Brenda Kishës Katolike: Sulmet që e rrethuan Papa Françeskun

Që prej vitit 2013, kur u zgjodh në krye të Kishës Katolike, Papa Françesku është dalluar për frymën e tij të hapur, përkushtimin ndaj të varfërve, dhe qasjen përfshirëse ndaj komuniteteve që shpesh janë lënë mënjanë – përfshirë të huajt, të divorcuarit dhe komunitetin LGBTQ+. Por kjo frymë e re nuk ka kaluar pa reagime.

Në fakt, disa nga sfidat më të mëdha të Françeskut nuk kanë ardhur nga jashtë, por nga brenda vetë Vatikanit. Figura të larta të hierarkisë katolike, si kardinalët e Dubisë, kanë qenë ndër më kritikët. Ata e kundërshtuan hapur dokumentin “Amoris Laetitia”, që lehtësonte afrimin e të divorcuarve të rimartuar me Kishën.

Një tjetër zë i fortë kritik ka qenë At Georg Gänswein, ish-sekretari i Papa Benediktit XVI, i cili akuzoi Françeskun për thyerje të traditës liturgjike dhe për përjashtim nga qendrat vendimmarrëse. Ndërsa kryepeshkopi Carlo Maria Viganò shkoi edhe më tej – e akuzoi Papën për mbulim të skandaleve seksuale dhe i kërkoi dorëheqjen. Pas kësaj, Viganò u shkishërua.

Edhe kardinali Müller, që më parë drejtonte Kongregatën për Doktrinën e Fesë, ka kritikuar Françeskun për “keqqeverisje” dhe për ndikimin që, sipas tij, kanë këshilltarët progresistë.

Por përballë këtyre sulmeve, Papa Françesku ka qëndruar i palëkundur. Ai ka vijuar me reformën e tij duke theksuar mëshirën, drejtësinë dhe nevojën për të qenë një Kishë që i qëndron afër njerëzve. Edhe kur është quajtur “satanist”, “mason” apo “komunist”, ai nuk ka hequr dorë nga rruga që ka zgjedhur: një rrugë e bazuar në Ungjill dhe dashuri për të gjithë.

A mund të jenë tatuazhet të rrezikshme për shëndetin? Ja çfarë thotë një studim i ri

Tatuazhet janë kthyer prej kohësh në një formë shumë e përhapur e vetë-shprehjes artistike dhe personale. Por, a mund të fshihen rreziqe për shëndetin pas bojës dhe gjilpërës?

Një studim i ri nga Danimarka ka hapur një debat të madh në komunitetin shkencor dhe mjekësor, duke sugjeruar se tatuazhet mund të kenë lidhje me një rrezik më të lartë për disa forma të kancerit.

Çfarë zbuloi studimi?

Studiuesit analizuan të dhënat e 2,367 binjakëve të lindur midis viteve 1960 dhe 1996. Nga këta, u përqendruan tek 316 çifte ku njëri binjak ishte i tatuazhuar dhe tjetri jo. Rezultatet treguan se:

Personat e tatuazhuar kishin 1.6 herë më shumë gjasa të zhvillonin kancer të lëkurës.

Po ashtu, kishin 1.3 herë më shumë rrezik për limfomë, një lloj kanceri i sistemit limfatik.

Sipas studimit, bojërat e tatuazheve mund të migrojnë në nyjet limfatike, duke ndikuar në sistemin imunitar dhe ndoshta duke kontribuar në zhvillimin e sëmundjeve të rënda.

Po çfarë mendojnë mjekët?

Ekspertët shprehen me kujdes ndaj interpretimit të rezultateve. Dermatologu Olivier Gaide thotë se studimi ka mangësi të rëndësishme, si mungesa e të dhënave mbi faktorë të tjerë të rrezikut si ekspozimi në diell, duhanpirja apo predispozita gjenetike.

Ai thekson se nuk ka arsye për panik, por as për t’i injoruar sinjalet. “Kërkime më të thelluara janë të nevojshme për të nxjerrë përfundime të sakta”, shton ai.

Rreziqe që duhet të dihen

Pavarësisht debatit rreth kancerit, tatuazhet përfshijnë rreziqe reale që duhen marrë parasysh:

Infeksione – Nëse nuk kryhen në kushte sterile dhe profesionale.

Alergjitë – Veçanërisht nga bojërat e kuqe dhe përbërësit kimikë të caktuar.

Ndryshime në lëkurë – Tatuazhet mund të fshehin nishane ose shenja të tjera që duhen kontrolluar.

Çfarë mund të bëni?

Nëse keni një tatuazh ose po mendoni ta bëni:

Zgjidhni gjithmonë një studio të licencuar dhe të pastër.

Kërkoni informacion për përbërjen e bojës – disa përmbajnë metale të rënda ose substanca të dyshimta.

