Çmimet më të larta dhe dërgim më i ngadaltë: Çfarë po ndryshon në postën austriake nga maji 2025

Nëse planifikoni të dërgoni letra në Austri, përgatituni për çmime më të larta dhe kohë më të gjata pritjeje. Posta Austriake (Austrian Post AG) do të zbatojë ndryshime të reja në çmime dhe shërbime duke nisur nga muaji maj, si përgjigje ndaj rregulloreve të reja kombëtare.

Çfarë po ndryshon?

Çmimi i letrës standarde rritet në 1 euro

Nga maji, dërgimi i një letre standarde do të kushtojë 1 euro, krahasuar me 0.95 euro më parë. Për letra më të mëdha apo më të rënda, çmimi do të rritet me 5 deri në 15 centë.

Dërgimi i shpejtë do të ketë kosto shtesë

Kush dëshiron që letra të arrijë më shpejt, do të duhet të paguajë 0.30 euro shtesë. Kjo e çon çmimin e një letre të përshpejtuar në 1.30 euro. Edhe shërbimet prioritare të tjera do të rriten me 10 deri në 20 centë, në varësi të madhësisë së letrës, transmeton albinfo.ch.

Shërbimi standard do të zgjasë më shumë

Opsioni “Eco-Brief”, që më parë ofronte shpërndarje për 2-3 ditë me çmim të ulët, do të bëhet tani standardi i vetëm. Dërgimi brenda ditës tjetër do të ofrohet vetëm kundrejt pagesës shtesë.

Sipas CEO-së së Postës Austriake, Walter Oblin, ndryshimi vjen për të thjeshtuar sistemin dhe për t’u përshtatur me zakonet ekzistuese të klientëve, pasi mbi 80% e letrave tashmë dërgohen brenda 2-3 ditëve.

Si të dërgoni postë sipas rregullave të reja?

Procesi mbetet i njëjtë: vendosni letrën në kutitë postare të verdha me pullën përkatëse. Për dërgime të shpejta apo shërbime shtesë si posta e regjistruar, duhet të bëni rezervim në zyrën postare ose në stacionet e dërgimit.

Rritje çmimesh në gjithë Evropën

Austria nuk është e vetmja që po rrit tarifat postare. Kostoja e lartë, rënia e volumit të letrave dhe nevoja për modernizim po i shtyjnë të gjitha shërbimet postare në Evropë drejt rritjes së çmimeve. Për ata që përdorin postën rregullisht, kjo është një tjetër kujtesë se dërgimi tradicional po bëhet gjithnjë e më i kushtueshëm.

 

Kosova U16 e vajzave mund Estoninë në ndeshjen hapëse të turneut UEFA

Kombëtarja e Kosovës U16 në konkurrencën e vajzave ka regjistruar fitore në ndeshjen e parë të turneut zhvillimor të UEFA-s, duke mundur Estoninë me rezultatin 5:3.

Ndeshja nisi me një gol të shpejtë të Estonisë, e cila kaloi në epërsi 1:0 në minutën e katërt. Kosova reagoi shpejt dhe barazoi në minutën e tetë me golin e Romesa Shumollit. Estonia shtoi dy gola të tjerë dhe mbylli pjesën e parë me epërsi 3:1.

Në pjesën e dytë, Kosova rriti intensitetin dhe përmbysi rezultatin. Krenare Kelmendi shënoi për 3:2 në minutën e 47-të, ndërsa Jonida Godenie barazoi në minutën e 65-të për rezultatin 3:3. Dy minuta më vonë, Kelmendi realizoi golin e dytë për ta kaluar Kosovën në epërsi 4:3. Goli i pestë dhe i fundit u shënua nga Olsa Kuçi në minutën e 70-të, duke mbyllur ndeshjen me fitoren e Kosovës.

Kjo fitore e Kosovës është një fillim i suksesshëm për turneun dhe një hap i rëndësishëm për ekipin e vajzave në zhvillimin e karrierave të tyre ndërkombëtare, përcjell albinfo.ch.

Ushqime të rrezikshme në treg, si të informoheni për tërheqjet e produkteve në Zvicër?

Skandalet shëndetësore të vitit 2022, përfshirë picat Buitoni dhe çokollatat Kinder që përmbanin baktere Escherichia coli apo salmonelë, çuan në tërheqje të shumta produktesh nga tregu. Përse ndodhin kaq shpesh këto tërheqje dhe si mund të jemi të informuar për to?

Përgjigjet i jep Manel Nobel, përgjegjës i sektorit të Koordinimit dhe Mbikëqyrjes në Zyrën Federale për Sigurinë Ushqimore dhe Çështjet Veterinare (FSVO).

Çdo javë, programi “On en parle” merr një numër të konsiderueshëm njoftimesh për tërheqje produktesh nëpërmjet shërbimit RecallSwiss të Konfederatës, të aksesueshëm nga kushdo përmes faqes zyrtare.

Vetëm në mars 2025, rreth njëzet produkte u tërhoqën nga tregu.

Arsyet kryesore për tërheqje: baktere, trupa të huaj, alergjenë dhe rrezik lëndimi

Kontaminimi mikrobiologjik me baktere si Escherichia coli, Salmonella ose Listeria është shkaku më i zakonshëm për tërheqje. Këto baktere mund të shkaktojnë sëmundje serioze dhe në disa raste edhe vdekje, veçanërisht te individët e ndjeshëm, transmeton albinfo.ch.

Në vend të dytë janë trupat e huaj, si për shembull copëza druri të gjetura në patatinat Alnatura apo pjesë plastike të verdha në spinaqin e ngrirë të së njëjtës markë. Më pas, vijnë rastet e alergjenëve të pa deklaruar, si prania e lajthive në kremin me arra indiane dhe bajame të prodhuar nga Chocolatier Jacot SA.

Gjithashtu, ka edhe tërheqje artikujsh për përdorim të përditshëm. Shkaqet më të zakonshme janë rreziku nga mbytja apo djegia që vjen nga lodrat dhe veshjet për fëmijë, apo rreziku nga substanca toksike si formaldehidi që lëshohet nga disa produkte shtëpiake, si një tas sallate bambuje i markës Maxi Bazar dhe Conforama. Tërheqjet gjithashtu ndodhin për shkak të rreziqeve si goditja elektrike, mbytja apo ngufatja.

