20 zjarret më të rënda në klubet e natës

Zjarri që shpërtheu të dielën në një klub nate në Koçan, Maqedoninë e Veriut, ka shkaktuar 59 viktima dhe ka lënë mbi 150 të plagosur, shumica e tyre të moshës 14 deri në 24 vjeç.

Ngjarje të tilla tragjike në klubet e natës nuk janë të rralla. Mediumi britanik The Independent ka renditur 20 zjarret më të mëdha që kanë ndodhur në klube nate në mbarë botën.

Prill 2024: Në klubin e natës Masquerade në Stamboll, Turqi, zjarri bllokoi punonjësit ndërsa vendi ishte i mbyllur për rinovime. Flakët shpërthyen në katin përdhes të një pallati 16-katësh.

Tetor 2023: Një zjarr në një klub nate në qytetin juglindor spanjoll të Murcias u përhap në dy lokale të tjera, duke shkaktuar vdekjen e 13 personave.

Janar 2022: Në Sorong, Papua Perëndimore të Indonezisë, një klub nate u dogj pas një përleshjeje mes dy grupeve brenda ndërtesës, duke lënë të vdekur 19 persona.

Janar 2022: Një zjarr në klubin e natës Liv’s Yaouba në Yaoundé, Kamerun, shkaktoi shpërthime që morën jetën e 17 personave. Qeveria raportoi se shkaku ishte ndezja aksidentale e çatisë nga fishekzjarrët, e cila më pas përfshiu zonat ku ruhej gazi i gatimit.

Dhjetor 2016: Në Oakland, Kaliforni, një zjarr përfshiu një magazinë të shndërruar në hapësirë artistike të quajtur Anija Fantazmë. Zjarri shpërtheu gjatë një feste me muzikë elektronike dhe vallëzim, duke bllokuar viktimat në katin e dytë, i cili ishte ndërtuar ilegalisht. Tragjedia mori jetën e 36 personave, shkruan The Independent.

Tetor 2015: Një zjarr që shpërtheu gjatë ekspozimit të mjeteve piroteknike në klubin e natës Colectiv në kryeqytetin rumun, Bukuresht, vrau 64 persona dhe la rreth 190 të lënduar.

Janar 2013: Një zjarr bëri që të vdisnin mbi 200 njerëz në klubin e natës Kiss në qytetin e Santa Maria në Brazilin jugor. Hetuesit thanë se shkuma izoluese e zërit në tavan mori flakë dhe lëshoi gazra helmues që vranë shpejt ata që merrnin pjesë në festë.

Dhjetor 2009: Rreth 152 njerëz vdiqën kur një zjarr shpërtheu në klubin e natës Lame Horse në Perm në Rusi. Zjarri nisi kur një shfaqje e fishekzjarrëve të brendshme ndezi tavanin plastik të zbukuruar me degë.

Janar 2009: Një shfaqje e fishekzjarrëve në shtëpi pas një numërimi mbrapsht të Vitit të Ri ndezi një zjarr në klubin Santika në Bangkok, Tajlandë, duke vrarë 67 njerëz dhe duke plagosur shumë të tjerë. Viktimat vdiqën nga djegiet, thithja e tymit dhe nga turma.

Shtator 2008: Një zjarr ua shkaktoi vdekjen 44 njerëz në klubin e natës të bllokuar “King of Dancers” në Shenzhen të Kinës kur shpërthyen fishekzjarrët që ndezën tavanin.

Dhjetor 2004: Në Buenos Aires, Argjentinë, një zjarr vrau 194 njerëz në klubin e mbushur me njerëz pasi një flakë ndezi tavanin. Pronari i klubit, Omar Chaban, u dënua me 20 vjet burgim për shkaktimin e zjarrit vdekjeprurës dhe për ryshfet. Të tjerët morën dënime më të lehta.

Shkurt 2003: Një zjarr në klubin e natës “Station” në West Warwick, Rhode Island, në Shtetet e Bashkuara, vrau 100 njerëz dhe plagosi më shumë se 200 të tjerë. Fishekzjarrët e përdorura nga grupi i vunë flakën shkumës së ndezshme brenda klubit, përcjell albinfo.ch.

Dhjetor 2000: Një zjarr që u shkaktua për shkak të një gabimi i vrau 309 njerëz në një diskotekë në qytetin qendror kinez të Luoyang.

Tetor 1998: Një sulm zjarrvënës kundër një diskoje të mbipopulluar rinore në qytetin suedez Goteborg vrau 63 persona dhe la rreth 200 të lënduar. Katër persona u dënuan më vonë nga ligji për ndezjen e zjarrit.

Mars 1996: Një zjarr në Ozone Disco Pub në Quezon City, Filipine, i vrau 162 njerëz. Një pjesë e madhe e viktimave ishin studentë që bënin festë për të shënuar fundin e vitit akademik.

Mars 1990: Një sulm me zjarr në klubin e natës Happy Land në lagjen Bronx të New Yorkut vrau 87 njerëz. Zjarri nisi kur një burrë i zemëruar me të dashurën e tij hodhi benzinë në daljen e vetme të klubit dhe i vuri flakën, më pas bllokoi portën e përparme metalike, kështu që njerëzit mbetën të bllokuar.

Dhjetor 1983: Një zjarr në sallën e vallëzimit Alcala në Madrid, Spanjë, la të vdekur 78 persona dhe më shumë se 20 të lënduar, shkruan The independent.

Maj 1977: Një zjarr në klubin e darkës “Beverly Hills” në Southgate, Kentucky, vrau 165 njerëz dhe lëndoi më shumë se 200 të tjerë.

Nëntor 1942: Zjarri më vdekjeprurës i një klubi nate në historinë e SHBA-së vrau 492 njerëz në “Cocoanut Grove” të Bostonit. Zjarri në atë që kishte qenë një nga pikat më të rëndësishme të natës në Boston, bëri që të shtoheshin kërkesat për sisteme të reja ajrosjeje dhe dalje më të qasshme.

Prill 1940: Një zjarr ndezi myshkun dekorativ spanjoll që mbulonte tavanin e klubit të natës “Rhythm” në Natchez, Misisipi, duke i vrarë 209 njerëz. Dritaret ishin mbyllur për të mos lejuar që njerëzit të hynin fshehurazi, përcjell albinfo.ch.

 

Kurti i shpreh ngushëllime familjes Thaçi

Kryeministri në detyrë i Kosovës, Albin Kurti, ka shprehur ngushëllime për ndarjen nga jeta të Haxhi Thaçit, babait të ish-presidentit Hashim Thaçi, përmes një letre ngushëllimi në emër të Qeverisë dhe të tij personalisht.

Kurti vlerësoi Haxhi Thaçin si një njeri të urtë, të respektuar dhe me dashuri të madhe për vendin, transmeton albinfo.ch.

“Në emër të Qeverisë së Republikës së Kosovës dhe timin, ju shpreh ngushëllimet më të sinqerta juve, dashamirëve të familjes suaj dhe miqve të ish-presidentit Hashim Thaçi”, thuhet në letrën e ngushëllimit.