Monitoroni lëkurën tuaj rregullisht dhe konsultohuni me dermatologun nëse vëreni ndonjë ndryshim/albinfo.ch/

Kongresi amerikan paraqet rezolutën 26: Një hap historik kundër dhunës seksuale në Kosovë

Qendra Kosovare për Rehabilitimin e të Mbijetuarve të Torturës (QKRMT) ka njoftuar se Kongresi Amerikan ka paraqitur Rezolutën 26, një veprim historik që ofron një mbështetje të fuqishme kundër krimeve të dhunës seksuale në Kosovë.

“Një luftë që ka zgjatur shumë vite, e mbushur me vuajtje dhe heshtje, por që tani po merr vëmendjen globale që meriton. Mirënjohje të pafundme për Vasfije Krasniqi Goodman, simbol i pafund i guximit, dhe Vera Mjeku, që kanë luftuar pa u ndalur për të drejtat dhe të vërtetën. Ky vendim sjell një shpresë të re për çdo të mbijetuar që ka duruar dhe ka kërkuar drejtësi gjatë gjithë këtyre viteve”, thuhet në njoftim.

https://www.facebook.com/share/p/1By7boh7fn/

Studim: Fëmijët në rrezik nga përmbajtja e dëmshme e lojës Roblox

Roblox është një platformë lojërash shumë e popullarizuar që përdoret nga miliona njerëz çdo ditë, përfshirë edhe të miturit. Një studim i ri tregon se fëmijët janë të ekspozuar ndaj rreziqeve të rënda, pasi masat e sigurisë në platformë janë të pamjaftueshme.

Rreziku nga përmbajtja e papërshtatshme
Platforma Roblox, një univers virtual me lojëra dhe mjedise interaktive, ka mbi 85 milionë përdorues aktivë çdo ditë, 40 % e të cilëve janë nën 13 vjeç. Sipas studimit të organizatës Revealing Reality, masat e sigurisë nuk janë të mjaftueshme për të mbrojtur fëmijët. Pjesëmarrësit mund të hasin përmbajtje eksplicite dhe të ndërveprojnë me të rritur pa asnjë verifikim moshe.

Mjedise të papërshtatshme dhe ndërveprime me të rritur
Një nga llogaritë e regjistruara për një përdorues 10-vjeçar kishte qasje në mjedise të ndjeshme, si një hotel ku shfaqej një avatar femëror me veshje të ngushta dhe lëvizje sugjestive, si edhe avatarë të tjerë në pozita seksuale. Pjesë të tjera përmbanin objekte fetishe dhe biseda mes përdoruesve me fjalë e tinguj të papërshtatshëm.

Komunikimi i fëmijëve me të rritur pa verifikim moshe
Përdoruesit e testuar, madje edhe ata 5-vjeçarë, mund të komunikonin e ndërvepronin me të rritur pa asnjë verifikim moshe. Një avatar i regjistruar si i rritur mund t’u kërkonte fëmijëve të dhëna personale (p.sh. llogarinë e Snapchat) në mënyrë të papërshtatshme.

Reagimi i Roblox
Roblox ka pranuar ekzistencën e “aktorëve të keq” online, por thekson se ky problem tejkalon kufijtë e platformës dhe kërkon bashkëpunim ndërkombëtar dhe përpjekje të industrisë për masat e forta të sigurisë. Gjithashtu ata kujtojnë se gjatë vitit 2024 kanë zbatuar mbi 40 përmirësime të ndryshme të sigurisë.

Lëndohet sërish Gjimshiti, kuqezinjtë në ankth

Berat Gjimshiti la fushën e lojës në pjesën e dytë të ndeshjes ndaj Milanit, pasi, si pasojë e një ndërhyrjeje, mori një goditje në kavilje.

Futbollisti shqiptar nuk mund të vazhdonte më, dhe Gasperini u detyrua ta ndërronte.

Sipas mediave italiane, ekziston shqetësimi që Gjimshiti të mos jetë në formën optimale në ndeshjet e fundit të sezonit, ku Atalanta do të zgjidhë çështjen e kualifikimit në Ligën e Kampioneve, shkruajnë mediat shqiptare, përcjell albinfo.ch.

Ai parashikohet të lihet fillimisht pushim në ndeshjen e radhës përballë Lecces, pasi në klub nuk duan ta rrezikojnë për ndeshjet shumë më të komplikuara në vijim.

Rikuperimi i Gjimshitit në fundin e sezonit do të jetë i rëndësishëm për Kombëtaren shqiptare, duke pasur parasysh ndeshjet vendimtare të kualifikueseve të qershorit ndaj Serbisë dhe Letonisë.

Përplasja e dy tramvajëve në Cyrih shkakton përkohësisht ndêrprerje trafiku

Një përplasje mes dy tramvajëve VBZ ndodhi pasditen e së hënës në qendër të Cyrihut, duke shkaktuar dëme të mëdha në të gjitha mjetet e përfshira.

