Ndryshimet që pëson trupi pas ndërrimit të orës

Ndryshimi i orës: Si ndikon tek trupi ynë dhe si të përshtatemi më lehtë

Me ndryshimin e orës, trupi ynë përjeton një sërë avantazhesh, por edhe disavantazhesh. Organizmi e ndien menjëherë këtë ndryshim, njësoj siç ndodh kur kalojmë nga një zonë orare në një tjetër pas një udhëtimi të gjatë ajror.

Sipas disa studimeve, më të ndjeshëm ndaj këtij ndryshimi janë fëmijët dhe të moshuarit. Trupi mund të vijojë të përjetojë pasojat edhe në ditët që pasojnë. Një studim i publikuar në Neuroscience Letters tregon se gjatë periudhës së kalimit nga ora diellore në atë ligjore, dhe anasjelltas, njerëzit tentojnë të flenë më pak dhe të shohin më pak ëndrra, transmeton albinfo.ch.

Ky ndryshim ndikon gjithashtu në nivelin e stresit dhe shkakton lodhje të përgjithshme, duke ulur aftësinë për t’u përqendruar. Për këtë arsye është vërejtur një rritje e aksidenteve rrugore, veçanërisht të hënën e parë pas fundjavës së ndërrimit të orës.

Megjithatë, studimet tregojnë gjithashtu se, përveç të hënës së parë, incidentet vdekjeprurëse në rrugë ulen gjatë periudhës kur është në fuqi ora ligjore. Kjo mendohet të ndodhë për shkak të sasisë më të madhe të dritës natyrore në orët kur njerëzit kthehen nga puna.

Si të përballojmë ndryshimin e orës?
Mënyra më e mirë është të përgatitemi gradualisht një ose dy ditë përpara, në mënyrë që trupi të pësojë sa më pak tronditje dhe të shmangim ndjesinë e lodhjes.

 

Medikamentet Ozempic dhe Mounjaro ulin rrezikun për disa lloje kancerësh

Studimi: Barnat kundër diabetit si Ozempic dhe Mounjaro ulin rrezikun për disa lloje të kancerit

Studime të shumta mbi medikamente si Ozempic dhe Mounjaro, fillimisht të zhvilluara për trajtimin e diabetit dhe më vonë të miratuara edhe për obezitetin, sugjerojnë se përfitimet e tyre shtrihen përtej këtyre indikacioneve. Këto barna mund të ndihmojnë në reduktimin e rrezikut për dhjetë lloje të kancerit, të ofrojnë mbrojtje kundër sëmundjeve kardiovaskulare dhe të veshkave, si dhe të ulin inflamacionin, transmeton albinfo.ch.

Një studim i fundit i publikuar në JAMA Network Open është i pari që sugjeron një lidhje mes përdorimit të agonistëve të GLP-1 dhe reduktimit të rrezikut për disa lloje të kancerit. Meqenëse individët obezë kanë një predispozitë më të lartë për zhvillimin e 13 llojeve të ndryshme të kancerit, ky hulumtim zbuloi se pacientët me diabet të tipit 2 që përdornin një ilaç agonist GLP-1 kishin rrezik më të ulët për 10 nga këto lloje, krahasuar me ata që trajtoheshin vetëm me insulinë.

Analiza përfshiu të dhënat shëndetësore të 113 milionë individëve nga 50 shtete dhe krahasoi rrezikun për zhvillimin e kancerit gjatë një periudhe 15-vjeçare te 1.65 milionë pacientë me diabet të tipit 2. Studiuesit u përqendruan te pacientët e trajtuar gjatë vitit 2018, kur ilaçet GLP-1 ishin ende të miratuara ekskluzivisht për diabetin, theksoi Lindsey Wang, studente në Universitetin Case Western Reserve.

Krahasimi midis pacientëve që përdornin vetëm insulinë dhe atyre që merrnin edhe një agonist GLP-1 tregoi se kjo terapi e fundit shoqërohej me një reduktim prej 65% të rrezikut për kancerin e fshikëzës së tëmthit dhe 62% për një tumor të sistemit nervor qendror të njohur si meningioma.

Gjithashtu, u konstatua një rrezik i reduktuar për kancerin e stomakut, ndërsa nuk u vu re ndonjë ndryshim i ndjeshëm në incidencën e kancerit të tiroides apo të gjirit pas menopauzës.

Zvicër: Ku të gjeni karburantin më të lirë

Çmimet e karburanteve në Zvicër: Pabarazi të mëdha mes rajoneve

Të dhënat e publikuara së fundmi nga Radari i Çmimeve i TCS, të paraqitura nga SRF, nxjerrin në pah ndryshimet e konsiderueshme të çmimeve të benzinës dhe naftës në të gjithë Zvicrën.

Çmimet priren të jenë më të larta rreth Gjenevës, Lozanës dhe Cyrihut, ndërsa janë dukshëm më të ulëta përgjatë pjesës më të madhe të kufirit verior të Zvicrës dhe në rajone të tjera kufitare.

Kjo pabarazi vjen kryesisht si pasojë e çmimeve më të ulëta të karburanteve në vendet fqinje, gjë që nxit uljen e çmimeve në zonat kufitare zvicerane përmes konkurrencës, transmeton albinfo.ch.

Benzina më e shtrenjtë në Zvicër gjendet në kantonin Uri, një rajon i vogël dhe pa dalje në kufijtë ndërkombëtarë, në Zvicrën qendrore. Arsyeja për këto çmime të larta mbetet ende e paqartë, por mungesa e konkurrencës shihet shpesh si faktor kryesor. Kantoni ka vetëm 19 pika karburanti, që mund të mos jenë të mjaftueshme për të nxitur çmime konkurruese. Për më tepër, karburanti i rafinuar hyn në Zvicër përmes një tubacioni në Gjenevë, përmes varkave në lumin Rhine ose prodhohet në një rafineri në Neuchâtel – të gjitha larg nga Uri – gjë që mund të ndikojë në rritjen e kostove të transportit.

Kantoni i Zugut dallon si një rajon me variacion të ulët çmimesh, duke sugjeruar konkurrencë të kufizuar. Diferenca në çmim midis litrit më të lirë dhe më të shtrenjtë të karburantit në Zug është vetëm 5 cent, krahasuar me një diferencë mesatare kombëtare prej 30 centësh. Kjo mund të tregojë për një marrëveshje të heshtur, ku shitësit me pakicë nuk bashkëpunojnë zyrtarisht, por as nuk konkurrojnë ndjeshëm me njëri-tjetrin, transmeton më tej albinfo.ch.

Në përgjithësi, markat e mëdha të karburanteve priren të kenë çmimet më të larta. Shell kishte çmimin mesatar më të lartë në vitin 2024, e ndjekur nga BP, Socar, Tamoil dhe Eni. Ndërkohë, Avia, Agrola, Coop dhe Migrol ofruan çmime në nivel të mesëm, ndërsa Ruedi Rüssel, Miniprix, Etzelpark dhe Ecostop ishin më të lirat.

Megjithatë, Radari i Çmimeve i TCS ka kufizimet e veta. Ai bazohet në të dhëna nga burime të shumta, çka nënkupton se çmimet nuk janë gjithmonë të përditësuara dhe i nënshtrohen luhatjeve të shpeshta.

Pse dokumentet zvicerane nuk përmbajnë vendlindjen?

