Na ndiqni:
Komisioni Qendror i Zgjedhjeve në Shqipëri ka publikuar shifrat për pjesëmarrjen në zgjedhje deri në orën 18:00.
Sipas njoftimit, pjesëmarrja ka qenë 40.91% nga 2423 qendra votimi që kanë çuar informacionin në KQZ, transmeton albinfo.ch.
Krahasuar me pjesëmarrjen në zgjedhjet lokale të dy viteve më parë, ka një rritje me rreth 4.6% më shumë, ndërkohë që në zgjedhjet e përgjithshme të para katër viteve, pjesëmarrja deri në orën 18 ka qenë 45.48%.
Konsullata e Republikës së Kosovës në Cyrih, në kuadër të aktivitetit për promovimin e librave, ka kënaqësinë t’ju ftojë në promovimin e dy veprave letrare të autorit Brahim Avdyli:
• Bota shpirtërore në krijime të veçanta – një vëllim eseistik që eksploron thellësitë e përjetimeve shpirtërore dhe reflektimeve filozofike në krijimtarinë letrare.
• Thikat e Mllefit -një përmbledhje poetike që pasqyron emocionet e forta dhe revoltën shpirtërore përmes një gjuhe të mprehtë dhe të ndjerë.
Brahim Avdyli është shkrimtar, poet dhe publicist, i cili është angazhuar për dekada në ruajtjen dhe promovimin e kulturës kombëtare në diasporë dhe është autor i shumë veprave letrare dhe studimore.
Jeni të mirëpritur të merrni pjesë dhe të bashkëbisedoni me autorin rreth krijimtarisë së tij letrare.
Data: 12 maj 2025
Ora: 19:00
Adresa: Konsullata e Republikës së Kosovës, Eugen-Huber-Strasse 19A, 8048 Cyrih
Për shkak të numrit të kufizuar të vendeve, ju lutemi të konfirmoni pjesëmarrjen tuaj në emailin:
[email protected]
Ju mirëpresim,
Konsullata e Republikës së Kosovës në Cyrih
Skuadra FC Basel edhe zyrtarisht është kampion i Zvicrës, kur kanë mbetur edhe tri xhiro deri në përfundim të Superligës së Zvicrës.
Servette barazoi pa gola me Young Boys dhe diferenca është 11 pikë, kur kanë mbetur edhe tri javë, transmeton albinfo.ch.
Më meritori për këtë sukses padyshim ishte Xherdan Shaqiri me 18 gola e 20 asistime.
FC Basel rikthehet te titulli, për herë të parë pas vitit 2017.
Në Itali, kushdo që dëshiron të përdorë autostradën duhet të paguajë tollat, dhe këto janë relativisht të larta. Për shembull, një udhëtim nga Milani në Romë mund të kushtojë deri në 50 euro për një udhëtim në njërin drejtim. Kjo është për shkak të privatizimit të autostradave, por edhe për shkak të topografisë së Italisë: shumë kodra, shumë tunele, çka çon në kosto të larta për ndërtimin e autostradave.
Historia: Autostradat italiane u privatizuan fillimisht në fund të viteve 1990. Kjo ndodhi pas një vale privatizimi që mbështetej nga Bashkimi Evropian. Jo vetëm që autostradat ishin të disponueshme për privatizim, por edhe shërbimi postar dhe hekurudhat u diskutuan për t’u privatizuar. Qëllimi ishte gjenerimi i të ardhurave për shtetin që kishte nevojë për para, ndërkohë që shpresohej që kompanitë private do t’i menaxhonin më mirë kompanitë shtetërore të ngadalshme.
Autostradat sollën miliarda euro në xhepat e familjeve të pasura.
Privatizimi: Një nga pronarët e rinj të operatorit më të madh të autostradave në Itali, “Autostrade per l’Italia,” ishte familja Benetton, e njohur kryesisht për veshjet e saj. Shpejt, Benetton zotëroi pothuajse gjysmën e autostradave të Italisë. “Këto sollën miliarda euro në xhepat e familjes,” thotë korrespondenti i SRF për Italinë, Franco Battel, transmeton albinfo.ch.
Mirëmbajtja: Popullsia italiane filloi të pyesë nëse pronarët e rinj po investonin mjaftueshëm në mirëmbajtjen e autostradave. “Përpara vitit 2018, kjo pyetje u përgjigj me një jo të fuqishme,” thotë korrespondenti. Në atë kohë, ura Morandi në Gjenova u shemb, duke vrarë 43 njerëz. Operator i seksionit të prekur ishte “Autostrade per l’Italia.”
Pasojat e shembjes së urës: Pas shembjes së Urës Morandi, debati mbi autostradat private në Itali u intensifikua. Edhe pse incidenti tragjik nuk është ende plotësisht i hetuar dhe i gjykuar, një gjë është e qartë: diçka shkoi keq me mirëmbajtjen e Urës Morandi. Dhe shteti gjithashtu dështoi në detyrën e tij të mbikëqyrjes. Si pasojë direkte, shteti bleu një pjesë të shumicës së aksioneve të “Autostrade per l’Italia.” Lëvizja populiste e majtë, Movimento Cinque Stelle, ishte mbështetësja kryesore e rinacionalizimit të autostradave të Italisë.
Qeveri e re, plane të reja: Nën qeverinë e Giorgia Meloni-s, kryeministrja e partisë Fratelli d’Italia që ka qenë në pushtet që nga viti 2022, rinacionalizimi i autostradave është ngadalësuar sërish. Meloni është më pak e fokusuar te ripërvetësimi shtetëror dhe më shumë te rritja e kontrollit shtetëror mbi autostradat dhe rishikimi i koncesioneve për të siguruar që më shumë para të shkojnë në mirëmbajtjen e autostradave private.
Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, ka marrë pjesë në ceremoninë e 80-vjetorit të çlirimit të Kampit të Përqendrimit të Mauthausen në Austri, duke theksuar rëndësinë e lidhjeve historike dhe politike mes dy shteteve.
