirësve në produkte pa duhan, por edhe për të tërhequr përdorues të rinj me doza shumë të larta nikotine. Nuk duhet harruar as problemi real i baterive të njëpërdorimshe.

Ndalimi është rruga më e lehtë

Për më tepër, pa ndalim, është e vështirë të parandalohet qasja e lehtë e të rinjve tek cigaret elektronike të vogla: “Ne e ndajmë këtë shqetësim që këto produkte mund të përfundojnë në duar të gabuara. Bëjmë gjithçka që të mos ndodhë. Por sot, nuk ka asnjë boshllëk ligjor,” thekson zëdhënësi i Philip Morris.

“Që një vit, ekziston ndalim i shitjes dhe shpërndarjes së produkteve të duhanit dhe nikotinës për të miturit. Tani mungon vetëm zbatimi i këtij ligji.” Ai shtoi se ndalimi “është rruga më e lehtë.”

Ai insiston: “Sot duhet të shohim efektet e ligjit të ri federal dhe kantonet kanë mjete në dispozicion – si blerjet testuese dhe sanksionet (…) Duke ndaluar, ne po zhvendosim problemet diku tjetër.”

Zgjidhje për problemin ekologjik?

Cigaret elektronike të vogla paraqesin gjithashtu një problem të madh mjedisor për shkak të natyrës së tyre njëpërdorimshe. Bateritë që përmbajnë shpesh hidhen në plehra të zakonshme.

“Mund të flas vetëm për Philip Morris: sa i përket produkteve tona, konsumatorët e rritur kanë mundësinë t’i kthejnë ato në qese speciale përmes postës. I vendosin në kuti, dhe më pas trajtohen nga partneri, Fondacioni SENS, që të bëhet riciklimi.”

Julian Pidoux thotë se kjo zgjidhje po adoptohet gjithnjë e më shumë nga klientët e produkteve të multinacionales amerikane.

 

Rritja e premiumeve të sigurimeve shëndetësore: A do të shtrenjtohen medikamentet?

Posted on by Alb

Këshilli Federal ka konfirmuar se premiumet e sigurimeve shëndetësore në Zvicër do të rriten edhe vitin e ardhshëm, me një mesatare rritjeje prej 4.4%. Për familjet e zakonshme kjo përkthehet në shpenzime më të larta, por Ministrja e Shëndetësisë, Elisabeth Baume-Schneider, thekson se çmimet e barnave nuk do të ndikojnë tek pagesat e sigurimeve nga qytetarët.

Industria farmaceutike kërkon çmime më të larta për shkak të presionit nga SHBA-të, por Ministrja sqaron se çdo rritje çmimi nuk do të përkthehet në kosto më të larta për qytetarët që paguajnë premiumet. Përveç kësaj, për të lehtësuar barrën financiare, kantonet do të ofrojnë më shumë mundësi për ulje premiumesh.

Sipas Ministres Baume-Schneider, ka gjithashtu mundësi për kursime duke reduktuar shërbime të dyfishta dhe duke menaxhuar më mirë trajtimet mjekësore, pa komprometuar cilësinë e kujdesit shëndetësor.

Trump shpërthen kundër Kombeve të Bashkuara dhe Evropës në OKB, përmend edhe Zvicrën

Posted on by Alb

Presidenti amerikan Donald Trump lëshoi një varg kritikash dhe kërcënimesh të martën para Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së në Nju Jork, duke sulmuar vendet që mbështesin emigracionin dhe tranzicionin energjetik, ndërsa konfirmoi mbështetjen e tij të pakushtëzuar për Izraelin.

Në vitin 2018, fjalimi krenar i Trump-it shkaktoi të qeshura mes delegatëve të huaj të mbledhur në OKB. Këtë herë, 79-vjeçari miliarder foli mes një heshtjeje pothuajse të plotë, duke e lavdëruar veten për një “epokë të artë” në Amerikë, duke numëruar sukseset ekonomike dhe duke pretenduar se ka përfunduar “shtatë luftëra” – një listë e çrregullt konfliktesh, disa prej të cilave kishin mbaruar prej kohësh, transmeton albinfo.ch.

Që nga rikthimi i tij në pushtet, shumica e liderëve perëndimorë nuk po e marrin më me humor. Trump ka nisur një ofensivë proteksioniste, ka vënë në pikëpyetje aleancat tradicionale amerikane dhe ka shkurtuar ndihmat ndërkombëtare.

Kritika ndaj OKB-së

Trump akuzoi Kombet e Bashkuara se nuk e kanë ndihmuar në nismat e tij për paqe, duke bërë edhe batuta tallëse:

“Dy gjërat që mora nga Kombet e Bashkuara ishin një shkallë lëvizëse e prishur dhe një teleprompter i prishur,” – tha ai, duke iu referuar problemeve teknike gjatë fjalimit.

