Ishte nisur për Kosovë, mërgimtari humb jetën në aksident në Kroaci

Një i ri nga Kosova ka humbur jetën në një aksident në Kroaci, derisa po kthehej për në vendlindje.

R.S nga fshati Jasiq në komunën e Junikut, ishte nisur për Kosovë teksa detaje të tjera lidhur me aksidentin nuk janë bërë të ditura.

“Me dhimbje të thellë njoftojmë se gjatë rrugës për në vendlindje, në një aksident tragjik në Kroaci, ka ndërruar jetë bashkatdhetari ynë. Detaje për ceremoninë e varrimit, do të bëhen të ditura ndërkohë”, thuhet në njoftim, transmeton albinfo.ch.

Kufizimi i popullsisë së Zvicrës: i thjeshtë në teori, i vështirë në praktikë

Një iniciativë e re politike në Zvicër synon që popullsia e vendit të mos kalojë 10 milionë banorë deri në vitin 2050 – një ide që në dukje është e thjeshtë, por shumë e vështirë për t’u zbatuar në praktikë.

Propozimi, i iniciuar nga Partia Popullore synon të kufizojë rritjen e popullsisë për të shmangur presionin mbi infrastrukturën, shkollat, sistemin shëndetësor dhe shërbimet sociale. Aktualisht, Zvicra ka rreth 9 milionë banorë dhe mund të arrijë 10 milionë që në vitet 2040 sipas projeksioneve, transmeton albinfo.ch.

Sipas planit, sapo popullsia të kalojë 9.5 milionë, qeveria do të detyrohet të ndërmarrë masa, kryesisht duke kufizuar emigracionin. Nëse kjo nuk mjafton, mund të kërkohet edhe ndërprerja e marrëveshjeve ndërkombëtare, përfshirë lëvizjen e lirë me Bashkimin Evropian.

Megjithatë, problemi kryesor qëndron te zbatimi. Rritja e popullsisë në Zvicër varet kryesisht nga emigracioni, i cili është i vështirë për t’u kontrolluar plotësisht. Flukset neto arrijnë rreth 70,000 persona në vit, ndërsa rritja natyrore (lindje minus vdekje) është shumë më e vogël.

Edhe masat si kufizimi i azilit apo ribashkimit familjar kanë kufizime ligjore. Shumë kërkesa për azil refuzohen dhe ligjet ndërkombëtare e bëjnë të vështirë dëbimin e disa personave. Ndërkohë, kufizimi i ribashkimit familjar për qytetarët e BE-së do të kërkonte ndryshime të mëdha në marrëveshjet me BE-në.

Një nga opsionet më të realizueshme është kufizimi i emigracionit nga vendet jashtë BE-së, por edhe kjo ka ndikim të kufizuar dhe mund të dëmtojë ekonominë, e cila varet nga fuqia punëtore e huaj.

Në përfundim, ideja e një kufiri të qartë numerik për popullsinë është politikisht tërheqëse dhe e lehtë për t’u kuptuar, por realiteti ligjor, ekonomik dhe ndërkombëtar e bën zbatimin e saj shumë kompleks.

Gjeneva dhe Jura mund të ndërtojnë një burg të përbashkët

Dy kantone zvicerane, Gjeneva dhe Jura, po shqyrtojnë mundësinë e ndërtimit të një burgu të përbashkët – një projekt që do të ishte i pari i këtij lloji në Zvicër.

Politikanët propozojnë që burgu i ri të ndërtohet në kantonin Jura dhe të financohet bashkërisht nga të dy kantonet, transmeton albinfo.ch.

Arsyeja kryesore lidhet me mbingarkesën e burgjeve në Gjenevë, ku mungon hapësira për ndërtimin e një objekti të ri. Nga ana tjetër, Jura ka hapësirë të mjaftueshme, por objekti aktual – i vendosur në një kështjellë të vjetër – konsiderohet i vjetruar dhe i papërshtatshëm për nevojat moderne.

Edhe pse është e zakonshme që kantonet të paguajnë për të strehuar të burgosurit e tyre në kantone të tjera, deri më tani nuk ekziston një burg që të menaxhohet bashkërisht nga dy kantone në Zvicër.

Zvicër: Thirrje për teste më të rrepta për shoferët e moshuar

Po rriten thirrjet për vendosjen e rregullave më të rrepta për shoferët e moshuar, pas një rritjeje të aksidenteve ku janë të përfshirë qytetarë të kësaj moshe.

Sipas Zyrës Federale të Rrugëve, shoferët mbi 70 vjeç kanë qenë përgjegjës për më shumë se 5,500 aksidente vitin e kaluar – një rritje prej 10% – ku u regjistruan edhe 28 viktima. Në krahasim, aksidentet dhe viktimat janë më të pakta tek drejtuesit më të rinj, të moshës 18 deri në 24 vjeç, transmeton albinfo.ch.

Debati është intensifikuar pas një aksidenti fatal në Sedrun (kantoni Graubünden), ku një shofer 87-vjeçar u përplas në një shkollë, duke vrarë një mësues dhe duke plagosur disa nxënës.

Ekspertët tani po kërkojnë masa më të ashpra. Një nga propozimet është që nga mosha 80 vjeç të kërkohen kontrolle mjekësore çdo vit, në vend të çdo dy vjetëve siç është aktualisht.

Remitencat në Shqipëri: Si shpenzohen më shumë

Remitancat e emigrantëve shqiptarë arritën në 1.12 miliardë euro në vitin 2025, niveli më i lartë i regjistruar deri tani. Por kjo shifër bëhet më e kuptueshme kur zbret nga niveli makro te familja.