Ndryshe nga shumica e pasaportave në botë, dokumentet zvicerane nuk përmbajnë vendlindjen e mbajtësit, por vetëm “vendin e origjinës”. Kjo praktikë unike rrjedh nga traditat e vjetra që lidhin qytetarët me komunat e tyre historike, edhe pse shumë prej tyre mund të mos kenë vizituar kurrë atë vend.

Historia e vendit të origjinës

Prej shekujsh, komunat zvicerane kishin një marrëveshje me qytetarët e tyre: ata ofronin shërbim në milicinë lokale, dhe në këmbim komuna i ndihmonte në rast nevoje. Tradicionalisht, fëmijët trashëgonin vendin e origjinës të babait të tyre, ndërsa gratë merrnin atë të bashkëshortit pas martesës. Aktualisht, fëmijët marrin vendin e origjinës të prindit nga i cili trashëgojnë mbiemrin.

Një simbol identiteti i paprekshëm

Me kalimin e kohës, shumë zviceranë u shpërngulën nga vendet rurale drejt qyteteve për një jetë më të mirë. Megjithatë, komuna e origjinës vazhdonte të mbante përgjegjësi sociale ndaj qytetarëve të saj. Në vitin 2012, Parlamenti zviceran vendosi që komunat e reja të banimit nuk mund të kërkonin më rimbursime nga komunat e origjinës, duke ngritur pyetjen nëse kjo praktikë kishte ende kuptim, transmeton albinfo.ch.

Status quo-ja triumfon

Në vitin 2001, u debatua mundësia e zëvendësimit të vendit të origjinës me vendlindjen në dokumente, por propozimi u hodh poshtë. Në fund të vitit 2022, pas një peticioni, çështja u shqyrtua sërish nga Zyra Federale e Policisë (Fedpol), e cila kërkoi mendimin e kantoneve, partive dhe organizatave të ndryshme. Përgjigja ishte e qartë: shumica dërrmuese mbështeti ruajtjen e vendit të origjinës.

Argumentet pro përmbajtjes së tij ishin vlera sentimentale dhe juridike që mbart, si dhe lehtësia që ofron në identifikim. Gjithashtu, përfshirja e vendlindjes do të mund të krijonte probleme për personat e lindur jashtë vendit, duke rritur mundësinë e diskriminimit.

Një detaj i rëndësishëm për zviceranët jashtë vendit

Për 813,000 zviceranët që jetojnë jashtë vendit (të dhëna të vitit 2023), vendi i origjinës është ndoshta lidhja më e prekshme me atdheun e tyre. Ky vend përfaqëson juridiksionin e tyre në raste si divorci dhe zgjedhjet, duke u dhënë mundësinë të votojnë sipas vendit të tyre të origjinës ose vendbanimit të fundit.

Organizata e Zviceranëve Jashtë (OSA) e mbështeti ruajtjen e vendit të origjinës, duke argumentuar se një vendlindje problematike mund të sjellë vështirësi në udhëtime, si rasti i një gruaje zvicerane të lindur në Tel Aviv, që mund të përballet me probleme për të hyrë në Iran.

Përveç përfitimeve praktike, vendi i origjinës luan gjithashtu një rol thelbësor në ruajtjen e trashëgimisë familjare, pasi komunat mbajnë arkiva që mund të jenë të vlefshme për studime historike.

Pavarësisht debatit, vendi i origjinës vazhdon të mbetet një simbol identiteti për zviceranët dhe, deri më tani, askush nuk ka guxuar ta ndryshojë këtë traditë.

Zvicra përpiqet ta bëjë ushtrinë më atraktive për vajzat e reja

Në kazermën e Bernës, një grup prej 120 vajzash të reja po përjetojnë për herë të parë emocionet e mbajtjes së një arme. Pushka peshon katër kilogramë, dhe me të gjithë pajisjet e tjera, sfida është e vërtetë. “Është e rëndë, por ndjehet mirë,” thotë një 20-vjeçare, e cila pas disa javësh trajnimi ndihet më e sigurt. “Të dish që mund të mbrohesh është një ndjenjë krenarie,” shton ajo.

Një orientim i ri për gratë në ushtri

Në këtë ditë informuese, organizuar nga ushtria dhe organizatat e tjera të sigurisë, vajzat e reja po zbulojnë mundësitë që ofron shërbimi ushtarak. “Babai im më ka treguar shumë për ushtrinë, dhe tani dua ta shoh nga afër,” thotë një 17-vjeçare. Një tjetër shpreh dëshirën për të njohur kufijtë e saj dhe për të kontribuar në shoqëri, transmeton albinfo.ch.

Në një kohë kur qeveria federale po përpiqet ta bëjë ushtrinë më tërheqëse për gratë, këto aktivitete po shërbejnë si një hap kyç për t’i afruar ato me këtë botë. “Ne nuk e promovojmë shërbimin ushtarak në mënyrë të verbër, por japim një pasqyrë realiste, duke përfshirë edhe sfidat,” shpjegon majorja Lara Eggli. Një ndër këto sfida është fakti që gratë përbëjnë një pakicë të ndjeshme dhe shpesh duhet të kalojnë netët larg pjesës tjetër të trupave, gjë që ndikon në procesin e integrimit.

Debati për shërbimin e detyrueshëm

Në nivel kombëtar, po diskutohet mundësia që gratë të detyrohen të marrin pjesë në këto aktivitete informuese. Në kantonin e Bernës, duke filluar nga viti 2026, pjesëmarrja do të bëhet e detyrueshme jo vetëm për gratë zvicerane, por edhe për të huajt që jetojnë në Zvicër. Aktualisht, rreth 200 persona marrin pjesë në këto evente ushtarake vullnetare, por vetëm 20 për qind e tyre regjistrohen për shërbimin ushtarak.

Organizatori Hans-Rudolf Zysset beson se detyrimi nuk do të mjaftojë për të rritur numrin e grave në ushtri. “Ne duhet t’i frymëzojmë ato, dhe kjo bëhet më së miri përmes rrëfimeve të grave që tashmë janë pjesë e ushtrisë,” thotë ai.

Përshtypjet e pjesëmarrëseve

Ngjarja është pritur pozitivisht nga shumica e vajzave të reja. Shumë prej tyre e vlerësojnë mundësinë për të folur me gra që tashmë shërbejnë në ushtri. Ndryshe nga burrat, për të cilët pjesëmarrja në ditët e orientimit është e detyrueshme, gratë e bëjnë këtë në mënyrë vullnetare. “Por reagimet janë shumë më pozitive nga sa mund të pritej për një aktivitet të detyrueshëm,” thotë Zysset.

Megjithatë, shumë pjesëmarrëse ende nuk janë të sigurta nëse do të bashkohen me ushtrinë. “Nuk e di ende,” thotë një vajzë, ndërsa një 18-vjeçare shton: “Në fund të fundit, është fjala për luftë – dhe kjo është një gjë e madhe për t’u marrë parasysh.”

Çfarë ndodh kur aeroplanit i mbaron kerozina?

Avion me 300 pasagjerë shpall emergjencë për shkak të mungesës së karburantit

Në dhjetor 2023, një avion me 300 pasagjerë u detyrua të shpallte gjendje emergjente gjatë një stuhie, pasi rezervat e karburantit ranë nën kufijtë ligjorë. Aeroplani, i cili ishte nisur nga Cancuni në Meksikë me destinacion aeroportin e Manchesterit në Britani, u devijua fillimisht drejt aeroportit të East Midlands, pasi kushtet e motit penguan uljen në destinacionin e planifikuar.

