Këshilli Federal dëshiron të modernizojë sistemin e alarmit të emergjencës në Zvicër

Këshilli Federal dëshiron të krijojë bazën ligjore për futjen e një modaliteti të ri alarmi emergjence, përveç Alertswiss. Ai nisi një konsultim të mërkurën për të qenë në gjendje të informojë më mirë popullsinë, nëpërmjet kanaleve moderne.

Një rrëshqitje dheu ndodh në luginën tuaj, një përmbytje në komunën tuaj? Në të ardhmen, telefoni juaj mund t’ju lajmërojë nëpërmjet SMS-ve. Sidoqoftë, kjo është risia kryesore e strategjisë së re të alarmit të kërkuar nga Këshilli Federal: dërgimi i mesazheve të shkurtra në të gjithë telefonat celularë të vendosur në një zonë të përcaktuar, vetëm në rast të një situate emergjente, shkruan RTS, transmeton albinfo.ch.

Ky sistem përdoret tashmë në vendet fqinje të Zvicrës. Do të ishte plotësues i njoftimeve të aplikacionit celular Alertswiss, të cilin Këshilli Federal gjithashtu dëshiron ta përmirësojë për ta bërë përmbajtjen e tij të arritshme edhe jashtë rrjetit.

Rritje e kontributit kantonal

Analkajshëm, sistemi i radios së emergjencës, i cili transmeton në valë ultra të shkurtra, do të çmontohej. Këshilli Federal konsideron se kushton shumë në krahasim me dobinë e tij. Skenari që do të mbeteshim të bllokuar në strehimore për ditë të tëra me një radio emergjence si mjetin e vetëm të informacionit konsiderohet shumë i pamundur.

Një rrëshqitje dheu ndodh në luginën tuaj, një përmbytje në komunën tuaj? Në të ardhmen, telefoni juaj mund t’ju njoftojë me SMS. Sidoqoftë, kjo është risia kryesore e strategjisë së re të alarmit të kërkuar nga Këshilli Federal: dërgimi i mesazheve të shkurtra në të gjithë telefonat celularë të vendosur në një zonë të përcaktuar, vetëm në rast të një situate emergjente.

Ky sistem përdoret tashmë në vendet fqinje të Zvicrës. Do të ishte plotësues i njoftimeve të aplikacionit celular Alertswiss, të cilin Këshilli Federal gjithashtu dëshiron ta përmirësojë për ta bërë përmbajtjen e tij të arritshme edhe jashtë rrjetit.

Rritje e kontributit kantonal

Analkajshëm, sistemi i radios së emergjencës, i cili transmeton në valë ultra të shkurtra, do të çmontohej. Këshilli Federal konsideron se kushton shumë në krahasim me dobinë e tij. Skenari që do të mbeteshim të bllokuar në strehimore për ditë të tëra me një radio emergjence si mjetin e vetëm të informacionit konsiderohet shumë i pamundur.

Alarmi nga sirenat mbetet i rëndësishëm, por do të varet nga kantonet që të kenë përgjegjësinë për të. Prandaj, ata do të duhet t’i financojnë ato.

Moti i keq i kohëve të fundit në Valais, Ticino ose Grisons ka vënë në tension sistemet zvicerane të paralajmërimit. Disa rajone ishin të izoluara dhe pa rrjet për disa orë. A mbështetet Këshilli Federal në strategjinë e duhur për t’u përballur më mirë me këto situata? Partitë politike, palët e interesuara dhe kantonet kanë kohë deri në fillim të shkurtit për të dhënë mendimin e tyre.

Vjenë: 200 ankesa të paraqitura kundër supermarketeve për zbritje mashtruese

Në shtator, Autoriteti i Tregut të Vjenës paraqiti 200 ankesa kundër supermarketeve për çmime bazë të pasakta, informacion të pasaktë për sasinë ose mungesë të etiketave të zbritjeve. Që nga fillimi i vitit, janë paraqitur 502 kërkesa për gjobë pas 1,215 inspektimeve në të gjithë kryeqytetin. Fokusi ishte në katër rrjetet më të mëdha të supermarketeve, sipas autoritetit, transmeton theinternational.at. “Sa më keq të performojë një biznes gjatë inspektimit, aq më shpesh kryen kontrolle Autoriteti i Tregut”, theksoi Drejtori i Autoritetit të Tregut, Andreas Kutheil.

Ministria e Çështjeve Sociale lëshoi ​​një deklaratë ku përshkruante situatën: “Sipas WIFO-s, çmimet për ushqimin, alkoolin dhe duhanin do të rriten me 3.8 përqind këtë vit, me një rritje të mëtejshme prej 3.2 përqind që pritet për vitin 2026. Në të njëjtën kohë, rrjetet kryesore të supermarketeve rritën fitimet e tyre me rreth 60 përqind vitin e kaluar.”

Autoriteti i Tregut përmendi disa shkelje nga shitësit kryesorë me pakicë si shembuj: diapazoni i çmimeve (çmimet “nga-deri”) u renditën pa ndarje të duhur, treguesit e sasisë në etiketat e çmimeve nuk përputheshin me produktet aktuale, dhe në seksionin e zbritjeve jo-ushqimore, informacioni i detyrueshëm në lidhje me çmimin më të ulët brenda 30 ditëve të mëparshme shpesh mungonte. Në raste të tjera, mallrat u reklamuan me zbritje të dukshme pa shfaqur çmimet bazë të kërkuara ligjërisht.