Duke marrë si bazë 756 mijë familje të regjistruara nga Censi 2023, dhe duke aplikuar mbi to profilin e Anketës së Migracionit 2024, rezulton një përllogaritje domethënëse, shkruan Scan, transmeton albinfo.ch.

Nëse 37% e familjeve kanë të paktën një emigrant dhe afërsisht gjysma e familjeve emigrante, konkretisht 48% kanë marrë remitanca, atëherë paratë e ardhura nga jashtë kanë prekur rreth 134 mijë familje në shkallë vendi. Sipas anketës, për familjet përfituese remitancat përbëjnë 41% të të ardhurave totale.

E përkthyer në vlerë, fluksi rekord prej 1.12 miliardë eurosh barazohet me mesatarisht rreth 8.3 mijë euro në vit për familje përfituese, ose afërsisht €695 në muaj. Kjo është një shumë që flet më qartë sesa vetë rekordi. Remitancat nuk janë thjesht një tregues i hyrjeve valutore, por një pjesë e drejtpërdrejtë e buxhetit mujor të mijëra familjeve shqiptare.

Edhe më domethënës është përdorimi i këtyre parave. Anketa tregon se 90% e familjeve përfituese i përdorin remitancat për ushqim dhe nevoja të përditshme, 36% për shpenzime shëndetësore dhe 30% për arsim, ndërsa më pak se 2% për zgjerim biznesi ose inpute bujqësore. E përkthyer mbi numrin e familjeve që rezultojnë përfituese, kjo do të thotë se rreth 121 mijë familje i përdorin këto para për tryezën e përditshme, rreth 48 mijë për shëndetin, rreth 40 mijë për arsimin, ndërsa më pak se 2,700 për investim produktiv.

Në një Shqipëri ku më shumë se një në tre familje ka të paktën një anëtar emigrant, remitancat po shërbejnë para së gjithash si mbështetje për jetën e përditshme, ndërsa roli i tyre në investim mbetet akoma i kufizuar.

Theksojmë se shifrat për numrin e familjeve përfituese dhe mesataren mujore janë përllogaritje ilustrative, të ndërtuara duke kombinuar totalin e familjeve të Censit 2023 me peshat e raportuara nga Anketa e Migracionit 2024 dhe shumën totale të remitancave për vitin 2025. Ato nuk përfaqësojnë një numërim administrativ të drejtpërdrejtë.

Rritja e çmimit të biletave po i ‘rrezikon’ edhe pushimet

Udhëtarët që shpresojnë për rikthimin e çmimeve më të moderuara për fluturimet e gjata këtë verë do të përballen me një zhgënjim të fortë.

Çmimet e biletave në linjat kryesore ajrore që lidhin Azinë me Evropën janë rritur deri në 560% këtë muaj dhe pritet të mbeten të larta gjatë verës dhe vjeshtës, ndërsa ndërprerjet e shkaktuara nga lufta përhapen në Gjirin Persik, një nga korridoret më të ngarkuara të tranzitit në botë, sipas Alton Aviation Consultancy.

Për udhëtimet në qershor, tarifat në shtatë linja të njohura nga Azia-Paqësori drejt Europës janë mesatarisht rreth 70% më të larta se një vit më parë, bazuar në analizën e Alton mbi të dhënat nga firma analitike Cirium dhe agjencitë online të udhëtimit. Një biletë Sydney-Londër tani kushton mesatarisht mbi 1,500 dollarë, afërsisht dyfish krahasuar me vitin e kaluar. Tarifat përfshijnë fluturime direkte dhe me një ndalesë, si dhe tranzite përmes aeroporteve të Gjirit Persik, raporton Bloomerant, shkruan Shqip.al, transmeton albinfo.ch.

Nuk ka shumë shenja lehtësimi. Çmimet pritet të mbeten rreth 30% mbi nivelet e vitit të kaluar edhe deri në tetor.

Presioni është po aq i dukshëm edhe në drejtimin e kundërt. Tarifat nga Europa drejt Azisë janë rritur ndjeshëm, me çmimet e qershorit që janë rritur deri në 79% krahasuar me një vit më parë dhe disa fluturime të gjata që tani kushtojnë pothuajse trefishin e vitit të kaluar.

Ndërprerjet, të cilat nisën më 28 shkurt kur SHBA dhe Izraeli sulmuan Iranin, kanë shkaktuar rreth 70,000 anulime fluturimesh dhe kanë ekspozuar brishtësinë e rrjeteve globale të aviacionit. Mbyllja e hapësirave ajrore, kapacitetet e reduktuara në nyjet e Gjirit dhe rritja e kostove të karburantit janë kombinuar për të rritur çmimet, dhe pritet t’i mbajnë ato të larta për muaj të tërë.

Kërkesa ka nisur tashmë të dobësohet për shkak të pasigurisë së udhëtimit dhe çmimeve më të larta. Rezervimet verore nga Europa drejt SHBA-së janë ulur me 15% krahasuar me një vit më parë, ndërsa trafiku në drejtimin e kundërt ka rënë me 11%, sipas Cirium. Rezervimet nga Azia drejt Europës kanë rënë gjithashtu, me një ulje prej 4.4%, përfshirë linjat që kalojnë përmes Lindjes së Mesme.

Edhe nëse konflikti përfundon së shpejti, presioni mbi çmimet e fluturimeve do të vazhdojë, tha Bryan Terry, drejtor menaxhues në Alton.

“Do të duhen deri në tre muaj që uljet e çmimeve të reflektohen në zinxhirin e furnizimit me karburant për avionë,” tha ai. “Ajo që po shohim nuk është thjesht një tronditje afatshkurtër e çmimeve. Edhe pasi ndërprerjet e menjëhershme të zbuten, itineraret më të gjata, kapacitetet më të kufizuara dhe kostot më të larta të karburantit do të mbajnë presionin mbi çmimet për një periudhë të zgjatur.”

