Pasuria neto e familjeve zvicerane rritet në 4.8 trilion CHF

Asetet e familjeve private në Zvicër vazhduan të rriten fuqishëm në vitin 2024. Rritja është nxitur si nga rritja e aseteve financiare ashtu edhe nga rritja e aseteve pronësore.

Asetet neto u rritën me 180 miliardë CHF (217 miliardë dollarë) ose 3.8% në një total prej 4,480 miliardë CHF në fund të vitit 2024, tha të hënën Banka Kombëtare e Zvicrës (SNB). Rritja ka ardhur kryesisht si pasojë e rritjes së aseteve financiare dhe rritjes së pasurive të paluajtshme.

Asetet financiare të mbajtura nga familjet u rritën me 119 miliardë CHF në 3,146 miliardë CHF. Familjet investuan gjatë gjithë vitit dhe përfituan veçanërisht fuqishëm nga rritja e çmimeve të tregut të aksioneve në tremujorin e parë. Ky zhvillim u duk qartë në investimet kapitale kolektive, ku u regjistruan si blerje ekstensive ashtu edhe fitime të larta kapitale.

Rreth 40% e të arkëtueshmeve financiare të familjeve private përbëheshin nga dëme ndaj kompanive të sigurimit dhe fondeve të pensioneve. Letrat me vlerë përbënin 30%, ashtu si edhe paratë dhe depozitat.

Gjysma e aseteve vijnë nga prona

Vlera e tregut e pronës përbënte pothuajse gjysmën e totalit të aseteve të familjeve private. Aktivet pronësore gjithashtu u rritën, ndonëse me një ritëm më të moderuar se vitet e mëparshme, shkruan swissinfo, transmeton albinfo.ch.

Në fund të vitit 2024, vlera e tregut e pasurive të paluajtshme të zotëruara nga familjet arriti në 2,770 miliardë CHF, që korrespondon me një rritje prej 83 miliardë CHF ose 3.1%. Prandaj, rritja ishte më e ulët, pasi çmimet e pronave u rritën më pak.

Në të njëjtën kohë, detyrimet e familjeve private u rritën me 22 miliardë CHF në 1,037 miliardë CHF. Në 953 miliardë CHF, borxhi hipotekor vazhdoi të përbënte pjesën më të madhe të detyrimeve.

Kompanitë zvicerane inkurajohen të përmirësojnë parandalimin e aksidenteve

Në Ditën Botërore për Sigurinë dhe Shëndetin në Punë, Suva – fondi kombëtar zviceran i sigurimit të aksidenteve – u bën thirrje kompanive të forcojnë kulturën e tyre parandaluese.

Gati tre milionë njerëz në mbarë botën vdesin çdo vit gjatë punës së tyre. Shumica e këtyre vdekjeve janë për shkak të sëmundjeve të lidhura me punën, sipas sigurimit të aksidenteve.

Në Zvicër, midis 2019 dhe 2023, rreth 218 punëtorë kanë vdekur çdo vit si pasojë e punës së tyre; 153 prej tyre për shkak të sëmundjeve profesionale.

Në Zvicër, përqindja e vdekjeve për shkak të sëmundjeve profesionale është shumë nën mesataren globale, dhe 90 % e tyre lidhen me ekspozimin ndaj azbestit.

Suva po bën thirrje për përparim të mëtejshëm të kulturës së parandalimit në vendin e punës në Zvicër. Fondi thekson gjashtë dimensione: komunikimin, vlerat dhe rregullat, sjelljen, mësimin, përgjegjësinë dhe organizimin e kompanisë, përcjell albinfo.ch.

Suva beson se për të përmbushur sfidat aktuale të shëndetit dhe sigurisë në vendin e punës, si dhe ato që lidhen me sigurinë gjatë aktiviteteve të kohës së lirë, është në interes të kompanive që ta përfshijnë këtë qasje parandaluese në aktivitetet e tyre të përditshme.

Një qasje e tillë mund të reduktojë në mënyrë drastike aksidentet dhe mungesat, dhe të ndihmojë në përmirësimin e performancës, efikasitetit dhe cilësisë së punës, si dhe të imazhit e reputacionit të kompanisë. Suva përfundon se kultura e parandalimit është një investim afatgjatë në të ardhmen e kompanisë dhe, mbi të gjitha, në njerëzit që punojnë aty.

Rritje e madhe e çmimeve të banesave në Tiranë

Vitet e fundit, Tirana po përjeton një transformim të thellë urban me një bum ndërtimesh, ku vëmendja është zhvendosur te zhvillimi i kullave shumëkatëshe. Tashmë, jo vetëm zona si ish-Blloku apo pranë qendrës historike e kryeqytetit, por edhe prona shtetërore te Komuna e Parisit, fakulteti i Inxhinierisë së Ndërtimit dhe godina publike të transferuara si ish Agjencia Telegrafike e Lajmeve (ATSH) apo zona afër Liqenit Artificial pritet të shndërrohen në kantierë ndërtimi për struktura që do të arrijnë deri në 40 kate.

Sipas agjencive imobiliare, çmimet e shitjes së apartamenteve në një prej projekteve luksoze që pritet të nisë, në zonën pranë Liqenit Artificial, kanë arritur në 10,000 euro për metër katror, një rekord absolut për tregun shqiptar.

Sipas zhvilluesve të kontaktuar nga Monitor, çmimet reflektojnë standardin e lartë të këtyre njësive, të cilat janë të destinuara për një grup shumë të përzgjedhur blerësish elitë, si investitorë të huaj dhe individë me potencial të fortë ekonomik në tregun global.

Sipas tyre apartamentet në këto kulla nuk janë më thjesht njësi banimi, por janë konceptuar si suita rezidenciale, ambiente të mëdha dhe të sofistikuara, të projektuara me arkitekturë moderne, dhe materiale ndërtimi të klasit të parë. Këto projekte ofrojnë jo vetëm pamje panoramike dhe teknologji moderne ndërtimi, siguri të lartë kundër fatkeqësive natyrore, por edhe shërbime “premium”, përfshirë brande të hotelerisë më të njohur në Evropë, dyqane moderne për tregtimin e mallrave dhe veshjeve luksoze, si ashensorë të dedikuar për emergjenca zjarri, lartësi kati deri në 4 metra, dhe hapësira të përbashkëta të llogaritura me standarde ndërkombëtare, shkruan Monitor, transmeton albinfo.ch.

Përshpejtim i trendit të rritjes së çmimeve

Rritja e çmimeve të rezidencave në kulla ka qenë progresive. Para çmimit të shitjes prej 10,000 euro për metër katror, më i lartë për shitje në kryeqytet, në fazat e para të zhvillimit të kullave u shënuan në vitet 2022-2023. Te kulla “Book Building” pas Sahatit të Tiranës, në vitet 2022–2023, apartamentet u shitën me çmime që nisnin nga 5,000 euro për metër katror sipas të dhënave të zyrës së shitjes për Monitor.

Te objekti pranë Presidencës, çmimet fillestare varionin nga 4,000 deri në 4,800 euro për metër katror. Te “Rainbow Center” (një godinë 7-katëshe, ku dy katet e para të saj funksionojnë si qendra tregtare), në ish-Bllok, çmimet arritën në 5,000 euro për metër katror. Te “Eyes of Tirana”, në fazën e parë të ndërtimit, çmimet për rezidencat u shitën mbi 3,500 euro për metër katror, ndërsa për ambientet komerciale mbi 6,000 euro -8, 000 euro për metër katror.

Sipas të dhënave për vitin 2025, ndër zonat më të shtrenjta mbetet rruga “Brigada”, në zonën e ish Bllokut, ku çmimi i apartamenteve shkon në 5,000 euro për metër katror, për një nga objektet që është në fazë zhvillimi. Si krahasohet Tirana me kryeqytetet e Ballkanit Perëndimor?

Për shitjen e pronave luksoze, tashmë Tirana ka kaluar çmimet mesatare të kryeqytetit kryesor të Ballkanit Perëndimor, duke u krahasuar vetëm me transaksione të rralla në rajon. Në Beograd është regjistruar një shitje rekord prej 11,811 euro për metër katror sipas raportit “Çmimet e pasurive të paluajtshme në Serbi 2025: Parashikimet”. Raporti evidenton se qendra historike e Beogradit mbetet zona më e shtrenjtë, me çmime mesatare për metër katror në zhvillimet e reja arriti në 3,941 euro, ndërsa mesatarja për ndërtesat e vjetra ishte 3,349 euro.

