NZZ: Edi Rama, ky “jokonformist” i përjetshëm dhe dritëhijet e tij

Zgjedhjet parlamentare të mbajtura dje në Shqipëri dhe fitorja e pritshme e PS-së së Edi Ramës nuk ka kaluar pa u komentuar nga mediat nëgjuhën gjermane. Në shumicën e lajmeve dhe komenteve flitet për arritjen e mandatit të katërt të partisë si për një fakt të mirëqenë dhe që i faturohet kryesisht kryetarit të saj, Edi Ramës, shkruan albinfo.ch. Në këtë kontekst, krahas suksesit evident, nënvizohet edhe karakteri me tendenca autoritarizmi, i Ramës si dhe dritëhijet e portretit të tij, që bien në pah me praktikat klienteliste dhe në raport me korrupsionin në vend,

Gazeta e madhe zvicerane Neue Zürcher Zeitung (NZZ) i kushton Ramës një portret, të titulluar “Edi Rama bëhet kreu i qeverisë së Shqipërisë për herë të katërt – një portret i jokonformistit të përjetshëm”. Ish korrespondenti i gazetës për Ballkanin, gazetari Andreas Ernst flet këtu për Edi Ramën si një person antikonformist në paraqitjet  etij të para, me prirje artisti dhe për kontroversat e tij në zhvillimin e mëtejmë si politikan tipik për Ballkanin, që përqendron gjithë forcën e shtetit në duart e veta.

“Në vitin 2000 ai u bë i njohur ndërkombëtarisht si kryetar bashkie i Tiranës. Ai pëlqente të vishte çorape të kuqe nën pantallonat e kostumit, gjë që i magjepste shumë gazetarë. Autoportretizimi i tij si artist-politikan e solli vëmendjen mbi Tiranën, e cila në atë kohë ishte ende mjaft e rrënuar.

Të dielën, 60-vjeçari Edi Rama fitoi zgjedhjet parlamentare për herë të katërt (sipas rezultateve fillestare), duke e bërë atë një nga sundimtarët afatgjatë në Ballkan (Milo Gjukanoviç, Aleksandar Vuçiç, Milorad Dodik), të cilët janë shfaqur më shpesh që nga luftërat jugosllave.

Në atë kohë, si kryetar bashkie, një nga veprimet e para zyrtare të Ramës së ri ishte lyerja e qindra blloqeve të apartamenteve gri me modele shumëngjyrëshe që i kishte dizenjuar vetë. Qendra e qytetit mori një pamje të re. Ai shpjegoi se zbukurimi nuk ndikon vetëm në fasada: estetika ndryshon njerëzit dhe ndërveprimin e tyre me hapësirën publike si qytetarë. Kjo i emocionote edhe shumë gazetarë të huaj.

Kryeqyteti ka ndryshuar në mënyrë mbresëlënëse që nga vitet e para të Ramës. Dhjetëra ndërtesa të larta janë ngritur në qiell në qendër: rrokaqiej të shkëlqyeshëm, kulla banimi origjinale të përdredhura dhe qendra të mëdha tregtare…

Por me kalimin e kohës, ky bum ndërtimesh dëmtoi edhe reputacionin e Ramës si reformator. Zhvillimi urban është një bashkim i gjithçkaje tjetër që po shkon keq në Shqipëri: nepotizmi u jep leje ndërtimi miqve të ngushtë dhe dhënia e kontratave varet nga lidhjet politike, fondet e fshehta dhe bizneset e dyshimta.

Në qendër të këtij rrjeti janë partitë qeverisëse dhe kompanitë e lidhura me to. Suksesi i ripërtërirë i socialistëve të Ramës vjen kryesisht për shkak të këtij sistemi klientelist. Në vitin 2013, ai e mundi armikun e tij të betuar, Sali Berishën, për herë të parë në zgjedhjet parlamentare dhe u bë kreu i qeverisë. Rama konsiderohet se do ta mbajë postin për katër vjet të tjera dhe më pas do të jetë në pushtet për gjashtëmbëdhjetë vjet.

Ajo që është e kalbur në shtet u bë e qartë në shkurt kur Erion Veliaj, president i kryeqytetit dhe një mik i ngushtë i Ramës, u arrestua së bashku me gruan e tij nga Zyra e Prokurorit të Posaçëm për Korrupsion (SPAK), transmeton albinfo.ch. Akuzohen se të dy kanë ndërtuar një sistem të sofistikuar të pasurimit personal së bashku me kompanitë e ndërtimit dhe OJQ-të miqësore.