Ai gjithashtu akuzoi OKB-në për “financimin e një sulmi kundër vendeve perëndimore dhe kufijve të tyre”, duke iu referuar ndihmës financiare për emigrantët. Presidenti amerikan, i cili ka nisur një operacion të gjerë për dëbimin e emigrantëve të paligjshëm, u tha vendeve evropiane që nuk veprojnë njësoj se do të shkojnë “në ferr”.

Sulmi ndaj Evropës dhe klimës

Trump akuzoi Evropën për politikat e tranzicionit energjetik, duke e quajtur ndryshimin klimatik “mashtrimin më të madh në histori”.

Kjo ide globaliste që u kërkon vendeve të industrializuara të dëmtojnë vetveten dhe të prishin shoqëritë e tyre duhet të refuzohet,” – shtoi ai.

Në fjalimin e tij, Trump tha gjithashtu se njohja e një shteti palestinez do të ishte një “shpërblim” për “mizoritë” e Hamasit.

Takime dypalëshe

Në Nju Jork, Trump do të zhvillojë bisedime me presidentin ukrainas Volodymyr Zelensky dhe atë argjentinas Javier Milei, si dhe një takim me liderë nga disa vende myslimane – Katar, Arabinë Saudite, Indonezi, Turqi, Pakistan, Egjipt, Emiratet e Bashkuara Arabe dhe Jordani.

Ndërkohë, Këshilli i Sigurimit i OKB-së do të diskutojë të martën për luftën në Rripin e Gazës, por Izraeli nuk do të marrë pjesë, duke protestuar se mbledhja po mbahet gjatë Vitit të Ri hebre.

Trump njoftoi gjithashtu se javën e ardhshme do të takohet me presidentin brazilian Luiz Inacio Lula da Silva, të cilin e akuzon për persekutimin e paraardhësit të tij Jair Bolsonaro.

“Zvicra e bukur” dhe emigracioni

Duke folur për emigracionin, Trump përmendi edhe Zvicrën, duke thënë se as ajo nuk është imune ndaj emigracionit të paligjshëm.

“Shumë vende po shkatërrohen nga emigracioni i paligjshëm, përfshirë Zvicrën e bukur, ku 72% e të burgosurve janë të huaj,” – deklaroi ai.

Sipas të dhënave të Zyrës Federale të Statistikave, në janar 2025, 72.5% e të burgosurve në Zvicër nuk kishin pasaportë zvicerane.

Trump shtoi se edhe “revolucioni i gjelbër” po e çon Evropën drejt shkatërrimit, duke përsëritur se ndryshimi klimatik është “mashtrimi më i madh kundër njerëzimit”.

 

Referendumi i 28 shtatorit në Zvicër shumë i rëndësishëm për pronarët e shtëpive

Posted on by BR

Më 28 shtator, qytetarët zviceranë do të votojnë për një amendament kushtetues që do t’u lejonte kantoneve të vendosnin një taksë të veçantë mbi pronën për shtëpitë e dyta të banuara kryesisht nga pronarët.

Megjithatë, ky votim nuk ka të bëjë vetëm me shtëpitë e dyta, por është edhe çelësi për heqjen e vlerës së qirasë së imputuar, një tipar i hershëm dhe shpesh i diskutueshëm i sistemit tatimor zviceran.

Parlamenti zviceran i ka lidhur ligjërisht dy reformat: vlera e qirasë së imputuar mund të hiqet vetëm nëse miratohet amendamenti kushtetues.

Rezultati i këtij votimi do të ketë pasoja të gjera për pronarët e shtëpive, shkruan Scan, transmeton albinfo.ch.

Vlera e qirasë së imputuar i referohet një të ardhure imagjinare që u atribuohet pronarëve të shtëpive që jetojnë në pronën e tyre. Arsyetimi është se ata që zotërojnë shtëpinë e tyre përfitojnë ekonomikisht duke shmangur qiranë dhe ky avantazh duhet të tatohet si çdo formë tjetër e të ardhurave. Në praktikë, vlera e qirasë së imputuar zakonisht arrin në 60-70% të qirasë së tregut për një pronë të krahasueshme, megjithëse metodat e llogaritjes ndryshojnë në kantone.

Në këmbim, pronarëve të shtëpive aktualisht u lejohet të zbresin një gamë të gjerë kostosh nga të ardhurat e tyre të tatueshme: interesin e hipotekës, shpenzimet e mirëmbajtjes, si dhe investimet për kursimin e energjisë. Këto zbritje jo vetëm që ndihmojnë në uljen e detyrimeve tatimore, por shërbejnë edhe si stimuj për mirëmbajtjen e pronës.

Nëse miratohet amendamenti kushtetues, vlera e qirasë së imputuar do të hiqet si për banesat kryesore, ashtu edhe për ato dytësore në nivel federal, kantonal dhe komunal. Pronarët e shtëpive nuk do të duhet më të deklarojnë të ardhura fiktive për qëllime tatimore.