Ndërsa në Kroaci vetëm në rezidencat luksoze bregdetare çmimet shkojnë deri në 8,000 euro për metër katror sipas Stela Dhami nga “Colliers International Albania”. Në Malin e Zi, çmimet para krizës financiare dhe luftës në Ukrainë arritën edhe në 10,000 euro për metër katror, por më pas ranë ndjeshëm me humbjen e tregut rus. Aktualisht, çmimet janë ulur në 5,000–7,000 euro për metër katror.

“Çmimet e tregut reflektojnë kërkesën, zhvillimin ekonomik dhe fuqinë blerëse. Shqipëria, krahas Bosnjës, ofronte tradicionalisht çmime më të përballueshme, por në Tiranë po shohim një përjashtim për shkak të kërkesës së përqendruar në projekte elitare”, nënvizon zonja Dhami.

A po largohet Tirana nga realiteti i tregut vendas?

Ekspertët e tregut të real estate-it vënë në dukje se ky nivel çmimesh në një treg me të ardhura mesatare ende më të ulëta se rajoni hap diskutime të vlefshme mbi përballueshmërinë për blerësit vendas dhe mbi potencialin për të orientuar zhvillimin urban në mënyra që të përfitojnë nga kërkesa e re dhe dinamika të reja të tregut.

Me ndërtime luksoze që shkojnë përtej funksionit të banimit, Tirana duket se po përqendrohet në zhvillime të nivelit super të lartë, me fokus te blerësit elitarë dhe investitorët e huaj, ndërsa kërkesa për strehim po arrin të plotësohet vetëm te zonat periferike. Çmimet e shitjes në disa prej zonave periferike nga Paskuqani në Shkozë variojnë nga 900 deri 1,400 euro për metër katror.

Prej 3-4 vitesh, sipas agjentëve të tregut real estate, banesat brenda zonës së verdhë të ndërtimit ofrohen me çmime shitje mbi 1,500 euro për metër katror. Ndërsa në zonat e qendrës dhe brenda Unazës së Vogël nuk gjen më apartamente me çmime nën 2,000 euro për metër katror. Po ashtu sipas Indeksi Fischer i përllogaritur nga Banka e Shqipërisë vlerëson se çmimet e banesave iu kthyen rritjes së shpejtë në gjashtëmujorin e dytë të 2024-s.

Indeksi Fischer tregoi që çmimi mesatar i banesave të shitura gjatë periudhës u rrit me 23,6% në krahasim me gjashtëmujorin e kaluar, dhe me 44,5% në krahasim me një vit më parë. Gjatë gjashtëmujorit të dytë të viti 2024, rreth 18% të banesave të shitura janë raportuar të blera nga shtetas jorezidentë. Nga këta, rreth 77% rezultojnë shtetas të vendeve të BE-së. Në tërësi, pesha e transaksioneve në të cilat blerësit janë jorezidentë ka shfaqur një prirje në rritje gjatë 5 viteve të fundit.

Berlini do të kthehet në kufirin e shpejtësisë 50 km/h në rrugët kryesore

Disa rrugë kryesore në Berlin do të shohin kufijtë e tyre të shpejtësisë të rritur në 50 km në orë këtë vit, sipas planeve të Senatit të udhëhequr nga CDU.

Në një intervistë ekskluzive me Berliner Morgenpost rajonal, kreu i fraksionit të CDU-së, Dirk Stettner, tha se të paktën 24 rrugë kryesore do të shohin kufijtë e tyre të shpejtësisë të hiqen nga 30 km në 50 km në orë. “Kjo do të zbatohet këtë vit,” tha ai.

Ndryshimet e kufirit të shpejtësisë do të ndikojnë në rrugë të shumta kryesore në rrethe rreth qytetit, duke përfshirë Hauptstraße në Schöneberg; Elsenstraße në Treptow; Friedrichstraße dhe Postdamer Straße në Mitte; Hermannstraße në Neukölln; Tempelhofer Damm në Tempelhof; dhe Joachimsthaler Straße në Chart.

Kjo do t’u japë shoferëve mundësinë që, për herë të parë, të heqin dorë nga përshpejtuesit e tyre në këto rrugë që kur kufiri i shpejtësisë 30 km në orë u prezantua shtatë vjet më parë nga ish-Ministria e Transportit e udhëhequr nga të Gjelbërit. Në atë kohë, koalicioni SPD, Partia e Majtë dhe Partia e Gjelbër kishin vendosur të ulnin kufirin e shpejtësisë për të përmirësuar cilësinë e ajrit dhe sigurinë rrugore, shkruan The Local, përcjell albinfo.ch.

Sipas Stettner, kufiri i shpejtësisë prej 30 km në orë do të jetë ende në fuqi gjatë orëve të mbrëmjes.

“Ne duam të sigurojmë që berlinezët të mund të flenë mirë, dhe për këtë arsye do të shkojnë në 30 km në orë gjatë natës dhe 50 km në orë gjatë ditës,” shpjegoi ai.

Kufiri i 30 km në orë do të mbahet gjithashtu në rrugët anësore dhe në dhjetë nga 34 rrugët kryesore ku koalicioni kuqe-kuqe-jeshile fillimisht uli kufirin në vitin 2018.

Kjo do të zbatohet për rrugët “ku tejkalohen vlerat kufitare kërcënuese për shëndetin, për zhurmën dhe oksidet e azotit, dhe ku siguria rrugore e kërkon atë, si përpara qendrave të kujdesit ditor, shkollave, të të moshuarve ose objekteve të kujdesit për fëmijët”, tha Stettner.

Masa është një nga një sërë ndryshimesh në politikën e transportit që janë prezantuar nga qeveria e parë e kryeqytetit e udhëhequr nga konservatorët në dekada.

Që kur hyri në detyrë, Senatorja e Transportit e CDU-së, Manja Schreiner, ka nxitur një sërë politikash miqësore për makinat, duke ndaluar ndërtimin e korsive të biçikletave që do të rezultonin në më pak vende parkimi për shoferët dhe duke rihapur Friedrichstraße për trafikun motorik.

Aktivistët mjedisorë nga BUND Berlin dhe Umwelthilfe, si dhe politikanë nga Partia e Gjelbër, kanë kritikuar planet për të rritur edhe një herë kufirin e shpejtësisë.

Duke folur për Morgenpost, BUND Berlin theksoi se kufiri më i ulët i shpejtësisë nuk ka të bëjë vetëm me cilësinë e ajrit, por edhe me luftimin e “zhurmës dhe aksidenteve në qytetin në rritje”, të cilat kanë vazhduar të rriten vitet e fundit.

Megjithatë, Stettner hodhi poshtë kritikat, duke argumentuar se politika ishte në përputhje me ligjet e trafikut të Gjermanisë.

“Sipas rregullave të qarkullimit rrugor, 50 km në orë është shpejtësia standarde në qendrat e qyteteve – periudhë,” tha ai.

“Senatorja e Transportit e të Gjelbërve kishte arsyet e veta për futjen e një kufiri më të ulët,” shtoi ai. “Këto arsye nuk vlejnë më.”

Kosova lëshon fletarrestim ndaj Radoiçiqit për krime lufte

Gjykata Themelore e Prishtinës ka lëshuar fletarrestim ndaj Millan Radoiçiqit dhe 19 serbëve të tjerë, të dyshuar për veprën penale “krime lufte kundër popullatës civile”.

Sipas dokumentit që mban datën e 15 prillit, të publikuar nga Reporteri.net, Radoiçiq – ish-nënkryetar i partisë së serbëve në Kosovë, Lista Serbe – akuzohet se ishte pjesë e një grupi serbësh që vranë 106 civilë shqiptarë, trupat e të cilëve më pas u gjetën në një varrezë masive në Serbi.

Nga Prokuroria Speciale e Kosovës kanë konfirmuar për Radion Evropa e Lirë se kanë parashtruar kërkesë në Gjykatën Themelore për lëshimin e fletarrestimeve.

“Prokuroria Speciale e Republikës së Kosovës ne kërkesë ka cituar se me datë 18.03.2025 ka nxjerr aktvendim për fillimin e hetimeve ndaj të pandehurve për shkak të dyshimit të arsyeshëm se në periudhën kohore 1998-1999, në vendin e quajtur ‘Ura e Taliqit’ në Gjakovë nga data 7 maj e deri më date 10 maj te vitit 1999, pjesëtaret e forcave ushtarake dhe policor serbe të uniformuar, në mesin e tyre edhe të pandehurit e lartcekur filluan të hynin shtëpi për shtëpi, ku me forcë dhe kanosje i nxorën nga shtëpitë të gjithë personat që ishin prezentë, duke i ndarë burrat nga gratë dhe fëmijët dhe me pas i vranë gjithsej 106 civilë të nacionalitetit shqiptar dhe pas luftës trupat e tyre u gjetën në një varrezë masive në Batajnice të Serbisë”, thuhet në arsyetimin e fletarrestimit.