Gjatë kësaj ceremonie ku morën pjesë presidenti austriak Alexander Van der Bellen dhe zonja e parë Doris Schmidauer, Osmani shprehu mirënjohjen e thellë për mbështetjen e Austrisë në rrugëtimin e Kosovës drejt lirisë dhe integrimit evropian, transmeton albinfo.ch.
Ajo nënvizoi se Kosova dhe Austria kanë ndarë një histori të përbashkët të luftës për liri, dhe se marrëdhëniet e ngushta mes dy vendeve janë të domosdoshme për arritjen e qëllimeve të përbashkëta. Në këtë ngjarje, Osmani gjithashtu vlerësoi përkushtimin e Austrisë për të mbështetur zhvillimin e Kosovës dhe ruajtjen e paqes dhe stabilitetit në rajon.
Komisioni Qendror i Zgjedhjeve (KQZ) ka përditësuar të dhënat e pjesëmarrjes në zgjedhjet e 11 majit 2025, duke raportuar një pjesëmarrje prej 36,48% deri në orën 16:00.
Sipas raportit të KQZ-së, deri tani kanë votuar 804 274 qytetarë në 3 281 qendra votimi nga 5 225 që janë gjithsej në të gjithë vendin.
Qarku me pjesëmarrjen më të lartë është Dibra, me 44,96%, pasuar nga Tirana me 40,72%. Qarku i Kukësit ka shënuar gjithashtu një pjesëmarrje të lartë prej 41,8%, ndërsa në Fier dhe Elbasan kanë votuar përkatësisht 38,69% dhe 37,51% e zgjedhësve.
Në Korçë, deri në orën 16:00 kanë votuar 36,69% e qytetarëve, ndërsa në Berat dhe Durrës pjesëmarrja ka arritur përkatësisht në 35,57% dhe 35,01%.
Pjesëmarrja më e ulët është regjistruar në Gjirokastër me 33,34%, Shkodër me 31,98% dhe Vlorë, ku deri në këtë orë kanë votuar vetëm 26,19% e zgjedhësve.
Raporti i KQZ-së vijon të përditësohet, ndërsa procesi i votimit po vazhdon në të gjitha qendrat e vendit.
Për konsumatorët, një filxhan kafe po bëhet gjithnjë e më i shtrenjtë. Që nga muaji gusht 2024, çmimi i kafesë në tregjet ndërkombëtare është rritur me plot 60 për qind, duke e kthyer këtë produkt të përditshëm në një luks të vërtetë për shumë qytetarë.
Të dhënat nga “Trading Economics” tregojnë se periudha midis 5 gushtit të vitit të kaluar dhe 29 prillit 2025 ka shënuar një nga rritjet më të mëdha të çmimit të kafesë në vitet e fundit. Kjo situatë lidhet ngushtë me kushtet e pafavorshme klimatike në vendet prodhuese, kryesisht në Brazil, një nga eksportuesit më të mëdhenj të kafesë në botë, transmeton albinfo.ch.
Sipas vlerësimeve të kompanive globale të industrisë, rritja e çmimeve pritet të vazhdojë. Shpresa e vetme për një stabilizim të tregut qëndron te rendimentet bujqësore të Brazilit dhe Vietnamit, si dhe në një ekuilibër të kërkesës me ofertën.
Ekspertët paralajmërojnë se çmimi i kafesë mund të vijojë të rritet edhe për gjashtë muajt e ardhshëm, duke vendosur konsumatorët dhe tregun përballë një sfide të re ekonomike.
Në Kantonin e Vaud, 8,598 fëmijë ishin nën mbikëqyrjen e shërbimeve të mbrojtjes së fëmijëve vitin e kaluar. Ky numër është në rritje të vazhdueshme, ndërsa disa zëra denoncojnë një politikë të ashpër ndaj disa prindërve. Përballë mungesës së burimeve dhe prindërve të pakënaqur, punonjësit socialë janë nën presion të vazhdueshëm.
Punonjësit socialë për mbrojtjen e të miturve (ASPM) shpesh herë duhet të marrin vendime jashtëzakonisht delikate. Ata janë rreth 80 të diplomuar në HES (Edukatorë të Trajnuar Profesionalisht) në kantonin e Vaud, të cilët janë në vijën e parë për të vlerësuar – kryesisht përmes intervistave – nëse prindërit janë neglizhentë ose madje dhunues ndaj fëmijëve të tyre dhe nëse ata janë ende të aftë të kujdesen për ta, transmeton albinfo.ch.
“Herë pas here është e vështirë të dëgjohet pikëpamja jonë. Disa prindër mund të jenë në mohim të vështirësive, dhe ndonjëherë zhvillohet një përballje mes nesh dhe tyre,” tha Michaël Rouiller, punonjës social në ASPM, në lajmet e 19:30.
Punonjësit socialë ndonjëherë përballen me kërcënime. Po ashtu, edhe punëdhënësi i tyre, Drejtoria e Përgjithshme për Fëmijët dhe Rininë (DGEJ), shpesh është nën sulm.
Rasti i vogëlushes Bénédicte
Një shembull tjetër që ka rënë në sy së fundmi është rasti i vogëlushes Bénédicte, e cila u vendos në një shtëpi kujdesi disa ditë pas lindjes, për shkak të sjelljes së nënës, që u vlerësua si problematike në disa aspekte.
“Për çdo simptomë, do të largojmë fëmijët nga prindërit. Dhe pastaj nuk do t’i japim vetes mundësinë për të rishikuar situatën rregullisht,” thotë Eric Rochat, ish-këshilltar i shtetit liberal në Vaud.
Në maj të vitit 2024, Gjykata Federale mbështeti vendimin e DGEJ-së, por e kritikoi për të drejtat e pamjaftueshme të vizitave që iu ishin dhënë nënës.