Për të kompensuar pjesërisht rënien e pritur të të ardhurave tatimore, amendamenti do t’u jepte kantoneve fuqinë për të futur një taksë të veçantë mbi pronën mbi shtëpitë e dyta kryesisht të zëna nga pronarët. Kjo taksë është opsionale dhe secili kanton mund të vendosë nëse dhe si ta zbatojë atë.

Reforma pritet të thjeshtojë sistemin tatimor dhe të sjellë përfitime për pronarët e shtëpive, veçanërisht për pensionistët. Megjithatë, ajo mund të rrisë edhe barrën tatimore mbi familjet me borxhe të mëdha, siç janë familjet e reja, të cilat do të humbasin aksesin në zbritje të interesit.

Nëse amendamenti miratohet, Këshilli Federal do të përcaktojë datën e hyrjes në fuqi. Në praktikë, qeveria federale pritet t’u japë kantoneve një periudhë tranzicioni prej afërsisht 2 vitesh për të përshtatur legjislacionin e tyre. Si rezultat, rregullat e reja mund të nisin të zbatohen më 1 janar 2028.

Kopenhagen: Aeroporti mbyllet nga dronët, 20 fluturime vonohen

Posted on by Drin Reçica

Aeroporti i Kopenhagenit u mbyll të hënën në mbrëmje për shkak të pranisë së dronëve në hapësirën ajrore, përcjell albinfo.ch.

Radari në aeroportin e Kastrupit zbuloi dy dronë të mëdhenj dhe 11 fluturime janë devijuar tashmë në aeroportet pranë kryeqytetit danez, raportoi Reuters.

Videoja tregon një dron që fluturon mbi aeroportin e Kopenhagenit.

Sipas faqes së specializuar të internetit Flightradar, e cila monitoron transportin ajror, të gjitha ngritjet dhe uljet janë pezulluar që nga ora 20:26, sipas orës lokale.

Sipas mediave lokale, prania e policisë në zonën e aeroportit është veçanërisht e fortë.

Deklarata e policisë përmend 2-3 dronë të mëdhenj.

Pak kohë më vonë, rreth orës 9 të mbrëmjes (ora lokale), u raportua se dronë ishin shfaqur pranë një zone ushtarake në Oslo, Norvegji. Dronët u vunë re nga personeli i njësisë dhe dy persona nga Singapori u arrestuan pak kohë më vonë.

Të paktën 20 fluturime për në dhe nga kryeqyteti danez u anuluan ose u vonuan të hënën në mbrëmje, sipas informacionit të fluturimit të publikuar në faqen zyrtare të Aeroportit të Kopenhagenit.

Dhjetëra fluturime me destinacion Kopenhagenin u devijuan në aeroporte më të vogla në Danimarkë, ndërsa të tjera u drejtuan për në Göteborg dhe Malmo në Suedi, tha aeroporti.

Policia në kryeqytetin norvegjez, Oslo, tha të hënën se kishte arrestuar dy të huaj për fluturim dronësh mbi një zonë të kufizuar, por nuk kishte asnjë indikacion se incidenti ishte i lidhur me ngjarjet në Kopenhagen.

SHBA: Nëntoger Çlirim Gërguri, oficeri i parë ndërkombëtar i diplomuar në EBLOC

Posted on by Drin Reçica

Nëntoger Çlirim Gërguri, oficer i Forcës së Sigurisë së Kosovës, ka diplomuar me sukses në Kursin Bazë të Inxhinierisë për Oficerë (EBLOC) në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, duke shënuar një arritje historike, përcjell albinfo.ch.

Ai është bërë oficeri i parë ndërkombëtar në historinë e këtij kursi që u kualifikua dhe mori pjesë në Sapper Ranger Train-up, ndërsa u dallua edhe me çmimin prestigjioz “IMO Ironman Award”. Ky vlerësim iu dha për aftësitë e larta në udhëheqje, menaxhimin e detyrave, stërvitjet fushore, qitje dhe rezultate të shkëlqyera akademike.

Përfundimi i suksesshëm i këtij kursi përbën një arritje të rëndësishme si për karrierën e tij profesionale, ashtu edhe për institucionin që përfaqëson. FSK thekson se mbështetja e oficerëve në zhvillimin profesional dhe ngritja e standardeve të mbrojtjes e sigurisë mbetet prioritet i saj./Albinfo.ch

Britania propozon kufizime të reja për emigrantët

Posted on by Alb

Partia Reform UK ka prezantuar një plan të ri që synon të forcojë kontrollet mbi emigracionin në Mbretërinë e Bashkuar. Sipas tij:

Emigrantët nuk do të marrin më Leje të Pacaktuar Qëndrimi (ILR) pas pesë vitesh dhe do të duhet të riaplikojnë për vizat.

Vetëm qytetarët britanikë do të kenë akses në ndihmën sociale.

Koha për të fituar shtetësinë britanike do të rritet nga 6 në 7 vjet, përveç qytetarëve të BE-së të mbrojtur nga Marrëveshja e Tërheqjes.

