Archives

Plani i madh i kursimeve në Austri: Çfarë po shkurtohet dhe si mund t’ju ndikojë?

Posted on by erezzaademi

Qeveria e Austrisë ka zbuluar shkurtime të mëdha shpenzimesh dhe rritje taksash për të trajtuar deficitin e saj në rritje. Ja se si paketa e kursimeve mund të ndikojë në jetën e përditshme në të gjithë vendin.

Austria po shtrëngon buxhetin e saj kombëtar. Ministri i Financave Markus Marterbauer ka zbuluar një paketë kursimesh dyvjeçare të hartuar për të vënë nën kontroll deficitin e vendit, duke mbledhur 15 miliardë euro përmes një kombinimi shkurtimesh shpenzimesh dhe rritjesh taksash.

Shkurtimet janë të përhapura  nga programet klimatike deri te skemat e pensionit të parakohshëm  ndërsa disa fusha, duke përfshirë mbrojtjen dhe arsimin, janë kryesisht të mbrojtura. Ndikimi i plotë i paketës do të shpaloset gjatë dy viteve të ardhshme, por disa ndryshime do të ndihen që këtë verë.

Pse Austria po bën shkurtime tani?

Deficiti i Austrisë parashikohet të arrijë 4.5 përqind në vitin 2025 dhe 4.2 përqind në vitin 2026, shumë mbi limitin prej 3 përqind të BE-së. Paketa e kursimeve është pjesë e një përpjekjeje për ta ulur këtë shifër dhe përfundimisht për të dalë nga procedura e deficitit të tepërt të BE-së, nën të cilën Austria pritet të mbetet deri në vitin 2028, sipas ORF. Edhe me këto korrigjime, buxheti mbetet i sforcuar dhe qeveria i ka përshkruar vitet e ardhshme si financiarisht “të vështira”.

Tatimet dhe tarifat po rriten

Të ardhurat do të rriten përmes një sërë rritjesh të taksave dhe tarifave. Bonusi i klimës (Klimabonus) po hiqet tërësisht, duke kursyer 2 miliardë euro çdo vit. Taksat e duhanit, taksat e lojërave të fatit dhe tarifat administrative po rriten, duke përfshirë koston e pasaportave austriake, të cilat mund të rriten nga 75.90 euro në rreth 109 euro.

Dividendët më të lartë nga kompani të tilla si OMV, ÖBB dhe Asfinag do të futen gjithashtu në buxhet, raportoi Der Standard, transmeton albinfo.at.

Qeveria po anulon gjithashtu pjesën e tretë të uljes së taksës së progresionit të ftohtë, me vlerë 440 milionë euro nga viti 2026.

Financimi për klimën dhe lëvizshmërinë po shkurtohet

Programet mjedisore dhe të lidhura me transportin janë ndër më të goditurat. Më shumë se 550 milionë euro do të shkurtohen nga shpenzimet për klimën në vitin 2025, duke u rritur në 820 milionë euro në vitin 2026. Fondi i Klimës dhe Energjisë, i cili mbështet lëvizshmërinë elektrike, kërkimin e energjisë dhe infrastrukturën, do të humbasë mbi gjysmën e buxhetit të tij.

Subvencioni popullor për zëvendësimin e ngrohjes “Raus aus Öl & Gas” nuk do të pranojë më aplikime të reja nga viti 2025. Ndërsa subvencionet për makinat elektrike do të eliminohen, mbështetja e kufizuar do të mbetet për infrastrukturën publike të karikimit.

Klimaticket do të jetë ende i disponueshëm, por versioni falas për 18-vjeçarët po hiqet. Klimaticket standard do të rritet në çmim me rreth 200 euro në dy faza duke filluar nga gushti.

Disa projekte infrastrukturore të ÖBB do të vonohen dhe Ministria e Infrastrukturës është e ngarkuar të kontribuojë me gati 400 milionë euro në kursime gjatë dy viteve.

Pensionistët dhe punëtorët përballen me ndryshime

Dalja në pension e parakohshme me zbritje do të kufizohet, duke prekur veçanërisht njerëzit që filluan të punonin menjëherë pas shkollës.

Pensionistët do të paguajnë më shumë për sigurimin shëndetësor, me normën e kontributit që rritet nga 5.1 në 6 përqind. Kjo i shton rreth 11 euro në muaj një pensioni bruto prej 2,000 eurosh.

Tarifa vjetore e Kartës Elektronike do të rritet gjithashtu nga 13.80 euro në 25 euro. Qeveria tashmë ka hequr lejen arsimore dhe një iniciativë e re synon të mbajë më shumë punëtorë të moshuar në punësim. Së bashku, këto masa pritet të kursejnë 1.4 miliardë euro në vitin 2026.

Ndihmat familjare dhe ndihma e huaj gjithashtu ndikuan.

Ministria për Çështjet e Familjes do të kursejë 45 milionë euro në vitin 2025 dhe 53 milionë euro në vitin 2026 duke i dhënë fund indeksimit të përfitimeve familjare nga viti 2026 dhe duke zvogëluar mbështetjen për ukrainasit që jetojnë në Austri.

Duke filluar nga nëntori i vitit 2025, pagesat e përfitimeve familjare për përfituesit ukrainas do të ulen, të kompensuara nga një subvencion mujor prej 3 milionë eurosh.

Ministria e Jashtme po kontribuon gjithashtu në shkurtime, duke zvogëluar buxhetet e bashkëpunimit për zhvillim dhe ndihmës për fatkeqësitë. Financimi për Agjencinë Austriake të Zhvillimit dhe Fondin e Fatkeqësive të Huaja do të bjerë nga 219 milionë euro në 149 milionë euro deri në vitin 2026.

Shpenzimet për arsimin po rriten – por jo pa shkurtime

Pavarësisht masave shtrënguese, buxheti i arsimit do të rritet me 407 milionë euro në vitin 2025 dhe 551 milionë euro në vitin 2026.

Pjesa më e madhe e kësaj rritjeje është për shkak të kostove të pagave dhe numrit në rritje të studentëve.

Janë planifikuar gati 900 pozicione të reja mësimdhënieje, duke përfshirë role të përqendruara në mbështetjen e gjuhës gjermane. Megjithatë, ministria duhet të kursejë rreth 80 milionë euro përmes reduktimeve në administratë dhe programeve të tilla si mësimdhënia në grup.

Ushtria dhe universitetet janë të mbrojtura

Forcat e Armatosura Austriake do të marrin një rritje financimi si pjesë e “Planit të Rindërtimit 2032+” të qeverisë. Buxheti i mbrojtjes i vitit 2025 do të rritet me 349 milionë euro, i ndjekur nga një rritje e mëtejshme prej 370 milionë eurosh në vitin 2026. Megjithatë, shpenzimet administrative do të shkurtohen.

Universitetet dhe universitetet e shkencave të aplikuara do të vazhdojnë të marrin 16 miliardë eurot e plota të dakordësuara në kontratat e tyre të performancës deri në vitin 2027.

Çfarë vjen më pas?

Buxheti do të debatohet në Këshillin Kombëtar midis 16 dhe 18 qershorit dhe pritet të hyjë në fuqi më 1 korrik.

Ajo që mbetet e paqartë është se si do të kontribuojnë shtetet federale të Austrisë. Qeveria dëshiron që shtetet ta përgjysmojnë borxhin e tyre të ri deri në vitin 2027, por planet e kursimit në nivel shtetëror nuk janë zbuluar ende.

Çfarë është “certifikata familjare” e Zvicrës dhe kush duhet ta ketë atë?

Posted on by erezzaademi

Ndoshta e dini tashmë që zviceranët thjesht i duan dokumentet dhe kanë një dokument zyrtar për pothuajse gjithçka, nga regjistrimi në një komunë banimi deri te një certifikatë familjare.

Zviceranët janë shumë efikasë dhe të organizuar mirë në mënyrën se si mbajnë gjurmët e të gjithëve në vend  ku jetojnë, çfarë bëjnë dhe të gjitha llojet e informacioneve të tjera personale.

Të gjithë janë pothuajse të “njohur” për autoritetet lokale, kështu që të qëndrosh nën radar në Zvicër nuk është një mundësi.

Kjo është arsyeja pse çdo herë që zhvendoseni, duhet të informoni jo vetëm postën, por edhe komunën tuaj të banimit,  çregjistrohuni nga adresa e vjetër dhe regjistrohuni në atë të renë, raporton thelocal. Autoritetet zvicerane duan të dinë se kush jeton në vendin e tyre dhe ku.