Përgjegjësia e prodhuesve për njoftim

“Nëse haset ndonjë problem, prodhuesit janë të detyruar ta njoftojnë kantonin përkatës, i cili nga ana e tij duhet të njoftojë shërbimin tonë. Ka luhatje nga viti në vit, por në përgjithësi numri i paralajmërimeve publike në Zvicër ka mbetur i qëndrueshëm. Kjo tregon që sistemi i sigurisë ushqimore në Zvicër funksionon mirë,” thotë Manel Nobel.

FSVO ka për detyrë të informojë median dhe publikun. “Tërheqjet publikohen gjithmonë në faqen tonë zyrtare dhe shoqërohen me një komunikatë për shtyp. Një burim tjetër i rëndësishëm është aplikacioni RecallSwiss,” shton Nobel. “Nga ana tjetër, edhe prodhuesit janë të detyruar të informojnë konsumatorët, qoftë në dyqane apo përmes kanaleve të tyre.”

Një aplikacion për të qenë gjithmonë i informuar

Aplikacioni RecallSwiss mund të shkarkohet në telefon, por vetëm përmes faqes zyrtare. Nuk ofron njoftime automatike – për këtë duhet të abonoheni përmes shërbimeve me SMS ose email. “Të gjitha hapat për instalim gjenden në uebfaqe,” sqaroi Nobel.

Po nëse gjendet një produkt jo i përshtatshëm? “Është e rëndësishme të njoftohet prodhuesi ose vendi ku është blerë produkti. Gjithashtu, mund të plotësohet një formular në faqen e RecallSwiss. Autoritetet më pas do të marrin masat e nevojshme, duke vlerësuar shkallën e rrezikut,” përfundon Nobel.

Franca akuzon Rusinë për sulme kibernetike ndaj institucioneve të saj

Autoritetet franceze akuzuan zyrtarisht sot inteligjencën ushtarake ruse (GRU) për një seri sulmesh kibernetike të kryera gjatë dekadës së fundit, përfshirë fushatën presidenciale të Emmanuel Macron në vitin 2017 dhe një organizatë të përfshirë në Lojërat Olimpike Paris 2024.

Sipas Ministrisë së Jashtme franceze, grupi i njohur si APT28 – i lidhur me GRU-në – ka kryer që nga viti 2021 sulme ndaj dhjetëra institucioneve publike e private, përfshirë sektorët e mbrojtjes, financave, ekonomisë dhe medias. Në deklaratë thuhet se grupi shënjestron llogari personale përmes metodash të sofistikuara për të marrë qasje në sistemet kompjuterike.

Jean-Noël Barrot, ministër francez për transformimin digjital, deklaroi në platformën X se “APT28 ka ndërmarrë operacione të përsëritura për të ndikuar opinionin publik dhe për të cënuar interesat kombëtare franceze.”

Incidenti më i rëndë është ai i vitit 2017, kur mijëra dokumente nga fushata e Macronit u publikuan vetëm një ditë para raundit të dytë të votimeve. Pavarësisht kësaj, Macron siguroi fitoren përballë Marine Le Pen.

Autoritetet franceze njoftuan se sulme të tilla mund të përsëriten në prag të zgjedhjeve presidenciale të vitit 2027, ndërkohë që grupi rus “Fancy Bear” është raportuar të ketë shënjestruar edhe vende të tjera anëtare të NATO-s, përfshirë Gjermaninë dhe Poloninë.

Franca dhe Polonia pritet të nënshkruajnë një traktat miqësie më 9 maj, në të njëjtën ditë me paradën ushtarake në Moskë që shënon fitoren ndaj nazizmit.

“Franca, në bashkëpunim me partnerët ndërkombëtarë, do të përdorë të gjitha mjetet për të penguar dhe ndëshkuar veprimtaritë keqdashëse në hapësirën kibernetike,” thuhet në fund të deklaratës zyrtare.

 

Si po fiton terren Kina në garën globale të robotikës

Përtej tensioneve tregtare dhe rritjes së tarifave doganore, Kina po forcon pozitat e saj në garën globale të robotikës. Në fushat e industrisë dhe kërkimit të avancuar, “Perandoria e Mesme” po shfaq një qëndrueshmëri dhe kapacitet inovativ që po habit vëzhguesit ndërkombëtarë.

Që përpara përplasjes tregtare të nisur nga administrata Trump, Kina kishte nisur një transformim industrial të thellë. Plani strategjik “Made in China 2025”, i nisur afro dhjetë vjet më parë, vendosi objektiva të qarta për të krijuar kampionë kombëtarë në sektorë si robotika, automjetet elektrike dhe inteligjenca artificiale.

Sipas He Liang, themelues i kompanisë Yunmu Intelligent Manufacturing – një prej prodhuesve kryesorë të robotëve humanoidë në Kinë – qeveria kineze synon që robotika të kthehet një industri më vete, në një nivel të ngjashëm me atë të makinave elektrike. Kjo ambicie mbështetet nga investime kolosale dhe përfshirja e sistemit arsimor: çdo vit, rreth 350 000 inxhinierë mekanikë diplomohen në universitetet kineze, krahasuar me vetëm 45 000 në SHBA.

Si po bëhet Shqipëria, destinacioni më premtues i Europës për verën 2025?

Ndërsa vendet klasike të Evropës Perëndimore përballen me mbingarkesë turistike dhe çmime të larta, Shqipëria po del në pah si një alternativë e freskët, më pak e zbuluar dhe dukshëm më e përballueshme.

Për dekada me radhë, qytetet si Parisi, Roma dhe Barcelona kanë qenë në qendër të hartave turistike. Por këtë vit, një ndryshim i dukshëm po ndodh në preferencat e udhëtarëve ndërkombëtarë. Sipas “Travel Off Path”, një nga destinacionet që po fiton vëmendje të veçantë është Shqipëri përcjell albinfo.ch.

Statistikat flasin vetë. Të dhënat nga Organizata Botërore e Turizmit tregojnë se Shqipëria shënoi një rritje prej 80% të vizitorëve në vitin 2024, krahasuar me periudhën para pandemisë. Vetëm në janar 2025, numri i turistëve u rrit me 14.5% në krahasim me të njëjtën periudhë të një viti më parë.