Kutheil e bëri të qartë: “Etiketimi i çmimeve nuk është çështje zgjedhjeje – ajo rregullohet nga ligji. Kur përmbajtja ndryshon ose reklamohet një zbritje, kjo duhet të deklarohet qartë dhe transparentisht në raft. Çdo gjë tjetër është mashtrim.”

Rritja e ndjeshme e çmimeve të supermarketeve ka nxitur gjithashtu debat politik. Ministri i Ekonomisë Wolfgang Hattmannsdorfer (ÖVP) njoftoi më shumë se një muaj më parë një ligj kundër rritjeve të fshehura të çmimeve, me një draft që pritet këtë vit. Disa ditë më parë, SPÖ kërcënoi me ndërhyrje në treg, pas thirrjeve në fillim të gushtit nga Ministri i Financave Markus Marterbauer (SPÖ) dhe më vonë nga kreu i SPÖ Andreas Babler për masa ligjore për të ulur çmimet e ushqimeve, shkruan albinfo.at.

Partnerët e koalicionit ÖVP dhe NEOS kanë qenë më të kujdesshëm, ndërsa kundërshtimi i qartë ndaj ndërhyrjes në treg ka ardhur nga industria ushqimore dhe fermerët. Gjatë konferencës së qeverisë në shtator, lufta kundër rritjes së çmimeve të ushqimeve u përqendrua kryesisht në masat në nivel të BE-së dhe eliminimin e të ashtuquajturës “mbitaksë austriake”.

Zyrtarisht Nestle do të shkurtojë 16,000 vende pune

Nestlé, gjigandi zviceran i ushqimit, markat e të cilit përfshijnë kafe Nespresso dhe ujë Perrier, do të shkurtojë 16,000 vende pune në të gjithë botën gjatë dy viteve të ardhshme, tha drejtori i ri ekzekutiv më 16 tetor, përcjell albinfo.ch.

“Bota po ndryshon dhe Nestle duhet të ndryshojë më shpejt”, tha në një deklaratë Philipp Navratil, i cili mori frenat e shumëkombëshes në fillim të shtatorit.

Kjo përfshinte marrjen e “vendimeve të vështira, por të nevojshme për të ulur numrin e punonjësve”, tha ai.

Navratil foli ndërsa kompania publikoi shifrat nëntëmujore që tregonin se shitjet ranë me 1.9 përqind në 65.9 miliardë franga.

Shkurtimet përfshijnë 12,000 vende pune me jakë të bardhë, duke i kursyer kompanisë 1 miliard franga – të cilat tha se ishin dyfishi i asaj që ishte planifikuar më parë – përveç 4,000 shkurtimeve të vendeve të punës që janë tashmë në proces në prodhim dhe zinxhirin e furnizimit.

Navratil tha se Nestle po e rriste objektivin e kursimeve në 3 miliardë franga deri në fund të vitit 2027, nga objektivi i mëparshëm prej 2.5 miliardësh.

Gjigandi i ushqimit, i cili zotëron më shumë se 2,000 marka – duke përfshirë çokollatat Kit Kat dhe ushqimin për qen Purina – përjetoi një shtator të trazuar, me shkarkimin e drejtorit të mëparshëm ekzekutiv për shkak të një marrëdhënieje me zyrën.

Kjo u pasua nga largimi më herët se sa pritej i kryetarit të saj.

Analistët financiarë shpresojnë se Navratil do të ketë sukses në rivendosjen e stabilitetit në grup, i cili ka parë rritjen e tij të ngadalësohet që nga viti 2022.

Nestle është tronditur gjithashtu nga një skandal rreth ujit të saj të ambalazhuar që filloi në Francë në vitin 2024.

Rritja organike e shitjeve arriti në 3.3 përqind në nëntë muajt e parë të vitit 2025, e nxitur nga rritjet e çmimeve prej 2.8 përqind.

Gjermania do të stacionojë avionë Eurofighter në Poloni

Referuar Ministrit gjerman të Mbrojtjes Boris Pistorius, Gjermania do të rrisë kontributin e saj në mbikëqyrjen e hapësirës ajrore mbi krahun lindor të NATO-s. Ushtria gjermane do të jetë e pranishme në Poloni me “disa Eurofighter shtesë” përtej angazhimit të saj aktual, tha Pistorius në kuadër të një takimi të ministrave të mbrojtjes të NATO-s në Bruksel, përvjell albinfo.ch.

“Ne do të kontribuojmë në mbrojtjen e krahut lindor me fluturime patrullimi”, shpjegoi ai. Pistorius nuk dha detaje specifike mbi numrin e avionëve luftarakë shtesë gjermanë që do të vihen në dispozicion për këtë qëllim. Një zëdhënës i ministrisë deklaroi se, nga dhjetori deri në mars, dy Eurofighter do të stacionohen në Malbork, Poloni, në jug të Gdanskut.

Pas hyrjes së 19 dronëve rusë në hapësirën ajrore polake në shtator, Gjermania kishte rritur tashmë numrin e avionëve Eurofighter të caktuar për mbikëqyrje ajrore nga dy në katër, si pjesë e iniciativës “Eastern Sentry” të NATO-s në bazën ajrore Rostock-Laage. Përveç kësaj, forcat e armatosura gjermane po marrin pjesë me disa Eurofighter në misionin “Enhanced Air Policing South” të NATO-s në Rumani.

Dhjetë miliardë euro për të gjitha llojet e dronëve

Gjatë takimit të NATO-s, Pistorius njoftoi gjithashtu se qeveria gjermane do të shpenzonte dhjetë miliardë euro për blerjen e dronëve gjatë viteve të ardhshme. Kjo përfshin të gjitha llojet e dronëve, përfshirë dronët sulmues. Ai tha se sjellja agresive e Rusisë tregon se nuk duhet ta ulim vigjilencën për asnjë moment kur bëhet fjalë për forcimin e aftësive mbrojtëse.