Sipas Eric Rochat, ky është një shembull i një problemi sistematik. “Ne nuk duam të marrim asnjë rrezik,” vëren ai, duke folur për çështjen e Bénédicte.
Interesi më i mirë i fëmijës
Siç sugjeron Eric Rochat, a është qëndrim më i ashpër DGEJ-ja pas çështjes së babait dhunues në vitin 2018? Pas këtij skandali që tronditi opinionin dhe zbuloi dobësitë e asaj që ende quhej Shërbimi i Mbrojtjes së Rinisë (SPJ), ishin ndërmarrë reforma të thella.
A ka ardhur kjo në pikën e zbatimit të një tolerancë zero ndaj prindërve? Manon Schick kundërshton këtë dhe siguron se dosjet “rishikohen shumë rregullisht”. Drejtoresha e DGEJ-së vëren gjithashtu se, ndonëse kjo mund të akuzohet për ndërhyrje të tepërt, po ashtu mund të thuhet se ndodhin raste kur ndërhyrja është e pamjaftueshme.
Ajo thekson se veprimet e DGEJ-së janë udhëhequr nga “interesi më i mirë i fëmijës”, i cili natyrisht mund të “përplaset ndonjëherë me interesin e prindërve”. Në rastet kur bashkëpunimi është i vështirë me prindërit, Manon Schick kujton se drejtësia është e përfshirë. “Prindërit gjithmonë kanë mundësinë të ankohen” kundër një rekomandimi të DGEJ-së.
Ngarkesë e madhe me fëmijët për t’u mbrojtur
Megjithatë, numri i fëmijëve që mbikëqyren në kantonin e Vaud është në rritje të vazhdueshme. Ata ishin 8,598 vitin e kaluar. Prej tyre, 88% përfitonin mbështetje socio-educative në shtëpi, ndërsa 12% ishin të vendosur në institucione apo në familje pritëse.
Marrja e përgjegjësisë për të gjithë ata është një sfidë e madhe. Për shkak të mungesës së vendeve të pritjes dhe edukatorëve, disa fëmijë duhet të vendosen në spitale. Kjo përkeqëson frustrimin e prindërve dhe asistentëve socialë.
“Duhet t’u japim mundësinë të bëjnë vërtet punën e tyre, ose të marrim përgjegjësinë të pranojmë se një pjesë e fëmijëve nuk do të mbrohen,” thotë Letizia Pizzolato, sekretare sindikale në SSP.
“Imagjinoni nëse prisni të takoni fëmijën tuaj pas një ndarjeje dhe duhet të prisni muaj të tërë për të marrë shërbime për mbështetje të të drejtave të vizitave,” ilustron Michaël. “E konsideroni këtë si diçka të papranueshme.” Asistenti social shpreh keqardhjen për këtë situatë, ku kolegët shpesh dorëzohen.
Fluks i lartë punonjësish
Për shkak të fluksit të lartë të punonjësve në ASPM, ekuacioni është i thjeshtë, sipas Letizia Pizzolatos: “Duhet t’u japim mundësinë të bëjnë punën e tyre, ose të marrim përgjegjësinë të pranojmë se disa fëmijë nuk do të mbrohen. Ky është një realitet i paçmuar dhe rëndon në supe të profesionistëve.”
Shtimi i fondeve për mbrojtjen e fëmijëve
Vitin e kaluar, Këshilli i Shtetit ndau një ndihmë shtesë prej 80 milionë frangash për mbrojtjen e të miturve. Ky ndihmë, e shpërndarë mbi katër vjet, ka sjellë përmirësime, të cilat Letizia Pizzolato i përshëndet. Megjithatë, ajo paralajmëron se janë ende përpjekje të mëdha që duhet të bëhen për të mbyllur plotësisht “hendekun”.
Çmimi i picës “rritet” gjithnjë e më shumë në Itali, sipas Qendrës së Trajnimit dhe Kërkimit mbi Konsumin (CRC), e cila kreu një anketë mbi çmimet e produkteve ushqimore “Made in Italy”, të njohura dhe të vlerësuara në të gjithë botën, shkruan ilmessaggero.it, përcjell albinfo.ch.
Sipas studimit, kostoja është rritur me 18.3% në gjashtë vitet e fundit, duke arritur sot në një mesatare prej 12.14 eurosh për person. Margherita mbetet pica më e shitur.
Duke analizuar të dhënat e Istat-it, sot pica më e shtrenjtë në Itali është ajo që shërbehet në Reggio Emilia, ku kostoja mesatare në një piceri (e cila përfshin një picë dhe një pije, përveç tarifës së mbulimit dhe shërbimit, nëse ka) është 17.58 euro.
Siena vjen në vendin e dytë, me një mesatare prej 17.24 eurosh për të njëjtën pije.
Në vendin e tretë është Macerata, me një mesatare prej 16.25 eurosh. Ndërsa qyteti me picën më të lirë nuk është Napoli, siç mund të mendohet, por Livorno, me një kosto mesatare prej 8.75 eurosh për vakt, i paraprirë nga Reggio Calabria (9.15 euro).
Listës së picave të lira i pasojnë qytetet e Pescarës (9.37 euro) dhe Catanzaros (9.96 euro), me një shpenzim më pak se 10 euro për picë e pije.
Qeveria e Spanjës ka miratuar një projektligj që parashikon reduktimin e javës zyrtare të punës nga 40 në 37.5 orë, një hap i rëndësishëm për përmirësimin e produktivitetit dhe mirëqenies së punonjësve. Ky projektligj tani do të kalojë në parlament për miratim, ku qeveria e kryeministrit Pedro Sánchez përballet me sfidën e mungesës së një shumice të qartë.
Ministria e Punës njofton se rreth 12.5 milionë punonjës të sektorit privat me kohë të plotë dhe të pjesshme do të përfitojnë nga ndryshimi. Ministrja e Punës, Yolanda Díaz, e cila përfaqëson partinë e majtë Sumar, theksoi se ky është një hap i rëndësishëm drejt modernizimit të botës së punës dhe përmirësimit të cilësisë së jetës së qytetarëve.