Bregdeti shqiptar: Bukuri mesdhetare pa çmime marramendëse

Riviera Shqiptare po tërheq gjithnjë e më shumë pushues falë ujërave të kristaltë, plazheve të paprekura dhe mikpritjes tradicionale shqiptare. Zona si Ksamil, Dhërmi dhe Gjiri i Gjipesë ofrojnë përvoja të krahasueshme me Greqinë apo Kroacinë, por me kosto dukshëm më të ulëta.

Edhe pse çmimet kanë nisur të rriten, Shqipëria mbetet një nga destinacionet më të përballueshme në rajonin e Mesdheut. Hotele buzë detit dhe restorante me ushqime të freskëta deti janë ende të arritshme për shumicën e turistëve.

Një vend me më shumë se plazhe

Përveç bregdetit, Shqipëria ofron një trashëgimi kulturore dhe historike të pasur. Qytete si Gjirokastra dhe Berati, të mbrojtura nga UNESCO, prezantojnë arkitekturë të rrallë osmane dhe atmosferë autentike ballkanike.

Parku Arkeologjik i Butrintit, një vendbanim i lashtë i mbushur me histori greke, romake dhe bizantine, është një tjetër pikë referimi kulturore. Ndërkohë, Tirana, kryeqyteti modern, po bëhet gjithnjë e më tërheqëse për udhëtarët me interes në art, histori dhe jetën urbane.

Në veri, Alpet Shqiptare ofrojnë mundësi për turizëm malor, ecje në natyrë dhe eksplorim të disa prej peizazheve më dramatike të Evropës Juglindore.

Një moment kyç për ta vizituar

Rritja e shpejtë e interesit ndërkombëtar dhe zgjerimi i linjave ajrore drejt Shqipërisë po e bëjnë këtë vend më të aksesueshëm se kurrë më parë. Por ekspertët paralajmërojnë se koha për ta përjetuar këtë destinacion në versionin e tij më autentik është tani.

Shqipëria ofron një kombinim të rrallë të bukurisë natyrore, trashëgimisë kulturore dhe përvojave të pastra turistike – një përzierje që e bën atë një nga vendet më premtuese për udhëtimet e vitit 2025.

Tre të vrarë nga të shtënat në Uppsala të Suedisë

Tre persona janë vrarë si pasojë e të shtënave me armë zjarri në qytetin Uppsala të Suedisë, njoftoi policia suedeze të martën në mbrëmje.

Ngjarja ndodhi në afërsi të Sheshit Vaksala, një zonë qendrore dhe e frekuentuar e qytetit. Autoritetet thanë se janë njoftuar nga qytetarë që kishin dëgjuar krisma armësh. Njësitet policore dhe mjekësore kanë dalë menjëherë në vendngjarje, ku kanë gjetur disa persona të plagosur. Më pas është konfirmuar se tre prej tyre kanë ndërruar jetë, raporton cnn përcjell albinfo.ch.

Sipas deklaratave fillestare të policisë, viktimat kanë pësuar lëndime që dyshohet se janë shkaktuar nga armë zjarri. Zona është rrethuar dhe hetimet janë duke vazhduar për zbardhjen e plotë të rastit.

Mediat suedeze kanë raportuar se i dyshuari është larguar nga vendngjarja me një trotinet elektrik. Deri tani nuk ka informacione për identitetin apo motivin e sulmuesit.

Policia ka bërë thirrje për bashkëpunim nga qytetarët që mund të kenë parë apo dëgjuar diçka lidhur me ngjarjen.

VIDEO:

https://x.com/TRobinsonNewEra/status/1917255258335564272

Rritje pagash për 28,000 punonjës të Swiss Post dhe PostFinance

Pagat e Swiss Post për vitin 2025 janë vendosur, dhe listat e pagave të Swiss Post dhe PostFinance do të rriten me 1,6 %, njofton Sindikata Transfair në një deklaratë për shtyp. “Pasi sindikatat Transfair dhe Syndicom, si dhe Swiss Post dhe PostFinance, nuk arritën një rezultat në negociatat në fund të vitit, një komision i pavarur pajtimi duhej të merrte një vendim.” Rritja e vendosur është “vetëm pak më e ulët se kërkesa e fundit e transfair në negociatat e zakonshme të pagave në fund të vitit 2024”. Sindikata është e kënaqur me rezultatin, transmeton albinfo.ch.

Rritja do të zbatohet për rreth 28 000 punonjës. “Në mënyrë të veçantë, Swiss Post dhe PostFinance do t’u japin punonjësve të tyre, që i nënshtrohen marrëveshjeve kolektive (CBA), 0,7 % të faturës së pagave të pranueshme për rritjet e përgjithshme të pagave (p.sh. për të kompensuar inflacionin); 0,5 % për rritjet individuale të pagave (p.sh. për performancë të mirë); dhe 0,4 % për rritjen e pagave të reja (të reja strukturore). Shkalla prej 1,6 % do të hyjë në fuqi në mënyrë retroaktive nga 1 prilli. Përveç kësaj, do të paguhet edhe një njëherësh prej 400 frangash zvicerane për punonjësit me kohë të plotë, që Swiss Post e dha në janar, pavarësisht nga rezultati i procesit të arbitrazhit.”

“Në fund, Swiss Post bën një përshtypje të mirë në krahasim me kompanitë e tjera shtetërore,” thotë Kerstin Büchel, shefe e kategorisë Post/Logjistikë në Transfair. Për krahasim: Swisscom rriti faturën e pagave me 1,3 % në 2025, SBB me 1,5 %. Megjithatë, Transfair beson se gjigandi i verdhë ka ende shumë për të bërë: “Rrjedhshmëria, stresi, orët e gjata të punës dhe presioni i lartë i shitjeve janë temat aktuale,” thekson Kerstin Büchel.

 

Gjykata e BE-së: Skemat e ‘pasaportës së artë’ janë të paligjshme

Gjykata e Drejtësisë së Bashkimit Evropian ka vendosur se skemat e ashtuquajtura të “pasaportës së artë”, të cilat u japin shtetësinë investitorëve të huaj në këmbim të pagesave apo investimeve, janë në kundërshtim me ligjin e BE-së. Vendimi vjen pas një sfide ligjore që Komisioni Evropian ngriti ndaj Maltës në vitin 2022, shkruan The Local, përcjell albinfo.ch.