Shoferi i Ndihmës së Shpejt në Koçan humb jetën pas natës së lodhshme duke shpëtuar të plagosurit

Shoferi i Ndihmës së Shpejtë në Koçani, Ilë Gocevski, ka ndërruar jetë mëngjesin e sotëm pasi kaloi gjithë natën duke transportuar të plagosurit nga zjarri tragjik në diskotekën “Pulse” në Maqedoninë e Veriut. Kolegët e tij e përshkruajnë si një njeri të përkushtuar dhe të gatshëm për të ndihmuar në çdo moment.

Zjarri, që shpërtheu të dielën në orët e para të mëngjesit, përfshiu rreth 1.500 persona, duke shkaktuar të paktën 59 viktima dhe 155 të plagosur. Dëshmitarët tregojnë se objekti kishte vetëm një dalje të vogël, gjë që e vështirësoi evakuimin. Më shumë se 50 të plagosur janë transportuar për trajtim jashtë vendit.

 

Ish-ministri, Kreshnik Bekteshi ende duke u marrë në pyetje në stacionin policor

Ish-ministri i Ekonomisë, Kreshnik Bekteshi, është ende në stacionin policor pasi dje është thirrur për një bisedë informative në lidhje me zjarrin në klubin e natës në Koçan, konfirmon Ministria e Punëve të Brendshme.

Ministri i Punëve të Brendshme në Maqedoninë e Veriut, Pançe Toshkovski, dje informoi se MPB-ja, në koordinim me Prokurorinë Publike, ka identifikuar deri më tani mbi 20 persona si të dyshuar për këtë ngjarje, nga të cilët 15 ndodhen aktualisht në stacionin policor.

Disa nga të dyshuarit për shkaktimin e këtij akti penal kanë ndërruar jetë, ndërsa disa të tjerë janë në spital, njofton albinfo.ch.

“Disa nga personat e arrestuar që ndodhen aktualisht në stacionin policor janë ata që, sipas provave të mbledhura deri tani, kanë përgjegjësi të drejtpërdrejtë për këtë ngjarje. Është arrestuar gjithashtu një person, organizatori i ngjarjes, për të cilin kemi dyshime se është një nga ata që kanë faj të drejtpërdrejtë. Po ashtu, janë arrestuar ish-sekretari shtetëror i Ministrisë së Ekonomisë, ish-udhëheqësi i një sektori në Ministrinë e Ekonomisë, ish-drejtori i Drejtorisë për Mbrojtje dhe Shpëtim, si dhe tre punonjës të kësaj drejtorie,” deklaroi Toshkovski.

Në lidhje me rastin, deri tani janë marrë në pyetje mbi 20 persona, ndërsa Prokuroria ka nisur një procedurë hetimi ndaj 11 prej tyre. Për tetë prej tyre është kërkuar paraburgim të shkurtër, ndërsa tre të tjerë janë ende të shtruar në spital në gjendje të rëndë shëndetësore.

Jep dorëheqje kryetari i Koçanit

Kryetari i Koçanit, Ljupço Papazov, ka dhënë dorëheqje të parevokueshme pas ngjarjes tragjike që ka goditur vendin.

“Në këto momente më të vështira për vendin tonë dhe për mua personalisht, dua të njoftoj se jap dorëheqje të parevokueshme nga posti i kryetarit të Komunës së Koçanit. Kjo humbje është e madhe! Nuk ka fjalë që mund ta përshkruajnë dhimbjen që ndjejmë të gjithë. Ata fëmijë ishin fëmijët tanë. I njihja shumicën prej tyre, i njihja edhe familjet e tyre, dhe me disa prej tyre ishim edhe miq familjarë. Shoku dhe thyerja që ndiej do të më shoqërojnë gjithë jetën. Kjo tragjedi i ka mbuluar Koçanin dhe Maqedoninë me zi, dhe boshllëku që ka mbetur është i pashërueshëm,” ka shkruar ai.

Përmes një postimi në rrjete sociale, ai u ka kërkuar institucioneve përkatëse të hetojnë përgjegjësinë e të gjithë të përfshirëve, duke shtuar se është në dispozicion të plotë për të bashkëpunuar me to.

“Mosveprimi është gjithashtu përgjegjësi. Duhet të hetohen të gjitha detajet, të gjenden të gjitha mangësitë, dhe ata që kanë kontribuar në këtë tragjedi duhet të mbajnë përgjegjësi. Unë jam plotësisht në dispozicion të institucioneve. Edhe pse ligjërisht nuk kisha kompetenca të drejtpërdrejta në këtë rast, jam i gatshëm të përgjigjem për gjithçka, si dhe për veprimet e mia personale,” ka shkruar ndër të tjera ai.

Ai ka deklaruar se nëse ekziston ndonjë bazë për përgjegjësi nga ana e tij, i bën thirrje Prokurorisë ta hetojë këtë dhe të veprojë sipas ligjeve.

“Për mua, pas kësaj tragjedie, asgjë më nuk ka të njëjtin kuptim! Këta ishin fëmijët tanë! Shumëkush, me të drejtë, pyeti pse nuk dola në publik gjatë gjithë ditës së djeshme. Por ata që më njohin e dinë sa i thyer jam dhe si po e përjetoj atë që ndodhi. Është e vështirë, dhe do ta përjetoj me vështirësi. Kam punuar ndershëm dhe me përkushtim gjithë jetën time! Kurrë nuk kam menduar se angazhimi im do të përfundonte kështu, por tani po tërhiqem nga ky funksion, duke iu lutur Zotit për shpirtrat e fëmijëve tanë, për familjet e tyre dhe për popullin e Maqedonisë!” ka shkruar Papazov.

 

Gjykata Federale dënon pronaren për ngarkim të tepruar të qirasë

Gjykata Federale e Zvicrës ka dënuar një grua për shfrytëzim të situatës së vështirë të qiramarrësve në Cyrih, duke ngarkuar qira jashtëzakonisht të larta. Ajo përfitoi nga mungesa e banesave, duke dhënë me qira dhoma me çmime deri në 158% më të larta se normat lokale, shkruan The Local.

Gruaja kishte ndërtuar mure shtesë në apartamentet ekzistuese dhe jepte me qira secilën dhomë deri në 1,260 franga në muaj, edhe pse shumë prej tyre kishin kushte të këqija banimi, si myku, buburrecat dhe madje edhe infektim me minj. Viktimat e saj ishin kryesisht persona në situata të pafavorshme sociale dhe azilkërkues me njohuri të kufizuara të gjuhës gjermane.

Drejtuesja e Shoqatës së Qiramarrësve, Linda Rosenkranz, e përshëndeti vendimin e gjykatës, duke theksuar se ai dërgon një mesazh të qartë: “Shfrytëzimi i vështirësive të qiramarrësve është një krim”, përcjell albinfo.ch.