Një nga burimet e informacionit zyrtar janë të dhënat e gjendjes civile, ku të gjithë janë të regjistruar, nga lindja deri në vdekje dhe kudo midis tyre.

Një shembull i tillë është certifikata familjare.

Çfarë është ky dokument?

Për shumë dekada, në fakt shekuj, të gjitha familjet zvicerane kishin një libër zyrtar të të dhënave familjare, i cili u lëshohej atyre nga zyra e gjendjes civile pas martesës.

Ai përditësohej, shpesh me dorë, pas çdo ngjarjeje në jetë, siç janë lindjet, divorcet dhe vdekjet.

Këto libra ishin në përdorim deri në vitin 2004. Pas kësaj date ato nuk lëshoheshin më, por mbeten të vlefshme deri më sot për ata që ende i kanë dhe mund të përditësohen ende.

Por, megjithatë, gjatë 20 viteve të fundit, një “certifikatë familjare” e ka zëvendësuar librin.

Ndërsa nuk është më aq e rëndë, ajo ende u lëshohet çifteve pas martesës dhe përditësohet me çdo ndryshim të statusit civil.

A e kanë të gjithë në Zvicër një të tillë?

Ndërsa fillimisht ishte menduar vetëm për qytetarët zviceranë, sot të gjithë ata që martohen në Zvicër e marrin këtë dokument, pavarësisht kombësisë.

Njerëzit që janë martuar jashtë vendit para se të vinin në Zvicër nuk kanë nevojë për një të tillë, megjithëse lindjet, divorcet dhe vdekjet që kanë ndodhur gjatë qëndrimit në vend do të regjistrohen në një zyrë zvicerane të gjendjes civile, shkruan albinfo.ch.

Si mund të porosisni një kopje të certifikatës familjare ose një dokumenti tjetër zyrtar nga një zyrë e gjendjes civile?

Në varësi të kombësisë suaj dhe kohës kur keni ardhur në Zvicër, disa dokumente, si për shembull certifikata e lindjes, mund të jenë të disponueshme vetëm nga vendi juaj i origjinës.

Por nëse një ngjarje, si martesa ose lindja e fëmijës suaj, ka ndodhur në Zvicër, mund ta porosisni këtë certifikatë nga zyra juaj lokale e gjendjes civile.

OVL-UÇK letër drejtuar Grenellit, kërkohet mbyllja e Gjykatës Speciale

Posted on by erezzaademi

Organizata e Veteranëve të Luftës së Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës i është drejtuar me letër ish-emisarit amerikan për dialogun Kosovë-Serbi, Richard Grenell, të cilit i ka kërkuar rishikim të procesit gjyqësor ndaj të akuzuarve në Dhomat e Specializuara, auditim financiar dhe hetim të pavarur për mënyrën e funksionimit të kësaj gjykate.

Në letër veteranët kanë kërkuar që Dhomat e Specializuara të mbyllen, duke thënë se ato janë “turp për drejtësinë amerikane dhe për vlerat amerikane”.

“I nderuar Ambasador, po ju drejtohemi jo si politikanë, por si veteranë drejtuar një veterani tjetër. Vëllezër të armës. Mbrojtës të lirisë. Po ju kërkojmë të ngrini këtë çështje në administratën tuaj. Tatimpaguesit amerikanë nuk i kanë dërguar paratë e tyre të fituara me djersë në Evropë për të financuar një gjykatë që shkel vlerat mbi të cilat është ndërtuar Amerika. Presidenti Trump po rishkruan rregullat e vjetruara të kontrollit politik ndaj drejtësisë së pavarur dhe sipas këtyre rregullave të reja, kjo gjykatë duhet të mbyllet. Ajo është një turp për drejtësinë amerikane dhe për vlerat amerikane. Kërkojmë një rishikim të plotë, një auditim financiar dhe një hetim të pavarur për mënyrën se si funksionon kjo gjykatë dhe se si zyrtarët e saj jetojnë si mbretër, ndërsa luftëtarët tanë të lirisë mbahen nëpër qeli vetëm se kanë mbrojtur atë”, thuhet në fillimin e letrës, transmeton albinfo.ch.

Tutje, letra thekson se Dhomat e Specializuara kanë humbur qëllimin e saj pasi janë shndërruar në një armë politike, derisa Grenellit dhe administratës së presidentit Trump i kanë kërkuar të ndalohet “kjo gjueti shtrigash”.

“Përballë drejtësisë kemi dalë edhe më herët (në Gjykatën e Hagës për ish-Jugosllavinë), dhe nuk kemi ikur. Liderët tanë atëherë dhanë dorëheqje vullnetarisht për të dëshmuar pastërtinë e luftës sonë, sepse kur drejtësia është e drejtë, e vërteta fiton. E Dhomat e Specializuara? Kjo nuk është drejtësi. Kjo është një gjueti shtrigash. Presidenti Trump e di më mirë se kushdo tjetër se kur drejtësia rrëmbehet nga elitat politike, ajo kthehet në një armë për të heshtur patriotët. Pikërisht kjo gjykatë është bërë një mjet për të heshtur ata që sollën paqen, ndalën gjenocidin, dhe mbrojtën lirinë”, thuhet në letër.

“Nëse liria ka kuptim, nëse drejtësia nuk është vetëm një fjalë por një parim atëherë kjo nuk mund të tolerohet. Ne luftuam kundër Millosheviqit për të ndalur pikërisht këtë lloj abuzimi. Dhe do të ngremë zërin sërish. Amerika ishte me ne kur na duhej më së shumti. Dhe tani po ju kërkojmë sërish, ju lutemi, mos lejoni që kjo gjykatë të shkruajë një histori të rreme. Mos lejoni që elitat e korruptuara të shndërrojnë veteranët në horra. Kjo nuk është thjesht një thirrje për ndihmë por është një thirrje për të mbrojtur lirinë, sërish”, thuhet ndër të tjera në letër.

“Të bllokuar në Gjermani”: Si ndikojnë vonesat në marrjen e lejes së qëndrimit në jetën e të huajve?

Posted on by erezzaademi

Kohët e pritjes për lejet e qëndrimit janë bërë tepër të gjata në shumë zyra të imigracionit në Gjermani. Lexuesit tanë ndajnë se sa kohë u është dashur të presin për një vizë të re, ndikimin që vonesat kanë në jetën e tyre dhe këshillat e tyre për t’ia dalë mbanë.

Nga 28 personat që iu përgjigjën anketës sonë, 12 prej tyre (gati 40 përqind) thanë se aktualisht ishin në proces të aplikimit për leje qëndrimi ose duke u përpjekur të rinovonin lejen e tyre ekzistuese në Gjermani.

Pjesa tjetër e të anketuarve (rreth 60 përqind) nuk po aplikonin aktualisht për leje qëndrimi, por kishin kaluar nëpër këtë proces në të kaluarën.

Sa i përket llojit të lejes së qëndrimit për të cilën po aplikonin lexuesit, të anketuarit përfaqësonin të gjithë gamën e titujve të mundshëm të qëndrimit: nga lejet për studim ose punë, te aplikimet për qëndrim të përhershëm, te Kartat Blu të BE-së, te qëndrimi për ribashkim familjar dhe më shumë.

Sa kohë kanë pritur banorët për lejet e tyre?

Siç pritej, diapazoni i kohëve të pritjes që kishin përjetuar të anketuarit ndryshonte shumë.

Disa thanë se kishin marrë lejet e qëndrimit vetëm brenda pak javësh  një person madje vetëm brenda pak ditësh  ndërsa të tjerë thanë se kishin pritur për një vit ose më shumë dhe ende nuk kishin marrë përgjigje ose nuk u ishte caktuar një takim me autoritetin e tyre lokal të imigracionit.

I anketuari me kohën më të gjatë të pritjes ishte Mohammad, një palestinez 28-vjeçar nga Libani, i cili tha se kishte pritur për një Kartë Blu të BE-së për 21 muaj në Stuttgart.

The Local ka raportuar më parë për një rast të ngjashëm në Nuremberg, ku një lexues priti për më shumë se një vit për një Kartë Blu dhe mori një takim vetëm pasi punësoi një avokat i cili kërcënoi të padiste Ausländerbehörde lokale.

“Vonesa më la të ndihesha i zhgënjyer dhe i frustruar. Besoja se gjërat do të rregulloheshin përfundimisht, por pritja ishte sfiduese,” tha Mohammad për The Local, transmeton albinfo.ch.