Kancelarja e Thesarit, Rachel Reeves, kritikoi planin duke e quajtur të parealizueshëm, ndërsa lideri i Reform UK, Nigel Farage, tha se Mbretëria e Bashkuar “nuk duhet të jetë banka e ushqimit në botë”.

Masat janë kritikuar nga Partia Laburiste dhe Liberal Demokratët, të cilët i konsiderojnë “të dëmshme për ekonominë dhe bizneset”. Plani ka nxitur një debat të ri mbi politikën e migracionit ndërsa zgjedhjet afrojnë.

 

Franca njeh edhe zyrtarisht shtetin e Palestinës

Posted on by Alb

Presidenti i Francës, Emmanuel Macron, njoftoi të hënën se Parisi ka vendosur të njohë zyrtarisht shtetin e Palestinës. Ky vendim e rreshton Francën përkrah vendeve si Britania, Kanadaja, Australia dhe Portugalia, të cilat kanë ndërmarrë së fundmi të njëjtin hap.

Gjatë fjalimit të tij në Asamblenë e Përgjithshme të OKB-së në Nju Jork, Macron e përshkroi njohjen si një vendim të domosdoshëm për të avancuar drejt një paqeje të qëndrueshme në Lindjen e Mesme. Ai theksoi se zgjidhja me dy shtete është e vetmja alternativë realiste për t’i dhënë fund konfliktit mes Izraelit dhe Palestinës.

“Franca beson se ky është momenti për të vepruar. Njohja e Palestinës është një hap i drejtë, i ligjshëm dhe i nevojshëm,” u shpreh Macron, duke shtuar se detaje të tjera do të publikohen së shpejti.

Ky vendim vjen në një periudhë kur presioni ndërkombëtar për njohjen e shtetit palestinez po rritet, ndërkohë që dhuna në Rripin e Gazës dhe tensionet mes dy palëve janë intensifikuar.

Zvicra pezullon përkohësisht projektin Cargo Sous Terrain

Posted on by Alb

Qeveria federale, kantonet përkatëse dhe qyteti i Cyrihut kanë vendosur të ndalin përkohësisht projektin Cargo Sous Terrain, një rrjet nën-tokësor për transport mallrash. Arsyeja kryesore janë kërkesat ligjore dhe teknike të paplotësuara, transmeton albinfo.ch.

Projekti, i mbështetur nga kompani të mëdha si Coop, Migros, Mobiliar, Swisscom dhe Posta Zvicerane, synonte uljen e trafikut të rëndë në autostradat kombëtare deri në 40% dhe duhej të financohej tërësisht nga sektori privat. Megjithatë, kompania CST kishte paralajmëruar që realizimi ekonomik i tij nën kushtet aktuale ligjore nuk ishte i mundur.

Rezervat e kantoneve dhe qytetit të Cyrihut lidhen me ndikimin në ujërat nëntokësore, trafikun lokal, menaxhimin e materialit të tunelit, si dhe paqartësi mbi financimin dhe përfitimet e projektit. Një shqyrtim i jashtëm i kryer këtë vit konfirmoi se disa kërkesa themelore nuk janë përmbushur.

Qeveria thekson se pa financim privat, projekti nuk mund të vazhdojë, ndërkohë që fondet publike nuk do të përdoren. Punimet mund të rifillojnë vetëm pasi të zgjidhen çështjet e hapura.

Industria zvicerane e automobilave në krizë, shkurtohen 570 vende pune

Posted on by Alb

Kriza në industrinë automobilistike po godet fort edhe Zvicrën. Thyssenkrupp Presta, një grup i specializuar në prodhimin e sistemeve të drejtimit për makina, do të shkurtrojë deri në 570 vende pune në Lihtenshtajn dhe kantonin zviceran të Appenzell Inner Rhodes.

Brenda 12 muajve të ardhshëm, numri i punonjësve do të ulet me një të katërtën, njoftoi për agjencinë e lajmeve AWP një degë e gjigandit gjerman Thyssenkrupp me seli në Eschen, Lihtenshtajn.

Shumica e shkurtimeve do të ndodhin në Eschen, ku kompania punëson 2,000 veta, theksoi zëdhënësi: goditja kryesisht do të prekë sektorët administrativë. Aktualisht, Thyssenkrupp Presta ende punëson 120 persona në Zvicër. Negociatat me përfaqësuesit e punonjësve janë në vazhdim.

“Situata është serioze: strukturat tona aktuale nuk na lejojnë të konkurrojmë në mënyrë të qëndrueshme në nivel ndërkombëtar,” deklaroi një drejtues i grupit Thyssenkrupp. Reduktimi i vendeve të punës synon të sigurojë konkurrueshmërinë e kompanisë, shtoi ai.

 

Çmimi i arit arrin nivel rekord

Posted on by Alb

Çmimi i arit u rrit të hënën me 0.7%, duke arritur nivelin historik prej 3,719.95 dollarësh nga ora 06:30 GMT. Ky rritje vjen ndërsa tregjet presin ulje të mëtejshme të normave të interesit nga Rezerva Federale e SHBA-së.