Po ashtu, në dokument thuhet se ky grupi i personave, nga 7 maji i vitit 1999 deri më 10 maj të po atij viti kishte arrestuar dhe burgosur më shumë se 300 civilë shqiptarë, të cilët “u mbajtën në burgje të improvizuara, ku nuk kishin trajtim human duke iu munduar gjërat elementare, ushqimi i rregullt, higjiena dhe kujdesi mjekësor dhe më pas një pjesë e madhe e këtyre të burgosurve ishin dërguar në burgje të ndryshme të Kosovës”. Në fund, sipas Gjykatës Themelore, këta persona u liruan pas qershorit të vitit 1999, me ndihmën e organizatave ndërkombëtare.

Për të gjithë të pandehurit që është lëshuar fletarrestim, autoritetet e Kosovës nuk e dinë adresën e tyre. Ndërkaq, në mesin e tyre është edhe Llazar Drashkoviq, ndaj të cilit veçse ka një urdhërarrest aktiv ndërkombëtar lidhur me masakrën e Mejës.

Ndryshe, Radoiçiq veçse kërkohet nga autoritetet e Kosovës për sulmin e armatosur në Banjskë të Zveçanit në shtator të vitit 2023. Ai e mori përgjegjësinë për këtë sulm, ku u vra një polic i Kosovës, dhe gjerësisht besohet se gjendet i lirë në Serbi.

Kosova e cilëson këtë sulm si terrorist dhe akuzon Serbinë se ka gisht në të. Beogradi mohon çdo përfshirje.

Në Kosovë, për sulmin në Banjskë është ngritur edhe një aktakuzë – ku përfshihet edhe Radoiçiqi – dhe ka nisur gjykimi ndaj tre të pandehurve për këtë rast, që gjenden në Kosovë. Gjykata Themelore e Prishtinës ka refuzuar ankesën që ndaj të pandehurve të tjerë për rastin Banjska të zhvillohet gjykim në mungesë.

Megjithatë, në Kosovë zhvillohen gjykime në mungesë për raste të krimeve të luftës. Këto lloj gjykimesh, sipas sistemit të drejtësisë në Kosovë, mund të zhvillohet vetëm me kusht që prokuroria dhe gjykata t’i kenë shteruar të gjitha mjetet për ta siguruar praninë e të akuzuarit.

Krimet e luftës në Kosovë deri më 2008 janë hetuar nga nga Misioni i Kombeve të Bashkuara në Kosovë (UNMIK), ndërsa nga viti 2008, prej Misionit të Bashkimit Evropian për Sundimin e Ligjit (EULEX).

Dhjetë vjet më vonë, EULEX-i ia dorëzoi lëndët Prokurorisë Speciale të Kosovës dhe gjykatave vendore.

Gjatë luftës së fundit në Kosovë më 1998-99 janë vrarë mbi 13.000 civilë dhe mijëra të tjerë janë zhdukur.

Mbi 1.600 persona vazhdojnë të jenë ende të pagjetur – pjesa më e madhe e tyre shqiptarë./REL

“Giro d’Italia” fillon nga Shqipëria, Rama flet për rëndësinë e garës

Shqipëria do të presë për herë të parë nisjen e madhe të “Giro d’Italia Grande Partenza”, një nga turnetë më të famshëm çiklistikë në botë.

Turi çiklistik do të nisë nga Durrësi më 9 maj, për të vijuar më pas në Tiranë (10 maj) dhe në Vlorë (11 maj).

Kryeministri shqiptar, Edi Rama, nënvizoi sot rëndësinë e këtij eventi, ku marrin pjesë 180 çiklistë profesionistë; transmeton albinfo.ch.

“Për herë të parë në histori… Giro d’Italia vjen në Shqipëri. Një nga ngjarjet më të mëdha të çiklizmit botëror do të zhvillohet në datat 9, 10 dhe 11 maj në Durrës, Tiranë dhe Vlorë,” u shpreh Rama.

Kryeministri shqiptar bëri të ditur se 180 çiklistë profesionistë, kampionë nga e gjithë bota, do të garojnë në rrugët tona, duke e vendosur Shqipërinë në hartën e sportit dhe emocioneve globale.

“Giro d’Italia” mori jetë në vitin 1909 së bashku me “Gazzetta dello Sport” dhe është një nga garat më të rëndësishme çiklistike botërore, e cila transmetohet nga medie të rëndësishme botërore.

Në 114 vite histori të garës, “Giro d’Italia Grande Partenza” është zhvendosur jashtë kufijve italianë vetëm 14 herë.

https://www.facebook.com/share/v/1ECJqSgmpE/

Numër rekord i shpalljeve për punë nga shtëpia në Zvicër

Kompanitë vazhdojnë të tërheqin punonjës të mundshëm për të punuar nga shtëpia. Më shumë vende pune me opsionin e punës fleksibël po shpallen në Zvicër se kurrë më parë, sipas një studimi.

Konkretisht, 13,8 % e të gjitha shpalljeve për punë në Zvicër aktualisht ofrojnë mundësinë e punës së përhershme ose pjesërisht në distancë. Në fillim të vitit, kjo shifër ishte 12,8 %, dhe pothuajse është katërfishuar që nga para pandemisë COVID-19.

Kështu thuhet në një studim të publikuar të hënën nga platforma e punës Indeed. Analiza u bazua në shpalljet e punës që përmbajnë terma të tillë si “punë në distancë” ose “punë hibride”.

Sipas Indeed, numri i njerëzve që punojnë nga shtëpia në Zvicër në tremujorin e parë madje arriti një nivel të ri prej 13,9 % që nga fillimi i mbledhjes së të dhënave në vitin 2019. Kjo e vendos Zvicrën në krye të renditjes ndërkombëtare: ekonomitë e mëdha si SHBA-ja (7,9 %), Franca (12,3 %) dhe Italia (10,5 %) janë prapa Zvicrës, përcjell albinfo.ch.

Në të kundërt, ka vende pune edhe më fleksibël në Austri (16,5 %), MB (15,9 %), Gjermani (15,2 %) dhe Kanada (14,1 %). Megjithatë, askund përqindja e vendeve të punës në zyrat shtëpiake nuk është rritur aq ndjeshëm sa në Zvicër në tremujorin e parë.

Punët ballë për ballë ofrojnë më shumë siguri.

Prandaj, puna nga shtëpia nuk është një fenomen i përkohshëm, por një pjesë integrale e botës moderne të punës së shumë kompanive, thuhet në njoftimin për shtyp. Çuditërisht, kjo përfshin sektorin e IT-së. Megjithatë, sipas platformës së punës, pothuajse një në tre shpallje pune në sektorë të tjerë zyre, si jurisprudenca, banka e financa, si dhe kontabiliteti, gjithashtu reklamojnë punën e rregullt nga shtëpia.

Në të kundërt, grupet profesionale që kërkojnë praninë fizike kanë më pak mundësi për punë të pavarur nga vendi. Përqindja është përkatësisht e ulët në sektorët e kujdesit shëndetësor (4 %), shitjes me pakicë e tregtisë, teknologjisë dhe mekanikës (6 % secili).

Ajo që, në shikim të parë, duket të jetë një disavantazh, mund të provojë të jetë një avantazh i qartë në kohë të pasigurta ekonomikisht, shkroi Indeed. Kjo për shkak se shumë nga këto profesione konsiderohen të rëndësishme për ekonomi dhe më pak të ndjeshme ndaj luhatjeve ekonomike. Prandaj, ato janë dëshmuar të jenë veçanërisht të qëndrueshme në kohë krize. Në të kundërt, profesionet tradicionale të zyrave, veçanërisht në sektorin e teknologjisë, kanë parë kohët e fundit një rënie të dukshme të kërkesës për staf.

Pse 1 maji nuk është festë publike kudo në Zvicër?

Dita Ndërkombëtare e Punëtorëve përkujtohet më 1 maj. Por vetëm disa pjesë të Zvicrës e festojnë atë.

Dita e majit, e cila këtë vit bie të enjten, shënohet në mbarë botën. Në shumë vende dita, e cila njihet edhe si Dita Ndërkombëtare e Punëtorëve ose Dita e Punës (Tag der Arbeit, Fête du travail dhe Festa del lavoro në gjermanisht, frëngjisht dhe italisht), është një festë publike.

Në Zvicër, megjithatë, ka dallime në varësi të vendit ku jetoni.

Njerëzit në kantonet e mëposhtme kanë normalisht ditën e plotë të pushimit më 1 maj: Cyrih, Basel-City, Basel-Country, Jura, Neuchâtel, Schaffhausen, Thurgau dhe Ticino.