“Fitimi i shtetësisë së Unionit nuk mund të rezultojë nga një transaksion tregtar,” tha gjykata në vendimin e saj të së martës. Sipas saj, skema malteze shkel parimin e bashkëpunimit të ndershëm dhe rrezikon besimin e ndërsjellë midis shteteve anëtare.

Programi i kontestuar u lejonte shtetasve joevropianë – përfshirë shumë rusë dhe kinezë të pasur – të blinin efektivisht shtetësinë malteze dhe, me të, atë të BE-së, përmes investimeve të përcaktuara. Megjithëse Malta i ndaloi aplikimet nga Rusia dhe Bjellorusia pas pushtimit rus të Ukrainës, Brukseli vijoi përpjekjet ligjore për të ndalur programin tërësisht.

Gjykata pranoi se vendet anëtare kanë të drejtë të vendosin vetë mbi dhënien e shtetësisë, por theksoi se kjo duhet të bëhet në përputhje me rregullat e Unionit. Vendimi është detyrues dhe, në rast të moszbatimit, Malta rrezikon gjoba të mëdha.

Skema të ngjashme në të kaluarën kanë ekzistuar edhe në Qipro dhe Bullgari, por janë hequr pas presionit të BE-së dhe akuzave për abuzime, përcjell albinfo.ch.

Fitimet bien ndjeshëm për SWISS në fillim të vitit

Swiss International Air Lines (SWISS) regjistroi një rënie të ndjeshme të fitimit operativ në tremujorin e parë të këtij viti, edhe pse të ardhurat shënuan një rritje modeste. Sipas njoftimit të kompanisë të martën, të ardhurat totale u rritën me 2% në 1.2 miliardë franga zvicerane (1.45 miliardë dollarë), por fitimi operativ ra nga 31 milionë CHF vitin e kaluar në vetëm 3 milionë CHF këtë vit, shkruan Swissinfo.ch, transmeton albinfo.ch.

Linja ajrore, e cila është pjesë e grupit gjerman Lufthansa, tha se një nga arsyet kryesore për rënien ishte periudha e vonë e Pashkëve, e cila këtë vit ra në prill dhe nuk ndikoi në rezultatet e tremujorit të parë. Përveç kësaj, rritja e kostove, përfshirë ato të personelit, ushtroi një presion të shtuar mbi përfitueshmërinë.

Megjithatë, disa faktorë kontribuan pozitivisht, përfshirë performancën e qëndrueshme të biznesit të transportit të mallrave dhe uljen e çmimeve të karburantit krahasuar me një vit më parë.

Drejtori financiar i SWISS, Dennis Weber, shprehu optimizëm për periudhën në vazhdim: “Presim një zhvillim të mirë të biznesit në muajt e ardhshëm dhe një rezultat dukshëm më të lartë në tremujorin e dytë.” Megjithatë, ai paralajmëroi një rritje të pasigurisë, duke përmendur situatën politike të paqëndrueshme në SHBA si një faktor që mund të ndikojë në performancën e mëtejshme, transmeton albinfo.ch.

Rënie e konsumit të verës në Zvicër

Në Zvicër, njerëzit pinë shumë më pak verë. Në vitin 2024, konsumi ra me gati 8% krahasuar me një vit më parë, duke u vendosur në gjithsej 218,4 milionë litra. Sipas Zyrës Federale për Bujqësi (FOAG), e cila po jep sot shifrat, kjo “tendencë shqetësuese për vreshtarinë” vërehet edhe në vendet fqinje dhe brenda Bashkimit Evropian, me ndryshim të zakoneve tek gjeneratat e reja, transmeton albinfo.ch.

Rënia preku të gjitha llojet e verërave: verërat e bardha (–5,9%), verërat e kuqe dhe rozë (–9%) dhe verërat e gazuara (–2,5%). Verërat zvicerane u prekën veçanërisht nga kjo rënie, me një rënie të përgjithshme prej –16%. Konsumi i verërave të bardha zvicerane ra ndjeshëm (–11%), duke arritur në 39 milionë litra, ndërsa ai i verërave të huaja ra vetëm me 0,2% (40,6 milionë litra). Sa i përket verërave të kuqe, konsumi i verërave zvicerane ra me 20,7% (37,7 milionë litra), ndërsa ai i verërave të huaja ra me 3,7% (100,4 milionë litra). Si rezultat, pjesa e tregut të verërave zvicerane u ul me 3,4 pikë përqindjeje, në 35,5%, transmeton tutje albinfo.ch.

Përballë një rënieje të përgjithshme të konsumit të verës në Zvicër, vëren FOAG, kjo ishte një nga korrjet më të dobëta në 50 vitet e fundit. Prandaj, rezervat e verës janë ulur pak, por mbeten të pajisura mirë dhe të diversifikuara.

Sipas FOAG, rënia e konsumit vjen si pasojë e ndryshimit të zakoneve të konsumatorëve. Janë veçanërisht brezat e rinj që po distancohen nga një kulturë “e rrënjosur thellë në rajonet tona të ndryshme gjuhësore”. Arsyet janë të shumta dhe po çojnë në një rënie të mprehtë të konsumit edhe në vendet fqinje dhe në të gjitha vendet tradicionale konsumuese.

Sipas të dhënave të Observatorit Zviceran të Tregut të Verës (OSMV), shitjet e verërave zvicerane tek tetë shpërndarësit kryesorë ranë me 5,5% vitin e kaluar, krahasuar me 2023-n. Në total, 30,5% e verërave zvicerane të konsumuar në vend u shitën nëpërmjet këtyre kanaleve, ndërsa pjesa tjetër u shit përmes restoranteve, hoteleve ose direkt nga prodhuesit. Sa i përket çmimeve, verërat zvicerane shënuan një rritje të lehtë prej 1% tek tetë distributorët kryesorë.

Konklava për zgjedhjen e Papës së ri do të nisë më 7 maj

Vatikani ka konfirmuar se konklava sekrete për të zgjedhur pasardhësin e Papa Françeskut do të nisë të martën, më 7 maj. Vendimi u mor të hënën nga Kongregacioni për Kardinalët, i cili po mbikëqyr procesin pas vdekjes së Papës më 21 prill, shkruan DW, transmeton albinfo.ch.