Gjatë vitit të fundit, çmimi i arit ka luhatur midis 2,536.91 dhe 3,719.95 dollarësh, duke shënuar një rritje prej 40.7% gjatë 12 muajve të fundit, përcjell albinfo.ch.

Pas presionit të Presidentit Donald Trump, Rezerva Federale uli normat e saj të politikës me 25 pikë bazë javën e kaluar. Për takimet e ardhshme në tetor dhe dhjetor, priten ulje të tjera të normave, të nxitura nga shifrat e dobëta të inflacionit dhe rritja e papunësisë.

 

Shëndeti mbetet prioriteti kryesor i zviceranëve, pavarësisht kostove të sigurimeve shëndetësore

Posted on by Alb

Sipas sondazhit të fundit të SRG “Si jeni, Zvicër?”, 99% e të pyeturve e konsiderojnë shëndetin si pasurinë më të rëndësishme, krahasuar me 78% që përmendin paratë. Sondazhi, që përfshiu 55,000 pjesëmarrës mes viteve 2023-2025, tregon se shqetësimi kryesor mbetet rritja e primove të sigurimeve shëndetësore.

78% e të pyeturve bien dakord se më parë njerëzit përdornin mjekime shtëpiake për probleme të vogla, ndërsa sot vizitojnë shpesh mjekun. Megjithatë, shumica dëshiron të ruajë sistemin solidar të sigurimeve, ku rreziku i sëmundjes mbahet kolektivisht; vetëm 34% mbështesin heqjen e këtij parimi për shkak të vizitave të shpeshta.

Sa i përket sjelljes në punë, vetëm një pjesë e vogël raportojnë se sëmuren edhe për simptoma të lehta, ndërsa shumica shmangin mungesat për të mos ngarkuar kolegët. Diferenca më e madhe shihet sipas moshës dhe rajonit gjuhësor: të rinjtë 16–39 vjeç raportojnë më shpesh se sëmuren edhe për shqetësime të lehta, ndërsa në Itali-folësit e Zvicrës kjo është më e pranueshme sesa në pjesën frankofone.

Sondazhi i SRG vjen pak ditë para njoftimit vjetor të Zyrës Federale të Shëndetit Publik për rritjen e primove të sigurimeve shëndetësore për vitin e ardhshëm.

Nisma “Jo një Zvicër me 10 milionë banorë” në qendër të debatit parlamentar

Posted on by Alb

Gjatë sesionit të vjeshtës në Bern, Këshilli Kombëtar trajtoi nismën e SVP-së të quajtur “Jo një Zvicër me 10 milionë banorë”. Nisma synon të vendosë kufij të rreptë ndaj rritjes së popullsisë në vend, duke e ndalur atë përpara se të arrijë shifrën e 10 milionëve.

Propozimi lidhet ngushtë me çështje si migracioni, zhvillimi urban, mjedisi dhe presioni mbi infrastrukturën publike. Mbështetësit e nismës paralajmërojnë se rritja e shpejtë e popullsisë kërcënon cilësinë e jetesës, ndërsa kundërshtarët theksojnë se një kufizim i tillë do të dëmtonte ekonominë dhe marrëdhëniet ndërkombëtare të Zvicrës, transmeton albinfo.ch.

Debati tregon ndarjen e thellë politike mbi pyetjen se si duhet të menaxhohet migracioni dhe rritja demografike në të ardhmen. Vendimi përfundimtar do t’i takojë popullit nëpërmjet votimit.

 

Konsumatorët e Eurozonës shkurtojnë shpenzimet nga frika e tarifave dhe shmangin produktet amerikane

Posted on by Alb

Konsumatorët në eurozonë kanë ndryshuar zakonet e tyre të konsumit në pritje të tarifave nga Shtetet e Bashkuara, duke u larguar nga produktet amerikane dhe duke ulur shpenzimet jo të domosdoshme, sipas një studimi të publikuar nga Banka Qendrore Evropiane (BQE).

Edhe pse familjet europiane kanë ende kursime të bollshme të akumuluara pas pandemisë, pasiguria lidhur me tarifat ka frenuar shpenzimet gjatë gjithë vitit, duke mbajtur një pjesë të ekonomisë së bllokut në paqartësi.

Sipas BQE-së, 26% e të anketuarve kanë deklaruar se po shmangin produktet amerikane, ndërsa 16% kanë reduktuar shpenzimet e përgjithshme.

Familjet me të ardhura të larta kanë më shumë gjasa të kalojnë në produkte jo-amerikane.

Familjet me të ardhura më të ulëta priren të shkurtojnë shpenzimet në tërësi.

Shpenzimet për mallrat e domosdoshme kanë mbetur pothuajse të pandryshuara, ndërsa kursimet më të mëdha janë bërë tek mallrat e luksit dhe shpenzimet diskrecionare.