Ai tha se iu desh të vononte vizitën e miqve në Evropë, por ai ka qenë në gjendje të vizitojë shtëpinë dhe të kthehet me një certifikatë udhëtimi të përkohshme (Fiktionsbescheinigung).

Nga ana tjetër, banorët në pjesë të tjera të Gjermanisë raportuan kthime dukshëm më të shpejta si për Kartat Blu të BE-së ashtu edhe për llojet e tjera të lejeve të qëndrimit.

Benjamin Gould, një shtetas amerikan 48-vjeçar që jeton në Düsseldorf, tha se zakonisht priste vetëm një javë a më shumë për të marrë një takim pas dorëzimit të një aplikimi. Ai vuri në dukje se fillimisht kishte aplikuar për një leje qëndrimi të përkohshme, pastaj më vonë për një Kartë Blu të BE-së dhe në fund për qëndrim të përhershëm.

Megjithatë, shumica e të anketuarve ishin diku në mes, me shumë që aktualisht presin për aplikimet që kishin dorëzuar tre deri në gjashtë muaj më parë.

Moreno Lennertz, 40 vjeç, një brazilian që jeton në Mynih, tha se aktualisht ka qenë duke pritur tre muaj për një aplikim për qëndrim të përhershëm atje.

Nancy Landrum, 63 vjeç, nga SHBA-ja dhe që jeton në Leipzig, gjithashtu kishte dorëzuar së fundmi një aplikim për qëndrim të përhershëm.

“Sapo e dorëzova aplikimin në tetor,” tha ajo, duke shtuar, “në vitet e kaluara për leje të përkohshme, kam pritur rreth katër deri në gjashtë muaj.”

Duke lënë mënjanë pritjet jashtëzakonisht të gjata, shumë të anketuar raportuan se kishin pritur midis tre dhe tetë muajve. Vendi ku është dorëzuar aplikimi duket të jetë ndër faktorët kryesorë që përcaktojnë se sa kohë mund t’ju duhet të prisni.

“Që nga momenti që dërgova email-in e parë duke kërkuar një takim deri sa mora kartën në duar, në Saksoni u deshën mesatarisht tre deri në gjashtë muaj”, tha Mauricio, 32 vjeç, nga Kosta Rika.

“Në Bremen u deshën gjashtë deri në tetë muaj”, vuri në dukje ai.

Mauricio filloi me një leje për studime universitare dhe gjatë gjashtë viteve ai kaloi në lejen e kërkimit të punës, e ndjekur nga një leje pune dhe më në fund në lejen e qëndrimit të përhershëm. Pra, intervalet kohore të dhëna prej tij me sa duket bazohen në faktin se ka kaluar nëpër këtë proces më shumë se një herë në secilin vend.

Imigracioni në Hamburg

Një punonjës i Zyrës së Regjistrimit të të Huajve qëndron pranë oficerëve të policisë dhe flet me ata që presin të pranohen para zyrës së regjistrimit. Foto: picture alliance/dpa | Marcus Brandt

“Të bllokuar në Gjermani dhe të paaftë për të punuar”

Lidhur me temën se si jeta e tyre ishte ndikuar nga kohët e gjata të pritjes, disa të anketuar përmendën vështirësitë në udhëtim, pamundësinë për të filluar punën dhe stresin. Për ata që vijnë nga një vend ku u duhet vizë për të hyrë në Gjermani, ata mund të mos jenë në gjendje të kthehen lirisht në vend pasi leja e tyre e mëparshme e qëndrimit të ketë skaduar.

Sami nga Siria tha se ai është praktikisht “i bllokuar në Gjermani” për momentin. Ai aktualisht ka pritur tetë muaj që të përpunohet një aplikim për Kartë Blu.

Mauricio kishte qenë edhe më parë në atë pozicion: “E dija paraprakisht se gjatë kohës së përpunimit isha në një situatë shumë të cenueshme, duke mos më lejuar të largohesha nga vendi. Kjo më bëri mjaft të shqetësuar…”

Për të tjerët, pritja për një leje qëndrimi mund të ketë pasoja serioze financiare, veçanërisht për ata që duhet të ndryshojnë ose të marrin një leje qëndrimi për të filluar punësimin.

Për shembull, Guarav, 27 vjeç, nga India vuri në dukje se mund t’i japë një kopje të lejes së tij të qëndrimit Zyrës së Burimeve Njerëzore në vendin e tij të punës.

Disa prej praktikave që rekomandohen para aplikimit për lejen e qëndrimit lidhen me fillimin e hershëm, kontrollimin e të gjitha dokumenteve tuaja të cilat janë mbledhur dhe plotësuar siç duhet.

Ndër të tjera theksohet rëndësia e mos vonimit të aplikimit tuaj.

Austri: Çmimi i kafesë në rritje, mungesat në staf dhe ndryshimet klimatike fajtorë kryesorë

Posted on by Alb

Për shumicën e austriakëve, dita nis me një filxhan kafeje. E njohur si “ari i zi”, kjo pije jo vetëm që zgjidh gjumin, por gjithashtu është e shëndetshme dhe përmirëson humorin.

Por ky humor mund të prishet shpejt për shkak të rritjeve të reja të çmimeve. “Fatkeqësisht, së shpejti do të jemi të detyruar të ndryshojmë çmimet tona,” shpjegon Marlene Drack (26 vjeç) për gazetën Heute. Ajo është brezi i katërt që drejton përpunuesin e kafesë Nussbaumer në Gmunden, i themeluar në vitin 1935 dhe që sot punëson tetë persona, transmeton albinfo.ch.

Në tetor, çmimet e të gjitha llojeve të kafesë u rritën me 10%. Por për arsye ekonomike, “aktualisht nuk ka alternativë tjetër përveç përgatitjes për një rritje tjetër të çmimit,” thotë Drack. “Shumë kolegë të mi i kanë rritur çmimet disa herë vetëm në vitin e fundit.”

“Çmime rekord dhe mungesa furnizimi”

Sfida më e madhe sot, sipas saj, është blerja e kafesë jeshile (e papërpunuar). “Përveç çmimeve rekord, tani kemi edhe mungesa furnizimi nga shitësit evropianë.”

Në mars, Drack kaloi dhjetë ditë në Kolumbi, ku vizitoi katër ferma dhe dy punishte përpunimi. Qëllimi ishte të krijonte kontakte të drejtpërdrejta për të zgjeruar bashkëpunimet dhe për të shmangur ndërmjetësit e shtrenjtë. Kjo do sillte “përfitime për të gjithë” dhe do të rriste transparencën për cilësinë e kokrrave dhe kushtet e punës.

Një problem i industrisë: kërkesa për kafe cilësore po rritet me shpejtësi

Sipas Drack, kërkesa për kafe cilësore po rritet me ritme të shpejta në të gjithë botën, sidomos në Kinë dhe pjesën tjetër të Azisë, ku kjo kulturë është ende në zhvillim. Për më tepër, ndryshimet klimatike po ndikojnë negativisht në prodhimin e kafesë, duke shkaktuar mungesa edhe në portet evropiane.

Mungesa e stafit në gastronomi

Një tjetër problem është mungesa e fuqisë punëtore në sektorin e gastronomisë,  një sektor që përbën rreth 60% të shitjeve të kafesë të pjekur nga kompania e saj. Për shkak të mungesës së stafit, gjithnjë e më shumë biznese po mbyllen për dy ditë në javë, gjë që ndikon negativisht në biznes.

Edhe kostot e energjisë dhe materialeve të ambalazhimit janë rritur, por, sipas Drack, krahasuar me çmimin e kafesë jeshile, ato janë “probleme më të vogla”.

Ndryshim në sjelljen e konsumatorëve

Nga ana tjetër, konsumatorët po bëhen më të vetëdijshëm për rëndësinë e cilësisë dhe transparencës në prodhimin dhe përpunimin e kafesë,  një shenjë pozitive për industrinë.

Situata në Gaza përkeqësohet, Izraeli akuzohet për “spastrim etnik” pas më shumë se 140 të vrarëve në 24 orë

Posted on by Alb

Në 24 orët e fundit, mbi 140 palestinezë kanë humbur jetën në Gaza, duke shënuar një përshkallëzim alarmant të dhunës. Sulmet izraelite, që kanë nisur që nga e enjtja, kanë shkaktuar më shumë se 300 viktima, ndërkohë që Izraeli po përgatitet për një ofensivë të gjerë në territorin e bllokuar.