Më pas, u detyrua të bëjë një devijim të dytë, duke u ulur në aeroportin e Birminghamit, ku iu bashkua një radhe prej shtatë avionësh që po prisnin të zbrisnin.

Një raport i publikuar nga Autoriteti për Hetimin e Aksidenteve Ajrore (AAIB) në shkurt zbuloi se në momentin e uljes, avioni kishte vetëm 1.2 ton karburant, nën minimumin ligjor prej 1.9 ton. Piloti komercial me përvojë, Brian Smith, e cilësoi këtë si një nga skenarët më të frikshëm të mundshëm në aviacion, duke e krahasuar me një zjarr të pakontrolluar ose një sulm terrorist.

Për çdo fluturim, linjat ajrore përgatisin një plan të detajuar që përfshin itinerarin, peshën e avionit, ngarkesën dhe parashikimin e motit përgjatë rrugës. Piloti është përgjegjës për të siguruar që avioni ka mjaftueshëm karburant, duke përfshirë sasi shtesë për çdo situatë të paparashikuar. Në varësi të llojit të avionit, rezervuari mund të mbajë deri në 170 ton karburant. Në rast vonesash të mundshme, piloti mund të kërkojë sasi shtesë.

Në situata emergjente, piloti shpall një alarm “Mayday për karburant”, që i jep përparësi absolute për ulje. Raste të tilla janë të rralla, por kanë ndodhur në të kaluarën, siç janë incidentet e njohura “Gimli Glider” në vitin 1983 dhe “Azores Glider” në 2001, ku për fat të mirë të gjithë pasagjerët mbijetuan.

Nëse një avion mbetet pa karburant dhe motorët ndalojnë, piloti duhet urgjentisht të kërkojë një pistë të përshtatshme për ulje. Motorët nuk mund të rindizen dhe sistemet e bordit mund të ndalen, duke kufizuar ndjeshëm mundësitë teknike të avionit. Në këto raste, kabina bëhet e qetë, dhe instrumentet mund të qëndrojnë funksionale vetëm për një periudhë të shkurtër kohe.


 

Ja cilët sektorë u prekën më shumë nga shpërnguljet në Maqedoninë e Veriut

Papunësia në Maqedoninë e Veriut prek më shumë bujqësinë, ndërtimtarinë dhe gastronominë

Sektorët më të prekur nga papunësia në Maqedoninë e Veriut janë bujqësia, ndërtimtaria, gastronomia dhe turizmi, kryesisht për shkak të pagave të ulëta. Sipas Ivan Peshevskit nga Federata e Sindikatave, shumë punëtorë largohen sezonalisht drejt vendeve si Serbia, Kroacia dhe Sllovenia për paga më të larta.

Vetëm vitin e kaluar, në Kroaci u lëshuan mbi 10,000 leje pune për shtetas maqedonas, duke e thelluar më tej mungesën e fuqisë punëtore në këta sektorë. Drejtori i Agjencisë së Punësimit, Selatin Beluli, thekson se rritja e pagave është e vetmja mënyrë për të frenuar këtë trend, raporton Alsat, transmeton albinfo.ch.

Për të plotësuar mungesën e fuqisë punëtore, autoritetet kanë miratuar një ligj që lejon studentët, pensionistët dhe të papunët të punojnë në mënyrë sezonale, duke përfituar sigurim shëndetësor dhe pensional.

 

Shqiptarët falin namazin e Fitër Bajramit në Cyrih

Besimtarët myslimanë shqiptarë të dielën në mëngjes kanë falur namazin e Fitër Bajramit në Sallën e Sporteve në Kloten, afër Aeroportit të Cyrihut, njofton albinfo.ch.

Qindra shqiptarë nga Zvicra u bashkuan për të falur namazin e Fitër Bajramit, që vjen pas muajit të shenjtë të Ramazanit.

Besimtarët përcollën mesazhe për paqe, lumturi dhe dashuri ndërmjet njëri-tjetrit.

Ceremoninë e faljes së namazit të Bajramit e udhëhoqi imami me prejardhje nga Gjilani, Faredin Bunjaku, i cili përcolli edhe mesazhin e kësaj feste.

Mesazhi për Fitër Bajram nga imami Faredin Bunjaku

Falënderimi i takon Allahut, Zotit të botëve!

Atij që na mundësoi ta jetojmë Ramazanin me agjërim, adhurim e devotshmëri. Atij që e zbriti Kuranin si udhërrëfyes dhe mëshirë për njerëzimin. Dëshmojmë se nuk ka të adhuruar tjetër me të drejtë përveç Allahut, Një e i Pashoq, dhe se Muhamedi është robi dhe i Dërguari i Tij. Paqja dhe mëshira e Allahut qofshin mbi të, mbi familjen, shokët dhe mbi të gjithë pasuesit e tij deri në Ditën e Gjykimit.

Të dashur besimtarë dhe besimtare,

Sot është ditë gëzimi, ditë falënderimi, ditë e begatë që vjen pas një muaji përkushtim. Sot është Fitër Bajrami – festa e shpërblimit pas agjërimit, faljes, sakrificës dhe vetëpërmbajtjes. Sot është ditë kur zemrat e besimtarëve pushojnë në mëshirën e Allahut dhe gëzohen me mirësinë e Tij.

Ramazani që lamë pas ishte një shkollë e madhe përkushtimi ndaj Zotit, vetëdije shpirtërore dhe forcimi të karakterit e moralit. Nëpërmjet agjërimit, ne e ushtruam veten në durim, përmbajtje, falje dhe mirësjellje. Nëpërmjet leximit të Kuranit, e afruam shpirtin tonë më pranë fjalës së Allahut. Nëpërmjet sadakasë dhe zekatit, u kujdesëm për nevojtarët, dhe nëpërmjet namazit të natës, i afruam lutjet tona më pranë mëshirës së Zotit.

Tani që Ramazani përfundoi, le të mos mendojmë se përkushtimi ynë merr fund. Fitër Bajrami nuk është fundi i adhurimit, por vazhdimi i udhëtimit me besim, i pajisur me atë që mësuam gjatë Ramazanit. Le të jetë kjo festë një pikë kthese për ta bërë Kuranin udhërrëfyes të përditshëm, namazin – shtyllë të jetës, dhe moralin – të përndritur në çdo sjellje.

Mos t’i harrojmë vëllezërit tanë në nevojë, as sot, as në ditët që vijnë. Mos t’i harrojmë jetimët, të varfrit, të sëmurët, ata që i ka kapluar mërzia dhe vetmia. Le ta ndajmë gëzimin tonë me ta. Le ta pastrojmë zemrën nga inati, urrejtja e zilia. Le ta zgjasim dorën e afrimit dhe dashurisë mes njëri-tjetrit.

Le të madhërojmë Allahun sot me fjalë të bukura, me zemra të sinqerta dhe me sjellje që pasqyrojnë devotshmërinë tonë.

O Allah, pranoje agjërimin, namazin, sadakan dhe lutjet tona!

Na jep shëndet, begati dhe paqe në familjet dhe shoqëritë tona.

Na fal për gabimet tona dhe na bashko në këtë botë dhe në Xhenet me të dashurit tanë.

Amin, o Zot i botëve!