Aktualisht, masa aplikohet për nëpunësit civilë dhe disa sektorë publikë, ndërsa me ligjin e ri do të shtrihet edhe në sektorë kyç si shitja me pakicë, mikpritja, ndërtimi dhe prodhimi, sektorë që përbëjnë një pjesë të madhe të fuqisë punëtore.
Projektligji ka marrë mbështetje nga sindikatat kryesore të vendit, por është kundërshtuar nga shoqatat e biznesit. Spanja ka pasur një javë pune 40-orëshe që nga viti 1983, kur orari u ul nga 48 orë.
Ky projektligj është një vazhdim i eksperimenteve të ndryshme pas pandemisë COVID-19, duke përfshirë një projekt pilot në Valencia që testoi një javë pune katërditore. Rezultatet kanë treguar përfitime të dukshme për punonjësit, përfshirë ulje të stresit dhe përmirësim të zakoneve të jetesës.
Një grua zvicerane është refuzuar të hyjë në Shtetet e Bashkuara, pavarësisht se kishte dokumentet e nevojshme. Ky rast ka shkaktuar shqetësim në Departamentin Federal të Punëve të Jashtme (EDA), i cili ka ndërhyrë te ambasada amerikane në Bern për të protestuar ndaj këtij trajtimi.
Sipas EDA-s, arsyeja e refuzimit mbetet e paqartë dhe nuk jepen detaje mbi statusin e gruas, nëse ishte turiste, udhëtare biznesi apo mbajtëse e një karte gjelbër. Ky rast është pjesë e një trende të rritjes së refuzimeve të turistëve dhe shkencëtarëve nga SHBA që prej ardhjes në pushtet të Presidentit Donald Trump, transmeton albinfo.ch. EDA ka këshilluar qytetarët zviceranë që të informohen paraprakisht për kërkesat e hyrjes në SHBA përmes Ambasadës amerikane në Bern, pasi shkeljet e rregullave mund të çojnë në deportim ose arrestim.
Për më tepër, udhëtimet nga Zvicra për në SHBA kanë pësuar një rënie prej 26% në mars të vitit 2025, një tendencë që është lidhur ngushtë me administratën Trump.
Komisioni Evropian ka prezantuar një propozim për krijimin e një baze të dhënash të përbashkët për kilometrazhin e regjistruar të automjeteve, i cili do të ndihmojë në luftimin e manipulimeve të kilometrazhit të automjeteve të përdorura në të gjitha shtetet anëtare të BE-së.
Ky propozim, i bërë nga Brukseli, është pjesë e një pakete më të gjerë masash që synojnë përmirësimin e sigurisë rrugore, reduktimin e ndotjes së ajrit dhe luftimin e mashtrimeve që lidhen me tregun e automjeteve. Propozimi parashikon krijimin e një regjistri të përbashkët për kilometrazhin e automjeteve, duke mundësuar një transparencë të plotë në tregun e makinave të përdorura dhe duke parandaluar “përtëritjen” e rreme të automjeteve që shiten për t’i mashtruar blerësit.
Disa shtete të BE-së, përfshirë Belgjikën dhe Francën, tashmë kanë sisteme kombëtare që regjistrojnë kilometrazhin gjatë kontrollit teknik. Belgjika ka implementuar një sistem të njohur si Car-Pass, ku shitësit janë të detyruar t’u ofrojnë blerësve një dokument të përditësuar të kilometrazhit. Në Francë, gjithashtu, ky informacion është i disponueshëm për blerësit, edhe pse në formë opsionale.
Komisioni Evropian ka propozuar që çdo shtet anëtar të regjistrojë kilometrazhin e automjeteve në bazat e të dhënave kombëtare dhe që ky informacion të transferohet në një bazë të dhënash evropiane. Kjo do t’u mundësojë autoriteteve dhe blerësve potencialë të verifikojnë të dhënat për çdo automjet të regjistruar në BE.
Lufta kundër mashtrimeve të kilometrazhit është thelbësore për mbrojtjen e konsumatorëve dhe për sigurinë e tregut të automjeteve. Propozimi ka për qëllim një treg më të drejtë dhe më të sigurt për blerësit dhe shitësit, duke ulur mundësinë e manipulimeve gjatë shitjes së makinave të përdorura.
Megjithatë, ky propozim ende do të kalojë nëpër një proces të gjatë të miratimit nga Parlamenti Evropian dhe Këshilli i BE-së, përpara se të hyjë në fuqi.
Një analizë e realizuar nga laboratori kantonal i Basel-Stadt zbuloi se shumë produkte kozmetike të përdorura në berberhane janë të pasigurta. Nga 55 produkte të kontrolluara në kantonet Bern, Aargau, Solothurn, Basel-Landschaft dhe Basel-Stadt, 31 dolën jo në përputhje me rregulloret, ndërsa 17 u ndaluan nga shitja dhe përdorimi.
Produktet më të zakonshme të testuara ishin xhel për flokë, shampo, ngjyra për flokë dhe mjekër. Sipas kimistit kantonal Yves Parrat, produktet janë zgjedhur sipas një metodologjie me bazë rreziku dhe nuk përfaqësojnë domosdoshmërisht gjendjen e përgjithshme të tregut, transmeton albinfo.ch.
Problematika me produktet jashtë Evropës
Shumë nga produktet e ndaluara përmbanin konservues ose aromatizues të ndaluar në Zvicër dhe BE. Parrat theksoi se kozmetika e prodhuar jashtë Evropës është shpesh problematike për shkak të mungesës së ligjeve të rrepta dhe kontrollit të dobët të produkteve që shiten online. Një rast i rëndë ishte një bojë për mjekër nga Kina, që nuk kishte etiketa informuese dhe përmbante substanca të rrezikshme, përfshirë një ngjyrues me potencial të lartë alergjik dhe një papastërti të mundshme kancerogjene.