Situata humanitare është kritike, me spitalet që po mbushen me të plagosur dhe një mungesë të theksuar të ndihmës për shkak të bllokadës totale izraelite. Drejtori i një spitali në veri të Gazës përshkroi situatën si “katastrofike”, duke theksuar se shumë viktima mbeten të bllokuara nën rrënoja.

Përfaqësuesit e OKB-së kanë dënuar ashpër sulmet, duke i cilësuar si përpjekje për të detyruar palestinezët të largohen nga toka e tyre, një veprim që ngjason me spastrim etnik dhe shkel ligjet ndërkombëtare. Sekretari i përgjithshëm i OKB-së ka bërë thirrje për një armëpushim të menjëhershëm.

Ndërkaq, Izraeli ka njoftuar se sulmet janë vetëm faza fillestare të një operacioni të gjerë, që synon të ushtrojë kontroll mbi pjesë të territorit dhe të detyrojë Hamasin të lirojë pengjet që mbahen prej vitit të kaluar.

Derisa lufta vazhdon, numri i viktimave në Gaza shkon mbi 53,000, duke krijuar një krizë të thellë humanitare dhe politike në rajon.

Diaspora mbështeti masivisht Partinë Socialiste në zgjedhjet e Shqipërisë

Posted on by Alb

Në zgjedhjet e 11 majit, diaspora shqiptare mori pjesë për herë të parë duke votuar me postë, ku mbi 197 mijë vota u dërguan nga emigrantët. Sipas të dhënave paraprake të Komisionit Qendror të Zgjedhjeve, shumica e votave nga diaspora shkoi për Partinë Socialiste.

Nga 12 qarqe të vendit, Partia Demokratike fitoi vetëm në qarkun e Kukësit, ku mori rreth 62% të votave, ndërsa në qarqet e tjera PS-ja arriti rezultate të forta, me përqindjen më të lartë në Berat, ku mori 75.7% të votave.

Në Shkodër, PD-ja ka pak avantazh ndaj PS-së, por aty PSD-ja e Tom Doshit ka fituar gati 7% të votave, duke u shfaqur si një forcë e tretë politike.

Përqindjet e votave në qarqe kryesore:

Berat: PS 75.7%, PD 11.17%

Durrës: PS 62.04%, PD 25.68%

Fier: PS 73.22%, PD 12.54%

Kukës: PD 61.91%, PS 26.99%

Shkodër: PD 42.27%, PS 40.01%, PSD 6.96%

Këto rezultate tregojnë një mbështetje të madhe për Partinë Socialiste, sidomos nga votat e diasporës, që për herë të parë morën pjesë në zgjedhje me këtë mënyrë votimi.

Dr. Fatime Imeri në krye të Rrjetit të Bizneseve të Diasporës në Zvicër

Posted on by albinfo.ch

Është një javë e mbarë për gratë lidere shqiptare. Në këto ditë kur pritet që Presidentja e Republikës së Kosovës, Vjosa Osmani, të pritet për vizitë shtetërore nga Presidentja e Konfederatës së Zvicrës, znj. Karin Keller-Sutter, një zhvillim tjetër i rëndësishëm ka ndodhur në diasporë: Rrjeti i Bizneseve të Diasporës Shqiptare në Zvicër mbajti Kuvendin Zgjedhor, ku emëroi znj. Dr. Fatime Imeri në krye të bordit drejtues,  një mesazh i fuqishëm për aftësinë dhe potencialin udhëheqës të grave në botën e biznesit.

Ajo është një profesioniste me përvojë shumëvjeçare dhe arritje të larta akademike e profesionale. Ka studiuar mjekësi në Universitetin e Prishtinës dhe më pas ka vijuar studimet në mikrobiologji dhe administrim biznesi në Cyrih. Doktoratën e saj e ka përfunduar në mikrobiologji molekulare, ndërsa është specializuar në kimi klinike, hematologji, imunologji dhe mikrobiologji me diagnostikë molekulare. Aktualisht ajo drejton laboratorë si në Cyrih, ashtu edhe në Bazel.

 

Kuvendin e ka moderuar gazetarja Arta Zejneli

Emërimi i saj në krye të rrjetit pritet të sjellë një qasje më gjithëpërfshirëse dhe strategji të reja për forcimin e pozitës së bizneseve shqiptare në tregun zviceran dhe më gjerë. Dr. Imeri sjell një perspektivë të re dhe premtuese për zhvillimin e bizneseve të diasporës, duke përfshirë rrjetëzime dhe bashkëpunime të zgjeruara jo vetëm ndërmjet bizneseve shqiptare në Zvicër, por edhe me ato në Kosovë dhe më gjerë.

Me të marrë besimin e anëtarëve biznesmenë, Dr Fatime-Imeri Berisha ka shprehur gatishmërinë e saj për dhënë gjithë kontributin dhe përvojën e saj për të fuqizuar dhe zgjeruar bashkëpunimin me të gjitha bizneset e komunitetit shqiptar, që veprojnë në Zvicër.

Gjatë mbledhjes u diskutuan nisma konkrete, si mbështetja për start-up-e të krijuara nga diaspora dhe organizimi i një Panairi Ndërkombëtar me emërtimin “Ura Biznesi”, që synon të lidhë aktorët ekonomikë shqiptarë brenda dhe jashtë vendit.

Në këtë kuvend mori pjesë edhe z. Fehmi Fetahi, president i Bordit të Rrjetit të Bizneseve Shqiptare në Zvicër, i cili shprehu entuziazëm dhe besim në vizionin e ri të rrjetit. Ai theksoi rëndësinë e arritjeve të deritanishme dhe sfidat që e presin komunitetin e biznesit shqiptar në Zvicër në rrugëtimin drejt fuqizimit të mëtejshëm ekonomik.

Udhëheqësia e Dr. Imerit përfaqëson jo vetëm profesionalizëm të lartë, por edhe një përkushtim të thellë ndaj fuqizimit të diasporës shqiptare. Suksesi i saj mund të shërbejë si frymëzim për shumë gra shqiptare në Zvicër , si për ato që tashmë janë pjesë e botës së biznesit, ashtu edhe për ato që synojnë të ndjekin këtë rrugë sfiduese. Ajo është një shembull i gjallë se, me dije, përkushtim dhe vizion, gratë shqiptare mund të arrijnë majat e suksesit edhe në skenën ndërkombëtare.

Rrjett të Bizneseve të Diasporës Shqiptare në Zvicër i është bashkuar edhe inxhineri i njohur i ndertimit Besnik Halili dhe Dorina Karanfili specialiste në kontabilitet dhe administrim biznesi arëtare.

Kryetari dhe kryesia e re e RrBSHZ:

Kryetare, Fatime Imeri Berisha

Basri Shkodra anëtar i Kryesisë

Dorina Karafili, specialiste në kontabilitet dhe administrim biznesi arëtare

Inxhnieri Besni Halili, anëtar i Kryesisë

Sara Ftehai, kontabiliste

Rrjeti i Bizneseve Shqiptare në Zvicër është themeluar në vitin 2013, si organizatë e parë e pavarur jopolitike dhe joprofitabile, si urë lidhës e bizneseve të diasporës me vendlindjen.Tashmë funksionojnë dhjetëra rrjete biznesesh të shqiptarëve në tërë botën.

Foto: Genti Mersinaj

Çfarë fiton një shtet kur merr çmimin e parë në Eurovision?

Posted on by Alb

Kur një vend fiton Eurovisionin, nuk është thjesht një trofe i bukur që zbukuron zyrat e televizionit kombëtar. Fitorja sjell një sërë avantazhesh të mëdha që ndikojnë në shumë aspekte të jetës së një vendi  nga ekonomia e deri te imazhi ndërkombëtar. Le t’i hedhim një sy përfitimeve më të rëndësishme:

1. Mundësia për të organizuar spektaklin e ardhshëm

Fitorja në Eurovision nënkupton se vitin tjetër, vendi fitues është mikpritës. Kjo është një ngjarje gjigante: qindra mijëra vizitorë, delegacione nga e gjithë Evropa dhe miliona sytë e botës drejtuar te vendi pritës.

2. Turizëm në rritje dhe reklamë falas për vendin

Të gjithë duan të jenë aty ku ndodh “show”-u. Qyteti ku mbahet Eurovisioni kthehet për disa javë në qendrën më të gjallë të Evropës. Hotelet, restorantet dhe bizneset lokale përjetojnë një bum të vërtetë. Dhe, sigurisht, mediat ndërkombëtare flasin për vendin në mënyrë pozitive.