Kosova në kohën e zhvillimeve politike dhe rreziqeve të sigurisë

Ndërsa Evropa po riarmatoset dhe NATO po përballet me sfida të brendshme, siguria në Kosovë mbetet një çështje thelbësore për stabilitetin rajonal. Autoritetet kosovare garantojnë qëndrueshmëri, por ekspertët paralajmërojnë për cenueshmërinë e saj dhe bëjnë thirrje për një angazhim më aktiv të liderëve kosovarë në tryezat ndërkombëtare ku diskutohet siguria.

Ministri i Mbrojtjes i Kosovës, Ejup Maqedonci, thekson për Radio Evropën e Lirë se vitet e fundit kapacitetet mbrojtëse të vendit janë përmirësuar ndjeshëm. Investimet në personel, pajisje dhe doktrinë kanë qenë vendimtare për avancimin e Forcës së Sigurisë së Kosovës (FSK), duke e bërë atë më të aftë për të përmbushur detyrat e saj mbrojtëse dhe për t’u përshtatur me sfidat e reja.

“Ne kemi një flotë dronësh Bayraktar dhe kemi siguruar sisteme të tjera fluturake pa pilotë. Vazhdimisht po investojmë për të përmbushur nevojat operacionale të FSK-së dhe për t’u përgatitur për çdo ndryshim situate,” deklaroi Maqedonci.

FSK është në fazën e tretë dhe të fundit të transformimit në ushtri me kapacitete të plota, një proces i nisur në vitin 2018. Ministri thekson se disa objektiva të planifikuara për vitin 2028 tashmë janë realizuar, përfshirë rritjen e personelit aktiv mbi 4,300 ushtarë, me pritshmëri për të arritur 5,000 brenda vitit të ardhshëm. Synimi përfundimtar është një forcë prej mbi 7,500 pjesëtarësh, përfshirë rezervistët.

NATO vazhdon të mbajë qëndrimin se FSK duhet të kufizohet në detyra humanitare dhe mbrojtje civile, një qëndrim i përsëritur nga Sekretari i Përgjithshëm, Mark Rutte, gjatë një vizite në Kosovë. Megjithatë, presidentja Vjosa Osmani ka theksuar se FSK ka mandat të plotë për mbrojtjen e sovranitetit dhe integritetit territorial të vendit, në përputhje me ligjet në fuqi, shkruan REL.

Kosova nuk është pjesë e Partneritetit për Paqe të NATO-s për shkak të mosnjohjes nga katër shtete anëtare: Greqia, Rumania, Sllovakia dhe Spanja. Si pasojë, ajo mbështetet në marrëveshje dypalëshe, kryesisht me SHBA-në dhe Turqinë, për forcimin e mbrojtjes së saj.

Përtej kufirit, Serbia vazhdon të forcojë ushtrinë e saj me armatim nga Perëndimi dhe Lindja, një zhvillim që Kosova e konsideron si kërcënimin kryesor për sigurinë e saj. Ekspertët thonë se për të shmangur përshkallëzimin e tensioneve, është e nevojshme rritja e transparencës mbi kapacitetet ushtarake të të dyja vendeve.

“KFOR-i dhe Bashkimi Evropian mund të luajnë një rol kyç në ndërmjetësimin e komunikimit mes Kosovës dhe Serbisë për të shmangur keqkuptimet dhe tensionet e panevojshme,” thotë për Radio Evropën e Lirë Katarina Gjokiq, eksperte nga Instituti Ndërkombëtar për Kërkime të Paqes në Stokholm.

Adrian Shtuni, nga Qendra Ndërkombëtare kundër Terrorizmit, thekson se transformimi i FSK-së në një ushtri plotësisht operacionale është një domosdoshmëri urgjente. Me rritjen e shpenzimeve ushtarake në Evropë dhe një peizazh të ndryshuar të sigurisë globale, Kosova duhet të përshpejtojë përpjekjet për të forcuar mbrojtjen e saj.

Buxheti i Ministrisë së Mbrojtjes është rritur nga 67.3 milionë euro në vitin 2021 në 207.8 milionë euro në vitin 2024, me një planifikim prej mbi 1 miliard eurosh për katër vitet e ardhshme. Kosova ka nënshkruar marrëveshje me SHBA-në për blerjen e sistemeve kundërajrore Javelin dhe ka arritur marrëveshje me Turqinë për ndërtimin e një fabrike municioni.

Sipas Shtunit, Kosova duhet të bëhet më aktive në strukturat ndërkombëtare të sigurisë dhe të forcojë aleancat e saj. “Nuk mund të fokusohemi vetëm në politikën e brendshme. Është e domosdoshme që Kosova të jetë e pranishme në tryezat ku diskutohet siguria evropiane dhe të pozicionohet strategjikisht për të përfituar nga fondet e mbrojtjes së BE-së,” thekson ai.

Kosova është në një moment vendimtar për të ardhmen e saj të sigurisë. Përballë sfidave rajonale dhe globale, autoritetet duhet të vazhdojnë investimet në mbrojtje, të forcojnë marrëdhëniet me aleatët ndërkombëtarë dhe të sigurojnë një qasje strategjike për të mbrojtur sovranitetin dhe stabilitetin e vendit. Në një kohë kur Evropa po ristrukturon mbrojtjen e saj, Kosova nuk mund të mbetet pas, transmeton albinfo.ch.

 

Nesër varroset Haxhi Thaçi, babai i ish-presidentit

Komuna e Skenderajt njofton se ceremonia e varrimit të Haxhi Thaçit, babait të ish-presidentit, Hashim Thaçi do të mbahet nën përkujdesjen e Kryetarit të Komunës së Skenderajt, Fadil Nura.

Po ashtu do të ketë aktivitete që do të organizohen nga Komuna e Skenderajt:

Homazh pranë arkivolit:
Data: 18 mars 2025
Ora: 09:00 – 12:00
Vendi: Palestra “Ilaz Kodra”, Skenderaj.

Mbledhja komemorative:
Data: 18 mars 2025
Ora: 12:00
Vendi: Palestra “Ilaz Kodra”, Skenderaj.

Varrimi i të ndjerit:
Data: 18 mars 2025
Ora: 15:00
Vendi: Varrezat e reja të fshatit Burojë, Skenderaj.

E Pamja e familjes Thaçi:
Data: 19 – 20 mars 2025
Vendi: Palestra “Ilaz Kodra”, Skenderaj.

“Në këto momente të vështira, në emër të qytetarëve të Skenderajt, i shprehim ngushëllimet më të sinqerta familjes Thaçi dhe të gjithë atyre që e kanë njohur dhe vlerësuar jetën dhe veprën e të ndjerit Haxhi Thaçi”, thuhet në njoftimin e Komunës, transmeton albinfo.ch

Cyrih: Propozimi për uljen e tarifave të transportit publik shkon në votim

Qytetarët e Cyrihut do të vendosin më 28 shtator mbi një propozim për uljen e ndjeshme të çmimeve të transportit publik. Aktualisht, një leje vjetore për zonën 110 të transportit publik (VBZ) kushton 809 franga, por një nismë popullore e mbështetur nga Partia Social Demokratike dhe shoqata umverkehR kërkon që kjo tarifë të ulet në vetëm 365 franga në vit, shkruan The Local.