Rutte: NATO është e aftë që tani të mbrojë territorin e saj

Ministrat e mbrojtjes po takohen në selinë e NATO-s për të diskutuar një pengesë dhe mbrojtje më të mirë, pas shkeljeve të fundit të hapësirës ajrore nga Rusia. Sipas Sekretarit të Përgjithshëm Mark Rutte, çështja është se si të bëhet edhe më shumë për mbrojtjen.

Megjithatë, Rutte theksoi se NATO është tashmë e aftë të mbrojë të gjithë territorin e aleancës në një emergjencë. Për shembull, në rastin e avionëve rusë MiG-31 që hynë në hapësirën ajrore të Estonisë, u përcaktua se ata nuk përbënin kërcënim. Prandaj, çështja kryesore është të bëhen përshtatje teknologjike në mbrojtjen nga dronë për të shmangur rrëzimin e dronëve relativisht të lirë me raketa të shtrenjta kundërajrore.

Rutte: Është e mundur të rrëzohen avionë armiq

Lidhur me debatin mbi një ndryshim të mundshëm në rregullat e luftimit për misionet e NATO-s për të mbrojtur krahun lindor, Rutte deklaroi se është tashmë e mundur sot të rrëzohen avionë luftarakë që konsiderohen kërcënim. Megjithatë, ai nuk beson se ata duhet të rrëzohen si parim.

Komandanti i përgjithshëm i forcave të NATO-s në Evropë, Gjenerali Amerikan Alexus Grynkewich, e mbështet këtë pikëpamje. Sipas informacionit të dhënë nga diplomatët, ai dëshiron që aleatët të heqin sa më shumë kufizime kombëtare të jetë e mundur mbi pjesëmarrjen e forcave të tyre të armatosura në misionet e NATO-s.

Prani e shtuar në kufirin rus?

Në Bruksel, ka gjithashtu debat mbi nevojën për një prani shumë më të fortë të NATO-s direkt në kufirin me Rusinë, veçanërisht për të komplikuar ndërtimin ushtarak të Presidentit Vladimir Putin në luftën e agresionit kundër Ukrainës. “Ne duhet t’i përgjigjemi këtij përshkallëzimi me forcë”, deklaroi Sekretari Britanik i Mbrojtjes, John Healey. /DW

Kurti: Edhe 10 ditë kohë ta bëjë shumicën

Edhe 10 ditë kanë mbetur deri në përfundimin e 15-ditëshit brenda të cilit, mandatari për kryeministër, Albin Kurti, duhet të paraqesë për miratim përbërjen dhe programin e Qeverisë së re, përcjell albinfo.ch.

nga ana tjetër, kryetari i Partisë Demokratike (PDK), Memli Krasniqi, të mërkurën ka shprehur bindjen se Kosova do të shkojë në zgjedhje të reja, pasi ka thënë se as kryeministri në detyrë Kurti, dhe as ndonjë parti tjetër nuk i ka numrat e nevojshëm për ta formuar Qeverinë e re. 

Të martën Kurti, ka deklaruar se ende nuk ka zhvilluar komunikime me ndonjë parti apo deputet lidhur me formimin e qeverisë së re, por ka paralajmëruar se në ditët në vijim do të nisë një plan konkret për këtë proces.

Për ta formuar Qeverinë, Kurtit i duhet mbështetja e të paktën 61 deputetëve. Lëvizja Vetëvendosje (LVV), e cila ka dalë parti e parë në zgjedhjet nacionale të 9 shkurtit, i ka 48 deputetë në Kuvend.

Përkrahje gëzon nga shtatë deputetë që u përkasin komuniteteve joserbe, si dhe të Nenad Rashiqit.
Kurti dhe Vetëvendosje nuk e kanë të sigurt mbështetjen e deputetes boshnjake, Duda Balje, të atij egjiptian, Veton Berisha, dhe të Adem Hoxhës, i cili i përket komunitetit goran. Bazuar në këtë, Vetëvendosjes i duhet mbështetja e edhe së paku 5 deputetëve. 

Në Vetëvendosje, e kanë lënë të hapur mundësinë për bashkëpunim në funksion të formimit të qeverisë me Lidhjen Demokratike (LDK) dhe partitë tjera, përfshirë Nismën Socialdemokrate.

Më herët, më përpjekje për konstituimin e legjislaturës së nëntë, Vetëvendosje pati zhvilluar negociata me Nismën, e cila i ka tre deputetë në Kuvend, porse ato nuk kanë prodhuar marrëveshje. Kërkesë e partisë ka qenë për kryetar të Kuvendit të propozohet kryetari i saj, Fatmir Limaj.

Në partinë e Limajt të martën janë shprehur të hapur për bashkëpunim me Vetëvendosjen për nivelin qendror, porse kusht sërish e kanë parashtruar pozitën e kryeparlamentarit.

Kurti më herët ka deklaruar se partia e tij është e gatshme për zgjedhje po qe se nuk formohet qeveria e re.

Sipas Kushtetutës, në rast se Qeveria nuk e merr shumicën e votave të nevojshme në Kuvend, presidentja duhet që brenda 10 ditësh ta mandatojë një kandidat tjetër. E nëse Qeveria dështon të zgjidhet edhe herën e dytë, atëherë presidentja duhet të shpallë zgjedhje e të cilat duhet të mbahen brenda 40 ditësh nga shpallja e tyre.