Rama u tërbua, thirri tubime proteste dhe sulmoi gjyqtarët hetues. Duke vepruar kështu, ai po dëmton një reformë që ai vetë e nisi në vitin 2017. Duke pasur parasysh anëtarësimin në BE, gjyqësori i dobët duhet të bëhet i pavarur dhe efektiv. Që atëherë, më shumë se gjysma e gjyqtarëve janë zëvendësuar dhe janë krijuar institucione të reja për të luftuar korrupsionin. Aktakuza dhe arrestimi i Veliajt tregojnë se ato ja kanë vlejtur.

Sistemi klientelor i mirëorganizuar i Ramës është një shpjegim për suksesin zgjedhor të socialistëve. Shpjegimi tjetër është kundërshtari i tij, 81-vjeçari Sali Berisha. Ndryshe nga Rama, ai është një autokrat tradicional, jo origjinal, i sofistikuar apo simpatik. Ai ishte presidenti i parë i zgjedhur në mënyrë demokratike i Shqipërisë dhe më pas dy herë kryeministër.

Edhe pse ai (Berisha) angazhoi një këshilltar të Trumpit i cili provoi një version të zbutur të sloganit MAGA (“Për Shqipërinë Madhështore”), Berisha nuk përbënte kërcënim për kryeministrin në detyrë. Nëse jokonformisti i përjetshëm u acaron nervat shumë shqiptarëve, atëherë plaku i kotë dhe i idhnak i acaron ato edhe më shumë. Kjo shpjegoi rënien e pjesëmarrjes së votuesve në rreth 40 për qind.

Në vazhdim gazeta merret me biografinë e Ramës si ish basketbollist pastaj piktor derisa “gjeti rrugën” në politikë, transmeton albinfo.ch gazetën zvicerane.

Më së voni në vitin 2005, kur ai mori pushtetin në Partinë Socialiste, u bë e qartë se ai ishte, mbi të gjitha, një njeri i ashpër pushteti që njihte vetëm miq dhe armiq në politikë. Prandaj, ai e pati të vështirë të pranonte humbjen e partisë së tij në zgjedhjet parlamentare të vitit 2009.

Në vitin 2013, hakmarrja pati sukses dhe Rama ndërtoi një aparat pushteti të ngjashëm me atë që shihet në shumë vende të rajonit: Ai është kreu i një partie që kontrollon administratën, gjykatat dhe shumë media. Në të njëjtën kohë, ai e rekomandon veten te BE-ja si garantues i stabilitetit. Nëse kjo nuk mund të thuhet për ligjin dhe rendin, atëherë të paktën qëndron për qetësinë dhe rendin.

 

“The Irish Times”: Shqipëria, më shumë se thjesht “Maldivet e Evropës”

Gazeta prestigjioze irlandeze “The Irish Times” i ka kushtuar një artikull të gjatë Shqipërisë, duke e përshkruar si një destinacion magjepsës që ofron shumë më tepër se bregdeti i Ksamilit, tashmë i njohur në rrjetet sociale si “Maldivet e Evropës”.

Në reportazhin e saj, gazetarja Aoife McElwain rrëfen përvojën personale në qytetin e Krujës, Tiranë dhe zonat turistike jugore e veriore të vendit, duke vënë në pah historinë e pasur, mikpritjen shqiptare, ushqimin tradicional dhe peizazhet mahnitëse, transmeton albinfo.ch.

Shkrimi veçon Pazarin e Vjetër të Krujës, ku autorja përshkruan tregtarë të sjellshëm dhe punime artizanale me çmime të përballueshme. Tirana përmendet për ndërthurjen e saj mes historisë komuniste dhe jetës moderne, me destinacione si Bunk’Art, Dajti Ekspres dhe kafenetë e stilit evropian.

Shqipëria përshkruhet si një vend me trashëgimi të thellë historike, që ka kaluar nga izolimi komunist në një demokraci të re, me njerëz të hapur dhe një kulturë që e reflekton këtë transformim. Po ashtu, artikulli përshkruan bukuritë natyrore të Alpeve Shqiptare, rezervuarin e Bovillës, qytetin e Beratit, dhe plazhet e pastërta të Dhërmiut.

Në fund, autorja sugjeron Shqipërinë si një destinacion për këdo që kërkon përzierjen e aventurës, ushqimit të mirë, mikpritjes dhe historisë unike të Ballkanit.