Këshilli Bashkiak e ka kundërshtuar këtë propozim, duke e cilësuar si “disproporcional” për shkak të ndikimit financiar që mund të ketë në buxhetin e qytetit. Megjithatë, fjala e fundit do t’i takojë votuesve, të cilët do të vendosin nëse duan ta bëjnë transportin publik më të përballueshëm për të gjithë qytetarët, përcjell albinfo.ch.

Hetimet e para për rastin në Koçan gjejnë parregullsi të shumta në klubin e natës

Tragjedia në diskotekën “Puls” në Koçan ka zbuluar një sërë parregullsish dhe probleme sistemike në sigurinë publike dhe funksionimin e institucioneve.

Prokurori Ljupço Kocevski ka bërë të ditur se objekti nuk kishte kushte të përshtatshme sigurie, si rrjet hidranti, aparate zjarrfikëse të mjaftueshme dhe dalje emergjente, ndërsa licenca e tij ishte falsifikuar.

Kryeministri Hristijan Mickoski e ka cilësuar ngjarjen si pasojë e një sistemi të korruptuar dhe ka premtuar hetime të thella dhe ndëshkime për përgjegjësit.

“Në ditët në vijim, do të marrim një sërë masash dhe vendimesh që do të kenë ndikim të madh në luftën për këtë vend, në emër të të gjitha viktimave të kësaj tragjedie dhe familjeve të tyre. Nëse ka përgjegjësi për mosveprimin në të kaluarën, do të ndërmerren hapa të përshtatshëm. Institucionet do t’i shqyrtojnë dhe hetojnë të gjitha aspektet dhe problemet që çuan në këtë tragjedi, pa favorizime për askënd. Do të hetohen mekanizmat e kontrollit dhe gjithçka që opinioni publik me të drejtë e ka identifikuar si një problem dhe sfidë për shoqërinë”, ka thënë Mickoski.

Sipas Ministrit të Punëve të Brendshëm Pançe Toshkovski, zjarri ka nisur nga fishekzjarret e përdorura gjatë koncertit të bendit ADN, duke shkaktuar përhapje të shpejtë të flakëve për shkak të materialeve të ndezshme në tavan.

“Në momentin e shpërthimit të fishekzjarrit, lënda duket se ka prekur tavanin, i cili është ndërtuar me material të ndezshëm dhe brenda një kohe të shkurtër është përhapur në gjithë diskotekën dhe është krijuar tym i rëndë. Brenda një kohe të shkurtër kanë arritur zjarrfikësit nga qytetet e afërta, ndërsa helikopterët e Ministrisë së Brendshme janë angazhuar për t’i transportuar të plagosurit në klinikat në Shkup”, ka thënë Toshkovski.

Zjarrfikësit dhe helikopterët u angazhuan për shpëtimin e të plagosurve.

Aktualisht, 20 persona janë të dyshuar, me 15 në mbajtje policore dhe 4 të arrestuar. Hetimet po vijojnë për të zbuluar përgjegjësit dhe për të shmangur tragjedi të tilla në të ardhmen.

Këto janë parregullsitë e identifikuara nga prokurorët në klubin e natës në Koçan:

-Objekti nuk kishte rrjet hidranti apo hidrant

-Nuk kishte një numër të mjaftueshëm të pajisjeve PPE, pra vetëm dy

-Nuk kishte dyer të mjaftueshme, por përveç hyrjes kishte vetëm një derë të vetme të improvizuar nga mbrapa, por ishte e mbyllur me dry dhe pa dorezë nga brenda dhe e mbyllur me karton gipsi.

-Nuk kishte mundësi aksesi për automjetet PPE. Pjesa e brendshme e objektit ishte kartoni gipsi, por pa veçori rezistente ndaj zjarrit. Nuk kishte tavan të varur me rezistencë ndaj zjarrit të paktën 30 minuta. Nuk kishte sistem frenimi të dyerve, as sistem alarmi zjarri.

-Ai ishte gjithashtu i veshur në mënyrë të papërshtatshme me materiale izoluese të zërit, me materiale lehtësisht të ndezshme.

– Materialet piroteknike janë përdorur në mënyrë të paligjshme pa leje përkatëse, dhe pa kompani për ndezjen e mjeteve piroteknike.

-Ishin të pranishëm edhe Inspektorati Shtetëror i Ndërtimtarisë dhe Urbanistikës. Objekti është i regjistruar si objekt afarist industrial i lehtë prej 419 metrash katrorë. Nuk është bërë asnjë shndërrim në objekt hotelerie.

 

30 raste zjarresh për 24 orë në Kosovë, dyshohet se u shkaktuan nga faktori njeri

Në Kosovë, gjatë javës së shkuar është shënuar një numër i lartë zjarresh, ndërsa gjatë vikendit situata është përkeqësuar ndjeshëm. Drejtori i Agjencisë për Menaxhimin e Emergjencave, Genc Metaj, bëri të ditur se vetëm në 24 orët e fundit janë raportuar 30 raste zjarresh, duke e çuar numrin total në rreth 70 raste brenda javës. Shkaku kryesor i zjarreve është pakujdesia e njerëzve, por nuk përjashtohet zjarrvënia e qëllimshme.

“Gjatë javës ka qenë një numër goxha i madh i rasteve, do të thotë rreth 40 raste i kemi pasur gjatë javës. Ndërsa, po i veçojmë vetëm në vikend, tani i kemi 30, vetëm 24 orët e fundit janë 30 raste dhe të gjitha rasteve kemi arritur t’i përgjigjemi me kohë”, ka thënë Metaj, shkruan Koha.net.

Në disa raste, njësitë e zjarrfikësve nuk kanë mundur të ndërhyjnë për shkak të angazhimit të tyre në zona të tjera, siç raportoi një banor i Akllapit. Ndërkohë, policia po heton raste të zjarreve në Lipjan, ndërsa dëme janë shkaktuar edhe në Suharekë, Shtërpcë dhe Kamenicë.

Autoritetet apelojnë për kujdes të shtuar, duke theksuar nevojën për më shumë zjarrfikës dhe masa parandaluese, transmeton albinfo.ch.

Pasardhësit e zviceranëve emigrantë kërkojnë pasaportën e Zvicrës

Një grup pasardhësish të emigrantëve zviceranë në Argjentinë ka kërkuar shtetësi zvicerane përmes një peticioni, por iniciativa e tyre u refuzua. Sipas ligjit zviceran të shtetësisë, kjo e drejtë trashëgohet, por mund të humbet nëse nuk respektohen afatet ligjore.

Lëvizja “Pasardhësit zviceranë për kombësinë” kërkoi që deri në brezin e pestë të kenë të drejtën për pasaportë zvicerane, por kjo u refuzua me arsyetimin se do të përfshinte miliona persona.