Kosova, e vetmja përfaqësuese e librit shqip në Panairin e Frankfurtit

Kosova po merr pjesë edhe këtë vit në Panairin Ndërkombëtar të Librit në Frankfurt, ngjarjen më të madhe të librit në botë. Në mungesë të Shqipërisë, ajo përfaqëson e vetme letërsinë shqipe në mesin e mbi 100 vendeve pjesëmarrëse, shkruan albinfo.ch.

Shoqata e Botuesve të Kosovës, me mbështetjen e Ministrisë së Kulturës, Rinisë dhe Sportit, ka hapur stendën kolektive në Sallën 4.1 të panairit, ku janë prezantuar qindra botime dhe mbi 20 shtëpi botuese nga vendi.

Panairi zhvillohet nga 15 deri më 19 tetor në Frankfurt, duke mbledhur mijëra profesionistë të librit dhe qindra mijëra vizitorë nga mbarë bota.

Çfarë sinjalesh solli vizita e Ursula von der Leyen për Kurtin e Osmanin

Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, qëndroi të mërkurën në Kosovë në kuadër të turneut të saj në Ballkanin Perëndimor. Gjatë vizitës, ajo u takua me Presidenten e Kosovës, Vjosa Osmani, dhe Kryeministrin në detyrë, Albin Kurti, në një takim të zhvilluar në ambientet e Kuvendit të Kosovës, përcjell albinfo.ch.

Në fokus të diskutimeve ishte përkushtimi i Kosovës ndaj rrugës së integrimit evropian, Plani i Rritjes për Ballkanin Perëndimor dhe kërkesa për heqjen e masave të BE-së ndaj Kosovës.

Pas takimeve, von der Leyen shprehu në një postim në platformën “X” angazhimin e BE-së për të ardhmen evropiane të të gjithë partnerëve të Ballkanit Perëndimor, duke theksuar se integrimi kërkon ndërtimin e institucioneve funksionale dhe uljen e tensioneve të brendshme.

Presidentja Osmani, sipas një njoftimi nga Presidenca, kërkoi heqjen e masave të padrejta ndaj Kosovës dhe theksoi rëndësinë e miratimit të Planit të Rritjes sapo Kuvendi i ri të fillojë punën. Ajo gjithashtu kërkoi që Kosovës t’i jepet statusi i vendit kandidat për anëtarësim në BE dhe theksoi përkushtimin e vendit ndaj reformave dhe demokracisë.

Ndërkohë, Kryeministri në detyrë, Albin Kurti, shprehu mirënjohje për mbështetjen e vazhdueshme të Komisionit Evropian dhe theksoi nevojën për dorëzimin e pyetësorit të anëtarësimit dhe avancimin e Kosovës drejt statusit të kandidatit. Ai foli edhe për zgjedhjet lokale të mbajtura së fundmi, duke i cilësuar të lira dhe demokratike.

Kurti i dorëzoi von der Leyen tri letra zyrtare për nisjen e dialogut strategjik në tri fusha kyçe: Bujqësi, Teknologji të Informacionit dhe Komunikimit (TIK), si dhe Industri të Mbrojtjes – sektorë ku Kosova shpreson të thellojë bashkëpunimin ekonomik me BE-në përmes iniciativës “Single Market Highway”.

Në përmbyllje, të dy liderët kosovarë kërkuan mbështetje më konkrete nga BE-ja, ndërsa von der Leyen ripërsëriti se rruga drejt integrimit kërkon veprime konkrete dhe bashkëpunim të vazhdueshëm.

Lista Serbe ankohet sërish në Kushtetuese

Lista Serbe ka dorëzuar sërish ankesë në Gjykatën Kushtetuese të Kosovës lidhur me zgjedhjen e nënkryetarit të Kuvendit nga komuniteti serb, duke pretenduar shkelje të Kushtetutës dhe të Rregullores së Kuvendit, përcjell albinfo.ch.

Deputeti Igor Simiq bëri të ditur se partia ka kërkuar edhe vendosjen e një mase të përkohshme për të ndaluar “veprimet antikushtetuese”.

Kuvendi u konstituua më 10 tetor, kur Nenad Rashiq u zgjodh nënkryetar nga komuniteti serb, pasi Lista Serbe nuk arriti të sigurojë votat e nevojshme.

LDK dhe LVV votuan pro Rashiqit, ndërsa PDK abstenoi. Rezultati përfundimtar ishte: 71 vota për, 9 kundër dhe 24 abstenime.

Pse një nga themeluesit e inteligjencës artificiale sugjeron të bëhesh hidraulik?

Geoffrey Hinton, një nga themeluesit e inteligjencës artificiale dhe fitues i Çmimit Nobel, ka dhënë një këshillë surprizuese për të rinjtë që po zgjedhin karrierën e tyre. Ai sugjeron që të mos përqendrohen vetëm te profesione teknologjike, por të mendojnë edhe për punë praktike dhe manuale.

“Nëse po mendon çfarë të studiosh, bëhu hidraulik,” ka thënë Hinton, duke theksuar se profesionet manuale janë më të vështira për t’u zëvendësuar nga makinat dhe inteligjenca artificiale.

Hinton, profesor në Universitetin e Torontos, paralajmëron se avancimi i shpejtë i inteligjencës artificiale mund të kërcënojë miliona vende pune në sektorin informatik. Kompanitë si OpenAI dhe Google po zhvillojnë modele gjithnjë e më të avancuara, ndërsa ekspertët paralajmërojnë për ndikime të paparashikueshme në tregun e punës.