Gjithashtu, një pjesë e konsumatorëve ka rritur pritshmëritë e tyre për inflacionin, madje edhe në afat të gjatë, duke sugjeruar se ndikimi i tarifave mbi çmimet nuk shihet si i përkohshëm.

Ky ngërç i konsumit është një tjetër sinjal se tensionet tregtare po ushqejnë pasiguri dhe rreziqe për ekonominë e eurozonës.

Trump ushtron presion mbi kompanitë zvicerane: Tarifat mund të shkaktojnë 10,000 falimentime

Posted on by erezzaademi

Masa e ashpër e tarifave nga Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, e ka goditur rëndë ekonominë zvicerane. Tarifa prej 39 përqind mbi eksportet zvicerane në SHBA është veçanërisht e ashpër sepse i tejkalon shumë tarifat e tjera të vendosura. Kjo e vendos Zvicrën në të njëjtën kategori me Sirinë dhe Laosin.

Siguruesi i kredive tregtare Allianz Trade shqyrtoi ndikimet e mundshme në rritjen ekonomike, eksportet dhe inflacionin zviceran:

A po tkurret ekonomia zvicerane?

Eksportet zvicerane në SHBA përbëjnë 7.9 përqind të produktit të brendshëm bruto (PBB) të Zvicrës. Nëse Trump vendos tarifa mbi produktet farmaceutike, siç kërcënohet, eksportet amerikane mund të bien deri në shtatë miliardë dollarë amerikanë. Kjo do të korrespondonte me një rënie të PBB-së prej 0.7 pikësh përqindjeje në vitin 2025, raporton 20minuten, përcjell albinfo.ch.

Nëse tarifat do të mbeten në fuqi mbetet e paqartë. Një gjykatë amerikane i shpalli ato të paligjshme. Trump ka apeluar në Gjykatën Supreme të SHBA-së dhe një vendim pritet në nëntor. Megjithatë, bizneset duan qartësi. “Ndryshimet e vazhdueshme në tarifa po i mbajnë kompanitë në të gjithë botën në ankth dhe pasiguria do të qëndrojë”, thotë Jan Möllmann, Drejtor Ekzekutiv i Allianz Trade Switzerland.

Mijëra kompani falimentojnë

Sipas Allianz, pasojat për kompanitë zvicerane me një fokus të fortë në tregun amerikan janë të konsiderueshme. Eksportuesit e makinerive, elektronikës dhe produkteve kimike, ndër të tjera, janë veçanërisht të goditur rëndë.

Kompania pret që falimentimet në Zvicër të kalojnë shifrën 10,000 këtë vit. Ky do të ishte vazhdimi i një trendi të trishtueshëm. Gjatë katër viteve të fundit, numri i falimentimeve të korporatave është rritur në një nivel rekord prej 8,636 në vitin 2024.

Një arsye për rritjen e ndjeshme të këtij viti është ndoshta një ligj i ri. Që nga viti 2025, autoriteteve publike si bashkitë dhe kantonet u është lejuar të ndërmarrin veprime më të ashpra kundër kompanive nëse ato i detyrohen shtetit. Nëse, për shembull, një kompani nuk arrin të paguajë taksat ose tarifat e saj, autoritetet mund të shpallin falimentimin. Më parë, vetëm sekuestrimet e aseteve ishin të mundshme.

Kush i paguan tarifat?

Lufta tregtare dhe zhvlerësimi i qëllimshëm i dollarit amerikan nga Donald Trump po ushtrojnë presion mbi frangun zviceran. Kjo i bën importet dhe pushimet më të lira për zviceranët jashtë vendit. Megjithatë, edhe kompanitë zvicerane të eksportit po humbasin konkurrueshmërinë. Sipas analizës, vetëm 23 përqind e kompanive amerikane po përballojnë kostot në rritje për shkak të tarifave. Shumica e shitësve me pakicë amerikanë kanë qenë në gjendje të mbajnë shitjet dhe fitimet e tyre në një nivel të arsyeshëm.

Në 77 përqind të rasteve, ose konsumatorët amerikanë ose eksportuesit nga Zvicra dhe vendet e tjera paguajnë faturën. Kjo uli fitimet e prodhuesve të huaj. Sipas vlerësimeve të Allianz Trade, konsumatorët paguan 3.6 përqind më shumë për mallra të tilla si mobiljet dhe 1.2 deri në 2.3 përqind më shumë për makina, veshje, bizhuteri dhe këpucë.

Inflacioni ka të ngjarë të rritet

Konfliktet tregtare po ushtrojnë gjithashtu një presion mbi zinxhirët globalë të furnizimit. Ato po çojnë në kosto më të larta tregtare, duke ushtruar kështu presion në rënie mbi çmimet në sektorë të shumtë të konsumit. Edhe pse inflacioni në Zvicër kohët e fundit është stabilizuar kryesisht në një nivel të ulët nën 1 përqind, sipas Allianz Trade, ka rreziqe të qarta për rritje në muajt në vijim.