Fatmirësisht nuk pati të lënduar. Stacionet Qendrore dhe Paradeplatz janë mbyllur përkohësisht për trafikun publik, dhe ka ndërprerje të shërbimeve deri në orën 21:00, transmeton albinfo.ch.

Aksidenti i parë ndodhi rreth orës 16:00 pranë ndalesës Qendrore të tramvajit në Distriktin 1, kur një tramvaj Cobra i linjës 3 përplasi një tjetër tramvaj Cobra të linjës 4. Të dy tramvajët dolën nga shinat. Në të njëjtën kohë ndodhi një përplasje tjetër në ndalesën Paradeplatz, ku një tramvaj i linjës 8 u përplas me një tramvaj Cobra të linjës 4.

Përveç ndërprerjeve të shërbimeve të tramvajëve, trafiku i trenave në stacionin Stadelhofen është gjithashtu i prekur për shkak të një defekti teknik.

Policia e Cyrihut po heton përplasjet dhe po mbledh prova. Ndërprerjet do të vazhdojnë deri në orën 21:00, dhe mund të ketë vonesa, anulime e ndryshime të itinerarëve.

Momente paniku kur aeroplani shpërtheu në flakë, evakuohen 300 pasagjerë në Orlando

Rreth 300 pasagjerë përjetuan momente paniku në Aeroportin Ndërkombëtar të Orlandos, kur njëri prej motorëve të aeroplanit të kompanisë Delta shpërtheu në flakë ndërsa ndodhej ende në pistë. Pamjet që qarkulluan në rrjetet sociale tregojnë tym të dendur dhe zjarr që shpërthen nga motori, ndërsa udhëtarët evakuohen me ngut përmes rrëshqitjeve emergjente.

Fluturimi me numër Delta 1213 ishte planifikuar të nisej nga Orlando – qyteti i njohur për Disneyland – drejt Atlantës, me afërsisht 300 persona në bord. Fatmirësisht, nuk raportohet për të lënduar.

Sipas deklaratave të linjës ajrore, ekuipazhi veproi me shpejtësi dhe profesionalizëm duke ndihmuar në evakuimin e menjëhershëm të të gjithë pasagjerëve, pasi flakët u vërejtën në njërin prej motorëve kryesorë.

Ngjarja tashmë është nën hetim nga Administrata Federale e Aviacionit, e cila pritet të zbardhë shkaqet e këtij incidenti të rrezikshëm.

VIDEO:

https://m.youtube.com/watch?v=2JcE0MnAZmw

Tesla përballet me rënie shitjesh në SHBA dhe Evropë, por kërkesa rritet në Ukrainë

Në një moment kur Tesla po përballet me një rënie të ndjeshme të shitjeve në tregjet globale, duke përfshirë SHBA-në dhe Evropën, kompania ka vënë re një rritje të befasishme të kërkesës në Ukrainë.

Sipas Shoqatës së Prodhuesve të Automjeteve të Ukrainës, shitjet e makinave elektrike kanë pësuar një rritje të qëndrueshme në muajt shkurt dhe mars. Tesla është bërë lider në tregun e makinave elektrike të përdorura në këtë vend.

Rënia e çmimeve globale, e nxitur nga konkurrenca e fortë nga prodhuesit kinezë, ka bërë që modelet Tesla të bëhen më të përballueshme për shumë ukrainas.

Anatoliy Trepak, një shofer taksie në Kiev, shprehet: “Në të kaluarën, nuk mund ta imagjinoja të blija një Tesla. Por tani, për 18.000 dollarë, e mora dhe është gjithçka që doja, një hap i madh nga Skoda ime e vjetër.”

Bohdan, një shitës makinash në një autosallon të Kievit, tregon se disa vite më parë, një Tesla e përdorur nuk shitej nën 40.000 dollarë. “Sot, për 20.000 mund të marrësh një makinë të mirë,” thotë ai, duke theksuar se rënia e barrierave financiare ka sjellë një valë të re blerësish.

Në perëndim, Tesla ka pasur një reputacion të dëmtuar nga reagimet ndaj pronarit të saj, Elon Musk, për qëndrimet politike dhe postimet e tij në rrjetin social X. Në një autosallon në Kiev, një karton me fytyrën e Muskut është vendosur si një mesazh ironik për qëndrimet e tij.

Përkundër kësaj, shumë ukrainas, si Trepak, ndajnë një pikëpamje më të fokusuar në produktin. “E vlerësoj për atë që krijoi, por tani ai është një kapitull më vete. Unë kam blerë një makinë, jo një ideologji,” shprehet ai.

Rritja e kërkesës për Tesla në Ukrainë, ndërsa kompania po përballet me sfida të mëdha në tregjet e mëdha, tregon se potenciali i saj mbetet i gjallë, veçanërisht kur çmimi e bën këtë teknologji më të arritshme.