Rritje 560%

Më të goditurat janë fluturimet që lidhin Azinë me Europën, shumë prej të cilave kalojnë përmes vendeve të Lindjes së Mesme si Dubai, Abu Dhabi dhe Doha, një korridor që zakonisht përpunon rreth një të tretën e trafikut vjetor midis këtyre rajoneve, sipas të dhënave të Roland Berger.

Ndërprerja e këtij korridori po shton presionin mbi çmimet. Biletat nga Hong Kong drejt Heathrow të Londrës arrijnë mesatarisht në 3,318 dollarë më 23 mars, një rritje 560% krahasuar me muajin e mëparshëm, sipas Alton Aviation. Çmimet për fluturimet Bangkok-Frankfurt u rritën me 505% në 2,870 dollarë. Edhe “Rruga Kangur” klasike midis Australisë dhe Mbretërisë së Bashkuar është goditur rëndë, me tarifat nga Sydney në Londër që janë rritur me 429% gjatë kësaj periudhe.

Që nga fillimi i luftës, si kërkesa ashtu edhe çmimet në këto linja janë rritur, edhe pse kompanitë ajrore evropiane dhe aziatike po përpiqen të shtojnë kapacitetin. Gati një muaj pas nisjes së konfliktit, rrjetet e aviacionit ende po luftojnë të përshtaten, ndërsa kostot në rritje të karburantit, të nxitura pjesërisht nga kufizimet në transportet përmes Ngushticës së Hormuzit, po shtojnë presionin.

Kompanitë ajrore kanë nisur t’i kalojnë këto kosto te konsumatorët. Karburanti për avionë, që përbën rreth një të tretën e shpenzimeve operative, është rritur paralelisht me çmimet e naftës, duke rritur frikën për mungesa. Linja ajrore si Air France-KLM, Cathay Pacific Airways Ltd. dhe Air New Zealand Ltd. kanë rritur tarifat shtesë për karburantin këtë muaj.

“Situata është shumë e pasigurt për momentin, me kaq shumë kaos në udhëtime,” tha Hanming Li, një analist i pavarur i turizmit. “Nëse udhëtarët shohin se fluturimet po anulohen, vonohen dhe ndërpriten, ata do të mendojnë me kujdes nëse duhet të udhëtojnë dhe si të udhëtojnë.”

Çmimet e naftës vazhdojnë të rriten

Çmimet e naftës u rritën përsëri dje në serinë e dytë radhazi, ndërsa tregtarët u shqetësuan për vazhdimin e luftës në Lindjen e Mesme pa përparim të prekshëm diplomatik.

Çmimi i naftës së papërpunuar Brent nga Deti i Veriut për dorëzimin në maj u mbyll me 4,22% në 112,57 dollarë për fuçi, duke tejkaluar nivelin e 110 dollarëve për herë të parë që nga rënia e ndjeshme e së hënës, shkruan ATSH, transmeton albinfo.ch.

Sa i përket naftës referuese amerikane West Texas Intermediate (WTI), ajo pothuajse arriti 100 dollarë, duke u vendosur në 99,64 dollarë për fuçi, një rritje prej 5,46%.

Vendimi i Donald Trump, i njoftuar të enjten, për të shtyrë me dhjetë ditë ultimatumin e tij për rihapjen e Ngushticës së Hormuzit, një rrugë ujore për afërsisht 20% të prodhimit global të naftës, nuk ishte i mjaftueshëm për të qetësuar pjesëmarrësit në treg.

“Kjo shtyrje do të thotë se do të kemi 10 ditë të tjera ndërprerjesh në Lindjen e Mesme për rrjedhën e naftës së papërpunuar dhe produkteve të rafinuara”, komentoi Andy Lipow i ”Lipow Oil Associates”.

Sipas analistit, tregu reagoi gjithashtu ndaj sulmit të së enjtes ndaj një rafinerie të madhe ruse në Kirishi, në rajonin e Leningradit, nga dronë ukrainas.

Pasi luhatën për një kohë të gjatë, si lart ashtu edhe poshtë, varësisht nga deklaratat e zyrtarëve, kryesisht Donald Trump, çmimet janë bërë relativisht të paprekshme nga këto reagime.

“Që çmimet të ulen përsëri, konflikti duhet të zgjidhet”, beson Andy Lipow.

“Dhe edhe nëse do të kishte një armëpushim, nuk është as e sigurt nëse Irani do të lejonte që nafta të kalonte nëpër Ngushticën e Hormuzit”, shton ai.

Nëse situata mbetet e pandryshuar për disa javë të tjera, analisti e sheh WTI-në t’i afrohet 120 dollarëve.

“Pa kontroll të plotë ushtarak të ngushticës nga amerikanët, Irani ka epërsinë në këtë luftë, dhe bilanci i rreziqeve sugjeron një përkeqësim”, paralajmërojnë analistët në ”Brown Brothers Harriman”.

Edhe Austria ndalon Rrjetet Sociale për fëmijët nën 14 vjeç

Austria do të ndalojë përdorimin e mediave sociale nga fëmijët nën 14 vjeç, sipas një marrëveshjeje të arritur pas negociatave të gjata brenda qeverisë së koalicionit midis të majtës, të djathtës dhe liberalëve, njoftoi qeveria.

“Është pothuajse e pamundur që prindërit të kontrollojnë kohën që fëmijët e tyre kalojnë” në këto platforma, të cilat janë krijuar për t’i bërë ata “të varur me vetëdije”, tha në një konferencë për shtyp zëvendëskancelari socialdemokrat Andreas Bäbler.