Qofshi të bekuar dhe paqja e Zotit qoftë mbi ju!

Gëzuar festa e Fitër Bajramit!

albinfo.ch
albinfo.ch
albinfo.ch
albinfo.ch
albinfo.ch
albinfo.ch
albinfo.ch
albinfo.ch

Foto: Geti Mersinaj/albinfo.ch

 

Shqipëria, destinacioni turistik me rritjen më të shpejtë në Evropë

Shqipëria drejt një boomi turistik në Evropë

Shqipëria po shndërrohet me shpejtësi në një nga destinacionet më të pëlqyera të turizmit në Evropë. E njohur për plazhet e saj mahnitëse dhe peizazhet natyrore unike, vendi ka regjistruar një rritje të ndjeshme të numrit të vizitorëve, veçanërisht nga Mbretëria e Bashkuar.

Sipas gazetës britanike The Telegraph, Shqipëria po përjeton një bum turistik të pashembullt. “Maldivet e Evropës”, “Plazhe si në Tajlandë” – janë fraza që shpesh përdoren për të përshkruar Ksamilin, një fshat bregdetar në jug të vendit, që po fiton gjithnjë e më shumë vëmendje në arenën turistike, përcjell albinfo.ch.

Një rritje e jashtëzakonshme

Nga tre milionë turistë në vitin 2015, numri i vizitorëve të huaj u rrit në katër milionë në vitin 2017 dhe arriti mbi gjashtë milionë në vitin 2019. Pas pandemisë, turizmi në Shqipëri ka njohur një hov të ndjeshëm, duke kapur shifrën rekord prej 10 milionë turistësh në vitin 2023 – një rritje prej 56% krahasuar me periudhën para pandemisë.

Investime dhe sfida

Me synimin për të pritur deri në 30 milionë turistë deri në vitin 2030, qeveria shqiptare ka prezantuar “Strategjinë e Re Kombëtare të Turizmit”. Ndër investimet kryesore për të mbështetur rritjen turistike është edhe ndërtimi i një hoteli luksoz prej 1.4 miliardë dollarësh në ishullin e Sazanit – një projekt i miratuar për Jared Kushner dhe Ivanka Trump.

Reflektime mbi Ramazanin, angazhimi, traditat dhe mesazhet për besimtarët

“Xhamitë shqiptare në Zvicër kanë luajtur një rol kyç në ofrimin e mundësive për adhurim dhe mbështetje shpirtërore. Ato kanë ofruar iftare me besimtarët dhe miqët e rrethinës, të qytetit apo komunës, po ashtu ka pasur shumë aktivitete edukative, kuize të diturisë, ligjërata me mysafir të ftuar enkas nga vendlindje, si dhe tubime gati në çdo xhami, për gjininë femëre, me ligjërata dhe programe të veçanta. Po e përmendi një aktivitet të mirë që e bëjmë tashmë disa vite e që janë vizitat e ndërsjella të imamëve, duke u ndërruar me njëri-tjetrin në xhamitë e tyre, e që kjo ka luajtur një rol të mirë të afrimit të xhemateve tona”, thotë veç tjerash mami Mehas Alija, kryetar i Komunitetit Musliman Shqiptar në Zvicër në intervistën për albinfo.ch.

Albinfo.ch: :Çfarë domethënie ka muaji i shenjtë i Ramazanit për besimtarët muslimanë, veçanërisht për komunitetin musliman shqiptar në Zvicër?

Mehas Alija: Muaji i Ramazanit është një muaj i bekuar hënor, ku agjërimi bëhet obligim, duke përfshirë abstenimin nga ushqimi, pijet dhe marrëdhëniet intime nga agimi deri në perëndim. Netët e tij shoqërohen me adhurime të veçanta, si namazi i teravive, dhe përfundojnë me Natën e Kadrit, kur zbriti Kur’ani dhe ndihma ndaj nevojtarëve përmes pagesës së fitrave. Ky muaj, përveç ritualeve, ka një dimension shpirtëror të thellë, duke krijuar një atmosferë solidariteti dhe mëshire hyjnore. Besimtarët grumbullojnë vlera dhe mirësi, të cilat mund t’i aplikojnë gjatë gjithë vitit. Disiplina e fituar gjatë Ramazanit ndihmon në jetesën e një jete “agjërueshme”, larg të ligave dhe sjelljeve të këqija. Agjërimi është një test i sinqeritetit të besimtarit.

Albinfo.ch: Si e keni parë angazhimin e besimtarëve gjatë këtij Ramazani? A ka pasur ndonjë ndryshim në krahasim me vitet e kaluara?

Mehas Alija: Angazhimi i besimtarëve këtë vit ka qenë i jashtëzakonshëm. Ka pasur një rritje të pjesëmarrjes në xhami në faljen e namazeve të natës, siç njihen në traditën islame në namazet e teravive. Është vënë re një angazhim dhe pjesëmarrje më e madhe e të rinjve. Fakti që ky Ramazan ndodhi të jetë në tërë periudhën dimërore të orës, fluksi ishte shumë i madh se sa në vitet e kaluara.

Albinfo.ch: Cilat janë disa nga vlerat kryesore që Ramazani ka theksuar këtë vit në mesin e besimtarëve?

Mehas Alija: Ramazani është një muaj i bekuar me shumë vlera. Personalisht në ligjërimet e mia jam fokusuar te vlerat qytetëruese të Ramazanit, në përmirësmin e mirësjelljes së individitet dhe të bashkimit shoqëror. Zoti dëshiron që përmes agjërimit të na bëjë më të vetëdijshëm për Të dhe për rolin tonë në shoqëri.

Albinfo.ch: Çfarë mesazhi keni për ata që për herë të parë kanë agjëruar këtë vit?

Mehas Alija: Për ata që për herë të parë kanë agjëruar, mesazhi është të vazhdojnë ta mbajnë këtë disiplinë dhe shpirt të pastër që e fituan gjatë këtij muaji të bekuar. Ramazani është një mundësi për të zhvilluar karakterin dhe për t’u afruar më shumë me Zotin dhe me të tjerët.

Albinfo.ch: Cilat kanë qenë disa nga aktivitetet më të rëndësishme të KMSHZ-së gjatë këtij Ramazani?

Mehas Alija: Gjatë Ramazanit, KMSHZ ka organizuar disa aktivitete, përfshirë iftare, vizita, ligjërata dhe aktivitete sociale. Si kryesi e KMSHZ-së më shumë kemi rol planifikues dhe orientues. Bashkëveprojmë ngushtë me imamët dhe këshillat e xhamive tona shqiptare në Zvicër. Vlen të përmendi iftarin tradicional që e organizojmë çdo vit, ku ftojmë personalitete të shquara shqiptare dhe më gjërë nga Zvicra, përfshirë veprimtarë, afaristë, diplomatë, aktivistë të shoqërisë civile, mjek, shkencëtarë, teologë e teologë, si dhe shumë miq të KMSHZ-së. Në iftarin e këtij viti patëm rreth 130 mysafirë.

Albinfo.ch: A mund të na tregoni diçka më shumë rreth angazhimit të xhamive shqiptare në Zvicër gjatë këtij muaji?