Kërkesa është mbështetur nga më shumë se 10,000 shtetas zviceranë që jetojnë jashtë shtetit pa shtetësi, shkruan 20minuten.

“Pranimi i peticionit do të kishte rezultuar në natyralizimin e miliona njerëzve,” thotë anëtari i Këshillit të Shteteve të PS-së, Carlo Sommaruga.

Senatori Carlo Sommaruga tani po promovon një propozim për të lehtësuar qasjen e këtyre pasardhësve në tregun zviceran të punës, duke sugjeruar një kuotë të veçantë për lejet e qëndrimit.

Ai argumenton se kjo do të ndihmonte si pasardhësit ashtu edhe tregun e punës në Zvicër. Megjithatë, Këshilli Federal dhe senatorë të tjerë, si Matthias Michel, kundërshtojnë këtë propozim, duke theksuar se rregullat ekzistuese janë të mjaftueshme dhe se politika e migracionit nuk duhet të komplikohet. Si alternativë, Michel sugjeron një proces të thjeshtuar natyralizimi për ata që duan të rikthehen në Zvicër, përcjell albinfo.ch.

Vendimet që mori Qeveria e Maqedonisë së Veriut pas tragjedisë në Koçan

Në një mbledhje të jashtëzakonshme të mbajtur mbrëmjen e së dielës, qeveria e Maqedonisë së Veriut ka marrë disa vendime në lidhje me tragjedinë në Koçan.

“Shpallëm 7 ditë zie shtetërore në nderim të viktimave; ngarkuam Inspektoratin Shtetëror të Tregut që, brenda tre ditëve të ardhshme, të kryejë mbikëqyrje të jashtëzakonshme në kabaretë, klubet e natës dhe diskotekat në gjithë vendin, duke raportuar menjëherë te qeveria mbi gjetjet; aktivizuam mekanizmin e asistencës ndërkombëtare për mbështetje në këtë situatë të rëndë për vendin”, ka njoftuar Arbër Fetai, zëvendëskryeministër i Maqedonisë së Veriut.

Në një klub nate në Koçan, zjarri që shpërtheu orët e para të së dielës la të vdekur 59 të rinj dhe mbi 150 të lënduar, transmeton albinfo.ch.

Emisari i ri i dialogut sot në Kosovë

Emisari i ri për dialogun Kosovë-Serbi, Peter Sorensen do të qëndrojë në Kosovë për herë të parë që nga marrja e mandatit.

Në orën 09:45, Presidentja e Republikës së Kosovës, Vjosa Osmani pret në takim Përfaqësuesin e ri të BE-së për Dialog, Peter Sorensen.

Ndërkohë në orën 10:30, Kryeministri i Republikës së Kosovës, Albin Kurti, pret në takim Sorensen. Pas takimi me kryeministrin Kurti, Përfaqësuesi i Posaçëm i Bashkimit Evropian për Dialogun Kosovë-Serbi, Peter Sørensen, do të pritet në takim edhe nga Zëvendëskryeministri i parë për Integrim Evropian, Zhvillim dhe Dialog i Republikës së Kosovës, Besnik Bislimi, transmeton albinfo.ch.

47 nga të lënduarit nga zjarri në Koçan do të dërgohen për trajtim jashtë Maqedonisë së Veriut

115 persona të lënduar nga zjarri në një klub nate në Koçan po trajtohen në spitalet dhe klinikat e Maqedonisë së Veriut, me gjendjen e tyre të raportuar si stabile, sipas ministrit të Shëndetësisë, Arben Taravari.

“Në klinikën Nënë Tereza në Shkup janë të shtruar 9 pacientë, në Shën Naumi në Ohër janë 24 për momentin. Në Spitalin Ushtarak 8 Shtatori janë 30, 29 janë në Shtip, ndërsa në Koçan janë 13. Të gjithë janë në gjendje stabile. Gjithsej janë 115 pacientë që po trajtohen nëpër spitalet e vendit”, ka thënë Taravari, transmeton albinfo.ch.

47 të plagosur të tjerë janë dërguar për trajtim jashtë vendit, përfshirë Greqinë, Bullgarinë, Serbinë, Turqinë dhe Kroacinë, për shkak të plagëve më të rënda.

“Në Selanik kemi dërguar tre pacientë, në Bullgari 14 pacientë, në Beograd një pacient, në Nish një, tre pacientë në Turqi dhe gjashtë pritet që gjatë natës të dërgohen për në Turqi. Në Kroaci do të shkojnë katër pacientë. Të hënën pritet që edhe 12 të tjerë të dërgohen”, ka shtuar Taravari.

Për të ndihmuar në trajtimin e të lënduarve, të hënën pritet të mbërrijnë specialistë mjekësorë nga Izraeli, Çekia dhe Serbia.

Tragjedia në Koçan: Flamujt në gjysmë shtizë në Maqedoninë e Veriut

Në nderim të 59 viktimave nga zjarri që shpërtheu në një klub nate në Maqedoninë e Veriut, flamujt janë në gjysmë shtizë dhe do të jenë për shtatë ditë zie në këtë shtet.

Të plagosur nga zjarri mbetën mbi 150 të rinj e të reja, të cilët po marrin trajtim në spitalet e Maqedonisë së Veriut, ndërsa ata që janë në gjendje më të rëndë janë transportuar për kurim jashtë vendit.

Në mesin e viktimave janë edhe tre të mitur, dy anëtarë të grupit DNA që performonte atë natë, një polic që ishte në detyrë dhe një futbollist i Shkupit. Viktimat janë kryesisht nga mosha 14 deri në 24 vjeç.

Prokuroria Publike në Maqedoninë e Veriut ka nisur hetim, ku ka të dyshuar 20 persona; 15 janë të ndaluar në stacionin policor dhe pesë të tjerë janë të shtruar në spital, transmeton albinfo.ch.

Vdekja e babait të Thaçit, liderët politik shprehin ngushëllime

Në Qendrën Klinike Universitare të Kosovës ka ndërruar jetë Haxhi Thaçi, babai i ish-presidentit të Kosovës, Hashim Thaçit.

Ai po trajtohej në QKUK pas një periudhe përballjeje me probleme shëndetësore.

Ndërkohë, vdiq vetëm disa ditë pasi u vizitua nga Hashim Thaçi, nën masa të rrepta sigurie të Gjykatës Speciale, transmeton albinfo.ch.

Ish-presidentit i është refuzuar katër herë kërkesa nga Gjykata Speciale për ta vizituar babain e sëmurë në Kosovë, teksa më 13 mars ka qëndruar për vizitë tek babai i tij në spital për rreth tre orë.

Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, ka ngushëlluar ish-presidentin Thaçi dhe familjen e tij për ndarjen nga jeta të Haxhi Thaçit.