Qeveria planifikon të fusë një lëndë të re të detyrueshme në kurrikulat shkollore të titulluar “Media dhe Demokracia”, e cila synon të ndihmojë nxënësit të dallojnë realitetin nga trillimi dhe të dallojnë përpjekjet jodemokratike për ndikim, sipas projektligjit që pritet të dorëzohet deri në qershor, shkruan TCH, transmeton albinfo.ch,

Disa vende të Bashkimit Evropian, përfshirë Francën, Spanjën dhe Danimarkën, kanë njoftuar tashmë qëllimin e tyre për të vendosur kufizime moshe në përdorimin e mediave sociale, ndërsa të tjera po shqyrtojnë mundësinë e këtij veprimi.

Kuqezinjtë stërviten në Spanjë për miqësoren me Ukrainën

Kombëtarja shqiptare ka mbërritur pasditen e djeshme në Valencia, ku do të vijojë përgatitjet për ndeshjen miqësore të 31 marsit ndaj Ukrainës.

Skuadra e drejtuar nga trajneri Silvinjo ka zhvilluar seancën e parë stërvitore në qendrën Parador de El Saler të Valencias, duke u përqendruar në ushtrime fizike, qarkullimin e topit dhe skema taktike.

Departamenti i Komunikimit në FFSH bën me dije se grupi i 24 lojtarëve ishte i plotë dhe janë në gjendje të mirë fizike, transmeton albinfo.ch.

Ndeshje miqësore Ukrainë-Shqipëri do të luhet më datë 31 mars, ora 20:45 në “Estadi Ciutat de València”, Spanjë.

youtube.com/watch?v=h7Y7poNyQnA&source_ve_path=MjM4NTE&embeds_referring_euri=https%3A%2F%2Ffshf.org%2F

Shqiptarët më inteligjentët në Ballkan

Shqipëria në bazë të një renditjeje të bërë sipas vendeve për 2026 nga IQ Test, me një nivel IQ prej 101.00, renditet e para në Ballkan si populli më inteligjent.

Për Kosovën nuk ka të dhëna, teksa Shqipëria renditet e 22 në rang botëror për nga inteligjenca, pasi vendin e parë e zë Hong Kong-u me një vlerësim prej 107.73, e dyta Korea e Jugut me 106.97 dhe e treta Kina me 106.48.

Sa i përket matjes për Ballkanin, në vendin e dytë është Serbia me 99.83, në vend të tretë është Greqia me 99.55, më pas Kroacia me 99.32. Nivel të lartë inteligjence shënojnë Maqedonia e Veriut dhe Rumania me 98.88 secila, të cilat pasohen nga Mali i Zi me 98.43.

Nivel më të “ulët” inteligjence në Ballkan shënojnë Bosnja dhe Hercegovina me 97.13 dhe së fundmi Bullgaria me 96.54.

Zyra zvicerane e migracionit shkurton vendet e punës për shkak të pakësimit të mbërritjeve të azilkërkuesve

Sekretariati Shtetëror për Migracionin (SEM) shkurtoi 83 vende pune në përpunimin e azilit në fillim të vitit për shkak të një rënieje të të ardhurve të rinj në Zvicër.

SEM shkurtoi 60 vende pune të përfshira në përpunimin e aplikimeve për azil dhe 23 që merreshin me përpunimin e rasteve të statusit të mbrojtjes S, konfirmoi agjencia e lajmeve Keystone-SDA të shtunën, pas një raporti të mëparshëm nga Blick.

Pozicionet ishin krijuar përkohësisht për të përpunuar numrin më të lartë të aplikimeve për azil dhe për të zvogëluar numrin e aplikimeve të hapura për azil, tha SEM.

“Burimet e personelit në sektorin e azilit në përgjithësi bazoheshin në numrin e aplikimeve për azil të pranuara, të cilat ishin ulur vitin e kaluar. Vitin e kaluar dhe këtë vit ndoshta do të jenë më të ulëta se vitet 2022 deri në 2024,” tha SEM, transmeton albinfo.ch.

Vitin e kaluar, SEM regjistroi 25,781 aplikime për azil, një rënie prej 7% krahasuar me vitin 2024. Në atë kohë, në Zvicër u morën 27,740 aplikime për azil dhe 30,223 në vitin 2023. Qeveria federale gjithashtu pret më pak aplikime këtë vit.

SEM konfirmoi se kërkesat për azil në pritje janë ulur kohët e fundit me 45%. Aktualisht ka rreth 8,600 të tilla.

Numri i vendeve të punës në SEM është rritur vazhdimisht midis viteve 2021 dhe 2025 nga 525 pozicione me kohë të plotë në 762.

Fondi Humanitar i reagon Shkelzen Gashit: Në Burgun e Dubravës nuk janë vrarë persona të armatosur

Fondi për të Drejtën Humanitare ka reaguar lidhur me ekspozitën në sheshin e Prishtinës rreth masakrave të ndodhura gjatë luftës në Kosovë ku janë hasur informata të pasakta.

Ekspozita ka marrë shumë kritika në lidhje me detajet e ngjarjeve që shënuan masakrat e ndryshme në Kosovë, pasi u aludua se shpërfaq narrativen e Serbisë për luftën e fundit në Kosovë.

Në komunikatën për media të Fondit për të Drejtën Humanitare thuhet se të dhënat në këtë ekspozitë paraqesin pasqyrë të pasaktë duke shtuar se kjo nuk është çështje interpretimi, por mungesë elementare e njohurive mbi të drejtën ndërkombëtare humanitare, faktet e vërtetuara në gjykatë dhe leximin e të dhënave të Fondit për të drejtën Humanitare.