Mehas Alija: Xhamitë shqiptare në Zvicër kanë luajtur një rol kyç në ofrimin e mundësive për adhurim dhe mbështetje shpirtërore. Ato kanë ofruar iftare me besimtarët dhe miqët e rrethinës, të qytetit apo komunës, po ashtu ka pasur shumë aktivitete edukative, kuize të diturisë, ligjërata me mysafir të ftuar enkas nga vendlindje, si dhe tubime gati në çdo xhami, për gjininë femëre, me ligjërata dhe programe të veçanta. Po e përmendi një aktivitet të mirë që e bëjmë tashmë disa vite e që janë vizitat e ndërsjella të imamëve, duke u ndërruar me njëri-tjetrin në xhamitë e tyre, e që kjo ka luajtur një rol të mirë të afrimit të xhemateve tona.

Albinfo.ch: Cila është rëndësia e Fitër Bajramit për besimtarët muslimanë dhe si duhet ta festojmë atë në mënyrën më të mirë?

Mehas Alija: Në fenë tonë islame kemi dy festa të mëdha dhe më kryesoret gjatë vitit: Festën e Fitër-Bajramit dhe atë të Kurban-Bajramit. Në popull njihen si Bajrami i madh dhe Bajrami i vogël. Festa e Fitër-Bajramit pason pas një angazhimi dhe ngjallje shpirtërore që përjetojnë besimtarët e fesë islame gjatë muajit të bekuar të Ramazanit, ku, ndër të tjera, agjërojnë dhe abstenojnë nga të ngrënurit dhe pija për disa orë gjatë ditës, përkushtohen ndaj veprave të mira, kryejnë lutjet dhe adhurimet e natës, ndihmojnë dhe tregohen më shumë solidarë me të tjerët, etj. Fitër Bajrami është një emërtim që ka rrjedh prej dy fjalëve të huaja “fitër” që është arabisht dhe tjetra “bajram” që është turqisht, e që në shqip do të mund të përkthehej si “Festa e Fitrit”. Pse festa e Fitrit? Sepse, sipas një mendimi, gjatë Ramazanit besimtarët paguajnë në fund një shumë të hollash për të varfrit dhe të ngratët, e që është lëmosha e Fitrit, apo siç e njohim ne në terminologjinë tonë fetare, Sadakaja e Fitrit. Kurse, sipas mendimit tjetër, shikuar nga aspekti etimologjik, Fitër nënkupton kthimin në një gjendje të mëparshme, në natyrshmërinë që kishin besimtarët përpara muajit të Ramazanit. Bajrami si festë ka një rëndësi të posaçme, pasi besimtarët agjërues janë të lumtur për arritjen e plotësimit të një kushti themelor të fesë islame, siç është agjërimi, krahas namazit, zeqatit dhe haxhit, si dhe paraqet formën më ideale për përbashkimin dhe gëzimin familjar e shoqëror.

Albinfo.ch: Çfarë mesazhi do t’i përcillnit besimtarëve mysliman shqiptarë në Zvicër dhe më gjerë për këtë festë?

Mehas Alija: Le t’i kalojmë ditët festive me fytyra të gëzuara dhe zemra të hapura, duke qenë pranë familjeve, të dashurve, miqve dhe fqinjëve tanë. Urojmë që gëzimi i Bajramit t’i përfshijë të gjithë dhe me lutje të kujtojmë vëllezërit dhe motrat tona në të gjithë vendet e botës, të cilët sot vuajnë dhe ndiejnë dhimbje për shkak të padrejtësive ndaj tyre. Le të ruajmë dinjitetin dhe bukurinë e Bajramit, dhe të sigurohemi që asnjë përmbajtje e papërshtatshme të mos e dëmtojë këtë festë të madhe.

Albinfo.ch: Cilat janë disa nga traditat që komuniteti shqiptar në Zvicër i ruan gjatë festës së Fitër Bajramit?

Mehas Alija: Festa e Fitër Bajramit te ne shqiptarët në Zvicër fillon që nga mëngjesi i ditës, me shkuarjen në xhami apo në sallë ku zhvillohet ceremonia e faljes së namazeve të sabahut dhe të bajramit. Aty zhvillohen aktivitete të ndryshme, si ligjërata, këndime të ilahive dhe pjesëve kuranore, organizohen aksione humanitare, programe me fëmijë, si besimtarët urojnë njëri-tjetrin. Më pas, gjatë ditës vazhdohet me traditat e vizitave te të afërmit, shkrimi i urimeve, telefonatat me anëtarët e familjes dhe farefisit në vendlindje, si dhe dhënia e ndihmave për ata që janë në nevojë.

Albinfo: Si mund ta shfrytëzojmë këtë festë për të forcuar solidaritetin dhe bashkëpunimin mes nesh?

Mehas Alija: Në fenë tonë islame është që në festat tona të ndajmë një pjesë të pasurisë për skamnorët dhe nevojtarët, me qëllim që edhe ata të gëzohen dhe të.ch lumturohen në këto ditë festive. Ndihma ndaj të tjerëve, sidomos ndaj të afërmeve të nevojshëm dhe vizitat e ndërsjella e shtojnë dashurinë dhe respektin midis nesh.

Albinfo.ch: Cili është urimi juaj personal për besimtarët shqiptarë në Zvicër dhe në mbarë botën për këtë Fitër Bajram?

Mehas Alija: Të urtët tanë kanë thënë se gjithëçka që është e mirë dhe e bukur, ajo kalon shumë shpejt. Kështu ndodhi edhe me këtë muaj të bekuar të Ramazanit dhe kështu ndodh edhe me vetë jetën, por kanë fituar ata që ditën ta shfrytëzojnë kohën e këtij muaji të bekuar dhe morën nektarin dhe vlerat që ofroi ai. Uroj që të gjithë besimtarët të kenë një Bajram të bekuar, të mbushur me paqe, shëndet dhe harmoni, pranë më të dashurve të tyre. Po ashtu, le ta ndajmë këtë gëzim tonin edhe me të tjerët, me jomuslimanët, me fqinjët dhe bashkëpunëtorët tanë!

Albinfo.ch: Si mund të vazhdojmë të ruajmë vlerat e Ramazanit edhe pas përfundimit të tij?

Mehas Alija: Qëllimi i Ramazanit është, ndër të tjerash, që të na mësojë se si të vazhdojmë të jemi të mirë dhe “agjërueshëm” nga veprimet e pandershme edhe pasi të kalojë Ramazani. Ftoj që të ruajmë edhe më tutje disiplinën e adhurimeve, t’i ruajmë vlerat tona fetare dhe kombëtare, të kultivojmë atdhedashurinë dhe afërsinë familjare. Le të bëhemi zemërgjerë me çdokënd që takohemi dhe me secilin që kontaktojmë.

Albinfo.ch: Çfarë lutjeje apo dëshire keni për komunitetin shqiptar në Zvicër në këtë ditë të shënuar?

Mehas Alija: Lutja ime është që Allahu të na dhurojë forcë për të ruajtur vlerat që kemi mësuar gjatë Ramazanit, të na bekojë me paqe dhe të na udhëzojë në çdo hap të jetës sonë.

 

Zvicra nuk di asgjë për planin sekret të azilit të liderit të CDU, Merz

Një plan sekret për të zgjidhur çështjen e migracionit po bën bujë në Gjermani. Sipas gazetës “Bild”, lideri i CDU-së, Friedrich Merz, po promovon një aleancë me vendet fqinje, përshirë Zvicrën, për të ndaluar migracionin ilegal.