Një në tri gra në Zvicër lindin me prerje cezariane

Sipas të dhënave të Zyrës Federale të Statistikave (BFS), një në tri gra në Zvicër ka lindur me prerje cezariane gjatë vitit 2023. Numri i lindjeve me këtë metodë është rritur lehtë që nga viti 2019.

Ekzistojnë dallime të dukshme mes kantoneve. Në Schaffhausen, Cyrih dhe Zug, rreth 40 për qind e lindjeve u realizuan me prerje cezariane. Ndërsa në Thurgau, Appenzell Ausserrhoden dhe në të gjithë kantonet e Zvicrës perëndimore, ky përqind u ul nën 30 për qind, transmeton albinfo.ch.

Nga gjithsej 79 200 lindje në vitin 2023, mbi 14 600 u kryen me prerje cezariane të planifikuar – një shifër që është 55 për qind më e lartë sesa ajo e prerjeve cezariane emergjente.

Kantonet me përqindjen më të lartë të lindjeve me prerje cezariane (2023):

Schaffhausen: 41%

Cyrih & Zug: 40%

Zvicra perëndimore dhe Thurgau: nën 29%

Vaud: rënie prej 6.1 pikë përqindjeje në dhjetë vitet e fundit (27%)

Gjenevë: rënie prej 4.2 pikë përqindjeje (29%)

Zvicra, me 34 % lindje cezariane, renditet ndër vendet evropiane me normat më të larta, krahas Italisë dhe Gjermanisë. Ndërkohë, në vende si Spanja, Franca dhe ato të Evropës veriore, këto lindje janë dukshëm më të rralla.

Lindjet e stimuluara më të zakonshme në Zvicrën perëndimore

Në kundërshtim me prerjet cezariane, lindjet e stimuluara artificialisht janë më të përhapura në kantonet perëndimore dhe në Ticino. Këto arrijnë kulmin në kantonin e Gjenevës me 50 %. Në kantonet qendrore si Nidwalden, Obwalden, Schwyz dhe Graubünden, stimujt artificialë ndodhin në më pak se 22 % të lindjeve.

Në përgjithësi, një e treta e lindjeve pa cezariane të planifikuar ishin të stimuluara. Para dhjetë vitesh, kjo shifër ishte rreth një e katërta. Lindjet e pa stimuluara ndodhnin më shpesh në mënyrë natyrale dhe pa ndihmë instrumentale.

Barnat për fëmijë mungojnë në Zvicër, Qeveria prezanton rregull të ri

Sipas rregullit të ri, mjekët specialistë mund të porosisin barna për fëmijë edhe nëse ato ende nuk janë të destinuara për ndonjë pacient të caktuar. Kjo do të thotë se medikamentet mund të jenë të gatshme për përdorim në rast emergjence, duke reduktuar ndjeshëm kohën e pritjes për pacientët.

“Tani mund të furnizohemi me barna që nevojiten në raste emergjente dhe t’ua japim menjëherë pacientëve”, thotë Philipp Jenny, president i Shoqatës së Pediatrisë në Zvicër dhe pediatër në Altstätten, St. Gallen.

Ndihmë për klinikat e vogla

Masat pritet të ndihmojnë veçanërisht praktikat më të vogla pediatrike, të cilat nuk kanë kapacitet për të prodhuar barna vetë. Deri më tani, në raste urgjente duhej të bëhej një kërkesë me shkrim te Swissmedic për secilin medikament, një proces i ngadaltë dhe burokratik. Tani, mjekët kanë më shumë fleksibilitet.

“Për shembull, mund të porosis kortizon nga Austria dhe ta mbaj në rezervë, që të jem i përgatitur për ndonjë krizë astmatike gjatë natës”, shton Jenny.

Problemi i vërtetë: mungesa strukturore e barnave

Sidoqoftë, Jenny thekson se kjo është vetëm një zgjidhje afatshkurtër. Problemi më i madh është mungesa e përgjithshme e barnave pediatrike në Zvicër, krahasuar me vendet e tjera. Arsyeja është se prodhuesit duhet të aplikojnë për miratim të veçantë në Zvicër, një proces i kushtueshëm dhe jo gjithmonë i leverdishëm, veçanërisht për barnat që shiten në sasi të vogla.