Reagimi thekson se në Masakrën e Dubravës nuk janë vrarë persona të armatosur siç është paraqitur në ekspozitën e Shkëlzen Gashit.

“Në Burgun e Dubravës nuk janë vrarë “persona të armatosur”, siç paraqitet në tabelën e ekspozitës. Të vrarët ishin të burgosur shqiptarë. Disa prej tyre kishin qenë pjesëtarë të UÇK-së paraarrestimit, por në momentin e vrasjes nuk ishin luftëtarë. Ata ishin persona të privuar nga liria dhe nën kontroll të plotë të autoriteteve serbe, pra persona të mbrojtur sipas Konventave të Gjenevës. Statusi i tyre i mëparshëm si pjesëtarë të UÇK-së është i rëndësishëm për njohjen shtetërore pas vdekjes dhe për reparacionet materiale për familjet, por jo për përcaktimin e rrethanave të vdekjes. Është veçanërisht shqetësuese që Shkëlzen Gashi përpiqet të zhvendosë përgjegjësinë për këto gabime te Fondi për të Drejtën Humanitare. Kjo përbën një përpjekje për të diskredituar bazën më të besueshme të të dhënave për viktimat e luftës në Kosovë”, thuhet në reagim, transmeton albinfo.ch.

“Ne dhe Ata” sonte në Winterthur, komedia që prek realitetin e mërgatës

Shfaqja humoristike “Ne dhe Ata” vjen sonte në Winterthur, duke sjellë në skenë aktorin dhe humoristin Dan Morina, në një komedi që trajton me ironi e satirë raportet mes mërgatës dhe vendlindjes, shkruan albinfo.ch.

Kjo shfaqje, e cila është cilësuar si “komedi që dhemb… pak”, sjell përballjen e dy realiteteve: atyre që jetojnë jashtë dhe atyre që mbeten në vend. Përmes humorit, shfaqja prek tema të njohura për mërgimtarët, si pritjet, paragjykimet dhe kontrastet mes mënyrës së jetesës në diasporë dhe në Kosovë.

Në posterin promovues theksohet edhe ironia tipike e shfaqjes, ku njëra palë shprehet: “Ju përqafojmë me remitenca”, ndërsa pala tjetër përgjigjet: “Ju jeni heronjë, patriotë, shtylla e kombit!” – një mesazh që e bën komedinë edhe më të afërt për publikun.

Shfaqja është realizuar me skenar dhe regji nga Ben Apolloni, ndërsa pritet të ofrojë një mbrëmje të mbushur me të qeshura dhe reflektim për realitetin e përditshëm të shqiptarëve në mërgatë./Albinfo.ch

 

📍 Winterthur

📅 28.03.2026

🕖 Ora 19:00

📌 Talgutstrasse 71, Winterthur

Zviceranët dyshojnë në përgatitjen ushtarake të vendit, kërkojnë rritje buxheti

Sipas një sondazhi të kryer nga instituti kërkimor Sotomo për grupin e ekspertëve “Strategiedialog21”, shumica e popullsisë zvicerane dyshon në aftësitë mbrojtëse të vendit, përcjell albinfo.ch.

Barometri i quajtur “Barometri i Mundësive” tregon se mbi tre të katërtat e të intervistuarve nuk besojnë se Konfederata është e përgatitur për kërcënime konvencionale dhe hibride.

Megjithatë, shumica e qytetarëve mbështet një rritje të buxhetit të ushtrisë në 2% të PBB-së deri në vitin 2030. Fondacioni jopartiak “Strategiedialog21”, i krijuar në vitin 2011 për të promovuar dialogun strategjik mbi çështje të rëndësishme për të ardhmen e vendit, thekson se qytetarët ndihen të lidhur fort me vlerat e Evropës Perëndimore dhe shohin nevojën për forcimin e kapaciteteve mbrojtëse të Zvicrës./Albinfo.ch

Shefi i Ushtrisë Zvicerane paralajmëron: Rreziku për Evropën është rrezik për Zvicrën

Shefi i ri i Ushtria e Zvicrës, Benedikt Roos, deklaroi të enjten se ushtria tashmë është në gatishmëri dhe çdo investim në siguri është i mirëpritur. “Nuk ka të bëjë vetëm me vetë ushtrinë, por edhe me sigurinë e Zvicrës,” theksoi ai pas gati tre muajsh në detyrë, përcjell albinfo.ch.

Roos nënvizoi se Zvicra nuk është e izoluar nga ngjarjet ndërkombëtare. “Ajo që rrezikon Evropën na rrezikon edhe ne. Konfederata duhet të përqendrohet në atë që forcon konkretisht kapacitetin tonë mbrojtës.” Ai shtoi se milicia zvicerane mbetet “arma jonë sekrete” dhe theksoi rolin e saj në sigurimin e ekspertizës civile, të dobishme edhe për vendet fqinje.

Duke folur për mandatin e tij fillestar, Roos e përshkroi debutimin e tij si “dinamik” dhe deklaroi se i afrohet detyrës me besim dhe motivim. “Ajo që ka rëndësi janë njerëzit, ushtarët,” theksoi ai, duke i nxitur qytetarët dhe institucionet të tregojnë respekt dhe vlerësim për forcat e armatosura./Albinfo.ch

Zvicra kalon në orën verore: Akrepat e orës zhvendosen këtë të diel

Banorët në Zvicër duhet të përgatisen për ndryshimin e orës këtë fundjavë, pasi vendi kalon në orën verore, përcjell albinfo.ch.

Në natën mes së shtunës dhe të dielës, më 29 mars, akrepat e orës do të zhvendosen nga ora 03:00 në 04:00, duke humbur kështu një orë gjumë.