“Po krijojmë sisteme që mund të bëhen më inteligjente se ne dhe që nuk ndajnë domosdoshmërisht vlerat tona,” tha Hinton për BBC News, përcjell albinfo.ch.

Ai gjithashtu thekson rëndësinë e bashkëpunimit ndërkombëtar dhe vendosjes së kufijve etikë për teknologjinë, pasi pa një kontroll të duhur, inteligjenca artificiale mund të ndryshojë mënyrën se si njerëzit punojnë dhe jetojnë.

 

Greqi: 34 ishuj planifikojnë tarifë hyrjeje për turistët e ditës

34 ishuj grekë, përfshirë Rodosin dhe Santorin, po planifikojnë të vendosin një tarifë hyrjeje për turistët që vizitojnë vetëm për një ditë. Qëllimi është të lehtësohet presioni mbi infrastrukturën lokale, pasi vizitorët e ditës përdorin ujë, energji, kanalizime dhe shërbime për mbeturinat pa paguar taksën turistike.

Kryetari i bashkisë së Symit, Eleftherios Papakalodoukas, propozon tre euro për çdo turist ditës, duke argumentuar se kjo do të ndihmojë për shërbime si mbledhja e mbeturinave dhe mirëmbajtja e portit. Aktualisht, disa bashki po përballen me më shumë se 300,000 turistë ditës në vit.

Masa ngjashme ekziston tashmë në destinacione të tjera europiane, si Ishujt Balearik në Spanjë dhe Venecia, ku vizitorët pa rezervim hoteli paguajnë një tarifë hyrjeje.

Ishujt e prekur:

Agathonisi, Amorgos, Anafi, Andros, Antiparos, Arkoi, Astypalea, Folegandros, Kalymnos, Karpathos, Kasos, Kastellorizo, Kea (Tzia), Kimolos, Kos, Kythnos, Leros, Milos, Mykonos, Naxos, Nisyros, Paros, Patmos, Rodos, Santorini, Serifos, Sifnos, Sikinos, Symi, Syros, Tilos, Tinos.

 

 

Taksat amerikane mbi produktet zvicerane po rriten: Ja sa të ardhura gjenerojnë

39 për qind:

Kjo është shuma që SHBA-ja ka fituar nga taksat ndëshkuese mbi Zvicrën

Që nga prilli, taksat amerikane mbi produktet zvicerane janë rritur ndjeshëm, duke ndikuar kryesisht në industrinë e teknologjisë, prodhuesit e orëve dhe kafetë.

Shumë prodhues orësh kanë arritur deri më tani të kalojnë një pjesë të këtyre taksave te konsumatorët përmes rritjes së çmimeve, transmeton albinfo.ch.

Kafeja: Më parë pa doganë, tani nën taksa të larta. Veçanërisht e prek Nespresso, pasi kapsulat e saj janë 100% prodhuar në Zvicër.

Makineri, metale, elektronikë, teknologji mjekësore dhe automjete bartin pjesën më të madhe të taksave (rreth 80%).

SHBA ka vendosur taksa ndëshkuese prej 39% mbi shumicën e mallrave të importuara nga Zvicra.

Të ardhurat për SHBA deri tani arrijnë në 184 milionë dollarë në muaj.

Kjo prek kryesisht industrinë e teknologjisë, prodhuesit e orëve dhe kafetë Nespresso.

Ndërsa vendet e BE-së përfitojnë taksa vetëm 15%, Zvicra u ndëshkua ashpër nga ish-presidenti Donald Trump.

Sipas të dhënave të Bureau of the Fiscal Service të SHBA-së, të ardhurat doganore mbi produktet zvicerane janë rritur mesatarisht në 184 milionë dollarë në muaj, më shumë se gjashtëfish krahasuar me vitin e kaluar.

Industria e teknologjisë

Makineritë, metalet, elektronika, teknologjia mjekësore dhe automjetet përbëjnë rreth 80% të taksave. Ngarkesa ka u rritur thuajse dhjetëfish. Shumë kompani me margjina të ulëta fitimi mund të preken rëndë nga taksa 39% dhe disa mund të detyrohen të largohen nga tregu amerikan.

Industria e orëve

Margjina e fitimit është më e lartë, klientët janë më pak të ndjeshëm ndaj çmimeve dhe etiketimi “Swiss Made” ofron njëfarë mbrojtjeje. Shumë prodhues kanë arritur të kalojnë pjesërisht taksat te klientët përmes rritjes së çmimeve. Megjithatë, 39% është një ngarkesë e konsiderueshme, pasi SHBA është tregu më i rëndësishëm.

Kafeja (veçanërisht Nespresso)

Më parë pa doganë, tani në taksa të larta. Ngarkesa ndahet mes importuesve, prodhuesve dhe konsumatorëve, varësisht nga fuqia e tyre në treg. Nespresso është veçanërisht e prekur, pasi kapsulat e saj janë 100% zvicerane.

Në përgjithësi, taksat amerikane mbi produktet zvicerane janë rritur ndjeshëm që nga prilli dhe pritet të arrijnë mbi një miliard dollarë në vit, me industrinë e teknologjisë dhe orëve që kontribuojnë pjesën më të madhe.

Këshilli Federal zviceran rrit kufirin për ndërtimet jashtë zonave të ndërtimit

Këshilli Federal ka vendosur të lejojë një rritje prej 2% të ndërtimeve jashtë zonave të ndërtimit, duke filluar nga viti 2026. Ky vendim ka shkaktuar pakënaqësi tek organizata Pro Natura, e cila e kritikon qeverinë për “sabotuim” të revisionit të dytë të planifikimit rajonal (LAT2).