3. Ekonomia merr frymë thellë

Organizimi i një eventi të tillë kërkon shumë duar pune: ndërtues, teknikë, artistë, sigurim, marketing. Kjo do të thotë më shumë punësim dhe më shumë të ardhura për ekonominë lokale. Në pak fjalë: para që qarkullojnë brenda vendit.

4. Vendi prezantohet para botës në dritën më të mirë

Eurovisioni është një mënyrë e shkëlqyer për të treguar anën më të bukur të një vendi  kulturën, historinë, mikpritjen dhe potencialin modern. Është një mjet i fortë i asaj që quhet “diplomaci kulturore”.

5. Një trampolinë për artistët vendas

Fitorja rrit interesin për muzikën e atij vendi. Artistët lokalë kanë më shumë mundësi për të dalë në skenë, për të bashkëpunuar me talente ndërkombëtare dhe për të fituar audiencë të re.

Prandaj Eurovisioni nuk është vetëm këngë dhe drita. Është një mundësi e artë për të ndërtuar një imazh të ri, për të tërhequr turistë, për të gjallëruar ekonominë dhe për të përforcuar krenarinë kombëtare. Një fitore në këtë skenë, është shumë më tepër se një trofe i artë.

Hotelet në Zvicër me bilanc pozitiv

Posted on by BR

Industria zvicerane e hotelerisë nxjerr një përfundim kryesisht pozitiv për sezonin e dimrit 2024/25, transmeton albinfo.ch.

Megjithatë, përshtypja e përgjithshme e favorshme është lënë në hije nga rritja e kostove, mungesa e vazhdueshme e fuqisë punëtore të kualifikuar dhe tensionet gjeopolitike. Ne gjithashtu e presim verën me një optimizëm të moderuar.

Sipas një sondazhi të publikuar nga shoqata tregtare HotellerieSuisse, 72% e kompanive të intervistuara janë të kënaqura me sezonin e dimrit. Pavarësisht kushteve modeste të borës në lartësi të ulëta, shumë objekte arritën të shënojnë frekuentim të mirë.

Megjithatë, situata nuk është kudo rozë: ndërkohë që në zonat urbane dhe aq më tepër në ato alpine balanca ishte “e kënaqshme” ose “shumë e kënaqshme”, rajonet rurale shënuan rënie të qarkullimit. Presioni i kostos është veçanërisht i lartë këtu. Megjithatë, rritja e kostove është një sfidë në të gjithë Zvicrën dhe prek më shumë se gjysmën e kompanive në këtë sektor, shpjegon HotellerieSuisse.

 

Maqedonia varet shumë nga importi i mishit

Posted on by Alb

Nga një vend me traditë në bujqësi dhe blegtori, Maqedonia e Veriut sot është kthyer në një konsumator të varur nga importet. Mishi që serviret në tryezat e qytetarëve nuk është më vendas  vjen nga Brazili, Tailanda, e ndonjëherë nga kontinente që dikur dukeshin shumë larg për tregtinë ushqimore.

Rënia e ndjeshme e numrit të bagëtive ka bërë që vendi të mos përmbushë dot as nevojat bazë për mish të freskët. Profesorja e Fakultetit të Bujqësisë në Shkup, Aleksandra Silloska Nikolloska, ngre alarmin:

“Kemi mbetur pa lëndë të parë për përpunimin e mishit. E importojmë viçin, pulën, madje edhe derrin. Dikur njiheshim për mishin e qengjit  sot mezi gjendet.”

Sipas saj, problemi nuk është vetëm te mungesa e kafshëve, por te mungesa e vizionit shtetëror.

“Fshatrat po zbrazen. Po ikin të rinjtë. Kush do të kujdeset për bagëtinë? Këtu duhet një strategji serioze nga shteti, përndryshe do hamë gjithnjë e më shumë nga jashtë.”

Të dhënat tregojnë se mbi 70% e nevojave për produkte ushqimore po mbulohen përmes importit. Edhe perimet si domatet e trangujt, vijnë nga Shqipëria, ndërsa qumështi dhe mielli nga Serbia. Greqia dhe Turqia plotësojnë pjesën tjetër.

Por jo gjithçka është errët. Ka shenja pozitive,  profesorja Biljana Ristaqoska Shirgovska beson se pandemia i ka hapur sytë shumë të rinjve për potencialin që ka prodhimi vendor.

“Ka interes në rritje për bujqësinë dhe prodhimin e ushqimit të shëndetshëm. Nëse kjo mbështetet siç duhet, importet do të bien dhe do të fillojmë të vetëfurnizohemi më shumë.”

Dikur eksportues, sot konsumator i varur,  kjo është fotografia aktuale e sistemit ushqimor në Maqedoninë e Veriut. Nëse nuk ndryshon qasja, historia e mishit mund të jetë vetëm fillimi.

 

 

Ushtria zvicerane ndërpret publikimin e rezultateve të një ankete për personat jo-binare

Posted on by Alb

Ushtria zvicerane organizoi një anketë online gjatë periudhës korrik-tetor 2024, me qëllim të kuptimit më të mirë të përvojave të personave që nuk i përkasin vetëm njërës nga dy gjinitë tradicionale gjatë shërbimit ushtarak. Kjo u bë pas një studimi të vitit të kaluar, që tregoi se rreth 4% e ushtarakëve identifikohen jashtë ndarjes tradicionale mashkull-femër.

Në mënyrë tradicionale, gjinia ndahet në dy kategori: mashkull dhe femër, që quhen “gjini binare”. Personat që nuk i përkasin vetëm njërës nga këto dy kategori, por identifikohen jashtë këtyre kufijve, për shembull si një kombinim i tyre apo një gjini tjetër, njihen si persona jo-binare, transmeton albinfo.ch.

Megjithatë, nga 81 pjesëmarrësit në anketë, më shumë se një e treta nuk iu përgjigjën pyetjeve seriozisht, duke shfaqur zemërim dhe kundërshti ndaj fokusit të ushtrisë në këtë temë. Për këtë arsye, ushtria nuk mund të nxjerrë rezultate të besueshme nga anketa.

Një e treta e pjesëmarrësve që plotësuan anketën seriozisht, shprehën falënderime për vëmendjen ndaj temës dhe theksuan sfida si mungesa e privatësisë, mungesa e banjove të ndara dhe mosmarrja serioze nga superiorët.

Për shkak të reagimeve fyese dhe urrejtëse lidhur me temën, seksioni i komenteve u mbyll për këtë artikull. Ushtria thekson se synimi i anketës ishte të inkurajonte pjesëmarrjen serioze, por reagimet jo konstruktive ndikuan në rezultatet.

Qeveria zvicerane “vendos kufizime” për lëvizjen e lirë

Posted on by BR

Këtë javë, Këshilli Federal zbuloi kriteret që mund t’i lejojnë Zvicrës të kufizojë përkohësisht lëvizjen e lirë të personave nga Bashkimi Evropian dhe vendet e EFTA-s, raportoi RTS. Puna ndjek klauzolën mbrojtëse të sapo negociuar, pjesë e kuadrit më të gjerë që rregullon marrëdhëniet dypalëshe Zvicër-BE, transmeton albinfo.ch.

Sipas planit, qeveria do të monitorojë një sërë treguesish kombëtarë-përfshirë nivelet e imigracionit, numrin e punëtorëve ndërkufitarë, normat e papunësisë dhe ndihmën ndaj ndihmës sociale. Nëse këta tregues tejkalojnë pragjet e paracaktuara, Këshillit Federal do t’i kërkohet të vlerësojë nëse klauzola mbrojtëse duhet të aktivizohet. Metrikë të tjerë, si presioni mbi strehimin, transportin dhe sistemet e sigurimeve shoqërore, do të informojnë gjithashtu vlerësimin.

Kantonet që përjetojnë tendosje akute të punës ose sociale do të lejohen të kërkojnë aplikime rajonale të klauzolës. Në raste të tilla, Këshilli Federal mund të vendosë masa mbrojtëse specifike për ato rajone.

Ministri i Drejtësisë Beat Jans e përshkroi klauzolën mbrojtëse si një frenim urgjent që mund të përdoret pa rrezikuar marrëveshjet dypalëshe me BE. Klauzola, argumentoi ai, përfaqëson një përmirësim të politikës mbi kuadrin ekzistues dhe është si një zjarrfikës që përdoret kur është e nevojshme.