Në Aargau dhe Solothurn, njerëzve zakonisht u jepet një gjysmë dite pushimi (nga mesdita).

Në disa kantone, si Friburgu dhe St. Gallen, zakonisht u jepet një gjysmë dite punëtorëve kantonalë.

Punonjësit në kantonet e tjera nuk marrin një festë publike më 1 maj, përveç nëse shefi i tyre u jep punëtorëve pushim, transmeton albinfo.ch.

Pse 1 Maji nuk është festë kudo në Zvicër?

Përgjigja e thjeshtë është se sipas sistemit federalist të vendit, kantonet individuale janë të lira të vendosin festat e tyre publike.

Përjashtimet e vetme janë Dita Kombëtare e Zvicrës më 1 gusht, si dhe Krishtlindjet dhe Dita e Vitit të Ri, të cilat të gjitha janë festë kombëtare në nivel federal.

Nuk ka asnjë shpjegim zyrtar se pse 1 maji është festë publike në disa kantone, por jo në të tjera.

Një teori është se ajo është më e përhapur në vendet ku sindikatat janë më të forta.

Si shënohet 1 maji në Zvicër?

Duke qenë se është një ditë kushtuar të drejtave të punëtorëve, organizohen mitingje nga sindikatat dhe organizatat e tjera në të gjithë vendin.

Demonstruesit zakonisht kërkojnë paga më të larta, të drejta të barabarta dhe shqetësime të tjera të lidhura me punën, shkruan thelocal.

Demonstrata më e madhe zhvillohet në Cyrih, qyteti më i madh i Zvicrës.

Çdo vit, Komiteti i Ditës së Majit të Cyrihut fokusohet në një çështje; Slogani i këtij viti është ‘Së bashku kundër luftës dhe fashizmit!’

Ngjarje të ngjashme do të zhvillohen në të gjithë vendin (megjithëse në një shkallë më të vogël), edhe në vendet ku 1 maji nuk është festë zyrtare.

Zvicër: A ka nevojë për strategji për industrinë farmaceutike?

Në një periudhë pasigurie ekonomike, industria farmaceutike në Zvicër po kërkon një angazhim të fortë nga Këshilli Federal për të siguruar të ardhmen e vendit si një qendër tërheqëse për investimet dhe kërkimin farmaceutik, shkruan SRF, transmeton albinfo.ch.

Shoqatat Interpharma dhe Scienceindustries kanë bërë thirrje për zhvillimin e një strategjie të qartë që do të mbështesë konkurrueshmërinë e Zvicrës në këtë sektor. Kjo kërkesë ka ardhur në një moment të pasigurisë, pasi diskutimet mbi tarifat e SHBA-së, taksimin minimal të OECD-së dhe paqartësitë në lidhje me marrëveshjet dypalëshe janë në rritje.

Këshilltarja kombëtare Elisabeth Schneider-Schneiter, e cila ka lidhje të ngushta me industrinë farmaceutike përmes grupit të interesit “Kërkime dhe Inovacion Biomjekësor”, ka shprehur shqetësimin se industria mund të zhvendosë kërkimin e saj në shtete të tjera që ofrojnë kushte më të favorshme për investime. Ajo ka kërkuar nga Këshilli Federal të sigurojë një strategji të duhur për të mbajtur konkurrueshmërinë e Zvicrës në këtë fushë. Përgjigja nga qeveria ka mbetur e papërcaktuar, transmeton albinfo.ch.

Schneider-Schneiter gjithashtu ka kritikuar ndalimin e Planit Master për Kërkime Biomjekësore, një strategji që ishte miratuar më parë, për shkak të uljes së kostove. Zyra Federale e Shëndetit Publik (FOPH) ka reaguar duke theksuar se kërkimi biomjekësor nuk është prekur nga këto shkurtime financiare, duke pohuar se po punohet për forcimin e kushteve kornizë për kërkimin dhe teknologjinë biomjekësore në Zvicër.

Stephan Mumenthaler, drejtori i Scienceindustries, ka sqaruar se industria farmaceutike nuk kërkon fonde shtesë, por një përpjekje të koordinuar politike mes departamenteve për të mbështetur zhvillimin e kërkimit farmaceutik. Nga ana tjetër, Dominik Gross i Alliance Sud ka kërkuar që një strategji e tillë të përfshijë edhe një shqyrtim kritik të politikave të mëparshme, duke përfshirë çështje si mbrojtja e patentave dhe politikat tatimore që favorizojnë industrinë farmaceutike, transmeton albinfo.ch.

Në këtë debat, Schneider-Schneiter është optimiste se shumica konservatore në Këshillin Federal dhe Parlament do të mbështesin një strategji të tillë. Megjithatë, anëtarja e Këshillit të Shteteve, Flavia Wasserfallen (SP), ka shprehur shqetësimin se kjo kërkesë është një sinjal i politikave të ngurta që kanë mbështetur konservatorët deri tani, dhe tani ata po kërkojnë ndryshime.

Wasserfallen ka theksuar nevojën për një dialog të hapur dhe për një përmbysje të politikave shtrënguese, duke kërkuar investime të mëtejshme në kërkim dhe inovacion. Sipas saj, është e paarsyeshme të kërkohen strategji që nuk mund të zbatohen për shkak të kufizimeve financiare, transmeton albinfo.ch.

Rritje e shpenzimeve ushtarake në vitin 2024

Shpenzimet ushtarake botërore kanë arritur një shifër rekord prej 2,7 bilionë dollarësh në vitin 2024, duke shënuar një rritje prej 9,4% krahasuar me vitin e kaluar.

Ky është viti i dhjetë radhazi që shpenzimet për ushtri janë në rritje, por asnjëherë kaq shumë që pas fundit të Luftës së Ftohtë. Rreth 100 shtete kanë rritur shpenzimet e tyre për mbrojtje në krahasim me vitin 2023, me një fokus të veçantë në Evropë dhe Lindjen e Mesme, ku konflikte si ai në Ukrainë dhe Gaza kanë nxitur këtë rritje, sipas Institutit të Stokholmit për Studimet e Paqes (SIPRI), shkruan DW dhe transmeton albinfo.ch.

Në Evropë, Gjermania ka luajtur një rol të madh në këtë zhvillim. Shpenzimet ushtarake të këtij vendi u rritën për të tretin vit radhazi, duke arritur në 88,5 miliardë dollarë amerikanë – një rritje prej 28% në krahasim me vitin 2023. Kjo e ka çuar Gjermaninë në vendin e katërt për nga shpenzimet më të larta ushtarake në botë, pas SHBA-së, Kinës dhe Rusisë, dhe për herë të parë që nga ribashkimi, ajo është vendi me shpenzimet më të larta ushtarake në Evropën Perëndimore. Ky trend është i lidhur ngushtë me fondin special prej 100 miliardë eurosh për Bundeswehr, miratuar në vitin 2022, që synon të adresojë mungesat e mëdha në ushtrinë gjermane.

Edhe vendet e tjera evropiane kanë rritur ndjeshëm shpenzimet e tyre për mbrojtje. Polonia ka investuar 31% më shumë, duke arritur në 4,2% të PBB-së për mbrojtje, më shumë se çdo shtet tjetër anëtar i NATO-s. Suedia, pas anëtarësimit në NATO, ka rritur shpenzimet e saj për 34%, duke arritur në 12 miliardë dollarë amerikanë për mbrojtje, transmeton albinfo.ch.

Në Lindjen e Mesme, Ukraina ka shpenzuar një përqindje të madhe të PBB-së së saj për mbrojtje – rreth 34%, duke u bërë vendi me barrën më të madhe ushtarake në botë. Nga ana tjetër, Rusia ka rritur shpenzimet për forcat e saj të armatosura me 38%, duke arritur në 149 miliardë dollarë.

Në SHBA, shpenzimet ushtarake mbeten më të lartat në botë, me një total prej 997 miliardë dollarësh. Një pjesë e madhe e këtyre fondeve është alokuar për modernizimin e aftësive ushtarake dhe arsenalit bërthamor për të ruajtur një avantazh strategjik ndaj Rusisë dhe Kinës.

Po ashtu, Kina ka vijuar modernizimin e ushtrisë së saj, me një buxhet prej 314 miliardë dollarësh për vitin 2024, dhe Japonia ka rritur shpenzimet e saj ushtarake me 21%.

Në Lindjen e Mesme, Izraeli ka rritur shpenzimet për ushtrinë e tij me 65%, duke arritur në 46,5 miliardë dollarë, për shkak të përshkallëzimit të konfliktit me Hezbollahun dhe luftës në Rripin e Gazës, transmeton albinfo.ch.