Votimi do të zhvillohet në Kapelën Sistine, në zemër të Vatikanit, e cila ka qenë e mbyllur për publikun për të lejuar përgatitjet. Nga 225 kardinalët në të gjithë botën, vetëm 135 – ata nën moshën 80 vjeç – kanë të drejtë të votojnë. Kardinalët më të moshuar nuk mund të votojnë, por marrin pjesë në diskutimet joformale.

Sipas traditës shekullore, kardinalët do të izolohen plotësisht gjatë procesit të votimit — pa telefona, internet apo kontakte me botën e jashtme — për të shmangur çdo ndikim të jashtëm. Ata do të qëndrojnë në Casa Santa Marta, hotelin brenda Vatikanit ku u zhvillua edhe konklava e fundit.

Procesi i votimit nis me një betim për sekret dhe vazhdon me votime të përsëritura — një të parën në ditën e parë dhe deri në katër çdo ditë pas saj. Secili kardinal voton duke shkruar emrin e preferuar në një letër me fjalët “Eligo in Summum Pontificem…” (“Unë votoj për … si Papë”). Për të zgjedhur Papën e ri, kërkohet shumicë prej dy të tretash, transmeton albinfo.ch.

Pas çdo raundi votimi, fletët digjen dhe nga oxhaku i Kapelës Sistine ngrihet tym: i zi nëse ende nuk ka rezultat, i bardhë nëse është zgjedhur një Papë i ri. Në atë moment, kardinali Proto-Djakoni del nga ballkoni i Bazilikës së Shën Pjetrit dhe shpall: “Habemus papam” – “Ne kemi një Papë”.

Emri i zgjedhur zakonisht i referohet një paraardhësi të nderuar ose një shenjtori. Edhe pse teorikisht çdo burrë katolik i pagëzuar mund të bëhet Papë, realisht zgjedhja bie mbi një nga kardinalët pjesëmarrës.

Ndërsa disa kardinalë duan të vazhdojnë fokusin e Papa Françeskut tek të margjinalizuarit dhe paqja, të tjerë kërkojnë një kthim drejt doktrinave tradicionale të Kishës. Kjo e bën zgjedhjen e re krejtësisht të paparashikueshme.

“Françesku ishte Papa i surprizave. Edhe kjo konklavë do të jetë e tillë,” deklaroi kardinali spanjoll Jose Cobo për gazetën El País, transmeton albinfo.ch.

Zvicra lejon import më të shpejtë të ilaçeve në rast mungese

Në përballje me mungesat akute të ilaçeve, Zvicra ka ndërmarrë masa të reja për të lehtësuar sigurimin e barnave nga jashtë vendit, me theks të veçantë në trajtimin e fëmijëve. Sipas një vendimi të përbashkët të farmacistëve kantonalë, Zyrës Federale të Shëndetit Publik (FOPH) dhe Swissmedic, është zgjeruar përkohësisht përkufizimi i “urgjencës” në legjislacionin e barnave, shkruan 20minuten, transmeton albinfo.ch.

Sipas Sekretariatit të Përgjithshëm të Departamentit Federal të Punëve të Brendshme (FDHA), mjekët dhe farmacitë tani lejohen të importojnë dhe të ruajnë përkohësisht ilaçe të padisponueshme ose të pamiratuara në Zvicër, pa qenë të lidhura drejtpërdrejt me një pacient specifik. Kjo masë e përkohshme vlen derisa të miratohet një ndryshim ligjor i qëndrueshëm.

“Çdo situatë që kërkon trajtim të menjëhershëm me një ilaç të miratuar, por të padisponueshëm në tregun zviceran, tani trajtohet si emergjencë,” thuhet në njoftim. Masa synon të sigurojë që ilaçet të jenë të gatshme për përdorim pa vonesa kritike, sidomos për pacientët më të ndjeshëm – fëmijët, transmeton albinfo.ch.

Medikamentet që janë në listën e specialiteteve të Aktit të Sigurimeve Shëndetësore dhe që janë përkohësisht të padisponueshme do të rimbursohen drejtpërdrejt nga sigurimi i detyrueshëm shëndetësor. Barnat e tjera që importohen në mënyrë të jashtëzakonshme do të mund të rimbursohen rast pas rasti, me kusht që të miratohen nga siguruesit shëndetësorë dhe ekspertët mjekësorë përkatës.

Shoqata Zvicerane e Pediatrisë (pädiatrie schweiz) dhe Pediatërët Zviceranë e kanë mbështetur fuqishëm këtë vendim. Të dy organizatat ishin pjesë e një grupi pune të emëruar nga Departamenti Federal i Punëve të Brendshme për të zhvilluar masa të shpejta që përmirësojnë qasjen në medikamente në kohë krize.

Zgjerimi i përkufizimit të “emergjencës” është pjesë e një plani të gjerë të Këshillit Federal për të forcuar qëndrueshmërinë e zinxhirit të furnizimit me ilaçe dhe për të parandaluar situatat ku pacientët në Zvicër do të mbeteshin pa trajtim të domosdoshëm, transmeton albinfo.ch.

Unia me peticion kundër punës të së dielës

Unia po lufton për të parandaluar një zgjatje të hapjeve të së dielës. Parlamenti, në fakt, po shqyrton rritjen e tyre nga katër në dymbëdhjetë orë pa pasur nevojë për autorizim.

Sipas sindikatës, «ky do të ishte një sulm i fortë ndaj kushteve të punës në shitje me pakicë, i cili nuk do të prekte vetëm shitësit e dyqaneve, por edhe stafin e pastrimit, logjistikës dhe sigurisë».

Unia, së bashku me mbi 60 bashkëpunëtorë aktivë në shitje, ka nisur një peticion kombëtar, duke i kërkuar Legjislaturës «të ndalojë këtë sulm ndaj ligjit të punës», përcjell albinfo.ch.

Pasojat e një zgjatjeje të hapjeve të së dielës pa autorizim «do të ishin serioze», thuhet në një njoftim për shtyp.

Projekti «po kalohet si një liberalizim i orarit të punës, por në realitet ai gërryen mbrojtjen e punëtorëve të garantuar me ligj». Sipas sindikatës, është «një taktikë e rrezikshme hapash të vegjël dhe një presion shtesë i panevojshëm ndaj punëtorëve të shitjes me pakicë, të cilët tashmë po vihen në provë».