Këshilli Federal vazhdon ta shohë lëvizjen e lirë si një përfitim neto. Ai i siguron Zvicrës akses në fuqinë punëtore të kualifikuar dhe tregun evropian, tha Jans. Megjithatë, ai pranoi nevojën për të zbutur sforcimet e mundshme përmes kufizimeve të kalibruar mirë.

Pragjet e sakta për aktivizimin e klauzolës do të përcaktohen gjatë një procesi konsultimi të planifikuar të fillojë në qershor. Këto do të llogariten në nivel kombëtar, tha Vincenzo Mascioli, nga Sekretari i Shtetit për Migracionin (SEM). Gjithashtu do të konsultohen partnerët socialë dhe autoritetet kantonale. Qeveria këmbëngul se çdo vështirësi që shkakton kufizime duhet të lidhet qartë dhe në mënyrë të dukshme me imigracionin nga BE.

Nëse Zvicra dëshiron të përdorë klauzolën, së pari duhet t’i paraqesë një kërkesë Komitetit të Përbashkët që mbikëqyr Marrëveshjen për Lëvizjen e Lirë të Personave. Nëse miratohen, masat mbrojtëse do të kodifikohen në Aktin Federal për shtetasit e huaj, duke përfshirë potencialisht kufijtë e imigracionit, preferencat e punësimit për banorët ose kufizimet në të drejtat e qëndrimit për punëkërkuesit dhe të papunët.

Nëse nuk arrihet marrëveshje nga Komiteti i Përbashkët, çështja mund t’i referohet Gjykatës së Arbitrazhit. Nëse gjykata konstaton se imigracioni po shkakton përçarje serioze, Zvicra do të autorizohej të zbatonte masat e propozuara. Në raste të tilla, BE-ja mund të miratojë masa ribalancuese, por vetëm brenda fushës së lëvizjes së lirë.

Zvicra gjithashtu rezervon të drejtën për të vepruar në mënyrë të njëanshme, edhe nëse paneli i arbitrazhit nuk e miraton ndërhyrjen. Si përgjigje, BE-ja mund të fillojë arbitrazhin dhe, nëse mbizotëron, të vendosë kundërmasa që prekin marrëveshjet e tjera të tregut të brendshëm.

Këshilli Federal këmbëngul se qëllimi i klauzolës nuk është të minojë lëvizshmërinë, por të sigurojë që imigracioni i drejtuar nga tregu i punës të mbetet normë. Ndërsa Zvicra do të miratojë Direktivën e BE-së për të Drejtat e Qytetarëve, ajo ka negociuar përjashtime dhe masa mbrojtëse – duke përfshirë fuqinë për t’u mohuar qëndrimin individëve që konsiderohen të varur nga mirëqenia zvicerane ose që ka të ngjarë të ulin pagat.

Përveç kësaj, qëndrimi i përhershëm do të kufizohet për qytetarët e BE-së që kanë qenë të punësuar me fitim për pesë vjet rresht. Zvicra gjithashtu ruan të drejtën për të dëbuar shtetasit e huaj të dënuar për krime, në përputhje me legjislacionin e brendshëm. Qytetarëve të BE-së që janë të papunë mund t’u kërkohet gjithashtu të largohen, në kushte të caktuara.

Klauzola mbrojtëse u njoftua për herë të parë në dhjetor 2024 si pjesë e një pakete më të gjerë të negociuar me Brukselin. Ai plotëson masat ekzistuese të brendshme të krijuara për të mbrojtur nivelet e pagave dhe për të siguruar praktika të drejta të punës.

Kuadri ligjor dhe i politikave për zbatimin e klauzolës në nivel kombëtar do të përfshihet në një paketë legjislative të planifikuar për konsultim publik në qershor 2025. Propozimi përfundimtar pritet të dorëzohet në Parlament në pranverën e vitit 2026.

“Po” e qartë për taksën kantonale për qentë në Solothurn

Posted on by Alb

Nga data 18 maj 2025, të gjithë pronarët e qenve në kantonin Solothurn do të duhet të paguajnë një taksë kantonale prej 35 frangash për çdo qen. Në një votim publik, 66% e votuesve thanë “po”, ndërsa 34% ishin kundër.

Qëllimi i taksës

Të ardhurat nga kjo taksë  rreth 725,000 franga  do të përdoren për të mbuluar një pjesë të kostove të shërbimit veterinar, përfshirë kontrollet për mirëqenien e kafshëve dhe luftimin e sëmundjeve të kafshëve.

Kjo taksë do të jetë shtesë ndaj asaj komunale, e cila varion nga 50 deri në 200 franga në varësi të komunës. Komunat përdorin këto të ardhura për shërbime si zbrazja e koshave të mbetjeve Robidog, transmeton albinfo.ch.

Konteksti dhe përkrahja politike

Shumica e Këshillit Kantonale dhe qeverisë e përkrahën këtë masë, duke argumentuar se është e drejtë që pronarët e qenve të kontribuojnë për kostot që shkaktojnë kafshët e tyre. Përkrahësit vlerësojnë vendimin si të arsyeshëm në një kohë ku buxheti i kantonit është në masa kursimi.

Kundërshtimet dhe fushata kundër

Kundërshtarët, përfshirë përfaqësues nga FDP dhe SVP, e kundërshtuan taksën duke argumentuar se nuk bazohet në parimin “ndotësi paguan”, pasi të gjithë pronarët do të duhet të paguajnë, pavarësisht nëse qentë e tyre krijojnë kosto apo jo. Sipas Freddy Kreuchi (FDP), mjaft qytetarë nuk e kishin kuptuar që bëhej fjalë për një taksë kantonale, jo komunale.

Ndryshime shtesë në ligjin për qentë

Ligji i ri për mbajtjen e qenve sjell edhe dy ndryshime të tjera:

Qentë ndihmës janë të përjashtuar nga taksa (përfshirë qentë për të verbërit, qentë që sinjalizojnë krizat epileptike dhe qentë ndihmës për autizëm).

Ndalohet ndalimi i përgjithshëm për qentë me përzierje racash që përmbajnë karakteristika të racave të listuara. Tani do të jetë e mundur që edhe këta qen të licencohen.

Si e vlerësojnë mediat austriake dhe ndërkombëtare fitoren e Austrisë në Eurovision 2025?

Posted on by Alb

Pas fitores së Austrisë në Eurovision 2025 me këngën “Wasted Love” të kënduar nga JJ (Johannes Pietsch), mediat austriake dhe ndërkombëtare kanë reaguar me entuziazëm dhe vlerësime pozitive për këtë sukses të jashtëzakonshëm.

Sipas gazetës gjermane Die Welt, JJ fitoi falë një kombinimi të fuqishëm të zërit të tij operistik dhe elementëve modernë të muzikës pop, duke marrë 258 pikë nga juritë profesionale dhe duke u renditur i katërti në televotim, çka i siguroi fitoren e përgjithshme me 428 pikë.

Portali WiwiBloggs e cilësoi këngën si një nga më të bukurat e vitit, duke theksuar se “Wasted Love” është një përzierje e suksesshme e dramës dhe emocioneve, e cila shfaq në mënyrë të shkëlqyer aftësitë vokale të JJ, përcjell albinfo.ch.

Euronews Culture vuri në dukje se performanca e JJ ishte një udhëtim emocional nga baladat e buta deri te kulmet e fuqishme elektronike, duke e quajtur atë një shembull të përsosur të asaj që duhet të jetë një këngë e Eurovision-it.

 

A po bëhet Zvicra strehë për qytetarët e Rajhut?

Posted on by Alb

Pas ndalimit të “Mbretërisë së Gjermanisë” në Gjermani, autoritetet po hetojnë aktivitetin e saj edhe në Zvicër.

Lëvizja “Mbretëria e Gjermanisë” (KRD), e udhëhequr nga Peter Fitzek, është ndaluar nga Ministria e Brendshme Gjermane. Katër persona janë arrestuar, përfshirë vetë Fitzekun. Pas këtij vendimi, autoritetet zvicerane kanë bastisur një shtëpi në kantonin Solothurn, si pjesë e hetimeve ndërkombëtare.

Sipas burimeve, bastisja kishte në shënjestër bashkëpunëtorin më të afërt të Fitzekut në Zvicër, i cili dyshohet për përfshirje në veprimtari të paligjshme financiare për llogari të KRD-së. Ky person ka qenë më parë i sanksionuar edhe nga autoritetet gjermane, transmeton albinfo.ch.