“Me pikëllim mësuam lajmin për ndarjen nga jeta të z. Haxhi Thaçi, babait të ish-presidentit dhe ish-kryeministrit të Republikës së Kosovës, z. Hashim Thaçi. Humbja e babait është dhimbje e pamatshme, e cila lë boshllëk të pazëvendësueshëm te më të dashurit. Kontributi dhe dashuria e tij për atdheun shpresoj të shndërrohen në udhërrëfyes dhe kujtime krenarie për të gjithë ata që e njohën. Në emrin tim dhe në emër të popullit të Kosovës, ju shpreh ngushëllimet më të sinqerta ish-presidentit Thaçi, gjithë familjes Thaçi, si dhe miqve e të gjithë të afërmve të z. Haxhi Thaçi”, thuhet në letrën e ngushëllimit.

Për vdekjen e babait të ish-presidentit Hashim Thaçi ka reaguar edhe kryetari i Kuvendit, Glauk Konjufca.

“Ngushëllimet më të sinqerta për familjen, të cilët humbën të dashurin e tyre! Qëndrojmë pranë tyre në këto momente dhimbjeje! Edhe pse Haxhi Thaçi nuk është më në këtë jetë, ai do të jetë i pranishëm në kujtimet që ka lënë pas, në zemrat e atyre që e patën pranë dhe ndanë jetën me të”, tha Konjufca, transmeton albinfo.ch.

Edhe kryeministri i Shqipërisë ka reaguar pas ndarjes nga jeta të Haxhi Thaçit. “Baba iku krenar, Hashim”, ka shkruar Rama.

 

Rusia kërkon mercenarë të dyshuar zviceranë

Disa shtetas zviceranë u janë ekspozuar të dhënat e tyre personale në faqet e internetit pro-ruse dhe llogaritë e Telegramit që gjurmojnë mercenarët e huaj në Ukrainë. Njëri prej tyre flet për herë të parë. Në një intervistë për RTS, ai mohon çdo përfshirje në luftime dhe thotë se ka ndërmarrë hapa për të forcuar sigurinë e tij.

Disa faqe interneti pro-ruse dhe llogari në Telegram të identifikuara nga Njësia e Hetimit të RTS publikojnë dhjetëra fotografi çdo ditë të luftëtarëve që dyshohet se janë aktivë në Ukrainë. Këto postime janë zbukuruar me informacione personale të marra lirisht në internet ose përmes sulmeve kibernetike, duke përfshirë, në disa raste, kopje të dokumenteve të identitetit ose numrave të telefonit. Mes të ekspozuarve ka shumë amerikano-jugorë, kryesisht kolumbianë. Por edhe shtetas britanikë, amerikanë dhe zviceranë, transmeton albinfo.ch.

Njësia e Hetimeve të RTS ka identifikuar rreth dhjetë shtetas zviceranë, identitetet e të cilëve u zbuluan në këto platforma. Patrick Schärrer është një prej tyre. Ky banor dyzet vjeçar i Cyrihut, një instruktor ushtarak i trajnuar, i publikoi të dhënat e tij personale në fund të janarit 2025. Një llogari pro-ruse në Telegram postoi një postim që përmbante foto të tij të veshur me rroba të lodhura në vende të paidentifikueshme, si dhe detaje rreth kushteve të tij të jetesës dhe formimit profesional.

Postimi i referohet edhe miqësisë së tij me vëllain e kryebashkiakut të Kievit, boksierin e famshëm ukrainas Wladimir Klitschko. Patrick Schärrer ulet në bordin e drejtorëve të fondacionit të tij. Kjo është ajo që e afroi atë në vijën e parë të frontit, shpjegoi ai në një intervistë për RTS.

Por ai mohon të ketë luftuar: “Ky është informacion i rremë. Fotot që u publikuan nuk janë bërë në Ukrainë ose nuk tregojnë njerëz të tjerë përveç meje. Nga ana ime, kam punuar në Ukrainë gjatë një misioni humanitar që kemi ngritur si pjesë e fondacionit për të trajnuar civilët në ndihmën e parë në zonat e luftës. Ne dimë të paktën dhjetë raste kur kjo ndihmoi për të shpëtuar jetë. Nëse dikush ka ndonjë problem me këtë aktivitet, mund të më telefonojë.”

Tema është delikate. Në Zvicër, veprimtaria mercenare dënohet me burgim deri në tre vjet. Uebsajtet pro-ruse dhe llogaritë që gjurmojnë mercenarët ofrojnë formularë për të lehtësuar raportimin në vendet e tyre.

A ka marrë tashmë Zvicra ndonjë? I kontaktuar nga RTS, sistemi i drejtësisë ushtarake nuk pranoi t’i përgjigjet kësaj pyetjeje. Sipas një raporti të shpallur nga shërbimet e saj në dhjetor 2024, trembëdhjetë procedime janë hapur kundër shtetasve zviceranë të dyshuar për pjesëmarrje në luftimet në Ukrainë. A janë këta persona, identitetet e të cilëve u zbuluan në faqet e internetit dhe llogaritë pro-ruse? Sistemi i drejtësisë ushtarake nuk i është përgjigjur kësaj pyetjeje.

Njësia e Hetimit RTS ishte në gjendje të kontaktonte një shtetas tjetër zviceran, emri i të cilit figuron në një regjistër mercenarësh që dyshohet se ishin aktivë në Legjionin Ndërkombëtar të Ukrainës. Dokumenti u publikua në një faqe interneti pro-ruse, së bashku me numrat e telefonit të individëve në fjalë. Personi në fjalë mohon të jetë mercenar. Ai shpjegon se fillimisht është regjistruar në faqen e Legjionit dhe nuk ka ndjekur procedurat e tjera.

Zbulimi i numrit të tij të telefonit i dha atij mesazhe të shumta armiqësore, si dhe kërcënime me vdekje, shpjegon ai, me prova mbështetëse.

Patrick Schärrer nuk e përjetoi të njëjtën fatkeqësi. Numri i tij i telefonit nuk u bë i ditur. Ai megjithatë e rriti sigurinë e tij: “Kur doli informacioni, unë mora masa për të mbrojtur familjen dhe veten time. Kam informuar policinë dhe shërbimet e sigurisë lokale. Por refuzoj të barrikadoj veten. E konsideroj kryesisht frikësim,” shpjegoi ai.

Një faqe interneti pro-ruse ofron disa shpjegime për qasjen e saj. Ajo pretendon se po vepron në përputhje me një propozim të ish-presidentit rus Dmitry Medvedev. Në një postim në Telegram të publikuar në shtator 2024, Medvedev sugjeroi krijimin e një baze të dhënash publike dhe të hapur për të ekspozuar armiqtë e Rusisë, së bashku me të dhënat e tyre personale. “Për arsye krejtësisht praktike”, shkruante ai në postim në atë kohë.

Amnisti për zviceranët që luftuan në Ukrainë?

Një nismë parlamentare që bën thirrje për një amnisti për shtetasit zviceranë që luftuan në Ukrainë u paraqit në shtator 2024 nga Këshilltari Kombëtar Socialist i Graubünden, Jon Pult.

Por ky tekst u refuzua në komision dhe ka pak shanse të miratohet nga Asambleja Kombëtare, e cila duhet të vendosë brenda kësaj vere.