Parlamenti kishte miratuar këtë revision të LAT në shtator 2023, si një kundër-projekt indirekt ndaj iniciativës popullore “kundër betonizimit të peizazhit tonë,” e cila më pas u tërhoq dhe që Pro Natura e kishte udhëhequr.

Qëllimi kryesor i revisionit

Revisioni synon të frenojë ndërtimet jashtë zonave të ndërtimit. Kantonet që tejkalojnë këtë kufi duhet të kompensojnë duke rrënuar ndërtesa të tjera jashtë zonës së ndërtimit. Ligji parashikon edhe një “bonus për rrënimin”: kur pronarët shkatërrojnë këto objekte, kantoni mbulon kostot, ndërsa Konfederata mund të kontribuojë sipas urdhëresës.

Gjatë konsultimit në vitin 2024, Këshilli Federal kishte parashikuar një kufi rritjeje prej 1%. Në urdhëresë, ky kufi tani është caktuar në 2%. Zyra Federale për Zhvillimin Hapësinor (ARE) shpjegoi: “Duke rritur hapësirën për manovrim, Këshilli Federal përgjigjet ndaj kërkesave të shumicës së kantoneve. Një hapësirë manovrimi prej 1% konsiderohej e ulët për zhvillimin aktual të ndërtimit jashtë zonave të ndërtimit.”

Reagimi i Pro Natura

Organizata për mbrojtjen e natyrës dhe peizazhit, Pro Natura, ka reaguar duke akuzuar Këshillin Federal se po nxit ndërtimet jashtë zonave të përcaktuara për ndërtim, përmes një urdhërese që kundërshton qëllimet e revisionit.

Pro Natura u bën thirrje kantoneve të përmirësojnë gjendjen e peizazhit, biodiversitetit dhe trashëgimisë së ndërtuar gjatë zbatimit të revisionit. Kantonet kanë pesë vite kohë për t’u përshtatur, pasi ndryshimet hyjnë në fuqi gradualisht nga janari deri në korrik 2026.

Përjashtime të mundshme

Një element i ri është edhe prezantimi i metodës territoriale. Me këtë instrument planifikimi opsional, Konfederata u mundëson kantoneve të marrin parasysh më mirë specifikat rajonale: në raste të veçanta, kantonet mund të devijojnë nga ligji federal dhe të autorizojnë përdorime shtesë specifike.

Kjo do të mundësojë ruajtjen dhe zhvillimin e peizazheve tradicionale rurale në zona të caktuara, për shembull mayens ose rustici, si dhe rinovimin e stallave të braktisura për përdorim si banesa.

 

Teknologjia mjekësore zvicerane ka frikë nga një goditje e madhe për shkak të tarifave amerikane

Departamenti Amerikan i Tregtisë po kryen një hetim deri më 17 tetor mbi importimin e një sërë pajisjesh sipas Seksionit 232 të Aktit të Zgjerimit të Tregtisë të vitit 1962. Seksioni autorizon qeverinë të vendosë kufizime në importet e mallrave që ka të ngjarë të ndikojnë në sigurinë kombëtare, shkruan Swissinfo.ch, transmeton albinfo.ch.

“Ne tashmë kemi një disavantazh të qartë konkurrues në Zvicër kundrejt konkurrentëve tanë të huaj”, tha Anita Holler, një anëtare e bordit të organizatës ombrellë zvicerane Medtech, për agjencinë e lajmeve AWP në margjinat e një konference vjetore mbi çështjet rregullatore.

Të privuar që nga viti 2021 nga marrëveshja e njohjes së ndërsjellë që u dha atyre akses të papenguar në tregun evropian, lojtarët zviceranë në këtë sektor janë përballur gjithashtu që nga fillimi i gushtit me tarifa doganore ndëshkuese prej 39% për produktet zvicerane në kufirin e SHBA-së. Kjo krahasohet me 15% për konkurrentët e tyre me bazë në BE.

“Çdo taksë shtesë, të cilën vendet e tjera që përfitojnë nga marrëveshjet do ta shmangnin, do të kishte pasoja serioze për Zvicrën si vend biznesi”, këmbënguli përfaqësuesi.

Sipas anketës së fundit të Teknologjisë Mjekësore Zvicerane për vitin 2023, Bashkimi Evropian ishte deri tani tregu më i rëndësishëm për eksportet e teknologjisë mjekësore zvicerane, me një pjesë prej 50% dhe një vlerë prej 6.2 miliardë CHF (7.75 miliardë dollarë). Me 2.8 miliardë CHF, SHBA-të renditeshin të dytat, duke përbërë 23% të totalit. Në atë kohë, Zvicra importoi pajisje evropiane me vlerë 3.5 miliardë CHF dhe mallra të prodhuara me vlerë 1.8 miliardë CHF nga SHBA-të.

Hysaj, lojtari me më shumë paraqitje në historinë e kombëtares shqiptare

Elseid Hysaj është bërë lojtari me më shumë paraqitje në historinë e Kombëtares shqiptare, duke arritur shifrën rekord prej 94 ndeshjesh.

Mbrojtësi 31-vjeçar ka kaluar çdo emër tjetër që ka veshur fanellën e Shqipërisë, duke thyer rekordin e mëparshëm të mbajtur nga Lorik Cana me 93 ndeshje.

Që nga debutimi në vitin 2013, Hysaj është shndërruar në një nga figurat kyçe të mbrojtjes dhe një lider i qetë në fushë, duke kontribuar në sukseset më të rëndësishme të futbollit shqiptar, përfshirë Euro 2016 dhe Euro 2024.