Lëvizja KRD ka rreth 100 mbështetës aktivë në Zvicër. Ata kanë hapur llogari bankare të rreme, kanë përdorur një sistem të paligjshëm sigurimi shëndetësor dhe kanë organizuar ngjarje publike. Që nga ndalimi në Gjermani, grupet në Telegram kanë ndryshuar emrat dhe po fshijnë komunikimet për të shmangur hetimet.

Ekspertët e sigurisë paralajmërojnë se, pas goditjes në Gjermani, Zvicra mund të bëhet një pikë grumbullimi për këtë lëvizje. Madje, përfaqësuesi i Fitzekut në Zvicër mund të marrë një rol udhëheqës pas arrestimit të tij.

 

Plani i qeverisë zvicerane për të inkurajuar daljen në pension të mëvonshëm

Posted on by BR

Këtë javë, Këshilli Federal i Zvicrës zbuloi skicën e një plani të ri për të reformuar sistemin shtetëror të pensioneve të Zvicrës. Iniciativa nuk mund të rrisë moshën e pensionit, por synon ta bëjë pensionin e parakohshëm më pak tërheqës, të inkurajojë punën përtej moshës 65 vjeç dhe të forcojë qëndrueshmërinë financiare afatgjatë të sistemit, raportoi RTS, transmeton albinfo.ch.

Objektivi kryesor është të stimulohen punëtorët e moshuar që të mbeten në punë, u tha gazetarëve në Bernë Ministrja e Çështjeve Sociale Elisabeth Baume-Schneider. Ne duam të heqim rezistencën që rrethon kufirin e sipërm të moshës (aktualisht 70 vjeç) dhe t’i lejojmë njerëzit të punojnë më gjatë nëse dëshirojnë, tha ajo.

Për këtë qëllim, qeveria propozon eliminimin e tavanit aktual të kontributeve të AVS-së në moshën 70-vjeçare dhe rritjen e përjashtimit nga të ardhurat e AVS-së për ata që vazhdojnë të punojnë përtej 65-vjeç. Ndërkohë, pensioni i parakohshëm do të descentivohet – me gjasë përmes një norme më pak të favorshme konvertimi ose pensioni për të drejtat e pensionit, sipas Rosini Insurance Federale e Zyrës Federale të St.

Ndërsa rritja e moshës ligjore të pensionit nuk është në tavolinë, Baume-Schneider pranoi në një intervistë publike se ideja nuk është përgjithmonë jashtë tryezës. Fokusi aktual i qeverisë, tha ajo, është në vendosjen e bazave për një reformë më gjithëpërfshirëse në të ardhmen.

Çdo ndryshim i tillë do të kërkonte kohë për t’u zbatuar dhe do të kërkonte masa kalimtare. Përfitimet fiskale ka të ngjarë të materializohen vetëm gradualisht. Megjithatë, qeveria synon ta shqyrtojë këtë mundësi në kuadrin e ciklit të ardhshëm të reformave, transmeton tutje albinfo.ch.

Qeveria shfrytëzoi gjithashtu rastin për të refuzuar disa propozime financimi të paraqitura nga partitë politike dhe grupet e interesit. Nuk do të ndiqet një taksë e transaksionit financiar, taksë trashëgimie ose taksa mbi fitimet kapitale mbi pasuritë e paluajtshme. Në vend të kësaj, Këshilli Federal preferon të mbështetet në mekanizma të provuar, veçanërisht kontributet e tatimit mbi pagat dhe TVSH-në, për të financuar sistemin.

Qeveria po shqyrton gjithashtu masa të përkohshme të kufizuara në periudhën kritike kur brezi i “baby-boomer” del në pension. Përveç kësaj, ai mund të propozojë futjen e një mekanizmi korrigjues automatik për të adresuar çekuilibrat nëse përgjigjet politike vonohen ose nëse financat e pensioneve shtetërore përkeqësohen ndjeshëm.

Pensioni shtetëror përballet me një sfidë të dyfishtë gjatë dekadës së ardhshme: një popullsi në plakje dhe një valë pensionesh të reja. Shpenzimet parashikohen të tejkalojnë të ardhurat. Aktualisht, rreth 2.5 milionë njerëz marrin pension shtetëror. Kjo shifër pritet të rritet në 2.8 milionë deri në vitin 2030 dhe 3 milionë deri në vitin 2035, ndërkohë që popullsia në moshë pune do të rritet vetëm në mënyrë modeste.

Pa reformë, pensioni shtetëror do të përballej me një deficit prej 2.5 miliardë CHF deri në vitin 2030, duke u rritur në 5.7 miliardë CHF deri në vitin 2040.

 

Gjeneva i thotë “jo” taksimit dhe “po” ndryshimeve kushtetuese dhe energjisë diellore

Posted on by Alb

Të dielën, qytetarët e Gjenevës votuan për disa çështje kantonale. Sipas rezultateve paraprake, iniciativa popullore “Banoj aty, paguaj aty” dhe kundërpropozimi i saj u refuzuan. Ndërkohë, kundërpropozimi për tranzicion të shpejtë drejt energjisë diellore u miratua, si dhe tre ndryshime kushtetuese.

Taksimi mbetet i ndarë mes komunës së banimit dhe asaj të punës

Gjeneva do të vazhdojë të zbatojë taksimin e pjesshëm në komunën ku ndodhet vendi i punës. Iniciativa e SVP-së dhe kundërpropozimi i Shoqatës së Komunave të Gjenevës  që të dy synonin ta eliminonin këtë veçori fiskale unike në Zvicër  u rrëzuan në votim, raporton rts përcjell albinfo.ch.

Me gati 95% të votave të numëruara, iniciativa u refuzua nga 79.64% e votuesve, ndërsa kundërpropozimi mori 51.63% vota kundër.

SVP propozonte që e gjithë taksa komunale të paguhej vetëm në vendbanim, ndërsa kundërpropozimi përpiqej të ruante solidaritetin fiskal përmes një rishikimi të sistemit të barazimit ndërkomunal deri në fund të qershorit 2029.

Po për më shumë energji diellore

Qytetarët e Gjenevës dhanë mbështetje të gjerë për një kundërpropozim që kërkon pajisjen me panele diellore të ndërtimeve të reja dhe rinovimeve të mëdha. Një iniciativë më e rreptë nga Liberalët e Gjelbër u refuzua.

Kundërpropozimi, i hartuar nga Këshilli i Madh dhe i mbështetur nga PLR, MCG, UDC dhe qarqet e pasurive të paluajtshme, u miratua nga 84.23% e votuesve. Ndërkohë, iniciativa e refuzuar mori 57.93% vota kundër.

Sipas këtij propozimi, konsumatorët e mëdhenj duhet të instalojnë panele diellore deri në vitin 2030. Synimi është që potenciali diellor i kantonit të rritet nga 5% në 18%.

Tri ndryshime kushtetuese miratohen

Po ashtu, qytetarët miratuan tre ndryshime kushtetuese:

Një amendament që korrigjonte numrin e firmave të nevojshme për iniciativat dhe referendumet, u miratua nga 92.21%. Ky ndryshim synonte të rregullonte një pabarazi të krijuar pas uljes së pragut në vitin 2024.

Një ligj kushtetues që thjeshton metodën e zgjedhjes së gjyqtarëve u miratua me 71.72% të votave.

Një tjetër ndryshim që heq detyrimin për opinion paraprak nga Këshilli Gjyqësor për kandidatët në drejtësi u miratua me 88.61%.

A është ende e nevojshme eksperimentimi me kafshë në vitin 2025?

Posted on by Alb

Në Zvicër, rreth 500,000 kafshë përdoren çdo vit për qëllime kërkimore. Ky numër ka mbetur pothuajse i pandryshuar për 25 vite, pavarësisht përparimeve teknologjike dhe zhvillimit të metodave alternative. Në podcastin Zoom Info, RTS heton pse këto praktika vazhdojnë dhe cilat janë alternativat që po shfaqen.

Eksperimentimi me kafshë  i përkufizuar si përdorimi i kafshëve për kërkime shkencore  vazhdon në Zvicër, me një shpërndarje në ndryshim mes industrisë dhe akademisë.

Këto praktika zhvillohen kryesisht në universitete dhe institute kërkimore, por edhe në industrinë farmaceutike.

“Numri i kafshëve të përdorura nga industria është ulur në një të tretën, ndërsa në sektorin akademik është rritur ndjeshëm,” thotë profesori Pierre Cosson nga Universiteti i Gjenevës.