Mjeku i Vatikanit tregon shkakun e vdekjes së Papës

Sipas certifikatës zyrtare të vdekjes, të lëshuar nga mjeku i Vatikanit, Andrea Arcangeli, shkaku i vdekjes së Papa Françeskut ka qenë një goditje në tru, e ndjekur nga dështimi i pakthyeshëm i zemrës. Papa Françesku ka rënë në gjendje kome pak para ndarjes nga jeta.

Papa Françesku, i cili shërbeu si kreu i Kishës Katolike që nga viti 2013, ishte Papa i parë nga Amerika Latine dhe një nga figurat më përfaqësuese të reformës dhe dialogut ndërfetar në historinë moderne të Vatikanit, transmeton albinfo.ch.

Vdekja e Tij përfaqëson një humbje të madhe për botën katolike dhe më gjerë. Ceremonitë mortore pritet të njoftohen nga Selia e Shenjtë në orët në vijim.

10 qytetet më me diell në Evropë

Nëse rrezet e diellit janë pjesë e rëndësishme e pushimeve tuaja verore, ka një destinacion evropian që e lë pjesën tjetër në hije, sipas një studimi të ri të motit.

Hulumtimi i realizuar nga platforma e pushimeve Holidu ka zbuluar se qytetet më medielli të kontinentit janë kryesisht në Spanjë, me tetë nga dhjetë qytetet më të diellit që ndodhen në këtë shtet, transmeton euronews përcjell albinfo.ch.

Kartagjena, qyteti me më shumë diell

Sipas të dhënave të marra nga World Weather Online dhe të publikuara nga Dailymail, qyteti juglindor i Kartagjenës renditet si qyteti më me diell në Spanjë, me një mesatare prej 283 orësh diell në muaj.

Ky qytet historik, i themeluar nga kartagjenasit rreth vitit 220 para Krishtit, ka një temperaturë mesatare vjetore prej 19.1 gradë Celsius, ndërsa gjatë verës, temperaturat arrijnë deri në 30 gradë.

Kartagjena gjithashtu është një destinacion i përshtatshëm për fluturime me kosto të ulët, me çmimet e fluturimeve që fillojnë nga rreth 34 euro, duke e bërë këtë qytet të përshtatshëm për një udhëtim të shkurtër gjatë fundjavës.

Çmimet e arsyeshme dhe jeta e rehatshme

Në lidhje me çmimet në qytet, një litër birrë në Kartagjenë kushton rreth 3 €, një çmim mjaft tërheqës për turistët. Vitin e kaluar, një sondazh i udhëtarëve, e vlerësoi Kartagjenën si një nga destinacionet më të mira për pushime në Spanjë, duke e vlerësuar atë për cilësinë e plazhit, ushqimin dhe çmimet e arsyeshme.

Qytetet tjera të diellit në Spanjë dhe jashtë saj

Disa nga qytetet e tjera të Spanjës që ofrojnë më shumë diell përfshijnë Alicante dhe Malaga, me mesatare prej 279.6 dhe 279.3 orësh diell në muaj. Ndërsa, dy destinacione jashtë Spanjës që janë gjithashtu të njohura për diellin e tyre janë Marseille në Francë (266.1 orë diell) dhe Catania në Siçili (273.7 orë diell).

Përveç këtyre, edhe qytetet jugore të Spanjës, si Sevilla (273.4 orë diell) dhe Córdoba (268.2 orë diell), janë gjithashtu të njohura për motin e shkëlqyer gjatë verës.

Valencia: Kombinimi i diellit dhe çmimeve të ulëta

Për ata që kërkojnë një alternativë me kosto të ulët, Valencia ofron një kombinim të përsosur të diellit, argëtimit dhe çmimeve të arsyeshme. Sipas një sondazhi të realizuar nga rrjeti i emigrantëve InterNations, 77% e emigrantëve që jetojnë në Valencia janë të kënaqur me situatën e tyre financiare, një shifër shumë më e lartë se mesatarja globale e 54%. Mbi 60% e tyre thonë se të ardhurat e tyre janë “më se të mjaftueshme” për një jetë të rehatshme.

Një emigrant amerikan që jeton në këtë qytet thekson: “Më pëlqen që nuk duhet të shqetësohem për koston e jetesës, qoftë strehimi apo kujdesi shëndetësor.”

Përfundim

Nëse jeni duke kërkuar një vend ku mund të shijoni diellin, plazhin dhe çmime të arsyeshme, qytetet si Kartagjena, Alicante, Malaga dhe Valencia ofrojnë mundësi të shkëlqyera për pushime verore. Po ashtu, qytetet kulturore si Marseille dhe Catania janë gjithashtu ideale për ata që kërkojnë një kombinim të diellit dhe historisë.