Të dielat jo punë, shkruan Unia, «janë thelbësore për pushim, shëndet dhe kohezion social». Shitjet «karakterizohen nga pagat e ulëta, presioni i lartë dhe mungesa në rritje e stafit; ata kanë nevojë për periudha të detyrueshme pushimi, jo stres shtesë», përcjell albinfo.ch.

Peticioni «Larg duart të dielën» i drejtohet Kuvendit. Nëse ky i fundit shkon përpara me projektin, Unia do të konsiderojë nisjen e një referendumi.

Gjermani: SPD do të votojë për marrëveshjen e koalicionit

Partia Social-Demokratike (SPD), e qendrës së majtë në Gjermani, ka afat deri sonte, në orën 23:59, për të përfunduar votimin për marrëveshjen e koalicionit me Bashkimin Kristian-Demokrat (CDU) dhe Bashkimin Kristian-Social (CSU). Votimi po zhvillohet mes anëtarësisë së gjerë të partisë, e cila numëron rreth 358,000 anëtarë. Për të qenë i vlefshëm, procesi duhet të arrijë një pjesëmarrje minimale prej 20%.

Marrëveshja e koalicionit, e cila përfshin 144 faqe, tashmë është miratuar nga CDU-ja të hënën dhe nga partnerja e saj bavareze, CSU-ja. Nëse votimi i SPD-së kalon me sukses, kjo do të hapë rrugën për formimin e qeverisë së re nën udhëheqjen e kancelarit të ardhshëm, Friedrich Merz.

Merz tashmë ka emëruar disa nga figurat kyçe që do të mbajnë postet ministrore: Johann Wadephul është caktuar ministër i Jashtëm, duke pasuar Annalena Baerbock të të Gjelbërve, ndërsa ekonomia e Gjermanisë do të kalojë në duart e Katherina Reiche, aktualisht drejtoreshë ekzekutive në Westenergie, degë e kompanisë gjigante të energjisë E.ON.

Alexander Dobrindt, nga CSU-ja, është nominuar për ministër të Brendshëm.

Rezultati i votimit të SPD-së pritet të bëhet i ditur të mërkurën dhe do të jetë vendimtar për konsolidimin e qeverisë së re të koalicionit në Gjermani, pas negociatave intensive politike që kanë zgjatur disa javë, transmeton albinfo.ch.

SBB ndërpret dy lidhje nga Gjermania në Bazel

Për shkak të vonesave të vazhdueshme nga Gjermania, dy trena ndërkombëtarë, EC 7 dhe EC 9, do të ndalojnë udhëtimin e tyre në Bazel duke filluar nga e martë. Kompania SBB ka njoftuar se do të ofrojë trena zëvendësues për udhëtimin e mëtejshëm drejt destinacioneve zvicerane, shkruan 20minuten, transmeton albinfo.ch.

Treni EC 7, që nis nga Hamburg-Altona drejt Interlaken Ost, dhe EC 9, që nis nga Dortmund Hauptbahnhof për në Zurich HB, nuk do të kalojnë më kufirin me Zvicrën. Sipas SBB-së, ndryshimi vjen si pasojë e vonesave të mëdha që kanë ndodhur në mënyrë të përsëritur në këto linja.

Për pasojë, pasagjerët që udhëtojnë nga Gjermania për në destinacionet zvicerane do të duhet të zbresin në stacionin Basel SBB dhe të marrin trenat zëvendësues për në Zurich HB ose Interlaken Ost.

“Kjo masë është zbatuar tashmë në të kaluarën në rast të vonesave të mëdha,” thuhet në njoftimin për shtyp të kompanisë.

Ndërkohë, trenat e kthimit, EC 6 (nga Interlaken Ost për në Dortmund) dhe EC 8 (nga Zurich HB për në Hamburg), nuk preken nga ndryshimi dhe do të vazhdojnë të operojnë normalisht përtej kufirit, transmeton albinfo.ch.

Sulmojnë pikërisht shtëpinë e një polici: Kosovari thotë se ishte “vetëm ndihmës”

Ka ndodhur pak para Krishtlindjeve të vitit të kaluar. Dy burra takohen në një klub shqiptar përtej kufirit, në Gjermani. Ata vendosin të futen me forcë në një shtëpi. Merren vesh që mallrat e vjedhura t`i ndajnë në mënyrë të barabartë.
Të nesërmen ata i hyjnë aksionit.

Në një ndërtesë në zonën e Lenzburgut, ata hapin me forcë derën e një kopshti dimëror dhe më pas përpiqen të hyjnë me forcë në dhomën e ndenjes, transmeton albinfo.ch. Polici që jeton në atë shtëpi zgjohet, i ndjek dhe kap njërin nga të dytë. Sipas aktakuzës, personi i kapur mbante në dorë një kaçavidë të madhe, duke e rrotulluar atë dhe duke bërtitur: “Do të të vras!”. Polici ja del ta kapë burrin dhe – pasi të dy kanë rënë përtokë – ta pengojë atë të arratiset.

Të hënën pasdite, të dy personat, sulmuesi dhe i sulmuari përballen me njëri-tjetrin në sallën e gjyqit. Polici përshkruan se në mbrëmjen e përmendur, ai po  flinte pas një turni të hershëm të punës, shkruan Aargauer Zeitung. Pak para orës 18 të mbrëmjes ai dëgjoi zhurma trokitjesh. Pasi është ngritur në këmbë ai ka parë dy figura të veshura me rroba të errëta, me vegla në dorë.

Kur e kanë vënë re, ata kanë ikur me vrap – ndërsa ai, i veshur me pantallona sportive dhe zbathur, ka vrapuar pas tyre nëpër lëndinën me dëborë.

Ai kishte bërtitur: “Ndalo, policia!” disa herë. Kështu, ai arriti të mbante njërin burrë, le ta quajmë Lorik, derisa fqinji dhe policia erdhën për të ndihmuar, përcjell albinfo.ch. Në gjithë këtë rrëmujë, polici ka pësuar gërvishtje të ndryshme dhe ka thyer gishtin e madh të këmbës. “Nuk mund të them saktësisht se si”, u përgjigj ai në një pyetje nga presidentja e trupit gjykues.

Borxhet e krijuara në kazino në Kosovë

I akuzuari vjen në gjykatë direkt nga burgu i qarkut dhe shoqërohet nga dy oficerë policie. Ai akuzohet për tentativë vjedhjeje, dëmtim prone, hyrje pa leje, dëmtim të thjeshtë trupor nga pakujdesia, si dhe dhunë e kërcënime ndaj autoriteteve dhe zyrtarëve.