Alternativa premtuese në zhvillim

Në serinë e saj të raporteve, e transmetuar fillimisht në emisionin Vacarme, gazetarja Cécile Guérin analizoi se si alternativa të ndryshme  nga organoidet te modelet kompjuterike dhe përdorimi i krimbave nematodë  ofrojnë mundësi për të reduktuar testimin mbi kafshët, transmeton albinfo.ch

Sipas studiuesve, kalimi drejt metodave pa kafshë është thelbësor jo vetëm për të zvogëluar vuajtjet e kafshëve, por edhe për të përmirësuar saktësinë e rezultateve për shëndetin e njeriut, pasi modelet shtazore nuk pasqyrojnë gjithmonë me saktësi sëmundjet njerëzore.

Profesori Cosson thekson rëndësinë e pranimit të faktit që eksperimentimi me kafshë mund të zëvendësohet në shumë fusha dhe bën thirrje për një ndërgjegjësim kolektiv për të përshpejtuar adoptimin e metodave alternative.

Një nismë e re në horizont

Një nismë popullore e re është në përgatitje në Zvicër dhe mund të çojë në një referendum në vitet e ardhshme për reduktimin e testimeve mbi kafshë.

 

E diela e votimeve në Zvicër, qytetarët vendosin për çështje të ndryshme komunale e kantonale

Posted on by Alb

Sot po zhvillohen votime në disa komuna dhe kantone të Zvicrës, ku qytetarët vendosin për çështje të ndryshme lokale dhe kantonale.

Në Weinfelden, votohet për krijimin e një varri musliman. Në Solothurn, pronarët e qenve do të përballen me një taksë kantonale prej 35 frangash, pasi ligji për taksën kaloi me 66% vota pro, transmeton albinfo.ch.

Kantoni St. Gallen refuzoi zgjerimin e orarit të dyqaneve, ndërsa në Cyrih pritet që propozimi për uljen e tatimit mbi fitimin e kompanive të mos miratohet, sidomos në zonat rurale.

Në Cyrih po votohet gjithashtu për transferimin e aksioneve të aeroportit, zgjerimin e shkollës Entlisberg dhe ndërtimin e një blloku të ri banimi në Salzweg.

Në Aargau, iniciativë për paga të barabarta u refuzua me shumicë të madhe. Ndërkohë, në Lucern, ndryshimet në ligjin e spitaleve u miratuan me shumicë të ngushtë.

Në kantonin Uri, u hodh poshtë ndalimi i gjuetisë së lepujve të borës dhe ptarmiganëve.

Shoqata zvicerane e qiramarrësve nis iniciativën për të kufizuar rritjen e qirasë

Posted on by BR

Shoqata e qiramarrësve të Zvicrës (Asloca) ka nisur një iniciativë popullore që synon të frenojë atë që e sheh si rritje të tepruar të qirasë, raportoi RTS. Lëvizja reflekton pakënaqësinë në rritje për përballueshmërinë e banesave, veçanërisht në qendrat urbane, dhe vjen mes normave rekord të ulëta të vendeve të lira dhe aktivitetit të ngadaltë të ndërtimit, transmeton albinfo.ch.

Propozimi, i titulluar Po për mbrojtjen kundër qirave abuzive, kërkon të kërkojë që qiratë të lidhen me kostot aktuale të pronës me vetëm një marzh fitimi të kufizuar për pronarët. Ai gjithashtu do të prezantonte rishikime automatike dhe të rregullta të qirasë, të aksesueshme me kërkesë të qiramarrësve.

Asloca argumenton se familjet në të gjithë Zvicrën po paguajnë mesatarisht 360 CHF shumë në muaj, duke përmendur një shkëputje midis niveleve të fundit të qirasë dhe normave të ulëta të interesit historikisht që duhet, sipas ligjit aktual të qirasë, të kenë çuar në ulje. Organizata thotë se kjo është bërë një barrë strukturore për buxhetet e familjeve dhe fuqinë blerëse.

Me mbi 60% të familjeve zvicerane që jetojnë në banesa me qira, Asloca shpreson të mbledhë 100,000 nënshkrimet e nevojshme për një referendum deri në fillim të qershorit, transmeton tutje albinfo.ch.

Rritja e qirave nuk është një fenomen i ri në Zvicër, por ritmi i rritjes është rritur vitet e fundit, veçanërisht në qytete dhe zona turistike. Duke folur në mbështetje të nismës, Këshilltarja Kombëtare Jacqueline Badran e quajti strehimin një domosdoshmëri themelore, jo një zgjedhje të stilit të jetesës. Ajo vuri në dukje se më shumë qiramarrës tani nuk janë në gjendje të përballojnë të lëvizin, pasi qiratë e reja të qirasë gjithnjë e më shumë tejkalojnë atë që shumica mund të përballojnë të paguajnë.

Këshilltarja Kombëtare Jessica Jaccoud tha se vetëm 0.5% e qiramarrësve të rinj sfidojnë qiranë e tyre, kryesisht nga frika e futjes në listën e zezë ose dëbimit. Procesi i gjatë dhe i mundimshëm i gjuetisë së banesave nënkupton që qiramarrësit e mundshëm nuk janë në gjendje të rrezikojnë negociatat.

Carlo Sommaruga, president i Asloca dhe një anëtar i Këshillit të Shteteve, vlerësoi se qiramarrësit paguajnë kolektivisht disa miliardë franga në vit në qira të pajustifikuar. Ai kritikoi politikën e fundit federale për dobësimin e mbrojtjes së qiramarrësve, duke pretenduar se Parlamenti kishte zbutur ligjin e qiramarrjes për të favorizuar pronarët.

Megjithatë, problemi thelbësor nuk qëndron vetëm në rregullimin, por në kufizimet e furnizimit. Popullsia në rritje e Zvicrës vazhdon të ushqejë kërkesën për strehim, veçanërisht në rajonet me rritje të lartë. Në teori, rritja e ofertës së shtëpive duhet të lehtësojë presionet e çmimeve. Por ndërtimet e reja nuk kanë mbajtur ritmin, pjesërisht për shkak të kufizimeve të zonave, kostove të larta të ndërtimit dhe kundërshtimit lokal.

Shtypja artificiale e qirave mund të lehtësojë tendosjen afatshkurtër për qiramarrësit, por rrezikon të dekurajojë vetë zhvillimin për të cilin tregu ka nevojë. Nëse investimi në banesa bëhet më pak fitimprurës, më pak investitorë mund të ndërtojnë – duke e përkeqësuar mungesën në afat të gjatë.

Iniciativa, nëse merr mbështetje të mjaftueshme, mund të ndezë një debat kombëtar rreth ekuilibrit midis përballueshmërisë së strehimit dhe dinamikës së tregut – një dilemë jo unike për Zvicrën, por gjithnjë e më qendrore për politikën e saj.

Tre policë të lënduar në protestën për Eurovizionin në Bazel

Posted on by Alb

Të shtunën, tre efektivë policie u lënduan gjatë një proteste të paautorizuar kundër pjesëmarrjes së Izraelit në Konkursin e Këngës Eurovizion në Bazel. Policia kontrolloi rreth 400 persona në demonstratë.

Sipas një gazetari tê Keystone-ATS, rreth 700 deri në 800 persona u mblodhën rreth orës 19:00 në qendër të Bazelit për protestën kundër Izraelit dhe pjesëmarrjes së tij në Eurovizion, transmeton albinfo.ch.

Një përplasje ndodhi kur dy burra shfaqën flamuj izraelitë, të cilët disa protestues tentuan t’ua marrin. Një ekip policie ndërhyri dhe i largoi burrat nga tubimi.

Demonstruesit më pas panë rrugën e tyre të bllokuar nga furgonët e policisë dhe një rresht efektivësh. Pas rreth 45 minutash, pjesëmarrësit filluan të lëviznin dhe kaluan një urë për të arritur në zonën Petit-Bâle. Aty, policia ndaloi çdo përparim të mëtejshëm drejt zonës zyrtare të shikimit publik të Eurovizionit, duke përdorur edhe fishekë gome, sipas raportimeve të Keystone-SDA.

Gjatë operacionit, protestuesit hodhën fishekzjarre ndaj policisë, dhe tre efektivë u detyruan të shtriheshin në spital. Një protestues u trajtua për plagë në vendngjarje, njoftoi policia. Trafiku i tramvajit në qendër të qytetit u ndërpre për gati një orë.