Me këtë arritje, Elseid Hysaj futet me merita të plota në historinë e Kombëtares shqiptare, duke u bërë një nga lojtarët më të rëndësishëm të futbollit kuqezi.

OBSH: Alkooli shkakton mijëra raste kanceri në Evropë

Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) ka paralajmëruar se alkooli është një nga shkaktarët kryesorë të kancerit në Evropë.

Ekspertët theksojnë se politikat më të ashpra qeveritare për kufizimin e konsumit të alkoolit mund të parandalojnë mijëra raste dhe vdekje çdo vit, sipas raportimit të EuroNews.

Vetëm në vendet e Bashkimit Evropian, alkooli shkaktoi 111,000 raste të reja kanceri në vitin 2020, sipas një studimi të Agency for Research on Cancer, pjesë e OBSH-së. Në mbarë botën, rreth 741,000 raste të kancerit në vitin 2020 lidhen me konsumimin e alkoolit, dhe 70% e këtyre rasteve ndodhin te burrat.

Përveç ndikimit mbi shëndetin, alkooli ka edhe kosto të konsiderueshme ekonomike. OBSH vlerëson se trajtimi i kancereve të lidhura me alkoolin kushtoi Evropës rreth 4.58 miliardë euro në vitin 2018. Doktori Gundo Weiler, drejtues i sektorit për parandalimin dhe promovimin e shëndetit në zyrën evropiane të OBSH-së, tha se:

“Rajoni Evropian, veçanërisht vendet e BE-së, po paguajnë një çmim të lartë për alkoolin, përmes kancereve të parandalueshme, familjeve të prekura dhe shpenzimeve miliardëshe për taksapaguesit.”

Ai shtoi se, edhe pse disa e konsiderojnë alkoolin si “trashëgimi kulturore”, pasojat shëndetësore dhe sociale nuk duhet të normalizohen.

Si shkakton alkooli kancerin?

Që nga viti 1988, IARC e ka klasifikuar alkoolin si substancë kancerogjene. Ai rrit rrezikun për të paktën shtatë lloje kanceri, duke përfshirë kancerin e gojës, fytit, ezofagut, mëlçisë, zorrës së trashë dhe të gjirit te gratë.

Ekspertët shpjegojnë se alkooli mund të shkaktojë kancer duke ndryshuar nivelet hormonale, duke dëmtuar ADN-në dhe duke ndryshuar mikrobiomën e zorrëve. Zvogëlimi ose ndalimi i konsumit të alkoolit redukton ndjeshëm rrezikun.

Raporti i IARC nënvizon se shumica e rasteve të kancerit lidhen me konsum të “rrezikshëm” (2-6 pije në ditë) ose të “lartë” (më shumë se 6 pije në ditë), por edhe konsumi “moderat” (më pak se 2 pije në ditë) shkaktoi mbi 100,000 raste të reja në vitin 2020.

Si mund të ulet rreziku?

Ky është raporti i parë që shqyrton se sa mund të ndikojë parandalimi në uljen e rasteve të kancerit të shkaktuar nga alkooli. Drejtoresha e IARC, Elisabete Weiderpass, theksoi:

“Politikat që kufizojnë konsumimin e alkoolit në popullatë kanë ndikim të drejtpërdrejtë në uljen e rrezikut nga kanceri.”

Agjencia rekomandon masa të qarta, si rritja e taksave, çmimet minimale, rritja e moshës ligjore për blerje, kufizimi i orarit të shitjes, ndalimi i reklamimit dhe kontrolli shtetëror i shitjeve. Një studim i vitit 2021 tregoi se dyfishimi i taksave mund të kishte parandaluar 6% të rasteve të reja me kancer dhe vdekjeve të lidhura me alkoolin në rajonin evropian në vitin 2019.

Doktoresha Béatrice Lauby-Secretan, zëvendësshefe e degës për analizë të provave shkencore në IARC, shtoi se vetëdijesimi mbi rreziqet e alkoolit është kyç dhe çdo individ mund të ndikojë në ndryshimin e normave kulturore mbi konsumimin e tij.

Maqedoni: Mbi 1300 vëzhgues vendorë e ndërkombëtarë në monitorim të zgjedhjeve lokale

Më shumë se 1,300 vëzhgues nga vendi dhe jashtë do të monitorojnë zgjedhjet lokale që do të mbahen të dielën, më 19 tetor. Sipas të dhënave zyrtare, gjithsej 1,341 vëzhgues do të jenë të pranishëm në procesin zgjedhor prej të cilëve 700 janë vendorë dhe 639 ndërkombëtarë. Përveç tyre, pritet të marrin pjesë edhe dy gazetarë të huaj.

Komisioni Shtetëror i Zgjedhjeve (KSHZ) ka nisur tashmë shpërndarjen e materialit zgjedhor jo të besueshëm në të gjitha komisionet komunale. Ndërkohë, materiali zgjedhor i besueshëm do të shpërndahet të enjten dhe të premten, në prag të ditës së votimit.

Ky informacion u bë i ditur në seancën e 144-të të KSHZ-së të mbajtur sot.

Qeveria zvicerane refuzon shërbimin ushtarak për gratë

Këshilli Federal po e refuzon me vendosmëri iniciativën që do t’u kërkonte të gjitha grave zvicerane të kryenin shërbim ushtarak ose civil për komunitetin.

Ministri i Mbrojtjes, Martin Pfister thotë se qeveria kundërshton propozimin, i cili do të shkojë në një votim kombëtar më 30 nëntor, transmeton albinfo.ch.