Kontrollet e përhershme kufitare si zgjidhje

Sipas raportimeve, pas skenave po zhvilloheshin bisedime mes Gjermanisë, Zvicrës, Francës, Polonisë, Republikës Çeke dhe Austrisë për kthimin e emigrantëve ilegalë që në kufi. Një nga masat që po diskutohej ishte vendosja e kontrolleve të përhershme kufitare.

Merz ka marrë mbështetje të madhe brenda vendit. Sipas mediave gjermane, me përfshirjen e vendeve fqinje, edhe SPD pritet ta mbështesë këtë plan. Argumenti kryesor është se ndalimi i migracionit ilegal mund të arrihet duke refuzuar azilkërkuesit drejtpërdrejt në kufi, përcjell albinfo.ch.

Zvicra mohon bisedimet sekrete

Pavarësisht këtyre raportimeve, autoritetet zvicerane mohojnë ekzistencën e negociatave sekrete. Një zëdhënës i Sekretariatit Shtetëror për Migracionin (SEM) deklaroi për Blick: “Nuk ka negociata me Gjermaninë. Bashkëpunimi bazohet në marrëveshjet ekzistuese.” Ai gjithashtu theksoi se ambasada zvicerane në Berlin nuk është në dijeni për ndonjë takim të tillë.

Një zëdhënës i CDU-së nuk pranoi të komentojë mbi kontaktet që Friedrich Merz mund të ketë pasur me Zvicrën.

A ka një motiv politik?

Duke shpallur këtë plan migracioni, Merz përpiqet të tregojë se do të ndjekë një politikë të rreptë kundër migracionit ilegal, ashtu siç premtoi gjatë fushatës elektorale. Megjithatë, raportimet mbi bisedimet sekrete, veçanërisht me Zvicrën, duket se nuk përputhen me realitetin.

Për më tepër, do të ishte e çuditshme nëse ministri zviceran i Azilit, Beat Jans (SP), do të pranonte kontrolle të përhershme kufitare për kthimin e emigrantëve ilegalë.

5 vende në botë ku nuk jeton asnjë zviceran

Qeveria zvicerane ka publikuar statistikat më të fundit mbi shtetasit zviceranë që jetojnë jashtë vendit. Numri i emigrantëve zviceranë është rritur sërish, me shumicën që zgjedhin vendet fqinje për të jetuar.

Pothuajse 1 milion zviceranë jetojnë jashtë vendit

Në fund të vitit 2024, 826,700 zviceranë ishin të regjistruar jashtë Zvicrës, një rritje prej 1.6% ose 13,300 persona.

Vendet fqinje janë më të preferuarat për emigrim

Ku jetojnë më shumë zviceranë?

Evropa është destinacioni kryesor për emigrantët zviceranë, me 530,500 të regjistruar. Sipas renditjes:

  1. Franca – 212,100 persona

  2. Gjermania – 101,000 persona

  3. SHBA – 84,700 persona

  4. Italia – 52,600 persona

Ku jetojnë më pak zviceranë?

Në disa vende, numri i zviceranëve është shumë i vogël. Disa prej tyre janë:

  • Mikronezia dhe Palau – vetëm 1 zviceran secili

  • Kiribati, Komoret, Lesoto dhe São Tomé e Príncipe – nga 3 persona secili

  • Tonga (10), Guinea Ekuatoriale (8), Ishujt Solomon (8), Guinea-Bisau (6), Eritrea (6), Shën Vinsent dhe Grenadinet (5)

Vendet ku nuk jeton asnjë zviceran

Janë vetëm 5 vende në botë ku nuk është regjistruar asnjë shtetas zviceran:

  • Turkmenistani

  • Koreja e Veriut

  • Nauru

  • Dy vende të tjera të paidentifikuara politikisht ose gjeografikisht të izoluara./albinfo.ch

Aeroplani zviceran detyrohet të kthehet në Berlin pak pas ngritjes

Një avion Airbus A220 i Swiss Airlines, që udhëtonte nga Berlini për në Zyrih, u detyrua të kthehej në Aeroportin e Berlinit Brandenburg pak pas ngritjes, të dielën. Avioni u nis në orën 10:44 dhe u ul përsëri në orën 11:21, ku u prit nga shërbimet zjarrfikëse.

Një pasagjer raportoi se një dritë e kuqe u shfaq në pjesën e përparme të kabinës, e shoqëruar me një zhurmë të fortë. Ekuipazhi informoi menjëherë pilotin dhe njoftoi vendimin për t’u kthyer, transmeton albinfo.ch.

Konfirmohet problemi teknik

Swiss Airlines konfirmoi se kthimi u bë për shkak të një problemi teknik, konkretisht një defekt të raportuar në sistemin e frenave. Megjithatë, një inspektim në vendngjarje tregoi se bëhej fjalë për një alarm të rremë.

Airbus A220 ka pasur probleme teknike edhe më parë. Në dhjetor 2024, një fluturim i Swiss nga Bukureshti në Zyrih u detyrua të bënte ulje emergjente në Graz, për shkak të tymit në kabinë.

Gjatë përpjekjes për vjedhje, 16 vjeçari bllokohet në derën e dyqanit dhe vdes

Një 16-vjeçar u bllokua në një derë dyqani gjatë një tentative për të plaçkitur një dyqan në Vevey (VD), natën mes së premtes dhe së shtunës. Ai vdiq në vendngjarje.

Policia e kantonit të Vaudit e gjeti djalin pa jetë rreth orës 04:00 të mëngjesit, transmeton albinfo.ch. Ajo konfirmoi një raportim nga disa media. Trupi i tij ishte bllokuar në nivelin e qafës, midis paneleve të një dere rrëshqitëse të një dyqani pranë stacionit të trenit.

Pavarësisht përpjekjeve për ta ringjallur, adoleshenti ndërroi jetë në vend. Sipas të dhënave fillestare të hetimit, viktima kishte tentuar të hynte për të vjedhur në një dyqan sanduiçesh, njoftoi policia të dielën në mëngjes për agjencinë e lajmeve Keystone-SDA.

Ai kishte arritur të hapte derën rrëshqitëse elektrike të mbyllur dhe të shtynte pjesën e sipërme të trupit, para se dera të mbyllej në zonën e qafës së tij, përcjell albinfo.ch. Policia dyshon qartazi se bëhet fjalë për një aksident. Hetimet janë në vijim për të përcaktuar rrjedhën e saktë të ngjarjes.

Eksportet zvicerane përballen me kosto të larta nga tarifat amerikane

Industria zvicerane e eksportit po përballet me sfida të mëdha si pasojë e tarifave të reja të importit të vendosura nga administrata e presidentit  amerikan, Donald Trump. Veçanërisht, sektori i teknologjisë mekanike, elektrike dhe metalike (MEM) është prekur nga tarifat 25% për çelikun dhe aluminin, duke rritur ndjeshëm kostot për kompanitë zvicerane, shkruan SRF.

Sipas të dhënave të Swissmem, eksportuesit zviceranë të teknologjisë paguajnë deri në 800 milionë CHF në taksa doganore shtesë çdo vit, vetëm për këto tarifa. Kjo ka sjellë një rritje të barrës administrative për bizneset, të cilat duhet të kalkulojnë saktësisht vlerën e përbërësve metalikë në produktet e tyre dhe të përgatisin dokumentacion të detajuar doganor. Përveç kësaj, autoritetet amerikane janë të mbingarkuara me procesimin e tarifave, duke krijuar vonesa dhe pasiguri për kompanitë eksportuese, transmeton albinfo.ch.