“Loriku” është rritur në Kosovë. 31-vjeçari thotë se është vënë nën presion atje. Ai kishte krijuar borxhe në një kazino ndaj disa personave të cilët më pas kërkonin kthimin e borxheve me ineteresa të larta. Për këtë arsye, ai kishte udhëtuar për në Gjermani për të fituar para. Por ai nuk mundi të punonte. Ai më tutje thotë se partnerja e tij në Kosovë është shtatzënë dhe fëmija i tyre do të lindë së shpejti, transmeton albinfo.ch. Ai ishte shumë i stresuar, tha Loriku.

Burri i panjohur në klubin shqiptar i kishte thënë se donte ta ndihmonte.

Loriku mohon çdo përfshirje në vjedhje, duke thënë se nuk ka as njohuritë dhe as përvojën për ta bërë këtë. Përkundrazi, ai ishte frikësuar kur polici po qëndronte pas tij. Ai (polici) e kishte ngufatur dhe ky ishte përpjekur t’ia largonte dorën. Nuk kishte ndërmend të lëndonte askënd dhe i vjen keq që personi tjetër kishte shkaktuar vjedhjen me thyerje, thotë Loriku në deklaratën e tij përfundimtare.

Avokatja mbrojtëse argumenton gjithashtu se klienti i saj kishte vetëm rolin e asistentit në këtë përpjekje sulm9. Ai qe instrumentalizuar nga burri tjetër, i panjohur. Mungonin të gjithë elementët për bashkëfajësi. Klienti i saj ishte jashtë pronës së sulmuar. Kur u kap nga polici, ai pati një refleks ikjeje dhe u panikua. Ai ndihej i sulmuar dhe i kërcënuar dhe donte të mbronte veten.

Pas një shqyrtimi të shkurtër, gjykata i ka dhënë të pandehurit dënimin me tetë muaj burgim me kusht. Kosovari gjithashtu do të dëbohet nga vendi për tetë vjet, transmeton albinfo.ch. Ai duhet të paguajë shpenzimet ligjore dhe tarifën e prokurorisë prej rreth 3,500 frangash, shpenzimet e avokatit të tij dhe 500 franga dëmshpërblim.

Gjykata i përshkroi deklaratat e policit si “të rrepta”, konsistente dhe të kuptueshme, ndërsa ato të të akuzuarit ishin të paqarta, konfuze dhe të pakuptueshme – shkurt: jo të besueshme. I akuzuari kishte dashur të fitonte para dhe për të ishte e qartë se po kryente një seri vjedhjesh me thyerje.

Policia e Kosovës identifikon kundërvajtjet rrugore përmes dronit

Policia e Kosovës ka nisur një praktikë të re për identifikimin e kundërvajtjeve në trafik, duke përdorur teknologjinë e dronëve për të monitoruar mosrespektimin e shenjave të trafikut. Gjobat për shkelësit do të dërgohen direkt në adresën e pronarit të automjetit, përcjell albinfo.ch.

Kjo masë vjen si pjesë e angazhimeve të vazhdueshme të Policisë për rritjen e sigurisë në komunikacion dhe uljen e numrit të aksidenteve rrugore. Sipas njoftimit zyrtar, përdorimi i dronëve do të mundësojë identifikimin më efikas të kundërvajtjeve, veçanërisht në zonat ku kontrollet fizike janë më të vështira për t’u zbatuar.

“Respektoni rregullat e trafikut dhe kontribuoni në sigurinë rrugore. Siguria në rrugë është përgjegjësi e përbashkët”, thuhet në thirrjen e Policisë drejtuar qytetarëve.

 

Elina Duni merr Çmimin Zviceran të Xhazit 2025

Elina Duni, e lindur në Shqipëri, do të nderohet me Çmimin Zviceran të Xhazit në Festivalin e Xhazit Ascona të këtij viti. Më 28 qershor, ajo do të japë një koncert në Ascona dhe do të marrë çmimin paraprakisht, përcjell albinfo.ch.

Duni ka nënshkruar kontratë me shtëpinë diskografike të njohur ECM dhe ka marrë Çmimin Zviceran të Muzikës në vitin 2017. Ajo u nderua për aftësinë e saj për të “krijuar një gjuhë muzikore poetike dhe emocionale që kombinon me ndjeshmëri xhazin dhe muzikën tradicionale të atdheut të saj”, shkruajnë organizatorët në një deklaratë të martën, raporton sunshine.ch.

Duni lindi në vitin 1981 në kryeqytetin e Shqipërisë, Tiranë, në një familje artistësh. Në moshën pesëvjeçare, ajo filloi të performonte për radion dhe televizionin shqiptar. Pas rënies së regjimit komunist, ajo u zhvendos në Gjenevë me nënën e saj. Atje studioi piano klasike përpara se të përqendrohej te xhazi. Kjo u pasua nga studimet në Universitetin e Arteve në Bernë, ku u fokusua në kompozim dhe improvizim.

Së bashku me pianistin Colin Vallon, kontrabasistin Patrice Moret dhe bateristin Norbert Pfammatter, ajo themeloi Kuartetin Elina Duni, i cili kombinon xhazin me tingujt sugjestivë të folklorit ballkanik.

Në ECM, ajo ka publikuar albume si “Matanë Malit” (2012) dhe “Dallëndyshe” (2015). Elina Duni regjistroi këngën “Partir” në vitin 2018, pas një viti bashkëpunimi me kitaristin Rob Luft. Kjo u pasua nga “Lost Ships” (2020) dhe “A Time To Remember” (2023), të dyja me Rob Luft dhe flugelhornistin Matthieu Michel, përcjell albinfo.ch.

Çmimi Zviceran i Xhazit jepet që nga viti 2007. Fituesit e mëparshëm të këtij çmimi janë, ndër të tjerë, Orkestra Zvicerane e Xhazit, Christoph Grab dhe Othella Dallas. Këtë vit, Festivali i Xhazit Ascona zhvillohet nga 25 qershori deri më 5 korrik.