Rreziqet shëndetësore
Preservativët dhe aromatizuesit e ndaluar mund të shkaktojnë reaksione në lëkurë si ekzema. Gjithashtu, disa produkte përmbajnë mbetje të substancave toksike për shkak të proceseve të papërfunduara të prodhimit. Megjithatë, lista e produkteve jo në përputhje nuk do të publikohet për shkak të kufizimeve ligjore. Publikohen vetëm paralajmërime publike për produkte që përbëjnë rrezik serioz, si në rastin e bojës së mjekrës.
Këshillë për konsumatorët
Parrat rekomandon që klientët të informohen për origjinën e produkteve para se t’i blejnë në berberhane. Produktet zvicerane dhe evropiane në përgjithësi kanë një nivel të lartë sigurie, ndryshe nga ato që vijnë nga vende me legjislacion më pak të rreptë.
Vitin e kaluar, rreth 2.000 infermierë u larguan nga Maqedonia e Veriut për të kërkuar kushte më të mira pune dhe jetese në vendet evropiane. Ky fenomen po përshpejtohet dhe ekspertët paralajmërojnë se ky numër mund të jetë edhe më i lartë këtë vit. Disa nga arsyet kryesore për këtë ikje masive janë pagat e ulëta, mungesa e mundësive për avancim profesional dhe ngarkesa e jashtëzakonshme në punë.
Në një intervistë me Shoqatën e Infermierëve “Për Ne”, kryetarja Gordana Beshliovska shprehu shqetësimin për neglizhencën ndaj këtij profesioni. Sipas saj, infermierët janë të lënë pas dore nga institucionet dhe nuk gjejnë mbështetje për të përmirësuar kushtet e punës, raporton Alsat.
“Infermierët po largohen nga vendi për shkak të kushteve të këqija. Asnjëherë nuk kemi pasur mbështetje të mjaftueshme nga Ministria e Shëndetësisë,” tha Beshliovska.
Në Klinikën “8 Shtatori”, Hamdije Fetahu, infermiere me shumë vite eksperiencë, tregon për ngarkesën e madhe që përballojnë infermierët. Ajo thekson se puna e tyre ka bërë që shumë infermierë të kërkojnë mundësi më të mira jashtë vendit.
“Në repartin tonë, dy infermiere kujdesen për deri në 35 pacientë në ditë. Puna është stresuese dhe orari është i zgjatur. Mungesa e personelit është një faktor kryesor që na detyron të kërkojmë kushte më të mira jashtë vendit,” tha Fetahu, transmeton albinfo.ch.
Pavarësisht masave të marra pas tragjedisë në Koçan, shumë infermierë janë ende të mbingarkuar dhe të detyruar të kërkojnë mundësi më të mira në vende të tjera. Kjo ikje masive po e lë sistemin shëndetësor në një gjendje të pasigurt dhe pa mbështetje të mjaftueshme.
Manon Ducry, luleshitëse dhe pronare e dyqanit La Graminée në Lugnorre (FR), tregon për vështirësitë që po përjetojnë luleshitësit e pavarur për shkak të rritjes së çmimeve.
Kjo e diel, kur kremtohet Dita e Nënës, është një ditë e rëndësishme jo vetëm për familjet, por edhe për bizneset e luleve, që zakonisht përjetojnë rritje të shitjeve. Megjithatë, pas buqetave shumëngjyrëshe dhe vitrinave të dekoruara, fshihet një realitet jo gjithmonë i lehtë, transmeton albinfo.ch.
“Na është ulur xhiroja rreth 20% brenda një viti. Kjo është shumë,” shprehet Manon Ducry në një intervistë për edicionin e lajmeve të orës 12:30 të së dielës. “Njerëzit po heqin dorë nga blerja e luleve më shpejt se nga çdo produkt tjetër,” vëren ajo.
“Çdo muaj kam një javë orë shtesë”
Me tre vite eksperiencë si pronare dyqani, Manon tregon se ëndrra për të pasur një biznes të sajin nuk është gjithmonë rozë. “Kam një vit që punoj në 120% të kapacitetit,” thotë ajo, duke shtuar se i numëron orët për të pasur një ide më të qartë mbi ngarkesën. “Në përgjithësi, çdo muaj punoj një javë më shumë se norma,” shton ajo.
“Pas çdo luleje ka shumë punë,” thekson Manon. “Njerëzit nuk e kuptojnë gjithmonë vlerën e një luljeje të vetme.” Pavarësisht përkushtimit dhe javëve intensive, ajo e ka të vështirë të nxjerrë një rrogë mujore, pasi kostoja e jetesës është rritur dhe lulet janë kthyer në një luks për shumëkënd.
5 deri në 6% e xhiros vjetore nga Dita e Nënës
Si shumë luleshitës të tjerë, Manon mbështetet shumë te Dita e Nënës këtë vit. Ajo e përshkruan si “festa e vitit”, një ditë të gëzueshme për luleshitësit, e cila sjell rreth 5 deri në 6% të xhiros vjetore.
Edhe pse kushtet janë shpesh sfiduese, Manon nuk mendon të ndryshojë profesion. Për të, është “profesioni më i bukur në botë”: “Ne përcjellim mesazhe dhe emocione.”
Atmosfera në Bazel është e tensionuar para fillimit të Eurovision Song Contest (ESC). Rreth 1,300 oficerë policie nga e gjithë Zvicra janë vendosur në gatishmëri. Aktivistët pro-Palestinë duan të ndalojnë pjesëmarrjen e Izraelit dhe kërkojnë protesta të mëdha pa leje. Sllogani i tyre është: “Eskalon për Palestinën”, një thirrje që nuk duket të jetë për protesta paqësore. Më 6 maj, Nemo kërkoi gjithashtu përjashtimin e Izraelit, duke thënë se lufta e Izraelit në Gaza është “përgjithmonë në kundërshtim me vlerat që Eurovision thotë se mbështet paqen, bashkimin dhe respektin për të drejtat e njeriut.”