Një tjetër rrezik i madh vjen nga tarifat e mundshme për importin e automjeteve në SHBA, të cilat mund të prekin indirekt furnizuesit zviceranë të pjesëve të automjeteve. Kjo ka shkaktuar pasiguri në mesin e bizneseve, të cilat nuk janë të sigurta për të ardhmen e marrëdhënieve tregtare ndërkombëtare.

Ekspertët theksojnë se situata mbetet e paqartë dhe se masat kundërpërgjigjëse të partnerëve tregtarë të SHBA-së, si Bashkimi Evropian dhe Kina, mund të ndikojnë më tej në eksportet zvicerane, duke krijuar sfida të reja për industrinë, përcjell albinfo.ch.

Si janë marrëdhëniet ekonomike midis Zvicrës dhe BE-së?

Zvicra dhe Bashkimi Evropian (BE) kanë një histori të gjatë marrëdhëniesh ekonomike të bazuara në marrëveshje dypalëshe, të cilat kanë kontribuar ndjeshëm në rritjen ekonomike të Konfederatës. Marrëveshja e fundit, e arritur në fund të dhjetorit, riafirmon këto lidhje, duke nënvizuar rëndësinë e tregtisë dhe investimeve dypalëshe, shkruan RTS.

BE-ja mbetet partneri kryesor tregtar i Zvicrës, duke përfaqësuar rreth 60% të tregtisë së jashtme të saj. Megjithatë, ndikimi i marrëveshjeve dypalëshe ka qenë subjekt i debateve, me disa ekspertë që vënë në pikëpyetje përfitimet e tyre konkrete. Tregtia midis dy palëve është rritur ndjeshëm gjatë 30 viteve të fundit, megjithëse përqindja e eksporteve zvicerane në BE ka rënë për shkak të zgjerimit të tregjeve të tjera, si SHBA-ja dhe Kina, transmeton albinfo.ch.

Sektori farmaceutik dhe kimik është ndër më të rëndësishmit në këtë bashkëpunim, me Zvicrën si një furnizues kryesor i BE-së për produkte farmaceutike, ar dhe orë. Nga ana tjetër, Zvicra importon masivisht nga BE-ja, sidomos automjete, naftë dhe mobilje, duke pasur një deficit tregtar me bllokun evropian.

Përveç tregtisë, BE-ja është një partner kyç edhe në sektorin e shërbimeve dhe investimeve të huaja direkte. Kompanitë zvicerane investojnë kryesisht në BE, ndërsa investimet evropiane në Zvicër janë të konsiderueshme, veçanërisht nga Holanda, shkruan RTS.

Një aspekt tjetër kyç i marrëdhënieve është Lëvizja e Lirë e Personave (AFMP), e cila ka lehtësuar emigracionin e punëtorëve evropianë në Zvicër. Aktualisht, rreth 1.5 milionë shtetas të BE-së jetojnë në Zvicër, ndërsa rreth 400,000 punëtorë ndërkufitarë janë aktivë në vend. Edhe pse ka pasur shqetësime për ndikimin e emigracionit në tregun e punës, studimet sugjerojnë se kjo ka ndihmuar në plotësimin e nevojave për fuqi punëtore në sektorë të ndryshëm.

Në përgjithësi, marrëdhëniet ekonomike mes Zvicrës dhe BE-së mbeten thelbësore për të dyja palët, pavarësisht sfidave dhe debateve mbi ndikimin e tyre afatgjatë, transmeton albinfo.ch.

Mbi 1.600 të vdekur nga tërmeti në Mianmar

Një tërmet i fuqishëm me magnitudë 7.7 ballë goditi Mianmarin të premten, duke shkaktuar mbi 1.600 viktima dhe mijëra të lënduar. Numri i të vdekurve pritet të rritet, pasi shumë persona rezultojnë të zhdukur dhe operacionet e shpëtimit janë të vështirësuara nga situata e tensionuar politike dhe infrastruktura e dëmtuar e vendit, shkruan REL.

Tërmeti pati epiqendër pranë Mandalait dhe u pasua nga disa pasgoditje të forta, duke shkaktuar shembjen e dhjetëra ndërtesave, përfshirë strehimore të nëpunësve civilë. Në kryeqytetin Naipidav, shërbimet bazë mbeten të ndërprera.

Lëkundjet u ndjenë edhe në Tajlandë, veçanërisht në Bangkok, ku u raportuan gjashtë viktima dhe dëme materiale në disa ndërtesa dhe objekte publike. Megjithëse tërmetet janë të rralla në Bangkok, ato janë një dukuri e zakonshme në Mianmar, transmeton albinfo.ch.

Migros humb mijëra anëtarë

Pavarësisht një dyfishimi të fitimeve në vitin 2024, gjiganti zviceran i shitjes me pakicë, Migros, po përballet me një rënie historike të numrit të anëtarëve të kooperativës së tij. Në fund të vitit të kaluar, Migros kishte 38.941 anëtarë më pak krahasuar me një vit më parë, një situatë e paprecedentë që nga themelimi i tij si kooperativë në vitin 1941, raporton “NZZ am Sonntag”.

Në dekadat e mëparshme, numri i anëtarëve ishte në rritje mesatare prej 19.000 në vit. Por viti 2024 solli një kthesë të papritur, me shumë anëtarë që u shprehën të zhgënjyer nga drejtimi i ri i kompanisë dhe procesi i ristrukturimit. Një anëtar i kooperativës, i cituar nga gazeta, shprehu pakënaqësinë e tij: “Disa shefa dhe konsulentë bëjnë çfarë të duan. Ne anëtarët e kooperativës ende lejohemi të nënshkruajmë marrëveshjen dhe të marrim një çokollatë në arkën e Migros si falënderim.”

Megjithatë, Migros nuk e sheh këtë rënie si një kërcënim serioz për imazhin e tij. Sipas një deklarate të zyrës së medias për “NZZ am Sonntag”, numri i dorëheqjeve është rritur “minimalisht”, ndërsa faktorët kryesorë për këtë ndryshim janë reduktimi i anëtarësimeve të reja dhe ndryshimet në procesin e regjistrimit. Tashmë, klientët nuk mund të regjistrohen më drejtpërdrejt në sportelet e dyqaneve, ndërsa edhe ndryshimet demografike kanë ndikuar, pasi konsumatorët e rinj shfaqin më pak interes për konceptin e kooperativës, transmeton albinfo.ch.

Eksperti i reklamave, Frank Bodin, paralajmëron se Migros duhet të marrë masa për të mbrojtur imazhin e tij në të ardhmen. Ai vë në dukje se sondazhet kanë treguar një rënie të mundshme të vlerës së markës, pasi koncepti i “kooperativës” mund të mos jetë më tërheqës për gjeneratat e reja.

Trump nuk shqetësohet për rritjen e çmimeve të makinave pas tarifave të reja

Presidenti amerikan Donald Trump deklaroi të shtunën se nuk i intereson fare rritja e çmimeve të makinave në Shtetet e Bashkuara, pas vendosjes së tarifave të reja për automjetet e importuara dhe pjesët e tyre, shkruan RTS.

Në një intervistë për NBC, Trump tha se shpreson që çmimet të rriten, pasi kjo do të inkurajojë konsumatorët të blejnë makina të prodhuara në Amerikë. “Ne kemi shumë prej tyre”, u shpreh ai.