Austri: Rënie e ndërtimit të banesave

Industria e ndërtimit në Austri po përjeton një rënie të ndjeshme, për shkak të pasigurisë ekonomike dhe faktorëve të tjerë të jashtëm, si inflacioni dhe normat e larta të interesit. Ndërtimi i banesave ka rënë ndjeshëm në të gjithë vendin, me një numër të vogël apartamentesh të reja që po ndërtohen në krahasim me vitet e kaluara, shkruan ORF dhe transmeton albinfo.ch.

Në Vorarlberg, për shembull, vitin e kaluar u ndërtuan vetëm 2 450 apartamente, një rënie e konsiderueshme krahasuar me 4 681 apartamentet e ndërtuara në vitin 2021. Kjo është një ulje e ndjeshme dhe numri më i vogël i apartamenteve të ndërtuara në këtë rajon në 15 vitet e fundit. Ky trend është evident edhe në pjesën tjetër të Austrisë. Sipas statistikave, ndërtimi i 31 200 apartamenteve të reja u miratua në vitin 2024, duke shënuar një rënie në krahasim me vitin rekord 2017, kur u miratuan 40 000 apartamente.

Rënia e kërkesës për pasuri të paluajtshme, pasiguria ekonomike dhe rregullat e rrepta për dhënien e kredive janë disa nga arsyet kryesore që kanë ndikuar në këtë situatë. Sidoqoftë, ka edhe një shpresë për industrinë e ndërtimit, pasi rregullorja KIM pritet të skadojë pas më shumë se dy muajsh, çka mund të lehtësojë procesin e marrjes së kredive për ndërtim dhe të stimulojë kërkesën për apartamente e shtëpi, transmeton albinfo.ch.

Shpenzimet e kujdesit shëndetësor në Zvicër u rriten me 2.4% në vitin 2023

Shpenzimet për kujdesin shëndetësor në Zvicër vazhdojnë të rriten, duke arritur rreth 94 miliardë franga në vitin 2023, një rritje prej 2,4% krahasuar me vitin e kaluar sipas të dhënave të publikuara nga Zyra Federale e Statistikave (FSO). Për vitin 2024, FSO parashikon një rritje të mëtejshme prej 3%, duke e çuar vlerën totale të shpenzimeve shëndetësore në rreth 97 miliardë franga, shkruan SRF, transmeton albinfo.ch.

Mbi 60% e shpenzimeve për kujdesin shëndetësor janë financuar nga familjet zvicerane. Gjatë vitit 2023, familjet private kontribuan rreth 22% të kostove nga xhepat e tyre, ndërsa 40% e kostove u mbuluan përmes primeve të sigurimit shëndetësor. Kostot e mbetura u përballuan nga kantonet.

Një rritje e ndjeshme u shënua në vitin 2023 në kostot e shërbimeve të ofruara nga spitalet dhe zyra mjekësore, të cilat u rritën me 6% krahasuar me vitin 2022. Ndërkohë, shpenzimet për ilaçet dhe pajisjet terapeutike u rritën më ngadalë, me një rritje prej 3,4%, transmeton albinfo.ch.

Protestat në Gjermani: Thirrje për mbylljen e kufijve dhe ndalimin e ndihmës për Ukrainën

Mijëra njerëz dolën në rrugët e qyteteve e qytezave në mbarë Gjermaninë gjatë fundjavës, duke kërkuar kontrolle të rrepta kufitare dhe ndërprerjen e mbështetjes financiare për Ukrainën. Protestat, të organizuara nga grupi i ri Gemeinsam für Deutschland (Së bashku për Gjermaninë), u shoqëruan me kundër-demonstrata, përleshje me policinë dhe arrestime në disa rajone; shkruan The Local dhe transmeton albinfo.ch.

Në Weimar, në landin e Turingisë — një bastion i ekstremit të djathtë dhe partisë AfD — mbi 1 000 persona morën pjesë në protestë, ku ndër folësit ishte edhe një ekstremist i njohur vendas. Paralelisht, rreth 850 qytetarë u mobilizuan në një kundër-demonstratë të organizuar nga Aleanca Qytetare e Weimarit Kundër të Djathtës.

Në Dortmund, rreth 800 persona protestuan, ndërsa kundër-demonstruesit numëroheshin nga 300 deri në 500, sipas vlerësimeve të policisë. Situata ishte edhe më e tensionuar në Karlsruhe, ku 200 pjesëmarrës të Së bashku për Gjermaninë u përballën me mbi 1 000 kundër-protestues. Në qytete me prirje të majtë, si Hamburgu dhe Berlini, pjesëmarrja e protestuesve ishte dukshëm më e ulët krahasuar me numrin e kundër-demonstruesve; transmeton albinfo.ch.

Aferdita Gashi – Mbi 50 medalje dhe një zemër që sfidon kufijtë

Në një botë ku ëndrrat shpesh mbeten peng i vështirësive, Aferdita Gashi është një shembull i shkëlqyer se me vullnet, pasion dhe këmbëngulje, çdo kufi mund të kapërcehet.

E lindur në Prishtinë dhe e vendosur në Zvicër që prej vitit 1991, Aferdita ka ndërtuar  jo vetëm një jetë të re, por edhe një emër të respektuar në botën e sportit amator. Nënë e tri vajzave, bashkëshorte dhe mbi të gjitha sportiste me shpirt të pashtershëm, ajo frymëzon çdo ditë me dhjetëra gra për të besuar tek forca e tyre.

Një rrugëtim nga pasioni i fëmijërisë tek medaljet ndërkombëtare

Dashuria për vrapimin lindi natyrshëm, në rrugicat e Kosovës, ku si fëmijë, Aferdita nuk mund të ndalte së vrapuari. Por ishte vetëm një dekadë më parë që ajo vendosi ta shndërrojë këtë pasion në një mision personal: të sfidojë vetveten dhe të thyejë barrierat, në çdo pistë ku vrapon.

Sot, Aferdita numëron mbi 50 medalje të fituara në garat më të njohura të Zvicrës dhe rajonit. Në garën e Winterthurit, ajo përfundoi 10 kilometra për vetëm 45 minuta, duke zënë vendin e tretë mes 500 pjesëmarrëseve. Në Maratonën e Bazelit që u mbajt dje më 27.04.2025 ajo u rendit e 13-ta në mesin e  2.500 pjesëmarrës, duke dëshmuar se pasioni nuk njeh kufij. Basler Frauenlauf është pjesë e “Frauenlauf Cup”, një seri garash të dedikuara grave që do të vazhdojnë në qytetet Winterthur më 22 qershor dhe Bregenz më 28 qershor. Kjo seri synon të promovojë aktivitetin fizik dhe bashkësinë mes grave në të gjithë rajonin.

“Nuk ka rëndësi koha që shënon, rëndësi ka guximi për të mos u ndalur,” – thotë ajo, me një shkëlqim në sy që vetëm sportistët e vërtetë e kanë.

Një koleksion medaljesh dhe emocionesh

Në maratonat e Luzernit, Cyrihut, Bernës, Winterthurit dhe garat “Trail Run” në Alpet zvicerane dhe austriake, Aferdita nuk ka mbledhur vetëm medalje, por edhe histori frymëzimi. Çdo medalje, një histori djersë, buzëqeshjeje dhe triumfi personal.

Mbi të gjitha, ajo është një zë që i fton gratë shqiptare të zgjohen, të ecin përpara dhe të sfidojnë veten.

Një thirrje e hapur: Ejani dhe zbuloni forcat tuaja!

Aferdita Gashi është shqiptarja e vetme që përfaqëson aktivisht komunitetin e grave shqiptare në këto gara prestigjioze. Por ajo nuk dëshiron të mbetet e vetme në këtë rrugëtim.

“Unë dua t’i shoh motrat shqiptare duke garuar krah meje! Nuk ka rëndësi nëse ecni apo vraponi – rëndësi ka të niseni, të bëni hapin e parë drejt një personaliteti më të fortë dhe më të qëndrueshëm,” është mesazhi i saj.

Në maratonat ku bashkohen mbi 10 mijë pjesëmarrës për kauza të ndryshme shoqërore, Aferdita ëndërron të shohë edhe më shumë emra shqiptarë – të bashkuar në forcë, në guxim, në jetë.

Sporti si rrugë drejt lirisë

Për Aferditën, sporti është shumë më tepër sesa një aktivitet fizik. Është një mënyrë jetese, një mjet për të ndier lirinë dhe për të ndërtuar një version më të fortë të vetvetes.

“Luftoni për veten tuaj! Besoni te forca që keni brenda. Edhe një hap, edhe një frymëmarrje, edhe një ëndërr – të gjitha janë tuajat. Vraponi drejt lirisë dhe mos ndalni kurrë. Sporti është vetë liria!” – është mesazhi i saj i fuqishëm për të gjitha gratë shqiptare.