Ndërkohë, qeveria e qytetit të Bazelit mbron lirinë e shprehjes: “Protesta paqësore lejohet në tubime. Njerëzit mund të shprehin mendimet e tyre për çdo gjë që i shqetëson,” tha Drejtoresha e Sigurisë, Stephanie Eymann, për revistën online Bajour.
Tubimi i refuzuar
Megjithatë, një demonstratë që kishte për qëllim të qëndronte kundër antisemitizmit gjatë Eurovision, e planifikuar për më 15 maj në Claraplatz, është anuluar. Sipas kërkesës, organizatorët kishin për qëllim të flisnin kundër antisemitizmit “në sektorin kulturor dhe në përgjithësi.” Ata donin të dërgonin një mesazh kundër urrejtjes që po i drejtohej Yuval Raphael, kandidatit izraelit të Eurovisionit dhe mbijetues i masakrës së Hamas më 7 tetor 2023. Organizatorët, të cilët dëshirojnë të mbeten anonimë për arsye sigurie, e përshkruajnë veten si një grup të lirë individësh hebrenj dhe jo hebrenj nga Bazeli, Zyrihu, Berna dhe Freiburg (Gjermani), transmeton albinfo.ch.
Pas një hetimi të hollësishëm, Policia e Kantonit të Bazelit ka arritur në përfundimin se demonstrata e planifikuar mund të paraqesë një kërcënim konkret për sigurinë dhe rendin publik. “Lidhja tematike me Eurovision, së bashku me tensionet politike aktuale, paraqet një rrezik të shtuar për shpërndarje, kundër-demonstrata ose përleshje,” thuhet në letrën e refuzimit të policisë së Bazelit, të cilën Blick e ka siguruar.
A ishte problemi lokacioni?
Në përgjigje të një kërkese, policia kantonale shpjegoi refuzimin si vijon: Ndërsa ngjarjet e ESC po zhvillohen paralelisht, demonstratat brenda “perimetrit të ngjarjes” janë përgjithësisht të ndaluara për arsye sigurie, përfshirë Claraplatz. Ky shesh ndodhet në mes të “Boulevardit ESC”, i cili lidh vendet e ngjarjeve të ESC në qendrën e ekspozitave dhe Barfüsserplatz. Megjithatë, refuzimi i kërkesës nuk përmend asnjë shqetësim për lokacionin ose perimetrin e ngjarjes.
Organizatorët thonë se ata konfirmuan për policinë të enjten e kaluar se ishin të gatshëm ta mbajnë tubimin në një lokacion tjetër në Bazel. Aplikanti nuk u përgjigj në telefon sepse ishte në rrugë me biçikletë. Refuzimi i kërkesës mbërriti të premten. Policia nuk ka komentuar këtë llogari.
Atmosferë e tensionuar
Një bisedë me tre gra hebreje nga Bazeli konfirmon se atmosfera është e tensionuar. “Ka një ndjenjë frike,” tha një grua zvicerane e moshës pesëdhjetë vjeçare për Blick. “Mendoj se Zvicra nuk e ka kuptuar ende plotësisht se çfarë po vjen.” Ajo nuk e sheh skenën palestineze lokale si veçanërisht të dhunshme sipas standardeve ndërkombëtare, por ka frikë se forca më radikale mund të mbërrijnë nga Franca dhe Gjermania. Ajo gjithashtu kritikon Nemon: “Nemo kërkon përfshirjen, por në të njëjtën kohë ai do të përjashtojë këngëtarin izraelit.” Antisemitizmi është rritur përgjithësisht, madje edhe jashtë Eurovision dhe protestave pro-Palestinë.
“Po bëhet gjithnjë e më kërcënues për ne,” tha një grua izraelite. Ajo nuk do të flasë hebraisht në qendër të Bazelit gjatë Eurovision. Putin kritikohet kryesisht për politikat ruse, ndërsa hebrenjtë në mbarë botën kritikohet për politikat izraelite. Një grua tjetër e re po mendonte të merrte pjesë në një shfaqje publike me një flamur izraelit, por tani nuk e di nëse të rrezikojë. Dilemës është: “Nga njëra anë, ne jemi të shqetësuar për sigurinë tonë personale, por nga ana tjetër, nuk duam të përjashtohemi nga hapësirat publike.”
Ndërkohë që diskutimet dhe tensionet vazhdojnë, qyteti i Bazelit mbetet në vëmendje, ndërsa protestuesit, si dhe qytetarët e zakonshëm, përballen me sfidat e një situate të ndërlikuar dhe të pasigurt.
Sipas një sondazhi të publikuar nga SonntagsZeitung, një në shtatë të rritur në Zvicër ka qenë viktimë e mashtrimeve në internet. Një e treta e tyre kanë humbur më shumë se 1,000 franga.
Ky sondazh është realizuar nga Instituti Sotomo për llogari të siguruesit AXA gjatë periudhës shkurt-mars dhe përfshiu 1,706 persona. Sipas të dhënave, vetëm një e treta e viktimave të mashtrimeve kibernetike e kanë raportuar rastin në polici. Edhe nga ata që kanë humbur më shumë se 1,000 franga, vetëm 46% kanë bërë kallëzim.
Të rinjtë më të ekspozuar
Statistikat zyrtare tregojnë një rritje të ndjeshme të këtij lloj krimi. Vetëm vitin e kaluar janë regjistruar mbi 59,000 vepra penale të lidhura me internetin. Por, për shkak se shumë viktima nuk paraqesin kallëzim, numri real i mashtrimeve mund të jetë shumë më i lartë.