Me hyrjen në orën verore, lindja dhe perëndimi i diellit do të ndodhin rreth një orë më vonë, çka do të sjellë më shumë dritë gjatë mbrëmjes.

Ndryshimi i orës aplikohet çdo vit në pranverë në shumë vende evropiane, me qëllim shfrytëzimin më të mirë të dritës natyrore gjatë muajve të verës./Albinfo.ch

Ramë Lahaj: Mërgata jonë është pasqyra më e mirë e identitetit tonë

Tenori shqiptar me famë ndërkombëtare, Ramë Lahaj, ka vlerësuar lart rolin e diasporës shqiptare, duke e cilësuar atë si pasqyrën më të mirë të identitetit kombëtar dhe dëshmi të fuqishme të integrimit në shoqëritë perëndimore, transmeton albinfo.ch.

Përmes një deklarate publike, Lahaj është shprehur se ndihet krenar për peshën dhe ndikimin që mërgata ka në vendet ku jeton, duke theksuar se integrimi i tyre është një shembull i fuqishëm i ruajtjes së vlerave dhe përfaqësimit të denjë.

“Mërgata jonë asht pasqyra ma e mirë e identitetit tonë. M’bahet zemra mal për integrimin e tyne dhe peshën që kanë në shoqnitë ku jetojnë”, ka deklaruar Lahaj.

Ai ka kujtuar me emocione koncertin e mbajtur në Gjenevë, duke e cilësuar si një nga kujtimet më të bukura dhe më inspiruese në rrugëtimin e tij artistik, në kuadër të angazhimeve për promovimin e Kosovës dhe kulturës shqiptare.

Sipas tij, koncerti i organizuar nga Konsulata e Kosovës në Gjenevë ishte një dëshmi e qartë e identitetit dhe e vendit që shqiptarët meritojnë në skenën ndërkombëtare.

“Koncerti i Gjenevës mbetet një prej kujtimeve ma të bukura dhe inspiruese në vazhdën e aktiviteteve për përfaqësimin e vendit dhe vlerave tona. Ky koncert i organizum prej Konsulatës së Kosovës në Gjenevë asht nji dëshmi e qartë se kush jemi dhe ku e kemi vendin”, ka shtuar ai.

Lahaj ka bërë të ditur se në këtë koncert kishte pasur nderin të ketë si mysafire speciale sopranon Marigona Qerkezi, të cilën e cilësoi si një artiste që e bën kombin krenar, si dhe pianistin Kamal Khan, të cilin e përshkroi si mik dhe bashkëpunëtor të afërt në shumë aktivitete.

“Kësaj here pata nderin me pasë Marigona Qerkezi soprano si musafire speciale, nji artiste që na ban krenar, si dhe pianistin Kamal Khan, mikun që ka qenë me mu në shumë aktivitete”, përfundoi Lahaj.

Deklarata e tij është pritur me reagime pozitive në rrjetet sociale, duke rikthyer edhe një herë vëmendjen tek rëndësia e diasporës në ruajtjen dhe promovimin e identitetit shqiptar në botë./Albinfo.ch

Rritet blerja e armëve në Zvicër, sport apo nevojë për siguri?

Interesi për blerjen e armëve në Zvicra është rritur dukshëm gjatë vitit 2025. Sipas të dhënave nga kantonet e pjesës gjermanishtfolëse të vendit, numri i lejeve për blerjen e armëve ka shënuar një rritje prej 10 deri në 30 për qind krahasuar me vitin e kaluar, përcjell albinfo.ch.

Një prej personave që së fundmi ka aplikuar për një leje të tillë është Thomas Rubi, i cili punon si drejtues shërbimi në Mettmenstetten, në kantonin Zurich. Ai vizitoi për herë të dytë poligonin e brendshëm të dyqanit të armëve Thoron në Steinen, ku testoi disa pistoleta para se të vendosë për blerjen.

Sipas Rubit, motivi kryesor për të nuk është siguria personale, por sporti i qitjes. Ai thotë se e sheh këtë aktivitet si një mënyrë për të zhvilluar aftësitë dhe për t’u përmirësuar vazhdimisht në këtë disiplinë.

Vetëm pak hapa nga poligoni i qitjes ndodhet edhe hapësira e shitjes së dyqanit, ku ofrohen dhjetëra modele pistoletash dhe pushkësh. Simon Meier, drejtor i dyqanit Thoron, thotë se që nga hapja e biznesit rreth katër vite më parë ka vërejtur një rritje të vazhdueshme të kërkesës për armë.

Sipas tij, shumë klientë fillimisht janë të motivuar nga ndjenja e sigurisë, sidomos në një kohë krizash dhe pasigurie globale. Megjithatë, shpesh ndodh që motivi i tyre të ndryshojë pasi fillojnë të merren me sportin e qitjes.

“Po, ne e vërejmë këtë nevojë për siguri”, thotë Meier, duke shtuar se shumë klientë më pas zbulojnë kënaqësinë që ofron sporti i qitjes dhe gradualisht e lënë në plan të dytë motivin e sigurisë. /Albinfo.ch

Tërheqje produktesh në Zvicër

Tri kompani të ndryshme po tërheqin produktet e tyre në Zvicër. Shitësi me pakicë i mobiljeve Ikea po tërheq disa llamba nga seria e tij Nymana. Inspektorati Federal për Instalimet e Rrymës së Rëndë thotë se ekziston rreziku i goditjes elektrike sepse kabllot nuk janë të izoluara mjaftueshëm, transmeton lbinfo.ch.