Zgjidhje alternative: prodhimi në farmaci spitalore

Angela Caduff, kryefarmaciste në Spitalin e Fëmijëve në Cyrih, sugjeron një zgjidhje tjetër: përgatitjen e barnave brenda farmacive spitalore përmes ashtuquajturave “formula magistrale”, përgatitje të bëra sipas recetave të veçanta. Por kjo është e pamundur për shumicën e praktikave të vogla, të cilat nuk kanë farmaci të brendshme.

Java e Krenarisë në Kosovë rikthehet me moton “Asnjë hap mbrapa”

Java e Krenarisë në Kosovë do të mbahet nga data 9 deri më 14 qershor, duke shënuar edicionin e saj të nëntë nën moton domethënëse “Asnjë hap mbrapa”.

Organizatorët e ngjarjes theksojnë se ky slogan përfaqëson përkushtimin e komunitetit dhe aleatëve të tij për të qëndruar të palëkundur përballë sfidave që vijnë si nga lëvizjet lokale ashtu edhe ato globale, të cilat rrezikojnë të drejtat e njeriut, barazinë gjinore dhe dinjitetin e çdo individi.

“‘Asnjë hap mbrapa’ është thirrja jonë për unitet, rezistencë dhe progres,” thuhet në njoftimin për media, transmeton albinfo.ch.

Java e Krenarisë në Kosovë ka kontribuar ndër vite në ndërtimin e një hapësire më gjithëpërfshirëse dhe të sigurt për komunitetin LGBTI+ dhe për të gjithë ata që mbështesin barazinë dhe të drejtat e njeriut.

E konfirmuar: Dua Lipa rikthehet në Sunny Hill Festival 2025

Këngëtarja me famë botërore Dua Lipa do të rikthehet këtë verë në Prishtinë, si pjesë e line-up-it të Sunny Hill Festival 2025. Lajmi është konfirmuar zyrtarisht nga organizatorët e festivalit, të cilët njoftuan se artistja do të performojë në edicionin që do të mbahet nga data 1 deri më 3 gusht.

Kjo performancë është pjesë e turneut ndërkombëtar të Duas, “Radical Optimism”, dhe Prishtina do të jetë ndalesa e vetme në Evropën Juglindore. Me këtë rast, qyteti pritet të kthehet në një pikë kyçe të skenës ndërkombëtare të muzikës gjatë verës.

Pas sukseseve të njëpasnjëshme në skenat më të njohura botërore, përfshirë Glastonbury dhe Royal Albert Hall, si dhe paraqitjeve të fundit në qytete si Melbourne dhe Madrid, Dua Lipa premton një mbrëmje të paharrueshme për adhuruesit e muzikës, transmeton albinfo.ch.

Përveç Dua Lipës, festivali ka konfirmuar edhe performancën e DJ-së së njohur ndërkombëtare Peggy Gou, e renditur si DJ nr. 1 në botë nga DJ Mag në vitin 2023. Ajo pritet të elektrizojë skenën C4 me hitin e saj “(It Goes Like) Nanana”.

Shitja e biletave “Early Bird” ka nisur tashmë dhe interesimi i madh pritet të tejkalojë kapacitetet e viteve të mëparshme. Organizatorët paralajmërojnë një edicion spektakolar, me emra të tjerë të mëdhenj të cilët do të zbulohen në ditët në vijim.

Nuk ka ndërtim: Pamundësia për të blerë prona në Zvicër

Në shumë vende, blerja e një shtëpie po rrëshqet edhe më shumë nga të rinjtë. Zvicra nuk bën përjashtim. Ne hedhim një vështrim më të afërt në tregun e pafalshëm të pronave të vendit dhe çfarë do të thotë ai për gjeneratën e ardhshme.

“Thjesht nuk e deshe aq keq.” Çifti i ri ende mendon për fjalët e shitësit – i cili trashëgoi pronën. Ata kishin bërë ofertë për një shtëpi gjysmë të izoluar në një qytet të mesëm zviceran, një shtëpi rreth 100 vjeçare që nuk ishte rinovuar për gjysmë shekulli.

Edhe pse banka e kishte vlerësuar pronën në jo më shumë se 1.49 milionë CHF (1.8 milionë dollarë), çifti ofroi 1.7 milionë CHF.

Shumë çifte dhe familje në Zvicër kanë pasur një përvojë të ngjashme. Mungesa e tokës, normat e ulëta të interesit dhe fluksi i vazhdueshëm i punëtorëve nga vendet fqinje evropiane kanë vazhduar të rrisin kërkesën për prona.