Aferdita Gashi, pjesëmarrëse e  komunitetit #meinfrauenlauf, gjithashtu thekson rëndësinë e fuqizimit të grave përmes sportit dhe bashkëpunimit. Ajo shprehet se: “Asgjë nuk funksionon pa gratë”! Komuniteti #meinfrauenlauf dhe atmosfera e veçantë e garës për gra janë të veçanta dhe unike në Zvicër.  Ku besohet fuqishëm se çdo grua mund të arrijë shumë, dhe çdo pjesëmarrëse ka mundësinë të gjejë distancën dhe kategorinë që i përshtatet më së miri.

Për komunitetin e #meinfrauenlauf, rëndësi nuk jo vetëm lëvizja, por dhe kënaqësia që vjen nga vrapimi dhe ecja, duke krijuar një ambient ku çdo grua është e mirëpritur dhe ku secila mund të arrijë qëllimet e veta. “Ne nuk jemi fituese, kemi një komunitet që mbështet njëra-tjetrën. Në vijën e finishit, çdo pjesëmarrëse pritet si një kampione, sepse të gjitha janë fituese në këtë rrugëtim.”- shprehet Aferdita Gashi

Aferdita Gashi bën thirrje për të gjitha gratë që të bashkohen dhe të përjetojnë këtë mundësi të jashtëzakonshme, sepse, siç thotë ajo, “të jesh pjesë e #meinfrauenlauf është një përvojë që nuk harrohet!”

Një frymëzim që vazhdon të ndriçojë

Aferdita Gashi nuk është thjesht një vrapuese. Ajo është një frymëzim, një shembull se si vendosmëria, përkushtimi dhe besimi mund të lëvizin botën. Në vijën e finishit të çdo gare, ajo nuk është vetëm një fituese – ajo është dëshmi reale se fuqia e një gruaje mund të ndryshojë gjithçka.

Për Albinfo.ch: Luljeta Ademi

albinfo.ch
albinfo.ch
albinfo.ch
albinfo.ch
albinfo.ch

Austri: Grupi i profesionistëve kërkojnë zgjerim të rregullores për punën e rëndë

Pas vendimit të koalicionit për të përfshirë infermierët në rregulloren e “punës së rëndë” në Austri, thirrjet për zgjerimin e kësaj mase janë shtuar ndjeshëm. Kryqi i Kuq dhe Shoqata Mjekësore kërkojnë që qeveria të mos ndalet vetëm te infermierët, por të përfshijë edhe grupe të tjera profesionale që kryejnë punë fizikisht dhe psikologjikisht të lodhshme, shkruan The Local, transmeton albinfo.ch.

Ministrja e Çështjeve Sociale, Korinna Schumann (SPÖ), e cilësoi këtë hap si një “shenjë respekti” për infermierët dhe një “arritje të madhe”, duke theksuar rëndësinë e njohjes së stresit fizik dhe emocional në këtë profesion. Megjithatë, sipas Shoqatës Mjekësore, dallimi ndërmjet mjekëve të spitaleve dhe infermierëve në klasifikimin e punës së rëndë është i padrejtë dhe i paarsyeshëm. “Njëri nuk mund të punojë pa tjetrin,” tha përfaqësuesi i Shoqatës, Harald Mayer, në një intervistë për programin Ö1 të premten.

Një kërkesë të ngjashme ka paraqitur edhe Kryqi i Kuq. Presidenti Gerald Schöpfer theksoi se stresi fizik dhe psikologjik në shërbimin e shpëtimit është shpesh i nënvlerësuar, dhe e mbështeti këtë thirrje me një peticion që tashmë ka mbledhur pothuajse 9 000 nënshkrime, transmeton albinfo.ch.

Sindikata e Punonjësve Privatë (GPA) gjithashtu kërkon zgjerim të mëtejshëm. Kryetarja Barbara Teiber apeloi që rregullorja të përfshijë edhe punonjësit që kujdesen për persona me aftësi të kufizuara, si dhe ata që punojnë në shërbimet mobile të kujdesit dhe mirëqenies së fëmijëve e të rinjve.

Ministria e Çështjeve Sociale deklaroi se është e vetëdijshme për vështirësitë që përballojnë shumë grupe profesionale dhe premtoi shqyrtimin e gjithë Rregullores së Punës së Rëndë. Megjithatë, rregullorja e re pritet të hyjë në fuqi në fillim të vitit 2026.

Ndërkohë, zëdhënësi i të Gjelbërve për çështjet e shëndetësisë, Ralph Schallmeiner, kërkoi që rregulloret të bëhen realisht të arritshme dhe të përmirësohen kushtet e përditshme të punës për stafin shëndetësor. Ai paralajmëroi se shumë profesionistë po largohen nga sektori për shkak të ngarkesës së madhe fizike dhe kushteve jo të favorshme të punës, transmeton albinfo.ch.

Tarifat amerikane rrisin rrezikun e papunësisë në Zvicër

Që kur Shtetet e Bashkuara vendosën tarifa prej 31 përqind për importet nga Zvicra, ndikimi i parë në industrinë zvicerane ka filluar të ndihet. Një numër i vogël kompanish zvicerane kanë kërkuar tashmë kompensim për punë me kohë të shkurtër – një masë mbrojtëse që parashikon që sigurimi i papunësisë të mbulojë përkohësisht një pjesë të kostove të pagave për bizneset e prekura nga orët e reduktuara të punës, shkruan The Local, transmeton albinfo.ch.

Ky sistem synon të parandalojë humbjen masive të vendeve të punës, si pasojë e ndërprerjeve të pashmangshme dhe afatshkurtra të aktivitetit ekonomik.

Megjithëse deri më tani vetëm disa kompani kanë ndërmarrë këto hapa, autoritetet paralajmërojnë për një përkeqësim të situatës. Sekretariati Shtetëror për Çështjet Ekonomike (SECO) pret që numri i aplikimeve për kompensim të punës me kohë të shkurtër të rritet ndjeshëm në javët e ardhshme, ndërsa pasojat e tarifave amerikane fillojnë të godasin më fort eksportuesit zviceranë.

Industria zvicerane, veçanërisht sektori i orëve, farmaceutikës dhe makinave precize, shihet si më e rrezikuar nga këto masa tregtare të reja, transmeton albinfo.ch.

CDU dhe CSU shpallin të hënën emrat për kabinetin e ri qeveritar

Pak më shumë se një javë para zgjedhjes së planifikuar të Friedrich Merz si Kancelar, Unioni CDU/CSU do të paraqesë të hënën emrat për postet ministrore. Krahas kësaj, CDU pritet të miratojë zyrtarisht marrëveshjen e re të koalicionit në një konferencë të vogël partie, pasi CSU e kishte aprovuar dokumentin në fillim të këtij muaji, shkruan The Local, transmeton albinfo.ch.

Sipas marrëveshjes së arritur me partnerët e koalicionit, CDU dhe SPD do të kenë nga shtatë ministri secila, ndërsa CSU do të mbajë tri poste ministrore nga gjithsej 17.

Raportime të pakonfirmuara të mediave sugjerojnë se Johann Wadephul nga CDU do të emërohet Ministër i Jashtëm, ndërsa ish-deputetja e CDU-së, Katherina Reiche, pritet të marrë drejtimin e Ministrisë së Ekonomisë. Karin Prien nga Schleswig-Holstein është përmendur si kandidate për Ministre të Arsimit.

Nga ana tjetër, politikani i CSU-së, Alexander Dobrindt, pritet të marrë postin e Ministrit të Brendshëm, duke u bërë përgjegjës për çështjet e imigracionit dhe sigurisë së brendshme. Nina Warken nga Baden-Württemberg mund të emërohet Ministre e Shëndetësisë, ndërsa Thorsten Frei, kreu i grupit parlamentar të Unionit, përflitet si drejtuesi i ardhshëm i Kancelarisë.

Duke folur për programin Berlin Direkt të ZDF, Sekretari i Përgjithshëm i CDU-së, Carsten Linnemann, nuk konfirmoi as nuk mohoi këto spekulime. “Do ta mësoni nesër në mëngjes,” deklaroi ai, duke lënë të hapura pritshmëritë deri në njoftimin zyrtar, transmeton albinfo.ch.

Panairi “Vjena 2025“, bashkoi bizneset e trojeve shqiptare

Kompani të shumta shqiptare nga Austria, Kosova, Maqedonia e Veriut dhe Lugina e Preshevës ishin pjesëmarrëse në panairin e bizneseve shqiptare në Austri, i cili u mbajt më 26 prill në Vjenë.

Ky panair u organizua për të pestën herë dhe u mbajt nën organizimin e Rrjetit të Bizneseve Shqiptare në Austri.