Zinxhiri i dizajnit Flying Tiger Copenhagen po tërheq nga tregu zviceran gotat e pirjes. Ato përmbajnë sasi të tepërta të plumbit dhe kadmiumit të dëmshëm, sipas Zyrës Federale për Sigurinë Ushqimore dhe Çështjet Veterinare, njofton srf.ch.

Dhe Head Switzerland po tërheq modele të ndryshme të çizmeve të skive. Çizmet mund të zhvillojnë fraktura që mund të çojnë në lëndime, shkruan Këshilli Zviceran për Parandalimin e Aksidenteve.

Paga e 13-të në Kosovë pritet të shpërndahet më 31 mars

Paga e 13-të në Kosovë do të shpërndahet të martën, më 31 mars.

Deputeti i Lëvizjes Vetëvendosje, Fatos Geci ka publikuar në Facebook fotografi me ministrin e Financave Hekuran Murati, duke thënë se kohëve të fundit ka pasur informata të pavërteta lidhur me këtë çështje.

“Njoftim për qytetarët. Rroga e 13-të do të shpërndahet të martën, më 31 mars, pasi që kohëve të fundit disa institucione dhe individë kanë shpërndarë informacione të pavërteta lidhur me këtë çështje. Urime!” ka shkruar ai, transmeton albinfo.ch.

Paga e 13-të për sektorin publik ishte premtuar nga kryeministri Albin Kurti gjatë fushatës zgjedhore të 28 dhjetorit. Dhënia e pagës së 13-të për sektorin publik është përfshirë në Buxhetin për vitin 2026.

Cilat kompani zvicerane do të shkurtojnë vendet e punës në vitin 2026?

Një numër kompanish dhe organizatash me seli në Zvicër kanë njoftuar se do të pushojnë nga puna punonjësit në vitin 2026, ose do të zhvendosin vendet e punës në vende të tjera. Ne kemi një përmbledhje të plotë – dhe të përditësuar vazhdimisht – se ku do të humbasin vendet e punës.

Zvicra është njohur prej kohësh për tregun e saj të fuqishëm të punës, me norma papunësie vazhdimisht të ulëta.

Por kjo do të ndryshojë në vitin 2026.

Bazuar në parashikimet e fundit nga Instituti Ekonomik KOF, rritja e punësimit në Zvicër parashikohet të jetë e ngadaltë dhe nën mesatare, me normën e papunësisë që pritet të rritet në 3.2 përqind nga 2.9 përqind që është aktualisht.

Këto kompani dhe organizata do të shkurtojnë vende pune në vitin 2026 dhe më tej:

Helvetia Baloise

Grupi i sigurimeve fillimisht njoftoi se do të eliminojë midis 1,400 dhe 1,800 vende pune në Zvicër gjatë tre viteve të ardhshme.

Ky njoftim vjen pas bashkimit të kompanive në dhjetor 2025, në të cilin kompania e parë bleu të dytën.

Megjithatë, në mars të vitit 2026, numri i shkurtimeve të vendeve të punës u rishikua lart: deri në 2,300 vende pune mund të shkurtohen.

UBS

Rreth 3,000 punonjës të UBS do të humbasin vendet e tyre të punës në Zvicër, si pjesë e planit të bankës për të pushuar nga puna 10,000 nga fuqia punëtore e saj globale, raportuan mediat zvicerane të dielën.

Banka konfirmoi se pret “rreth 3,000 shkurtime vendesh pune në Zvicër”.

UBS ka qenë duke zvogëluar fuqinë punëtore si rezultat i integrimit të ish-rivalit Credit Suisse, të cilin e bleu në vitin 2023.

Novartis

Gjigandi farmaceutik planifikon të shkurtojë 550 vende pune në Zvicër deri në fund të vitit 2027.

Dy nga fabrikat e saj pranë Bazelit do të preken nga këto shkurtime, pasi kompania duhet të gjenerojë para për të investuar në “terapi inovative të përdorura veçanërisht për sëmundjet kardiovaskulare, renale dhe metabolike”.

Korporata Zvicerane e Transmetimeve (SRG/RTS)

Transmetuesi kombëtar njoftoi se do të shkurtojë rreth 900 vende pune gjatë tre viteve të ardhshme, ndërsa përpiqet të ulë kostot.

Ai vuri në dukje “sfida të mëdha”, duke përfshirë vendimin e qeverisë zvicerane për të shkurtuar licencën e medias publike që siguron një pjesë të madhe të të ardhurave të saj, si dhe rënien e të ardhurave komerciale.

“Na vjen keq për këto shkurtime vendesh pune”, tha shefja e SRG-së, Susanne Wille, në një deklaratë, duke shpjeguar se “vendimet politike dhe konteksti në të cilin vepron kompania jonë nuk na lënë zgjidhje tjetër”.

Kühne+Nagel

Grupi zviceran i logjistikës po eliminon dukshëm më shumë vende pune sesa ishte planifikuar, tha kompania me seli në Schwyz.

Do të heqë mbi 2,000 vende pune këtë vit, nga 1,000 në 1,500 të planifikuara fillimisht.

Janssen

Kjo degë e gjigantit farmaceutik amerikan Johnson & Johnson, po tërhiqet plotësisht nga zhvillimi dhe prodhimi i vaksinave në Zvicër. Aktivitetet e mbetura do të transferohen në Holandë deri në fund të vitit 2026.

Rreth 500 punonjës pritet të humbasin vendet e tyre të punës në selinë zvicerane të kompanisë në Bernë.

Sunrise

Telekomi zviceran njoftoi 190 shkurtime vendesh pune, përfshirë pozicione drejtuese.

Masa po zbatohet “si pjesë e zhvillimit të vazhdueshëm organizativ”, tha kompania.

Smood

Një shërbim shpërndarjeje ushqimesh dhe ushqimesh i operuar nga Migros Geneva do të ndërpresë operacionet e tij më 30 prill 2026.