Sipas Moskës, 57 zviceranë janë në terren në Ukrainë

Në mars 2024, Ministria e Mbrojtjes në Rusi raportoi se 57 shtetas zviceranë ishin identifikuar në mesin e operacioneve në Ukrainë. Në të njëjtën deklaratë thuhet se 30 prej tyre kishin vdekur.

Ambasada e Rusisë në Zvicër deklaroi se këto të dhëna nuk janë përditësuar që atëherë.

Departamenti Federal i Punëve të Jashtme, nga ana e tij, nuk pranoi të komentojë mbi të dhënat dhe konfirmoi se një shtetas zviceran ka të ngjarë të ketë humbur jetën gjatë luftimeve në luftën në Ukrainë.

Së fundi, në ngjarjen e arrestimit, ambasada kujton se mercenarët e huaj nuk mbulohen nga Konventa e Gjenevës e vitit 1949 për trajtimin e të burgosurve të luftës. Prandaj, ata mund të ndiqen penalisht në Rusi për pjesëmarrjen e tyre në armiqësi dhe të dënohen për vrasje në rastet kur kanë vrarë pjesëtarë të forcave kundërshtare.

Vdes babai i ish-presidentit Hashim Thaçi

Në Qendrën Klinike Universitare të Kosovës, ka ndërruar jetë Haxhi Thaçi, babai i ish-presidentit të Kosovës, Hashim Thaçit.

Ai po trajtohej në QKUK pas një periudhe përballjeje me probleme shëndetësore.

Ndërkohë, vdiq vetëm disa ditë pasi u vizitua nga Hashim Thaçi, nën masa të rrepta sigurie të Gjykatës Speciale, transmeton albinfo.ch.

Ish-presidentit i është refuzuar katër herë kërkesa nga Gjykata Speciale për ta vizituar babain e sëmurë në Kosovë, teksa më 13 mars ka qëndruar për vizitë tek babai i tij në spital për rreth tre orë.

Lidhur me ndarjen nga jeta të Haxhi Thaçit, ka reaguar edhe kryetari i Partisë Demokratike të Kosovës, Memli Krasniqi.

“Me dhembje të thellë mora lajmin për ndarjen nga jeta të babait të Presidentit Hashim Thaçi. Sot, pas një beteje të gjatë me sëmundjen, nuk u shua vetëm një njeri, por një baba që i dha Kosovës një çlirimtar, një burrë që me përkushtimin dhe edukatën e tij ndihmoi në lindjen e një epoke të re për kombin tonë. Ngushëllimet më të sinqerta Presidentit Thaçi, familjes Thaçi dhe mbarë kombit shqiptar. Haxhi Thaçi ishte më shumë se një prind – ai ishte një shtyllë e fortë e vlerave atdhetare, një njeri i urtë dhe fisnik, i cili la pas një trashëgimi të pavdekshme në historinë tonë”, ka shkruar ai.

Normat më të larta të interesit pas ndryshimit të qiramarrësit, rregull në Gjenevë

Ndryshimet e qiramarrësit shpesh rezultojnë në një rritje të qirasë. Kjo është veçanërisht e vërtetë në zonat me kërkesa shumë të larta. Në qytetin e Gjenevës, apartamentet janë bërë mesatarisht 18 për qind më të shtrenjta me ndryshimet e qiramarrësve, sipas hulumtimit të RTS.

Ryan së fundmi arriti diçka të rrallë në Gjenevë: gjeti një apartament me katër dhoma. Ai ishte shpërngulur atje nga kantoni Vaud dhe kishte pritur të shpenzonte më shumë për apartamentin. Por 2700 franga në muaj ishin pak.

Më vonë ai mësoi se qiraja kishte qenë 1270 CHF para se të transferohej. Çmimi ishte dyfishuar. Ryan pyet “çfarë e justifikon një rritje kaq masive, veçanërisht pasi, sipas njohurive tona, nuk kishte pasur asnjë rinovim midis qiramarrësit të mëparshëm dhe nesh”.

Ky rast nuk është i pazakontë. Ai ilustron realitetin e tregut të lirë të qirave në qytetin e Gjenevës. Nga dhjetë apartamente që kanë ndërruar qiramarrës që nga viti 2015, katër janë bërë më të shtrenjta me të paktën 20 për qind. Këtë e tregojnë të dhënat nga afro 20,000 apartamente të siguruara nga zyra e statistikave kantonale dhe të analizuara nga RTS. Madje, një në pesë apartamente është rritur me më shumë se 50 për qind, transmeton albinfo.ch.

Kontratat e vjetra nuk merren parasysh

Industria e pasurive të paluajtshme shpesh argumenton se rritje të tilla masive justifikohen për qiratë shumë të vjetra. RTS për këtë arsye përjashtoi nga analiza të gjitha pronat me qira të lidhura para vitit 2000.

Diane Barbier-Mueller, një anëtare e Këshillit të Madh të Partisë Demokratike të Lirë dhe anëtare e bordit drejtues të firmës së pasurive të paluajtshme Pilet & Renaud, shprehu habinë për këto shifra: “Këto rritje mbi 50 për qind më habitin. Për mendimin tim, nuk ka shumë apartamente ku janë të mundshme rritje të tilla”.

Ajo vazhdon: “I kujtoj të gjithëve se ka ende një ligj të ofertës dhe kërkesës. Qiramarrësit nuk janë të gatshëm të paguajnë asnjë çmim”.

Ryan e sheh këtë në këtë mënyrë: “Pas gjashtë muajsh kërkime dhe aplikimesh të shumta, nuk kishim në të vërtetë zgjidhje. Morëm apartamentin që mundëm, edhe pse menduam se qiraja ishte shumë e lartë”. Në fakt, kantoni i Gjenevës kishte një normë vendesh të lira pune prej 0.46 për qind në vitin 2024, tre herë më e ulët se në një treg që konsiderohet i shëndetshëm.

Kërkimi për kthime

Për Barbier-Mueller, është legjitime që pronarët të rrisin qiratë për t’i përshtatur ato me tregun. Ajo përmend fondet e pensioneve, të cilat zotërojnë 20 për qind të pronave dhe duhet të jenë në gjendje të paguajnë pensionet. Kur blini një ndërtesë, “kthimi është zakonisht shumë i ulët, kështu që pronari dëshiron të rrisë të ardhurat nga qiraja për të fituar para në vend që t’i humbasë”.

Për Këshilltarin Kombëtar të PS-së së Gjenevës, Christian Dandrès, ky shqetësim është i pabazë. “Norma e interesit që pronarët lejohen të ngarkojnë qiramarrësit është shumë e lartë,” thotë ai. Paratë e investuara në një pronë aktualisht japin një normë neto interesi prej 3.5 për qind. Ky është një “investim absolutisht pa rrezik”.

Problemi, sipas politikanit të PS-së, është se qiramarrësit shpesh nuk e sfidojnë normën fillestare të interesit në fillim të qirasë. Më pas zbatohet ligji i tregut të lirë dhe pronarët mund të kërkojnë fitime jashtëzakonisht të larta, veçanërisht në qytete si Gjeneva. Për Danndrès-in, është pra e qartë se apartamentet sot janë më shumë një “produkt financiar spekulativ” sesa “një përgjigje ndaj një nevoje bazë”.