Këto komente vijnë pasi Trump vendosi një tarifë shtesë prej 25% për makinat dhe kamionët e lehtë të importuar, që do të hyjë në fuqi më 3 prill. Ndërkohë, tarifat për pjesët e automjeteve nga Meksika dhe Kanadaja do të shtyhen për momentin, por situata mbetet e paqartë për zinxhirët e furnizimit, transmeton albinfo.ch.

Trump e ka paraqitur këtë masë si një përpjekje për të forcuar industrinë amerikane të makinave, por ekspertët paralajmërojnë se tarifat mund të çojnë në rritje të çmimeve për konsumatorët dhe ndikime negative në tregjet financiare. Aksionet e kompanive kryesore të automjeteve tashmë kanë pësuar luhatje pas këtyre njoftimeve, shkruan RTS.

I pyetur për mesazhin e tij ndaj drejtuesve të shqetësuar të industrisë së automobilave, Trump u përgjigj me ironi: “Mesazhi është ‘urime’. Nëse e prodhoni makinën tuaj në Shtetet e Bashkuara, do të fitoni shumë para. Nëse jo, ndoshta do t’ju duhet të vini këtu”, transmeton albinfo.ch.

Bastet në ndeshjet e kombëtares ndalohen në Zvicër

Bastorët zviceranë janë përballur me një ndalim të papritur gjatë ndeshjes miqësore mes Zvicrës dhe Luksemburgut, pasi platforma e vetme ligjore e basteve sportive në vend, Sporttip, nuk ishte e lejuar të ofronte baste për këtë sfidë. Vendimi, i udhëzuar nga Autoriteti Ndërkantonal i Lojërave të Fatit (Gespa), shkaktoi irritim mes klientëve të platformës, shkruan Blick.

Sipas rregullave të Gespa-s, bastet sportive nuk lejohen për ngjarje me rrezik të lartë manipulimi. Një nga kriteret për këtë është renditja botërore e skuadrave: çdo ndeshje miqësore ku një ekip nuk bën pjesë në 75 më të mirët në FIFA konsiderohet e ndjeshme ndaj manipulimeve. Luksemburgu, i renditur i 92-ti, e bëri këtë ndeshje të papërshtatshme për baste ligjore në Zvicër.

Ky ndalim bazohet në Konventën e Magglingen të Këshillit të Evropës, të cilën Zvicra e ka ratifikuar për të parandaluar skandalet e basteve dhe marrëveshjet e fshehta në sport. “Ndeshjet miqësore dhe ato të ligave më të ulëta janë dukshëm më të ndjeshme ndaj manipulimit”, shpjegoi Patrik Eichenberger nga Gespa, transmeton albinfo.ch.

Megjithatë, kjo rregullore nuk është e unifikuar ndërkombëtarisht. Ndërsa disa vende kanë ndalim të ngjashëm, në shumicën e shteteve bastet për këtë ndeshje ishin të lejuara. Kjo krijoi një situatë paradoksale, ku klientët zviceranë nuk mund të vendosnin baste në Sporttip, ndërsa bastet ishin të disponueshme në platforma të huaja.

Vendimi ka sjellë pakënaqësi edhe te vetë Sporttip, e cila humbi të ardhurat nga kjo ndeshje. Një zëdhënës i Swisslos, kompania që administron Sporttip, pranoi se konsumatorët shpesh reagojnë me moskuptim ndaj këtyre ndalesave, shkruan Blick.

Ndërkohë, skandalet e basteve mbeten një problem i madh në futboll dhe tenis, kryesisht për shkak të platformave të paligjshme që operojnë në internet, të cilat, sipas Gespa-s, janë të motivuara vetëm nga fitimi financiar. Në kontrast, një pjesë e të ardhurave të Sporttip përdoren për të mbështetur projekte sportive, kulturore dhe sociale në Zvicër, përcjell albinfo.ch.

Falet namazi i Fitër Bajramit në Lozanë

Në qendër të Lozanës, në organizim të Qendrës Shqiptare për Integrim Kulturor dhe Fetar, është bërë falja e namazit të Fitër Bajramit.

Bashkatdhetarë të shumtë u mblodhën në këtë sallë për të dëgjuar edhe ligjëratën e imamit.

Namazi i Fitër Bajramit u fal sot në Lozanë, duke filluar nga ora 07:53. Pas faljes, besimtarët u bashkuan në lutje dhe shkëmbyen urime me njëri-tjetrin.

Hytben e Fitër Bajramit e mbajti imami Fehim Abazi, kryetar i Qendrës Shqiptare për Integrim, Kulturë dhe Religjion në Lozanë, i cili në ligjëratën e tij përcolli mesazhe të rëndësishme për besimtarët.

Për herë të parë, falja e namazit u organizua jashtë objektit të Qendrës Shqiptare për Integrim, Kulturë dhe Religjion, për shkak të pjesëmarrjes së madhe. Ceremonia u mbajt në një sallë në qendër të Lozanës, duke krijuar kushte më të përshtatshme për të gjithë besimtarët.

Për më tepër, Qendra Shqiptare për Integrim, Kulturë dhe Religjion siguroi një transmetim të drejtpërdrejtë nga vendi i ngjarjes, duke u mundësuar edhe atyre që nuk ishin të pranishëm fizikisht të ndiqnin faljen dhe mesazhet e dhëna gjatë ceremonisë.

Ky organizim i suksesshëm është një dëshmi e rëndësisë së bashkimit dhe harmonisë brenda komunitetit shqiptar në Zvicër, si dhe e përkushtimit për ruajtjen e traditave fetare dhe kulturore.

Transmetimi direkt:

Tiranë: Falja e Fitër Bajramit në Sheshin “Skënderbej”, mijëra besimtarë bashkohen në lutje

Mijëra besimtarë myslimanë u mblodhën sot në sheshin “Skënderbej” në Tiranë për të kryer faljen e madhe të Fitër Bajramit, duke shënuar përfundimin e muajit të shenjtë të Ramazanit.

Ceremonia filloi në orën 06:45 me leximin e Kuranit dhe një ligjëratë, për të vijuar më pas me faljen e namazit të Bajramit.

Kreu i Komunitetit Mysliman të Shqipërisë (KMSH), në fjalën e tij para besimtarëve, uroi që Zoti t’u kishte pranuar agjërimin dhe t’i ndihmonte në përballimin e sfidave të jetës. “Kjo ditë sot na gjen me zemra të mbushura dhe sakrifica jonë është pranuar. Jetojmë në një epokë ku vlerat e familjes po lëkunden dhe njeriu matet me atë që ka. Kjo ditë është një urë mes asaj që kemi mësuar në Ramazan dhe asaj që do të bëjmë pas tij. Bajrami na kujton unitetin, mëshirën dhe drejtësinë. Ne jemi një komb”, u shpreh Bujar Spahiu, përcjell albinfo.ch.

Ai theksoi rëndësinë e ndihmës për ata në nevojë, duke theksuar se kjo festë është edhe një moment për të ndarë gëzimin me të varfërit, të moshuarit dhe të sëmurët.

Pritjet tradicionale me rastin e Fitër Bajramit po organizohen në selinë e KMSH-së, nga ora 09:00 deri në orën 12:00, ku besimtarë, personalitete dhe përfaqësues të institucioneve po ndajnë urime për këtë ditë të shenjtë, përcjell albinfo.ch.