Më shumë se 400 punonjës në 25 qytete zvicerane do të humbasin vendet e tyre të punës.

Galenica

Grupi i kujdesit shëndetësor Galenica po mbyll fabrikën e prodhimit farmaceutik Bichsel në Interlaken deri në fund të vitit 2026, më së voni. Do të preken deri në 170 vende pune.

Tamedia

Për shkak të riorganizimit të divizioneve të tij të shtypura dhe dixhitale, grupi mediatik Tamedia do të shkurtojë 25 deri në 30 vende pune me kohë të plotë këtë vit.

IKEA

Dega zvicerane e shitësit me pakicë tha se mund të eliminojë deri në 60 pozicione administrative në selinë e saj në Spreitenbach, Aargau.

Arsyeja e përmendur për këto shkurtime është se “IKEA ka nevojë për një organizatë më të thjeshtë, më efikase dhe më të fokusuar”.

Organizatat ndërkombëtare

Agjencitë e OKB-së në Gjenevë tashmë kanë pushuar nga puna një numër punonjësish, pasi SHBA-të u zotuan të “përfundojnë financimin për disa organizata të Kombeve të Bashkuara”.

Dhe ky trend do të vazhdojë në vitin 2026:

Në Fondin e Kombeve të Bashkuara për Fëmijë (UNICEF): 300 vende pune do të zhvendosen në Romë
Në Organizatën Botërore të Shëndetësisë (OBSH), 800 persona do të pushohen nga puna
Megjithatë, këto shkurtime të fundit janë vetëm maja e ajsbergut; Organizata të tjera të Gjenevës kanë ndjerë tashmë pasojat e politikës amerikane:

Por kjo nuk është e gjitha

Një studim i kryer në tetor 2025 tregon se më shumë se një e treta (37 përqind) e kompanive mund të shkurtojnë vendet e punës në Zvicër gjatë 12 muajve të ardhshëm, dhe një përqindje e ngjashme (35 përqind) parashikojnë zhvendosjen e vendeve të punës zvicerane në vende të tjera.

Midis tyre është operatori më i madh i telekomunikacionit në Zvicër, Swisscom.

Siç raportohet nga platforma e lajmeve 20 Minutes, “shumë vende pune në IT të Swisscom do të zhvendosen në Letoni dhe Holandë”.

Në total, midis 1,000 dhe 1,400 personave pritet të punësohen në Riga dhe Roterdam në afat të mesëm, ku pagat janë më të ulëta se në Zvicër.

Për më tepër, një kompani industriale, IHI Bernex AG, njoftoi se do të eliminonte shumicën e vendeve të punës në fabrikën e saj në Olten (Solothurn), duke zhvendosur 35 nga 42 vende pune në Holandë.

Dhe për shkak të “barrës ekonomike” të shkaktuar nga tarifat amerikane, prodhuesi i makinave të qepjes Bernina, i cili gjeneron rreth tre të katërtat e shitjeve të tij në Shtetet e Bashkuara, do të mbyllë fabrikën e tij në Steckborn (Thurgau) dhe do të zhvendosë prodhimin e tij në Tajlandë.

Dyzet vende pune do të shkurtohen gjatë këtij procesi.

Çfarë ndikimi do të ketë ky “migrim industrial” në Zvicër?

Nëse vendet e punës zhvendosen jashtë vendit, efekti logjik do të ishte një rritje e papunësisë.

Por jo vetëm.

“Ky lloj zhvendosjeje në fund të fundit mund të ketë një ndikim në potencialin e rritjes së ekonomisë zvicerane”, tha ekonomisti i UBS, Maxime Botteron.

Gjykata Federale: Vetëm qumështi mund të quhet qumësht

Një alternativë vegane ndaj qumështit nuk mund të përmendë fjalën qumësht, sipas Gjykatës Federale Zvicerane. Në një seancë publike dëgjimore të premten, gjyqtarët hodhën poshtë me katër vota kundër një ankesën e paraqitur nga Danone, e cila po tregtonte një kuti me fjalët “jo qumësht”.

Sipas ligjit zviceran, qumështi përkufizohet si “produkt i sekretimit të gjirit të një kafshe të klasifikuar si gjitar”. Ky emër është i mbrojtur dhe nuk mund të përdoret për të përshkruar një alternativë ndaj qumështit. Për ta ilustruar këtë pikë, një gjyqtar tha: “Nëse duhet ta quash një gjë me fjalë, duhet ta quash qumështin qumësht”.

Për më tepër, emri në kutinë e një pijeje me bazë tërshëre është mashtrues për konsumatorët. Në rastin aktual, paketimi i tregtuar nga Danone Suisse mbante fjalët ‘SHHH…’. KY NUK ËSHTË QUMËSHT”, me një pikë të bardhë që zëvendëson “i” në “QUMËSHT”, raporton SRF, transmeton albinfo.ch.

Në mars të vitit 2022, laboratori kantonal i Cyrihut e ndaloi këtë pije me bazë tërshëre nga tregu, duke pretenduar se shkelte dispozitat e ligjit mbi ushqimet.

Vendimi i laboratorit u mbështet nga Gjykata Kantonale e Cyrihut. Danone Zvicër më pas apeloi në Gjykatën Federale. Në një seancë publike dëgjimore të premten në mëngjes, gjyqtarët e hodhën poshtë apelin me katër vota kundër dhe një kundër.

Sipas ligjit mbi ushqimet, prezantimi dhe etiketimi i ushqimeve nuk duhet ta mashtrojë konsumatorin, veçanërisht në lidhje me prodhimin, përbërjen dhe natyrën e produktit në fjalë.