Zvicër: Vjelja premton të jetë e jashtëzakonshme, por morali i vreshtarëve është i ulët

Posted on by erezzaademi

Kontraste po krijohen në vreshtat e Zvicrës frëngjishtfolëse, ndërsa vjelja ka filluar. Vjelja e vitit 2025 premton të jetë e jashtëzakonshme, por sektori i verës është në krizë. Në këtë kontekst, një tabu duket se po thyhet: ridimensionimi i vreshtave.

Profesionistët e verës po përballen me një situatë kritike financiare. Kostot e prodhimit tani i tejkalojnë të ardhurat e shumë vreshtarëve. Si rezultat, vjeljet shpesh bëhen me humbje dhe bodrumet janë të mbushura me shishe që nuk mund të shiten.

Tri shkaqe e shpjegojnë këtë situatë të ndërlikuar: rënia e konsumit të verës zvicerane, veçanërisht midis të rinjve, konkurrenca nga verërat e huaja dhe rreziqet klimatike që rrisin koston e punës në vresht.

Shqetësim i thellë

François Montet, një prodhues vere në Blonay (VD), po e përjeton kontrastin aktual drejtpërdrejt. Këtë vit, “cilësia është madhështore, rrushi është i bukur” pas “një sërë vjeljesh madhështore”, konfirmoi ai në La Matinale të RTS.

Por ai gjithashtu vëren një “mbiprodhim global krahasuar me konsumin”, duke rezultuar në “një refleks për të eksportuar më shumë, veçanërisht në Zvicër”. Konkurrenca është e ndërlikuar për verën zvicerane përballë këtyre verërave më të lira. Duhet shtuar se importuesit investojnë burime të konsiderueshme për të promovuar verën e tyre në vendin tonë, transmeton albinfo.ch.

Disa vreshtarë kanë mbetur duke mbajtur të korrat e tyre këtë vit, siç shpjegon Francois Montet, gjithashtu president i Federatës së Vreshtarëve të Vaud. Nga 3,750 hektarë vreshta, 400 hektarë nuk po mbështeten. “Financiarisht, është një pikëzim zero. Ekziston rreziku që disa ferma të mbyllin dyert e tyre”, shqetësohet vreshtari.

Këto vështirësi po ndikojnë në moralin e profesionistëve. Olivier Mark, kreu i Shoqatës Ndërprofesionale të Verës së Vaud, pohon se nuk i ka parë kurrë vreshtarë kaq të shqetësuar. Mathias Delaloye, president i Dhomës së Bujqësisë së Valais, shton: do të ketë tragjedi ekonomike dhe madje edhe njerëzore.

Të braktiset një pjesë e vreshtit?

Kjo situatë ka pasoja konkrete në terren: profesionistët tashmë po braktisin parcela të caktuara. Për të stabilizuar tregun, e ardhmja mund të përfshijë braktisjen e disa pjesëve të vreshtave jofitimprurëse.

François Montet thekson se kjo strategji është zbatuar në disa vende, me fushata për çrrënjosjen e hardhive. Prodhuesi i verës beson se parcelat që janë të vështira për t’u aksesuar, shumë afër zonave natyrore ose jofitimprurëse për sa i përket mirëmbajtjes do të “zhduken natyrshëm” në kantonin e Vaud, duke pranuar se kjo temë është ende “pak tabu”.

I ftuar në La Matinale, Yann Huguelit, president i shoqatës ndërprofesionale për hardhitë dhe verën në kantonin e Neuchâtel, beson se ristrukturimi i vreshtave “nuk është më tabu”. Ai përmend përfitimet ekonomike për vreshtarët nëse ata mund të arrijnë të njëjtin nivel shpërblimi me një parcelë të kufizuar.

Yann Huguelit është i gatshëm të sigurojë: Vreshtaria zvicerane duhet të ristrukturohet në afat të mesëm, ose ndoshta edhe në afat të shkurtër, por nuk kërcënohet në afat të gjatë. Ai sugjeron të përqendrohet në vlerën e shtuar, të zvogëlojë prodhimin me vëllim të madh dhe të gjejë konsumatorë të gatshëm të paguajnë për një shishe zvicerane.

Politika federale

Kjo çështje po jehon në nivel federal. Një grup pune u takua me Këshillin Federal për herë të parë në gusht, thotë Yann Huguelit. Ky grup po bën thirrje kryesisht për një rritje të buxhetit promovues për verërat zvicerane. Po punon gjithashtu për ndarjen e kuotave të importit për verërat e huaja: propozon favorizimin e atyre që blejnë verëra zvicerane në të njëjtën kohë. Së fundmi, grupi po bën thirrje për ndihmë të drejtpërdrejtë për profesionistët që nuk janë në gjendje të shesin rrushin e tyre, për të siguruar tranzicionin dhe për të vazhduar prodhimin.

Rreth dhjetë ndërhyrje parlamentare nga të gjitha palët politike janë gjithashtu duke u përpunuar ose duke pritur një përgjigje. Ato kryesisht kanë të bëjnë me mbrojtjen e verërave zvicerane nga konkurrenca e huaj.