 

Shaqiri, më i miri në Zvicër

Në ndeshjen e fundit, Basel – kundër Yverdon‑Sport – fitoi 5:0 në shtëpi, ku Xherdan Shaqiri shkëlqeu sërish. Ai shënoi një gol dhe dha tri asistime, duke e çuar në 14 numrin e golave dhe në 17 atë të asistimeve në sezon. Falë kësaj fitoreje, Basel i rrëshqiti gjashtë pikë përpara skuadrës në vendin e dytë.

Shaqiri është aktualisht golashënuesi dhe asistuesi më i mirë i Superligës zvicerane; nëse vazhdon me këtë ritëm, pak kush mund ta ndalë titullin “Më i miri i kampionatit” t’i shkojë atij.

Pas një pushimi dyjavor, mbeten edhe pesë ndeshje për t’u luajtur në Superligë, dhe Basel duket favorit kryesor për titull – pikërisht me kapitenin shqiptar në krye.

Eiffel do të ndalojë dritat në mbrëmje në nderim të figurës së Papa Françeskut

Dritat e Kullës Eiffel do të fiken gjatë mbrëmjes për nder të Papa Françeskut, i cili vdiq sot në mëngjes në moshën 88‑vjeçare, njoftoi kryebashkiakja e Parisit Anne Hidalgo. Ajo shtoi se do të propozojë që një vend në Paris të marrë emrin e tij.

Në një deklaratë, kryebashkiakja socialiste vlerësoi “përkushtimin e tij për një Kishë që shtrihet tek më të pambrojturit”, si dhe dëshirën e tij për të vendosur “ekologjinë në qendër të shqetësimeve shpirtërore dhe sociale” dhe mbrojtjen e tij për “mirëpritjen e refugjatëve”.

 

Shkëlqen sërish Shaqiri, 1 gol e 3 asistime

Baseli shënoi fitore të thellë, 5:0, në shtëpi ndaj Yverdon‑Sport.

Ylli shqiptar Xherdan Shaqiri ishte futbollisti i ndeshjes, duke vazhduar të shkëlqejë në Superligën zvicerane.

Golin e shënoi në minutën e 27‑të për 2:0, ndërsa tri asistimet erdhën te goli i tretë (minuta 30), i katërt (minuta 37) dhe i pesti (minuta 56).

Shaqiri u vlerësua lojtari më i mirë i ndeshjes nga SofaScore, me notën 9.5.

Pas xhiros së 33‑të, ai ka arritur 14 gola e 17 asistime në Superligën zvicerane.

Kurti kujton Papa Françeskun: Ishte zë i guximshëm për paqen dhe drejtësinë ndërkombëtare

Kryeministri në detyrë i Kosovës, Albin Kurti, ka shprehur ngushëllimet e tij për vdekjen e Papa Françeskut, duke e cilësuar atë si një figurë frymëzuese të përulësisë, drejtësisë dhe dhembshurisë.

Përmes një postimi në Facebook, Kurti tha se është tronditur nga lajmi për ndarjen nga jeta të Atit të Shenjtë. Ai e përshkroi Papën si një udhëheqës shpirtëror të 1.4 miliardë katolikëve që mbeti zë i palëkundur për paqen dhe të drejtat e të margjinalizuarve, transmeton albinfo.ch.

“Si Papa i parë joevropian pas më shumë se 1200 vitesh, ai shënoi një kthesë të madhe në historinë e Kishës Katolike”, shkroi Kurti.

Kreu i Qeverisë së Kosovës kujtoi gjithashtu takimin me Papën më 22 qershor 2023 në Vatikan, të cilin e vlerësoi si një nga momentet më të rëndësishme të mandatit të tij. “Ai fliste me dashuri për paqen dhe me dhembshuri për popujt. Është një takim që do ta kujtoj gjithmonë,” shtoi Kurti.

Papa Françesku ndërroi jetë të hënën, më 21 prill, në moshën 88-vjeçare, sipas njoftimit zyrtar të Vatikanit. Lajmin e bëri publik Kardinali Farrell. Ai ishte zgjedhur Papë në vitin 2013, pas dorëheqjes së Benediktit XVI.

A janë telefonat më të ndotur se tualetet? Ja e vërteta!

Thuhet shpesh se telefonat tanë të mençur janë dhjetë herë më të ndotur se një tas tualeti. Por a qëndron kjo gjë? FastCheck hedh dritë mbi të vërtetën.

Ky pretendim ka qarkulluar prej vitesh në rrjetet sociale dhe ka origjinën nga një artikull i vitit 2012 në faqen tashmë të mbyllur «MyHealthNewsDaily». Në të citohej mikrobiologu Charles Gerba nga Universiteti i Arizonës.

Problemi? “Ai kurrë nuk ka thënë që telefonat janë dhjetë herë më të ndotur se tualetet,” thotë faqja e verifikimit të fakteve Snopes. Artikulli që nisi këtë thashethem nuk citon asnjë studim, dhe gazetari që e shkroi nuk ka mundur të konfirmojë burimin e këtij informacioni kur u kontaktua nga Snopes, transmeton albinfo.ch.