Në panairin “Vjena 2025” u prezantuan një numër i madh firmash nga të gjitha fushat, duke përfshirë ndërtimtarinë, gastronominë, IT, median, patundshmërinë dhe shumë të tjera.

Panairi, i cili u hap në orën 10:00 dhe përfundoi në orën 18:00, u ndoq nga një numër i madh bashkatdhetarësh dhe miqsh austriakë. Të pranishëm ishin deputeti i Parlamentit Austriak, Andreas Minnich—i cili njëkohësisht është edhe kryetar i shoqatës “Miqësia Kosovë–Austri”—pastaj ambasadori i Shqipërisë në Austri, Fate Velaj, i ngarkuari me punë në Ambasadën e Republikës së Kosovës në Austri, z. Albinot Bimbashi, dhe kryetari i Rrjetit Global të Bizneseve Shqiptare në Finlandë, Omer Nura. Gjatë ditës, panairin e vizitoi edhe eurodeputeti austriak Lukas Mandl.

 

Albinfo.at ishte e pranishme dhe ka marrë disa prononcime nga të pranishmit.

Yll Blakaj, kryetar i Rrjetit të Bizneseve Shqiptare në Austri dhe pronar i kompanisë “Blakaj Fenster & Türen GmbH”, ka thënë për Albinfo.at se panairet e tilla hapin rrugë të reja për bashkëpunim mes njëri­tjetrit dhe janë mundësi e mirë për plasimin e prodhimeve kosovare drejt tregut evropian.

“Është një kënaqësi e madhe që në evente të tilla takohemi me biznese të ndryshme shqiptare, qoftë nga trevat tona shqiptare, por edhe me biznese nga Evropa. Siç shihet, ekonomia në mbarë botën prej tri vjetësh është në recesion, ndërsa ne, si Rrjet i Bizneseve, po mundohemi të motivojmë bizneset me takime të tilla frytdhënëse, duke iu dhënë një mundësi shtesë, sidomos prodhuesve nga vendlindja që synojnë tregun evropian”, theksoi kryetari Blakaj.

Safet Krasniqi, nga kompania “Metag GmbH” dhe kryetar i Rrjetit të Bizneseve Shqiptare për Vjenë, theksoi se panairi ka krijuar ura të reja bashkëpunimi ndërmjet bizneseve në Austri e Kosovë.

“Ky është përvjetori i pestë i Rrjetit të Bizneseve Shqiptare që organizohet në Vjenë, dhe edhe njëherë u vërtetua se bizneset kanë nevojë të rrinë së bashku. Jemi të lumtur me vijueshmërinë e këtij panairi, sepse si pjesëmarrja e mysafirëve, ashtu edhe prezantimi i bizneseve ishin në nivelin e duhur. U krijuan miqësi të reja, kontakte dhe bashkëpunime të reja. Prandaj ky organizim ishte një sukses jo vetëm për Rrjetin e Bizneseve Shqiptare, por edhe për gjithë komunitetin tonë në Austri”, theksoi Safet Krasniqi, i cili në këtë panair u prezantua me kompanitë “Metag GmbH” dhe “Jobsmentor.eu”.

 

Të suksesshëm këtë panair e kanë quajtur edhe dy bashkëpronarët e kompanisë “Hekuri GmbH”, Armend Mehmeti dhe Astrit Hasani,

“Një panair i organizuar mirë dhe me shumë mysafirë. Meqë ne jemi të njohur në segmentin e ndërtimit të shtëpive familjare, kishte shumë të interesuar nga komuniteti ynë të cilët pyesnin apo kërkonin oferta dhe bashkëpunime për ndërtimin e shtëpive të tyre” thonë Armendi dhe Astriti.

“Marku Steuerberatung”  është zyre për këshillime tatimore e cila është e krijuar vetëm pak ditë më parë nga Mark Marku. Pjesëmarrjen në këtë panair, Marku e  e vlerëson si një mundësi të mirë për t’u njohur me kompani të tjera shqiptare. “Kjo është pjesëmarrja ime e parë në këtë panair dhe unë jam shumë i lumtur me interesimin e kompanive shqiptare që shprehen dëshirën për të bashkëpunuar në të ardhmen me ta”, thotë ai.

 

 

Në panair të pranishëm ishin edhe vëllezërit Nuri dhe Adri Bugari të cilët u prezantuan me kompaninë e tyre “Auto Bugari GmbH”.

“Ne marrim pjesë gjithmonë, Është një aktivitet shumë i mirë i cili na mundëson të njohim njerëz të ri, biznese të reja por edhe klientë të ri. E vlerësojmë shumë këtë eveniment dhe do të jemi të pranishëm edhe në të ardhmen”, thonë vëllezërit Bugari.

 

Në mesin e shumë kompanive që kishin ardh nga Kosova për të qenë pjesë e këtij panairi, ishte edhe kompania “A-Z Izolime”.

“AZ – IZOLIME është një kompani inovative me seli në Gjakovë, Fokusi ynë është në përpunimin e mëtejshëm të materialeve me cilësi të lartë si PIR dhe lesh guri për të krijuar produkte izoluese të klasit të parë. Duke përdorur teknologjitë më të fundit dhe proceset e prodhimit me precizion të lartë, ne pozicionohemi si ofrues kryesorë në industri” thotë për albinfo.at, Engjell Duzhmani teksa shton: “Kjo ishte hera e parë që erdhëm enkas për këtë panair dhe besoj se, pas depërtimit të materialit tonë tashmë në tregun e Zvicrës, po besojmë që shumë shpejt do të jemi të pranishëm edhe në tregun e Austrisë”, nënvizoi Duzhmani.

 

Ndërkohë Omer Nura. kryetar i Rrjetit Global të Biznseve Shqiptare në Finland, pasi përgëzoj Rrjetin e Austrisë që mban frymën e bashkëpunimit mes vete në këtë kohë krize ekonomike, ai njoftoi se me  16-17 maj në Prishtinë do të mbahet konferenca e ardhshme ekonomike ku pritet të marrin pjesë rreth 400 biznese shqiptare nga mbarë bota.

Omer Nura dhe Yll Blakaj

Lufta tregtare amerikane kërcënon rëndë ekonominë e Nidwaldenit

Lufta e re tarifore e nisur nga presidenti amerikan, Donald Trump, mund të ketë pasoja të rënda për kantonin e vogël zviceran të Nidwaldenit. Me mbi 40 % të eksporteve të tij të orientuara drejt Shteteve të Bashkuara në vitin 2023, Nidwalden është kantoni më i varur nga tregu amerikan. Në qendër të kësaj varësie qëndron Pilatus Aircraft Ltd., kompania që gjeneron pothuajse gjysmën e të ardhurave të saj nga SHBA-ja, shkruan Blick, transmeton albinfo.ch.

Në një kohë kur SHBA-ja po aplikon një tarifë bazë prej 10 % mbi shumicën e importeve dhe deri në 25 % mbi çelikun, aluminin dhe automjetet, Pilatus dhe rajoni përballen me sfida të mëdha. Në skenarin më të keq, nga korriku mund të vendoset një tarifë shtesë prej 31 % për produktet zvicerane.

Pilatus, e cila punëson gati 3 000 njerëz në Stans dhe është punëdhënësi më i madh në kanton me 45 000 banorë, ndodhet në qendër të kësaj stuhie. Kompania, që vitin e kaluar raportoi një rritje të shitjeve prej 11 % dhe një fitim prej 243 milionë frangash zvicerane, ka parë sukses të jashtëzakonshëm në tregun amerikan me avionin shumëfunksional PC-12, transmeton albinfo.ch.

Megjithatë, tarifat mund të krijojnë një disavantazh të madh krahasuar me konkurrentët amerikanë si Textron Aviation, që operon në Kansas. Për të amortizuar ndikimin, Pilatus ka investuar në një fabrikë montimi përfundimtar në Broomfield, Kolorado, dhe planifikon investime të tjera në SHBA në vitet e ardhshme.

“Pilatus Aircraft Ltd. ka një prani globale dhe është prekur, si shumë kompani të tjera zvicerane, nga politika tarifore e SHBA-së,” deklaroi Othmar Filliger, drejtor i Ekonomisë i Nidwaldenit, për Blick. Ai konfirmon se kantoni është në kontakt të ngushtë me kompaninë dhe se përkushtimi për të mbështetur Pilatus dhe të gjithë sektorin e biznesit mbetet prioritet.

Autoritetet kantonale shpresojnë që bisedimet midis qeverisë zvicerane dhe administratës amerikane të çojnë në një zgjidhje që do të shmangte ndikimet më të këqija. Filliger nënvizon se përmirësimi i atraktivitetit të Nidwaldenit si vendndodhje biznesi është një detyrë e vazhdueshme, dhe përmend projektin për modernizimin e Aeroportit Buochs si një hap kyç për të ardhmen ekonomike të kantonit, transmeton albinfo.ch.