Zgjedhjet në Vjenë: Mbi 35% e banorëve të përjashtuar nga votimi

Ky raport tregon një rënie të vazhdueshme të përqindjes së votuesve të cilëve u është dhënë e drejta e votës në Vjenë, veçanërisht për shkak të mungesës së shtetësisë austriake. Një e treta e banorëve të qytetit, duke përfshirë shumë të huaj që jetojnë atje, nuk mund të marrin pjesë në zgjedhje për Këshillin Bashkiak, gjë që tregon për një trend të vazhdueshëm të përjashtimit të grupimeve të caktuara nga proceset zgjedhore.

Ky fenomen ka pasoja të rëndësishme për pjesëmarrjen në demokraci dhe mund të ndikojë në përfaqësimin politik të grupeve etnike dhe të huaja që kontribuojnë në zhvillimin e qytetit. Ulja e përqindjes së votuesve me të drejtë vote është një shqetësim për përfshirjen e qytetarëve në proceset vendimmarrëse dhe mund të kërkojë ndryshime ligjore dhe politike për të përfshirë më shumë banorë të Vjenës në zgjedhje.

Rritja e numrit të personave që nuk kanë të drejtë të votojnë përbën një sfidë për sistemin zgjedhor dhe ndoshta duhet të rishikohet mundësia e zgjidhjeve që mund të sjellin më shumë përfshirje dhe pjesëmarrje të qytetarëve, duke përfshirë mundësinë e zgjerimit të të drejtave të votës për banorët jo-austriakë që jetojnë për një periudhë të gjatë në qytet.

Më shumë se një e treta e jovotuesve në Vjenë vijnë nga BE. Përafërsisht 260,000 qytetarë të BE-së që jetojnë në Vjenë mund të votojnë në zgjedhjet e këshillit të qarkut, por, ndryshe nga bashkitë e tjera, nuk mund të votojnë për këshillin e qytetit pasi ai funksionon gjithashtu si parlamenti i shtetit dhe pjesëmarrja në zgjedhjet shtetërore është e rezervuar me kushtetutë për qytetarët austriakë. Megjithëse numri i qytetarëve të BE-së me të drejtë vote në rrethet e Vjenës është rritur vitet e fundit, pjesëmarrja e tyre në votime është tradicionalisht e ulët. Në vitin 2020, vetëm 20.4 për qind e votuesve me të drejtë vote nga vendet e tjera të BE-së hodhën votat e tyre, me një pjesëmarrje të përgjithshme prej 57.7 për qind.

Paralajmërimet për rritjen e përqindjes së jovotuesve si një çështje demokratike janë ngritur prej vitesh. Organizata SOS Mitmensch deklaron se Vjena është në rrugën për t’u bërë një “gjysmë demokracie”, duke parashikuar se deri në vitin 2050 vetëm gjysma e popullsisë do të ketë të drejtë vote.

OJQ-ja, e cila do të mbajë sërish një “Pass-egal-Wahl” simbolike (Pass-No-Matter Election) përpara zgjedhjeve të Vjenës, e sheh problemin jo vetëm në emigracionin, por edhe në aksesin kufizues në shtetësinë austriake. Edhe koalicioni i ri trepartiak nuk ka gjasa ta ndryshojë këtë, pasi programi i qeverisë planifikon të shtrëngojë kërkesat për aftësitë gjuhësore. Vetëm ata me profesione të nevojshme urgjentisht do të kenë kërkesa të relaksuara financiare.

Brenda Vjenës, përqindja e jovotuesve është e shpërndarë në mënyrë të pabarabartë: distrikti Rudolfsheim-Fünfhaus ka përqindjen më të lartë me 45.9 për qind, i ndjekur nga Favoriten (44.2 për qind) dhe Brigittenau (44.4 për qind). Në anën tjetër të spektrit është Hietzing, me vetëm 24.5 për qind.

Një analizë APA e të dhënave nga Statistikat Rajonale të Vjenës zbulon se jovotuesit janë më të përqendruar pranë brezit të qytetit. Në Central Favoriten, më shumë se gjysma e atyre mbi 16 vjeç nuk kanë të drejtë vote (53.1 për qind), ndërsa në pjesët jugore të distriktit të 10-të (Laaer Berg dhe Siedlung Südost, si dhe Ober- dhe Unterlaa), vetëm 17.1 dhe 19.8 për qind janë përkatësisht jovotues.

“Shpërndarësit e pabindur”: Këshilla dhe të vërteta rreth monedhave të refuzuara

Shpjegimi është i thjeshtë: në shumë raste, kur një monedhë refuzohet nga makina, ndodhi që ajo të ketë një papastërti të vogël në sipërfaqe, si një grimcë ndotëse ose një gjurmë e papastër në anën e monedhës. Kur përdoret triku i fërkimit, papastërtia mund të zhduket ose lëviz, duke lejuar që monedha të kalojë më lehtë nëpër mekanizmin e pranueseve të makinës.

Megjithatë, ky është një fenomen që ka të bëjë me një ndryshim të thjeshtë në kushte, siç mund të jetë pozita e monedhës, ndotja e saj, ose vetë mekanizmi i makinës që mund të jetë më i ndjeshëm gjatë përdorimit të dytë ose të tretë. Sidoqoftë, fërkimi i monedhës nuk është një metodë efektive dhe nuk e ndihmon në rregullimin e makinës.

Nëse një makinë e refuzon vazhdimisht një monedhë, është më mirë të kontaktoni shërbimin teknik për një kontroll dhe rregullim të mundshëm të makinës.

Verifikimi i autenticitetit

Ky proces i njohjes dhe verifikimit të monedhave është i rëndësishëm për të siguruar që makinat nuk pranoni monedha të falsifikuara apo të huaja që mund të krijojnë probleme për përdoruesit dhe shërbimin. Shpjegimi i Adrian Zimmermann mbi faktorët që ndodhin në këtë proces, siç është konsumimi i monedhës ose pozita e stampës, është mjaft interesant dhe ndihmon për të kuptuar pse ndodhin refuzime të tilla.

Këshillat e tij për kthimin e monedhës ose pastrimin e saj janë të dobishme, sepse ato mund të ndihmojnë në përmirësimin e njohjes së monedhës nga makina, duke e bërë më të lehtë procesin e pagesës. Gjithashtu, është e rëndësishme që njerëzit të raportojnë problemet me makinat e monedhës, pasi ato mund të përmirësohen nëpërmjet riparimeve ose zëvendësimit të komponentëve të dëmtuar, siç ndodhi në Cyrih.

Në përfundim, ndonëse “fërkimi” dhe këshillat e tjera mund të ndihmojnë, është gjithashtu e nevojshme të sigurohet mirëmbajtja dhe kontrolli i rregullt i makinave për të shmangur probleme të tilla.