Çmimet e shtëpive dhe apartamenteve janë rritur në qiell vitet e fundit. Vetëm midis 2017 dhe 2024, çmimet e pronave zvicerane panë një rritje mesatare prej 30%.

Pas pandemisë Covid, çmimet e banesave pësuan një “rritje të jashtëzakonshme”, thotë Ursina Kubli, drejtuese e kërkimit të pasurive të paluajtshme në Zürcher Kantonalbank (ZKB). Që atëherë, vendet kryesore janë bërë dukshëm më të shtrenjta, madje edhe në zonat e largëta çmimet janë rritur. “Një valë në rritje ngre të gjitha varkat,” thotë ajo, transmeton albinfo.ch.

Këtë vit, ZKB pret që çmimet e pronave në kantonin e Cyrihut të rriten me 4.5%, dhe me të njëjtën shumë përsëri në vitin 2026. Kjo shton një rritje të çmimeve prej më shumë se 140,000 CHF për një shtëpi mesatare për një familje në kantonin më të populluar të Zvicrës brenda vetëm dy viteve, shkruan swissinfo.

Kursimet e fituesve të zakonshëm nuk mund të vazhdojnë më, që do të thotë se ëndrra e pronësisë së shtëpisë po rrëshqet më tej nga shtresa e mesme e Zvicrës.

Sipas ZKB, vetëm 9% e çifteve të moshës 30-40 vjeç mund të përballonin një shtëpi mesatare për një familje në kantonin e Cyrihut në vitin 2024 – krahasuar me 13% më pak se pesë vjet më parë.

Shkalla e pronësisë së banesave në të gjitha llojet e pronave, grupmoshat dhe rajonet e Zvicrës qëndron në 36%. “Ky numër ka rënë në vitet e fundit,” thotë Robert Weinert, kryeanalist në firmën konsulente Wüest Partner.

Wüest Partner krahasoi pagat dhe çmimet e pronave në të gjithë Zvicrën dhe rezultatet janë kthjelluese. Rreth 58% e familjeve zvicerane me dy fitues nuk janë në gjendje të përballojnë një apartament, ndërsa blerja e një shtëpie për një familje është bërë e pamundur për 79%.

“Shpërndarja e pabarabartë e të ardhurave dhe pasurisë do të thotë që vetëm pak njerëz kanë shumë para, por ende të mjaftueshme për të rritur çmimet”, thotë Weinert. Kjo është veçanërisht e vërtetë për shtëpitë e një familjeje pasi tregu vazhdon të tkurret, të paktën në vendet qendrore ku shtëpitë për një familje janë shkatërruar dhe zëvendësuar nga ndërtimet e apartamenteve.

Claudio Saputelli, kreu i analizës së pronave në bankën zvicerane UBS, është dakord me Weinert. Ai shton se krahasimi i të ardhurave mesatare me çmimet aktuale jep perspektivë të gabuar në treg. “Nëse shikoni vetëm ata që mund të përballojnë blerjen e një shtëpie, tendenca duket më pak dramatike,” thotë ai, duke shpjeguar se pagat e të ardhurave më të larta kanë arritur të vazhdojnë me tregun e pasurive të paluajtshme.

Rritja e zhgënjimit të publikut për rritjen e çmimeve të pronave është bërë e dukshme në komentet në mediat sociale. Në Reddit, për shembull, dikush komentoi për blerjen e një shtëpie në Zvicër. “Ku doni të blini? Nëse jeni duke kërkuar në Cyrih, harroni atë … Asgjë nuk është e mbiçmuar për momentin, vetëm se paratë tuaja nuk vlejnë më asgjë.”

Një titull i kohëve të fundit në gazetën Tages-Anzeiger lexoi, “Edhe ata me një pagë prej 200,000 CHF nuk mund të përballojnë më të blejnë një lidhje të jashtme në shtëpi”. Në vendet anglishtfolëse kjo situatë shpesh quhet “krizë e përballueshmërisë së banesave” ose thjesht si “krizë e strehimit”. MB, SHBA dhe Australia, për të përmendur vetëm disa, kanë përjetuar një zhvillim të ngjashëm.

“Kriza po ngre një pykë në strukturën e shoqërisë,” thotë ekonomisti Christian Hilber, i specializuar në pasuri të paluajtshme dhe leksione si në Shkollën Ekonomike të Londrës ashtu edhe në Universitetin e Cyrihut.