Rritet numri i refugjatëve që kërkojnë strehim në kisha në Gjermani

Një numër gjithnjë e më i madh refugjatësh në Gjermani po i drejtohen kishave për mbrojtje nga deportimi, kanë njoftuar përfaqësues të Kishës Protestante në Gjermani (EKD), shkruan DW, transmeton albinfo.ch.

Sipas një zëdhënëseje të EKD-së, numri i kërkesave për azil në kisha është rritur ndjeshëm në shumë rajone, duke arritur deri në katërfishim në disa vende, si pasojë e presionit në rritje për dëbime. Megjithatë, për shkak të kërkesës së lartë, shumë prej këtyre kërkesave nuk mund të miratohen, duke lënë shumë refugjatë të pambrojtur përballë veprimeve të autoriteteve.

Tensionet janë shtuar, pasi qeveria e re gjermane, nën kancelarin e ardhshëm Friedrich Merz nga Unioni Kristian Demokrat (CDU), ka paralajmëruar politika më të ashpra ndaj azilkërkuesve, përfshirë shtimin e deportimeve, një proces që kishte shënuar rënie gjatë vitit 2020.

Dietlind Jochims, kryetare e Komitetit Ekumenik Gjerman për Azilin e Kishës, ka theksuar se frika dhe pasiguria në mesin e refugjatëve me status të pasigurt kanë çuar në një rritje të ndjeshme të kërkesave për mbrojtje në kisha. Vetëm në tremujorin e parë të vitit 2025, 617 azilkërkues gjetën strehim në kisha, krahasuar me 604 në të njëjtën periudhë të vitit të kaluar, sipas të dhënave të Zyrës Federale për Migracionin dhe Refugjatët (BAMF), transmeton albinfo.ch.

Praktika e strehimit të refugjatëve në kisha bazohet në traditat humanitare dhe të krishtera, megjithëse nuk ka një bazë të fortë ligjore. Ajo synon të ofrojë mbrojtje të përkohshme, duke mundësuar rivlerësimin e rasteve të azilit dhe kërkimin e alternativave ligjore.

Shumica e rasteve lidhen me të ashtuquajturin “Regullin e Dublinit”, ku refugjatët që kanë aplikuar për azil në një shtet tjetër të BE-së priten të deportohen atje. Megjithatë, thirrjet për masa më të rrepta po e vështirësojnë gjithnjë e më shumë edhe këtë formë të mbrojtjes.

Në disa raste të viteve të fundit, refugjatët janë dëbuar edhe nga ambientet e kishave, ndërsa zyrtarët e kishës janë përballur me sanksione për mbështetjen e tyre ndaj azilkërkuesve.

Pavarësisht sfidave, EKD-ja ka mbrojtur fuqishëm strehimin e refugjatëve në kisha. Në një broshurë të publikuar së fundi, komisioneri protestant për refugjatët, Christian Stäblein, theksoi se azili në kishë jepet vetëm pas një shqyrtimi të kujdesshëm dhe si një mjet i fundit për të ofruar shpresë për ata në nevojë, transmeton albinfo.ch

Çmimet në Kosovë rriten para shtrenjtimit zyrtar të energjisë elektrike

Çmimet e produkteve dhe shërbimeve në Prishtinë kanë nisur të rriten ndjeshëm, ndërsa paralajmërimet për shtrenjtimin e energjisë elektrike pritet të thellojnë edhe më tej këtë trend, shkruan KOHA, transmeton albinfo.ch.

Aktualisht, në disa furra të kryeqytetit, një bukë tashmë kushton 80 centë, ndërsa kafeja në shumicën e kafeneve është vështirë të gjendet nën çmimin prej 1 euro. Përfaqësues të bizneseve thonë se ky është vetëm fillimi i një vale të re shtrenjtimi.

Sipas Hysen Sogojevës, kryetar i Odës së Hotelerisë dhe Turizmit, rritja e çmimeve është rezultat i drejtpërdrejtë i paralajmërimeve për shtrenjtimin e energjisë elektrike. “Veç kanë filluar diku, kafja ka filluar të bëhet 1 euro e 30 centë, apo 1 euro e 40 deri në 1 e 50. Në momentin kur shtrenjtohet shërbimi, normal që klientela zvogëlohet,” tha Sogojeva, duke shtuar se bizneset, që sipas tij nuk kanë mbështetje nga shteti, po përballen me vështirësi edhe më të mëdha, transmeton albinfo.ch.

Nga kjo situatë më së shumti po goditen qytetarët. Viktor Sopi, një qytetar nga Prishtina, u ankua për rritjen e vazhdueshme të çmimeve në të gjitha fushat. “Jo vetëm në furra dhe markete, po çdokund po i ngrenë çmimet. Punëtorët e shkretë po punojnë me paga të ulëta, ndërsa çmimet po rriten çdo ditë,” u shpreh ai, duke kritikuar mungesën e rritjes së të ardhurave për qytetarët.

Selatin Kaçaniku nga Shoqata “Konsumatori” vlerëson se çmimet janë rritur qysh në momentin kur është paralajmëruar shtrenjtimi i rrymës. “Në momentin kur qeveria dhe ZRrE-ja e kanë paralajmëruar ngritjen e çmimit të energjisë, është dashur të dalin edhe me masa parandaluese për frenimin e çmimeve,” theksoi ai.

Zyra e Rregullatorit të Energjisë (ZRrE) më 16 prill vendosi që nga 1 maji çmimi i energjisë elektrike të rritet mesatarisht për 16.1 për qind. Ky vendim nxiti protesta dhe reagime, mirëpo përfundimisht mbeti në fuqi, transmeton albinfo.ch.

Lufta tarifore e Trump godet rëndë eksportet zvicerane, disa kantone në rrezik më të madh

Lufta e re tregtare e nisur nga presidenti amerikan Donald Trump po kërcënon rëndë ekonominë eksportuese të Zvicrës, duke goditur në mënyrë të pabarabartë kantonet e vendit. Ndërsa një tarifë bazë prej 10% tashmë aplikohet për shumicën e importeve në SHBA, Trump ka paralajmëruar një tarifë të re prej 31% për produktet zvicerane, nëse deri në fillim të qershorit nuk arrihet një marrëveshje, shkruan Blick, transmeton albinfo.ch.

Eksportet zvicerane të orëve, çokollatës dhe ilaçeve janë veçanërisht të rëndësishme për tregun amerikan, por ndikimi i tarifave ndryshon ndjeshëm nga një kanton në tjetrin. Sipas të dhënave të Zyrës Federale për Doganat dhe Sigurinë Kufitare, Basel-Stadt është më i ekspozuari, duke dërguar në SHBA 16.1 miliardë franga nga gjithsej 84.6 miliardë franga eksporte. Industria farmaceutike, e përqendruar në këtë kanton me gjigantë si Roche dhe Novartis, përbën pjesën më të madhe të eksporteve dhe, për momentin, është e përjashtuar nga tarifat.

Megjithatë, sektori i orëve zvicerane, i rëndësishëm për kantonet e Gjenevës, Jurës, Neuchâtelit, Schaffhausenit dhe Bernës, është ndër më të prekurit. “Industria e orëve po vuan më shumë nga tarifat”, tha Tim Reinicke nga Instituti Federal Zviceran i Kërkimeve Ekonomike (KOF). Përkeqësimi i konsumit në SHBA dhe Kinë ka intensifikuar krizën në tregjet e orëve luksoze, transmeton albinfo.ch.

Industria e makinerive dhe metaleve, që ka fortesa në St. Gallen, Cyrih, Aargau dhe Zvicrën Qendrore, gjithashtu po përballet me kërcënime. Megjithatë, Reinicke thekson se humbjet në SHBA mund të zbuten pjesërisht nga rritja e investimeve në Evropë, sidomos në Gjermani.

Ndërkohë, kantoni i Nidwalden, i varur nga eksportet e avionëve të Pilatus Aircraft AG në SHBA (41% e eksporteve), është veçanërisht i ekspozuar. Tarifat e reja mbi çelikun dhe aluminin mund të rëndojnë edhe më shumë këtë sektor industrial.

Ndikim negativ pritet edhe për delikatesat zvicerane si djathi, çokollata dhe kafeja. Eksportuesit nga kantonet e Vaudit dhe Fribourgut, ku prodhohen produkte si Gruyère dhe kapsulat Nespresso, mund të përballen me ulje të kërkesës për shkak të çmimeve më të larta në tregun amerikan, transmeton albinfo.ch.