Iniciativa synon të zgjerojë shërbimin e detyrueshëm, aktualisht të kërkuar vetëm nga burrat, edhe për gratë, duke u lejuar atyre të kontribuojnë përmes punës ushtarake ose sociale dhe mjedisore.

Pfister argumenton se gratë tashmë mbajnë shumë kujdes të papaguar dhe punë shtëpiake, si dhe pjesëmarrja në forcat e armatosura duhet të mbetet vullnetare.

Zvicër: Të rinjtë qëndrojnë në shtëpi më gjatë

Të rinjtë në Zvicër po qëndrojnë më gjatë në shtëpinë familjare.

Sipas Zyrës Federale të Statistikave, gjysma i lënë prindërit e tyre në një moshë mesatare prej 23.7 vjeç – gati dy vjet më vonë se brezat e mëparshëm, transmeton albinfo.ch.

Në moshën 20 vjeç, vetëm një në pesë janë larguar, krahasuar me një në tre në të kaluarën.

Burrat kanë tendencë të qëndrojnë më gjatë se gratë, dhe të rinjtë në Zvicrën italishtfolëse largohen nga shtëpia më të fundit nga të gjithë.

Pavarësisht largimit, shumica e të rinjve ende jetojnë pranë prindërve të tyre dhe qëndrojnë në kontakt të rregullt javor.

Neuchâtel mund të ndërpresë tingëllimin e kambanës

Në Neuchâtel, tingulli i vazhdueshëm i kambanave mund të qetësohet së shpejti.

Këshilli i Përgjithshëm i qytetit po shqyrton rregulloret e reja të policisë që do t’u lejonin autoriteteve të kufizojnë se sa shpesh dhe kur mund të bien kambanat.

Aktualisht, pronarët e pronave mund t’i bien lirisht, dhe disa e teprojnë, si Tempulli i Coudre, i cili bie gjithë natën, transmeton albinfo.ch.

Propozimi vjen pas ankesave të përsëritura nga banorët që humbasin gjumin për shkak të zhurmës. Një vendim pritet diku në vitin 2026.

Tingulli i kambanave ka një histori të gjatë në Zvicër, dhe meqenëse vendi i shpëtoi pjesës më të madhe të shkatërrimit të Luftës së Dytë Botërore, ka më shumë kambana nga Mesjeta këtu sesa në vendet fqinje.

Deklarimi i kalorive në verë mund të bëhet i detyrueshëm në Zvicër

Ashtu si në Bashkimin Evropian, prodhuesit zviceranë të verës mund të përballen së shpejti me një detyrim të ri: deklarimin e përbërësve dhe kalorive të verës së tyre, përcjell albinfo.ch.

Sipas propozimit, informacioni mund të shfaqet drejtpërdrejt në etiketë ose përmes një kodi QR, që konsumatorët mund ta skanojnë për të marrë të dhëna të detajuara.

Reagime të ndara

Ndërkohë që disa prodhues zviceranë të verës e kanë kundërshtuar këtë masë, duke e cilësuar si një “hap burokratik të panevojshëm”, Zyra Federale për Sigurinë Ushqimore dhe Çështjet Veterinare (FSVO) e ka mbrojtur iniciativën si një masë transparence në dobi të konsumatorit.

Sipas FSVO, kjo është një përgjigje ndaj shqetësimeve për shëndetin publik, pasi vera përmban një sasi të lartë kalorish, të cilat shpeshherë nënvlerësohen nga konsumatorët.

Një hap drejt më shumë informacioni

Mbështetësit e kësaj mase theksojnë se konsumatorët kanë të drejtë të dinë se çfarë konsumojnë dhe si ndikon kjo në shëndetin e tyre. Në një kohë kur etiketimi ushqimor po bëhet gjithnjë e më transparent, vera – si një nga produktet më të konsumuar në vend – nuk duhet të mbetet përjashtim.

Nëse propozimi miratohet, Zvicra do të ndjekë rrugën e vendeve të BE-së, ku një praktikë e tillë po zbatohet tashmë.

Edi Rama reagon pas fitores së Kosovës: “Dy krena, dy fitore, një shqipe”

Kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama, ka përshëndetur fitoren e madhe të Kosovës ndaj Suedisë në ndeshjet kualifikuese për Kupën e Botës 2026, përcjell albinfo.ch.

Në një postim të shkurtër, por domethënës në Facebook, Rama ka shkruar:

“Dy krena, dy fitore, një shqipe.”

Kosova shënoi një nga fitoret më të mëdha në historinë e saj futbollistike, duke mposhtur Suedinë me rezultat 1:0 në Goteborg.

Kjo fitore e rëndësishme e dërgon “Dardanët” një hap më afër ëndrrës për pjesëmarrje në Botërorin e ardhshëm, duke sjellë emocione dhe krenari për të gjithë shqiptarët.

Presidentja Osmani: Djemtë e Kosovës treguan zemër dhe karakter

Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, ka përgëzuar Kombëtaren pas fitores ndaj Suedisë, duke e cilësuar paraqitjen e futbollistëve si shembull të zemrës dhe karakterit, përcjell albinfo.ch.

“Djemtë e Kosovës treguan zemër, karakter dhe lojë fantastike sonte ndaj Suedisë, duke na kujtuar se kur luajmë me shpirt, asnjë sfidë nuk është e pamundur,” ka shkruar Osmani në Facebook.

Ajo shtoi se rruga e Dardanëve drejt fitoreve vazhdon, duke uruar ekipin për suksesin historik në Goteborg.