E habitshme është se të rinjtë rezultojnë të jenë më të prekur se të moshuarit. Kjo shpjegohet pjesërisht me faktin që të rinjtë bëjnë më shumë blerje online dhe janë më të ekspozuar. Mashtrimet më të shpeshta ndodhin përmes “dyqaneve të rreme” në internet (38% e rasteve), të ndjekura nga “phishing” ose vjedhja e identitetit përmes email-eve (33%), transmeton albinfo.ch.
Një sfidë për shoqërinë
Më shumë se tre të katërtat e të anketuarve besojnë se kriminaliteti kibernetik përbën sfida serioze për shoqërinë. Ata janë veçanërisht të shqetësuar për sulmet kibernetike ndaj infrastrukturës së ndjeshme (47%), mashtrimet në internet (44%), manipulimin e opinionit publik dhe profilet e rreme (44%).
Nga ana tjetër, më pak shqetësim shfaqet për varësinë teknologjike të vendit ndaj multinacionalëve të huaj (17%), ndikimin e teknologjisë në jetën shoqërore (18%) apo në shëndetin mendor (16%).
Shumica dërrmuese kërkon ndalim të rrjeteve sociale për fëmijët nën 16 vjeç
Rreth 80% e zviceranëve mbështesin ndalimin e përdorimit të rrjeteve sociale nga fëmijët nën moshën 16 vjeç, sipas pjesës tjetër të sondazhit nga Instituti Sotomo. Një e treta e prindërve thonë se nuk janë në gjendje të mbrojnë fëmijët nga rreziqet online.
Ka gjithashtu kërkesa për më shumë mbrojtje dhe kufizime për fëmijët. Gati katër nga pesë të anketuar mendojnë se telefonat celularë duhet të ndalohen në shkolla, ndërsa 85% e tyre besojnë se fëmijët nuk janë mjaftueshëm të informuar për rreziqet në internet.
Australia është vendi i parë që ndaloi qasjen e fëmijëve nën 16 vjeç në platforma si TikTok dhe Instagram. Një propozim i ngjashëm është paraqitur së fundmi edhe nga kryeministri i Zelandës së Re.
Në Zvicër, dy postulate të fundit i kanë kërkuar Këshillit Federal të shqyrtojë mundësinë e kufizimit të aksesit të të rinjve në rrjetet sociale. Gjithashtu, po diskutohet edhe një ndalim i mundshëm i përdorimit të telefonave inteligjentë në shkolla.
Një ngjarje e pazakontë u regjistrua sot në qytetin e Elbasanit, në Shqipëri, atje ku po zhvillohet procesi i votimit për zgjedhjet parlamentare të 11 majit.
Një qytetare, e veshur me fustanin e bardhë të nusërisë, u paraqit në qendrën e votimit për të ushtruar të drejtën e saj. Veprimi i saj u bë viral, pasi u shpërnda në rrjetet sociale nga kryeministri Edi Rama, i cili e përshkroi si një gjest të bukur qytetar.
“Ah, sa e bukur, të votosh duke nusëruar. Jetë të lumtur dhe për hajër për krejt Shqipërinë, ky gjest kaq emocionues qytetar,” shkruan Rama në një postim në Facebook.
Në lutjen e tij të parë të së dielës si Papë, përpara dhjetëra mijëra besimtarëve në Vatikan, Papa Leo XIV u bëri thirrje “udhëheqësve të mëdhenj të kësaj bote” që të ndalojnë luftërat, veçanërisht ato në Ukrainë dhe Gaza.
“Përballë këtij skenari dramatik të një Lufte të Tretë Botërore të copëtuar, siç ka pohuar shpesh Papa Françesku, edhe unë i drejtohem të mëdhenjve të kësaj bote, duke përsëritur këtë thirrje që është gjithmonë aktuale: kurrë më luftë!”, deklaroi Papa.
Ndihmë humanitare për Gazën
Papa u shpreh se “mban në zemër vuajtjet e popullit të dashur ukrainas” dhe theksoi nevojën për një “paqë të vërtetë, të drejtë dhe të qëndrueshme sa më shpejt që të jetë e mundur.” Ai kërkoi gjithashtu lirimin e të gjithë të burgosurve dhe kthimin e fëmijëve pranë familjeve të tyre.
Duke shprehur “trishtim të thellë për atë që po ndodh në Rripin e Gazës”, ai bëri thirrje për një “ndalim të menjëhershëm të armiqësive, sigurimin e ndihmës humanitare për popullsinë civile të rraskapitur dhe lirimin e të gjithë pengjeve”, transmeton albinfo.ch.
Shpresë për paqe midis Indisë dhe Pakistanit
Papa Leo XIV përshëndeti gjithashtu lajmin për armëpushimin midis Indisë dhe Pakistanit, duke shpresuar që bisedimet e ardhshme të çojnë në një marrëveshje të qëndrueshme sa më shpejt.
Për herë të parë në Zvicër, një spital përdor teknologjinë moderne për të mbikëqyrur pacientët në mënyrë virtuale. Në Spitalin Kantonal të Lucernit (LUKS), infermierët punojnë me kufje dhe monitorë, duke e ofruar kujdesin për pacientët në distancë.
Në hapësirën e re të quajtur “Njësia e Kujdesit Virtual,” gjithçka duket më shumë si një startup teknologjie se sa si një repart spitalor tradicional. Ky sistem inovativ përfshin përdorimin e video-telefonisë, inteligjencës artificiale dhe pajisjeve matëse që transmetojnë në kohë reale temperaturën e trupit, pulsin dhe tensionin e gjakut.
Infermieri Jörg Glowienka, një nga shtatë infermierët e kësaj njësie, shpjegon: “Unë mund të kryej intervista të pranimit dhe të daljes me pacientët vetëm nga ekrani. E gjithë komunikimi bëhet nëpërmjet kufjesh dhe kamerave.” Pacientët, si Hans Infanger, e pranojnë se mungesa e kontaktit të drejtpërdrejtë është diçka për t’u mësuar, por vlerësojnë që ndihma vjen shpejt dhe nga specialistë, transmeton albinfo.ch.