 

Tri kosovare marrin mirënjohje për reagimin e guximshëm pas sulmit me thikë në Siegen

Verën e kaluar, katër persona në Siegen rrezikuan jetën për të ndaluar një grua të dyshuar për tentativë vrasjeje të shumëfishtë, transmeton albinfo.ch. Gjashtë persona u plagosën në sulmin me thikë në një autobus gjatë festivalit të qytetit të Siegenit.

Një grua 32-vjeçare, e cila po udhëtonte drejt vendit të festës, akuzohet se sulmoi papritur pasagjerët e tjerë me thikë. Tri gra me origjinë nga Kosova dhe një shtetas sirian u përpoqën ta ndalonin.

Ata tani janë nderuar për guximin e tyre civil. Në zyrën e distriktit të Siegenit, administratori Andreas Müller iu dorëzoi shpëtimtarëve certifikata për angazhimin e tyre, shkruan wdr.de: “Me veprimet e tyre, ata jo vetëm që janë modele të vërteta për t’u ndjekur, por në të njëjtën kohë kanë rrezikuar jetën për të parandaluar pasoja edhe më të këqija.”

Në rastin e sulmit, njëra nga gratë kosovare mbrojti fëmijën e saj, i cili ishte ulur në një karrocë foshnje. Dy gratë e tjera dhe burri e ndihmuan atë dhe mposhtën 32-vjeçaren, e cila tashmë kishte goditur pasagjerë të tjerë pa dallim. Tre nga të plagosurit ishin në gjendje kritike.

Policia u njoftua dhe arriti ta arrestonte gruan në vendngjarje.

“Është e paimagjinueshme çfarë dramatikash ndodhën në autobus. Pavarësisht dinamikës, ju të gjithë morët vendimin e përbashkët për të ndihmuar qeniet njerëzore. Për këtë, dua t’ju shpreh mirënjohjen time të sinqertë,” u shpreh administratori i qarkut, Andreas Müller.

Tri gratë dhe burri që morën mirënjohje kërkuan të mbeten anonimë; prandaj as emrat e as fotot e tyre nuk janë publikuar.

Vendimi kundër sulmueses së dyshuar pritet të mërkurën. Ajo përballet me dënim me burgim të përjetshëm.

Ndërprerja e energjisë elektrike në Spanjë, reagon kryeministri

Kryeministri spanjoll ka thënë se ndërprerja e energjisë elektrike e djeshme nuk është shkaktuar nga Spanja, që gjeneron një sasi të madhe energjie nëpërmjet burimeve të rinovueshme, ndërsa thekson se mundësia e një sulmi terrorist nuk është e përjashtuar.

Pedro Sanchez u tha gazetarëve se teknikët po përpiqen ende të përcaktojnë shkakun e ndërprerjes së energjisë elektrike. Rezultatet e hetimeve të tyre do të përdoren për të përforcuar sistemin, shtoi ai.

“Ajo që ndodhi dje nuk mund të ndodhë më kurrë,” u shpreh ai.

Ndërsa një vlerësim paraprak nga operatori spanjoll i rrjetit elektrik, REE, ka përjashtuar një sulm kibernetik, Sanchez tha se autoritetet e sigurisë kibernetike të vendit po hetojnë mundësinë e tillë.

U prek edhe Groenlanda

Zonat e largëta të Groenlandës kanë humbur aksesin në shërbimet bazë satelitore, duke përfshirë internetin dhe komunikimet telefonike, tha grupi i telekomunikacionit të ishullit Arktik, duke shtuar se do të hetojë nëse kjo lidhje ka të bëjë me ndërprerjen masive të energjisë elektrike në Spanjë.

Kompania e telekomunikacionit në Groenlandë, Tussass, tha në një deklaratë se kishte humbur lidhjen me pajisjet satelitore të vendosura në Maspalomas, Spanjë, të cilat siguronin ofrimin e shërbimeve telefonike, internetit dhe radiotelevizive.

“Aktualisht nuk kemi asnjë kontakt me pajisjet tona në Maspalomas, Spanjë, nga të cilat varemi shumë për të furnizuar klientët tanë në zonën satelitore,” tha Tussass, shkruan TCH, përcjell albinfo.ch.

Zonat e prekura ishin disa vendbanime të largëta; ende nuk dihet sa njerëz janë prekur nga ndërprerja e shërbimit.

Mbrëmjen e djeshme, furnizimi me energji elektrike filloi të rikthehet në disa pjesë të Gadishullit Iberik pas ndërprerjes që përfshiu shumicën e Spanjës dhe Portugalisë.

Çmimi i rrymës për bizneset pritet të rritet deri në 30 për qind

Bëhet e ditur se çmimi i energjisë për bizneset e mëdha pritet të shtrenjtohet deri në 30 për qind, paralajmërojnë përfaqësuesit e disa kompanive të licencuara për furnizimin me energji elektrike në Kosovë, përcjell albinfo.ch.

Këto kompani aktualisht kanë shtuar përpjekjet për sigurimin e energjisë, në prag të nisjes së procesit të liberalizimit të tregut të energjisë.

Çfarë do të thotë liberalizimi i tregut të energjisë?

Procesi i liberalizimit të tregut të energjisë në vendet e Bashkimit Evropian ka filluar në fund të viteve ’90 me qëllim rritjen e konkurrencës, efikasitetit, sigurisë dhe zgjedhjes së konsumatorëve. Ndërsa në Ballkanin Perëndimor ky proces është ende në zhvillim.

Në Kosovë, liberalizimi i tregut të energjisë është paraparë me Ligjin për energjinë elektrike, të miratuar në vitin 2017, por zbatimi i tij është shtyrë për shkak të rrethanave të ndryshme.

Tashmë, Zyra e Rregullatorit për Energji (ZRRE) ka marrë vendim që nga data 1 qershor të gjitha kompanitë e mëdha — konkretisht ato me mbi 50 të punësuar ose me qarkullim vjetor mbi 10 milionë euro — të kalojnë në tregun e hapur të energjisë. Sipas ZRRE-së, numri i tyre është mbi 1.000.

Aktualisht, këto biznese furnizohen nga Operatori për Furnizim me Energji (KESCO), si furnizuesi kryesor i licencuar për energji me çmime të rregulluara nga ZRRE-ja.

Ndërsa nga 1 qershori, kompanitë e mëdha duhet të zgjedhin vetë furnizuesin e tyre, me çmime të parregulluara, të cilat përcaktohen nga kërkesa dhe oferta në treg.