John Duncan: Nuk mendoj se Thaçi ishte kryekomandant, fuqinë reale e kishin komandantët e zonave

Posted on by erezzaademi

Diplomati britanik John Duncan tha se e ka kuptuar që fuqinë reale në Ushtrinë Çlirimtare të Kosovës e kishin komandantët e zonave.

“Fuqinë reale në strukturën e UÇK-së e kishin komandantët rajonal dhe kjo na u konfirmua kur u takuam me gjeneralin Agim Çeku në fillim të negocimit e marrëveshjes”, tha Duncan duke u përgjigjur në pyetjet e mbrojtjes së Hashim Thaçit përmes avokates, Nina Tavakoli, raporton “Betimi për Drejtësi“.

Duncan deklaroi se më 14 qershor 1999 në Tiranë, Agim Çeku i kishte thënë se nuk mund të merrej vesh për asgjë nëse nuk merrnin pjesë në negociata komandantët e zonave.

“Ai na tha se unë këtë nuk e bëjë dot pa praninë e komandantëve të zonave. Ju duhet të vini në Kosovë tha ai. Unë i besova. Ai ishte shumë ngulmues për këtë çështje. Ai tha se Thaçi nuk ishte i dispouneushëm dhe për ta bërë një gjë të tillë dhe se (Thaçi) duhej të konsultohej. Më pas ai (Çeku) shtoi se unë nuk e bëj një gjë të tillë në qoftë se në negociata nuk marrin pjesë komandantët e zonave”, shtoi ai, transmeton albinfo.ch.

Ai deklaroi se kjo gjë ishte e pazakontë për shkak se forcat e NATO-s nuk e kanë si praktikë që komandantët e zonave të marrin pjesë në negociata nëse kanë një komandant të lartë.

Diplomati britanik, John Duncan tha në Hagë se funksionimi i UÇK-së nuk ishte si i një ushtrie normale, ku në bisedime do ftohej komandanti për marrëveshje.

Sipas tij, NATO-ja kurrë nuk do të shkonte në nivele rajonale, por përfaqësimi do bëhej nga komandanti kryesor, raporton “Betimi për Drejtësi“.

“Si rregull, NATO-ja do të ftonte komandantët e lartë dhe do bëhej një marrëveshje në mes gjeneralit (Wesley) Clark dhe cilitdo që do ishte nga pala tjetër. Nuk do shkonim kurrë në nivel rajonal. Kjo shërben për të kuptuar strukturën hierarkike. Pra, si funksiononte atje”, tha ai.

Tutje u shpreh se me UÇK-në, vështirësia kryesore ishte kjo për shkak se ata nuk kishin strukturë hierarkike.

“Kjo ishte vështirësia që po përballeshim atje sepse nuk kishin strukturë hierarkike. Ishin të organizuar ndryshe. Pushtetet ishin ndryshe në vende të ndryshme”, deklaroi ai.

Duke folur për një takim me anëtarët e UÇK-së në qershor të 1999-ës, dëshmitari John Duncan deklaroi se i kujtohet se vinte era luftë, barut e tym, gjë e cila i kishte lënë mbresa.

“Më kujtohet era. Vinte era luftë. Më ka bërë shumë përshtypje era barut. Era barut e era tym është njëra ndër gjërat që më ka lënë mbresa. Moment shumë mbresëlënës për mua”, tha dëshmitari.

Dëshmitari Duncan u shpreh se nga pikëpamja ushtarake ishte takim frytdhënës. Ndërsa, sipas tij, krahu politik kërkonte formulime që do të njihej Qeveria e Përkohshme e Kosovës.

“Nga pikëpamja ushtarake ka qenë shumë frytdhënës si takim. Krahu politik më duket se është zoti Haliti atje ose ndonjëri nga të pandehurit këtu mbase, ishin shumë të vështirë. Kërkonin formulime që të bënin të qartë që të njihej Qeveria e Përkohshme. U përpoqëm që të mos e pranonim këtë. Takimi pati një sukses të pjesshëm. Tekst mbeti pak a shumë siç e kisha hartuar unë. Kështu që, i shtuam disa hollësi. Takimi ishte frytdhënës. Ata hezitonin shumë, ata thonin se ne e kemi fituar luftën dhe nëse çarmatosemi ta bëjmë me nderë- nëse çarmatosemi ta bëjmë siç duhet. Kishte një ndjenjë të fortë prej tyre. Ata e konsideronin veten si luftëtarë të suksesshëm dhe donin ta mbronin veten përpara syve të popullit të tyre”, tha dëshmitari.

Për Ramush Haradinajn, Duncan tha se është karakter i veçantë, duke e krahasuar me filmat e Rambos.

“Është karakter i veçantë. Është si në filmat e Rambos. E kishte një emblemë në krah. Të binte në sy si personazh. Fliste goxha shpesh”, tha ai.