Telefona të ndotur – po, por jo siç thuhet.

Megjithatë, disa studime të zhvilluara midis viteve 2009 dhe 2022 kanë zbuluar praninë e baktereve si E. coli, stafilokokë dhe kërpudha në ekranet e prekjeve të telefonave.

Një studim britanik i vitit 2011 nga London School of Hygiene & Tropical Medicine shkon edhe më tej: “Një në gjashtë telefona është i kontaminuar me mbetje fekale.” Arsyeja është mungesa e larjes së duarve pas përdorimit të tualetit.

Krahasim shkencërisht i pabazuar.

Asnjë studim shkencor nuk ka krahasuar drejtpërdrejt nivelin e ndotjes midis një telefoni dhe një sedileje tualeti; llojet e mikrobeve, shpeshtia e tyre dhe kushtet e ekspozimit janë shumë të ndryshme për të nxjerrë një përfundim të tillë.

Përfundimi? Telefonat tanë janë të ndotur, por pretendimi se janë “dhjetë herë më të ndotur se tualeti” nuk ka bazë shkencore. Kjo nuk do të thotë se nuk duhet t’i pastroni rregullisht pajisjet – mjafton një leckë mikrofibrë dhe pak alkool për të mbajtur bakteret larg.

Ari si një strehë e sigurt funksionon gjithmonë – çfarë duhet të dini

Konsiderohet një strehë e sigurt kur, për shembull, Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, trazon tregjet ndërkombëtare të aksioneve me politikën e tij tarifore. Një vështrim në nivelin më të lartë të arit me redaktorin e biznesit të SRF, Jan Baumann, transmeton albinfo.ch.

Çmimi i arit po thyen rekorde, çfarë fshihet pas tij?

Këtë javë, komentet e kryetarit të Rezervës Federale të SHBA-së, Jerome Powell, rritën më tej çmimin e arit. Ai konfirmoi frikën se një periudhë e inflacionit relativisht të lartë dhe rritjes së dobët ekonomike është e afërt. Kjo madje mund të përshkallëzohet në një krizë të plotë rritjeje me inflacion të fortë. Në zhargonin teknik, kjo njihet si stagflacioni – një kombinim i stagnimit dhe inflacionit. Një “skenar horror”, me fjalë të tjera, sepse me një rritje të dobët, aksionet humbasin vlerën dhe zhvillimet e normave të interesit bëhen të pasigurta. Bëhet e vështirë të investosh para me fitim. Në këto rrethana, ari bëhet një opsion i zbatueshëm për të paktën parkimin e parave derisa tregjet të jenë më të sigurta dhe të japin përsëri më shumë.

Sa lartë është aktualisht tregtimi i arit?

Një ons troje ari kushton aktualisht rreth 3300 dollarë; niveli i ri i të gjitha kohërave ishte 3,357 dollarë për ons gjatë natës së së enjtes. Kjo korrespondon me 31.1034768 gram. Një kilogram ar kushton aktualisht 86,500 CHF. Tregjet aktualisht po përjetojnë një vrull ari. Kërkesa për ar po rritet, e bashkë me të edhe çmimi, dhe të gjithë janë përkohësisht të kënaqur me rezultatet. Katër nga shtatë rafineritë më të mëdha të arit ndodhen në Zvicër. Deri në dy të tretat e arit të tregtuar në mbarë botën kalon fizikisht kufijtë e Zvicrës.

Çfarë duhet të ndodhë që çmimi i arit të bjerë sërish?

Në thelb, ari është një metal me një vlerë mall si argjendi, platini ose bakri. Vlera e tij përcaktohet nga oferta dhe kërkesa. Furnizimi është relativisht i qëndrueshëm dhe sasi të mëdha ari nuk po hidhen thjesht në treg. Ari do të humbasë tërheqjen e tij si një mjet investimi kur investimet e tjera financiare ofrojnë siguri relative – për shembull, kur çmimet e tregut të aksioneve rriten përsëri.

Ku e ruan SNB arin dhe sa vlen?

Ari i Bankës Kombëtare të Zvicrës aktualisht arrin në 1040 tonë. Me kursin aktual të këmbimit, ajo vlen rreth 87 miliardë franga zvicerane. Pjesa më e madhe e tij ruhet në vende sekrete në Zvicër. Për arsye sigurie, 30 për qind ruhet jashtë vendit – 20 për qind në Bankën e Anglisë dhe 10 për qind në Bankën e Kanadasë. Njerëzit në Zvicër zotërojnë 200 tonë ar, sipas një studimi të fundit nga Universiteti i St. Gallen dhe tregtari i metaleve të çmuara Philoro Switzerland.

Si mund të investojë një privat në ar?