Lehtësim për personelin mjekësor
Infermierja Catarina Fritschi tregon se kalimi nga kujdesi fizik në atë virtual i ka dhënë më shumë kohë dhe fleksibilitet në punë. Ajo e sheh teknologjinë si një ndihmë të madhe, që lehtëson barrën mbi stafin mjekësor.
Reagimi ndaj situatave të ndërlikuara
Sistemi i kujdesit virtual mund të përdoret edhe në spitale rajonale. Në një video të demonstruar nga LUKS, një mami ndihmon një foshnje të sapolindur në një spital pa njësi neonatologjie dhe konsultohet menjëherë me një specialist përmes telemjekësisë.
Aktualisht, çdo infermier virtual kujdeset për 12 pacientë njëkohësisht. Deri në verë, synohet që kjo shifër të arrijë në 20, përfshirë edhe pacientët që trajtohen në shtëpi përmes pajisjeve portative.
Kritika dhe kufizime
Qendra për Pacientët e Zvicrës Qendrore shpreh shqetësim për ndikimin e kujdesit virtual mbi kontaktin personal dhe holistik me pacientin. Edhe drejtori i infermierisë Michael Döring e pranon se inteligjenca artificiale nuk mund të zëvendësojë ndjeshmërinë njerëzore: “Në situata palliative apo kur pacienti është në krizë psikologjike, ndërhyrja njerëzore është e pazëvendësueshme.”
Antonio Braizinho, kreu i njësisë së kujdesit virtual, e përmbledh kështu: “Kujdesi virtual arrin kufirin kur ndërveprimi njerëzor bëhet vendimtar.”
Një shumicë e madhe e popullsisë në Zvicër mbështet ndalimin e rrjeteve sociale për fëmijët dhe të rinjtë nën moshën 16 vjeç. Gjithashtu, ndalimi i përdorimit të telefonave inteligjentë në shkolla gjen përkrahje të gjerë.
Sipas një studimi të kryer nga instituti i kërkimeve Sotomo, 80% e të anketuarve janë në favor të një ndalese për përdorimin e platformave si Instagram, TikTok e të ngjashme nga të miturit. Pothuajse po aq mbështesin ndalimin e telefonave në klasë dhe në oborret e shkollave, transmeton albinfo.ch.
Masa tashmë në zbatim
Një hap konkret është marrë nga Drejtoria e Arsimit në kantonin Nidwalden, ku është ndaluar përdorimi privat i celularëve në shkollat fillore. Kjo ka ngjallur diskutime të gjera në opinion.
Statistikat e mbështetjes
Sipas rezultateve të sondazhit:
47% janë plotësisht pro ndalimit
33% më tepër pro
14% më tepër kundër
6% kundër
Autori i studimit, Michael Hermann, thekson se ky është një sinjal i qartë që publiku kërkon masa për të mbrojtur fëmijët në botën dixhitale.
Rreziqet: Bullizmi kibernetik dhe përmbajtja e papërshtatshme
Sipas prindërve, rreziqet më të mëdha janë bullizmi online, ekspozimi ndaj përmbajtjes me përmbajtje seksuale apo të dhunshme, dhe përdorimi i tepërt i internetit. Megjithëse 62% e prindërve ndihen të aftë të mbrojnë fëmijët e tyre nga rreziqet online, zbatimi i rregullave në praktikë është i vështirë.
97% e prindërve kanë vendosur masa mbrojtëse, si kufizimi i platformave ose i kohës para ekranit. Por rreth gjysma e tyre hasin vështirësi në zbatimin e këtyre masave, çka shpesh çon në debate në familje.
Sfida për politikën
Sipas Hermann, megjithëse Zvicra është e kujdesshme ndaj rregullimeve të tilla, presioni ndaj politikës është i madh sepse bëhet fjalë për mbrojtjen e fëmijëve. Kjo e bën më të mundshme që masa të tilla të miratohen në të ardhmen.
Përdorimi i tepërt i celularëve
Studimi, i kryer për llogari të kompanisë së sigurimeve AXA, përfshiu rreth 1700 persona nga Zvicra gjermane dhe ajo frëngjisht-folëse. 46% e të anketuarve thonë se dëshirojnë të kalojnë më pak kohë në telefon. Më shumë se dy të tretat mendojnë se përdorimi i përgjithshëm i internetit nga popullsia është i rrezikshëm.
Kristjan Asllani do të largohet nga Interi në verë. Mesfushori i Kombëtares shqiptare ka marrë vendimin e tij, siç raporton “Corriere dello Sport”.
Minutat e pakta në ndeshjet e fundit kanë bërë që rrugët të jenë drejt ndarjes.
Asllani, ndërkohë, ka kontratë të vlefshme deri në vitin 2029, transmeton albinfo.ch.
Ky vendim i 23-vjeçarit vjen para përfundimit të sezonit. Janë edhe dy trofe të rëndësishëm në lojë.
Interi po lufton për fitimin e Serie A dhe, po ashtu, ndodhet në finalen e Champions-it.
Interi shpenzoi rreth 15 milionë euro rreth dy vite më parë. Asokohe, Asllani spikaste te Empoli.
Opinione Gjenerata që sakrifikoi gjithçka për atdhe
Opinione Kur donacionet dhe grantet zëvendësojnë buxhetin komunal
Opinione Shën Nënë Tereza – shembull i gjallë i dashurisë
Opinione Gjermanishtja në botë: Ku flitet dhe sa folës ka?
Opinione VËZHGIMET E FSHEHTA NGA SIGURIMET SHOQËRORE NË ZVICËR – NJË “SPIUNIM I LEJUAR”?
Opinione Samiti Trump – Putin në Alaska: Pritshmëria për paqe dhe realiteti i Arktikut
Opinione Kthimi në shtëpi
Opinione Reflektim mbi ri-kthimin! Pse ktheheni çdo verë në Kosovë?