Mënyra tipike se si individët privatë investojnë në ar është përmes produkteve financiare në tregjet financiare. Këto përfshijnë fondet e tregtuara në këmbim të shprehura në ar. Megjithatë, ata që duan të investojnë në ar mund të blejnë edhe fizikisht metalin e verdhë dhe më pas ta ruajnë në një kasafortë ose diku tjetër.

 

Klaus Schwab jep dorëheqjen si kryetar i WEF

Klaus Schwab ka njoftuar dorëheqjen e tij të menjëhershme si kryetar i Bordit të Administrimit të Forumit Ekonomik Botëror (WEF).

88‑vjeçari informoi Bordin e Administrimit për vendimin e tij në një takim të jashtëzakonshëm të dielën e Pashkëve, njoftoi WEF në një deklaratë për shtyp të hënën. Ai nuk ka dhënë detaje të mëtejshme për arsyen e dorëheqjes, transmeton albinfo.ch.

“Pas njoftimit tim të fundit, dhe pasi hyra në vitin tim të 88‑të, kam vendosur të largohem nga pozicioni i kryetarit dhe si anëtar i Bordit të Besuar, me efekt të menjëhershëm,” citohet Schwab në deklaratën e WEF.

Bordi caktoi njëzëri zëvendëskryetarin Peter Brabeck‑Letmathe si kryetar ad interim. Po ashtu u krijua një komision kërkimi për zgjedhjen e kryetarit të ardhshëm.

Kërkesat për azil në Austri kanë rënë për 33% në tremujorin e parë të vitit

Numri i kërkesave për azil në Austri ra me një të tretën në tremujorin e parë. Me 4,644 kërkesa, kjo paraqet një rënie prej 33 për qind krahasuar me tre muajt e parë të 2024. Marsi, me 1,329 aplikime, ishte muaji më i dobët që nga korriku 2020. Veçanërisht, vetëm rreth një në tre aplikime janë kërkesa për herë të parë.

Pjesa tjetër janë zakonisht aplikime pasuese – kërkesa për një status më të lartë (nga mbrojtja plotësuese në azil të plotë), azil për fëmijët e lindur në Austri ose bashkim familjar. Ky model është veçanërisht i theksuar në mesin e shtetasve afganë: nga 504 aplikime, vetëm 93 janë të reja. Kjo pasqyron një vendim të Gjykatës së Drejtësisë së BE-së se nuk kërkohen procedura individuale për gratë afgane, kështu që shumë në Austri që më parë kishin mbrojtje shtesë tani aplikojnë për azil të plotë, shkruan theinternational, transmeton albinfo.at.

Në mesin e sirianëve, aplikimet pasuese janë gjithashtu më të mëdha se ato të rejat (268 kundrejt 58). Austria vazhdon të pranojë pretendimet siriane, por në përgjithësi nuk i përpunon ato ndërkohë që situata politike në Damask mbetet e paqartë. Bashkimi familjar është vendosur të pezullohet me ligj për të paktën një vit. Më shumë se gjysma e aplikimeve të këtij viti kanë ardhur nga të mitur.

Aktualisht ka 12,918 çështje të hapura për sirianët, të ndjekur nga 4,112 për afganët – një total prej afro 15,300 procedurash në pritje.

Azili është dhënë në tremujorin e parë në 2120 raste, 451 persona kanë marrë mbrojtje plotësuese dhe 299 persona kanë marrë qëndrim humanitar. Afganët ishin grupi më i madh që morën leje qëndrimi – gati 1500 statuse azili – ndërsa vetëm 77 sirianë iu dhanë azil.

Aplikimet ranë gjithashtu në të gjithë BE-në, me 210,641 kërkesa të paraqitura deri në fund të marsit – një rënie prej 19 përqind. Vetëm Polonia, Kroacia, Luksemburgu dhe Belgjika panë rritje. E rregulluar për popullsinë, Austria tani renditet e dhjeta në Evropë.

Kujdesi bazë vazhdon të përdoret shumë: në fillim të prillit më shumë se 65,000 njerëz po merrnin mbështetje – rreth 3,000 më pak se në fillim të vitit. Pesëdhjetë e pesë për qind e atyre në kujdes janë ukrainas të zhvendosur.

Zvicër: Për qiramarrësit, lëvizja e shtëpisë mund të jetë shumë e shtrenjtë

Ndërsa qiratë ekzistuese, ende të lidhura me normat bazë të interesit, mbeten të moderuara, qiratë për kontratat e reja – të vendosura lirshëm nga pronarët – po arrijnë nivele të paprecedentë. Sipas NZZ am Sonntag, ky trend po penalizon veçanërisht qiramarrësit që duhet të ndryshojnë shtëpinë, transmeton albinfo.ch.

Ky është rasti, për shembull, i një nëne beqare nga Cyrihu, e cila, pas më shumë se dhjetë vjetësh në një apartament të lirë, duhej ta linte atë përkohësisht për shkak të rinovimit të ndërtesës. Pronari i kishte premtuar se mund të kthehej menjëherë sapo të përfundonte puna, por pa specifikuar se qiraja e apartamentit të sapo-rinovuar do të ishte 3.000 franga në muaj – një shumë përtej mundësive të saja. Në fund, ajo u detyrua të qëndronte në banesën zëvendësuese më të lirë.

Cyrihu nuk është një rast i izoluar. Presioni në tregun e pasurive të paluajtshme, rritja e kostove të ndërtimit dhe mungesa e furnizimit po nxisin rritjen e çmimeve të qirasë, veçanërisht në zonat urbane. Situata mund të përkeqësohet gjatë dhjetë viteve të ardhshme, pavarësisht përpjekjeve për rregullim.

Ekonomisti Andreas Loepfe i këshillon qiramarrësit të krijojnë rezerva që tani, për t’u përballur me çdo rritje qiraje në të ardhmen. “Nëse mund të kurseni 1.000 franga në muaj, sepse paguani një qira nën çmimin e tregut, do të grumbulloni 240.000 franga në 20 vjet,” llogarit ai. Kjo shumë mund të mjaftojë më vonë për të blerë një apartament ose për të mbuluar diferencën me një qira më të lartë.

Në pritje të kufizimeve më të rrepta të qirasë, shumë pronarë tashmë po ndërmarrin veprime: rinovime të hershme, shndërrim të pronave në bashkëpronësi dhe tërheqje pjesërisht të apartamenteve nga tregu i qirasë janë disa nga strategjitë e miratuara për të ruajtur hapësirën për manovrim.

Kolona të gjata në portalin jugor të Gotthard

Trafiku në fund të fundjavës së zgjatur të Pashkëve rezultoi në një bllokim të gjatë trafiku përpara tunelit të rrugës Gotthard të hënën e Pashkëve.

Në A2 në drejtim të veriut midis Faido dhe Airolo, kolona e automjeteve shkoi deri në dhjetë kilometra.

Sipas informacioneve të trafikut nga Viasuisse, pak pas mesditës, udhëtarëve iu deshën deri në një orë e 40 minuta më shumë për të udhëtuar në këtë pjesë të autostradës sesa në kushte normale trafiku. Për udhëtarët që shkojnë drejt Bazelit dhe Cyrihut, A13 u rekomandua si një rrugë alternative, shkruan SRF, transmeton albinfo.ch.

Tashmë kishte radhë përpara Portalit Jugor Gotthard të dielën dhe të shtunën, me trafik deri në tetë kilometra nganjëherë.

Bllokimi më i gjatë i trafikut të Pashkëve të vitit u raportua në drejtim të kundërt: Të Premten e Mirë, makinat u mbështetën për 15 kilometra në A2 në drejtim të jugut midis Altdorf dhe Göschenen në kantonin Uri.

Arrestohen tre persona, të dyshuar për krime lufte në Kosovë

Policia e Kosovës ka arrestuar tre të dyshuar për krime lufte kundër popullatës civile gjatë luftës në Kosovë.

Në Lipjan, në dy lokacione të ndara, janë lokalizuar dhe arrestuar i dyshuari B.T. dhe e dyshuara N.Ç. Në vazhdimësi të aktivitetit operativ në Prishtinë është lokalizuar dhe arrestuar edhe i dyshuari i tretë, M.I., transmeton albinfo.ch.

Të arrestuarit dyshohen për veprën penale “Krime lufte kundër popullatës civile”, të kryer gjatë viteve 1998–1999. Në cilësi të gardianëve-zyrtarë korrektues në Burgun e Prishtinës dhe Qendrën Korrektuese në Lipjan, ata kanë marrë pjesë në maltretimin, rrahjen, torturimin fizik dhe psikik të të ndaluarve shqiptarë.

Të njëjtit janë shoqëruar në Zyrat e Drejtorisë së Hetimit të Krimeve të Luftës dhe janë duke u intervistuar.

 

Kosovë: Dështon sërish konstituimi i Kuvendit

Konstituimi i Kuvendit të Kosovës ka dështuar për herë të katërt.

Menjëherë pasi nisi vazhdimi, kryesuesi i seancës, Avni Dehari, e ftoi partinë e parë, Lëvizjen Vetëvendosje, të propozojë emrin për kryetar të Kuvendit.

Deputeti i Vetëvendosjes, Glauk Konjufca, tha se ata do të propozojnë sërish Albulena Haxhiun, por, meqë partitë e tjera kanë deklaruar se nuk do ta votojnë, kërkohet kohë shtesë për konsultime:

“Lëvizja Vetëvendosje padyshim që ka emrin e njëjtë, Albulena Haxhiun. Por, meqë prej dje partitë politike kanë deklaruar se nuk kanë ndryshuar qëndrim, kjo situatë kërkon marrëveshje politike,” transmeton albinfo.ch.

Seanca do të vazhdojë të mërkurën në orën 10:00.