Krahasuar me Mbretërinë e Bashkuar, kriza e strehimit e ka goditur Zvicrën mjaft vonë, sipas Hilber. Të rregulluara për inflacionin, çmimet e pronave në Britani janë rritur me 405% që nga vitet 1970 (TM1 1970 deri në TM4 2024), ndërsa në Zvicër rritja ka qenë më e përmbajtur dhe ka qëndruar në “vetëm” 106% gjatë së njëjtës periudhë.

Hilberi drejton gishtin drejt kufizimeve strikte të planifikimit hapësinor në Britani, të cilat kanë ngadalësuar prej kohësh ndërtimin. Në të kundërt, Zvicra mbajti rregullore mjaft fleksibël të planifikimit hapësinor deri në fillim të viteve 2010, me shumicën e rritjeve të mëdha të çmimeve që ndodhën që atëherë.

Kjo prirje pasqyrohet gjithashtu në një grafik të fundit nga Wüest Partner që krahason zhvillimet relative të çmimeve të pronës në vendet anëtare të Organizatës për Bashkëpunim dhe Zhvillim Ekonomik (OECD) gjatë të kaluarës.

Kjo prirje pasqyrohet gjithashtu në një grafik të fundit nga Wüest Partner që krahason zhvillimet relative të çmimeve të pronës në vendet anëtare të Organizatës për Bashkëpunim dhe Zhvillim Ekonomik (OECD) gjatë dekadës së kaluar.

Shpërndarja e pabarabartë e pasurisë

Në SHBA, ku kriza e strehimit ka qenë duke u djegur prej vitesh, tre të katërtat e popullsisë tani e përshkruajnë përballueshmërinë e banesave si një problem në rritje Lidhje e jashtme.

Sarah Dickerson nga Instituti Kenan i Ndërmarrjeve Private, i cili i përket shkollës së biznesit të Universitetit të Karolinës së Veriut, ka vërejtur një ndjenjë në rritje të dorëheqjes në mesin e brezit të ri. “Unë mendoj se ekziston ende një ndjenjë që pronësia e shtëpisë përbën një pjesë jetike të ëndrrës amerikane, por ekziston gjithashtu një njohje se kjo ëndërr nuk është më e arritshme për shumë amerikanë.”

Dickerson e sheh zgjerimin e hendekut midis të varfërve dhe të pasurve si një problem madhor. Në SHBA, pronësia e shtëpive dikur ishte një mënyrë për shumë njerëz për të ndërtuar pasuri, por kjo derë tani është e mbyllur për shumë njerëz. Vetëm ata me prindër të pasur ende mund të përballojnë të blejnë – një trend që Dickerson mendon se do të thellojë ndarjen sociale në afat të gjatë.

Shumë zviceranë gjithashtu kanë fituar pasurinë e tyre përmes pronësisë së pronave. Por për shkak të sistemeve të forta të pensioneve dhe të kujdesit shëndetësor të vendit, pronësia e shtëpive ka më pak peshë sociale sesa në vendet e tjera.

Kjo është e dukshme në shkallën e pronësisë së banesave në Zvicër, e cila ka qenë gjithmonë e ulët sipas standardeve ndërkombëtare. Ndërsa një e treta e popullsisë zvicerane zotëron shtëpitë ku jetojnë, dy të tretat e popullsisë në Britani dhe SHBA i kanë. Në vendet me skema të dobëta pensionesh, si Rumania, më shumë se 95% e popullsisë zotërojnë shtëpitë e tyre.

Strategjitë e blerjes

Në Zvicër, familjet e reja të klasës së mesme shpesh nuk kanë zgjidhje tjetër veçse të ulin pritshmëritë e tyre, siç është zgjerimi i rrezes së kërkimit për prona. Kjo zhvendosje është reflektuar në të dhënat nga platformat e pasurive të paluajtshme, thotë ekspertja e pasurive të paluajtshme të ZKB, Ursina Kubli.

Një rrugë tjetër e zakonshme është mbajtja e pronës në familje, gjë që ndodh shpesh. “Rreth gjysma e të gjitha shtëpive kalojnë brenda familjeve,” shpjegon Kubli.

Një strategji e zbatueshme, e cila është e zakonshme në Britaninë e Madhe, por e rrallë në Zvicër, është të blini gjithçka që mund të përballoni, edhe nëse është larg shtëpisë tuaj të ëndrrave – vetëm për të ngritur këmbën në shkallët e pronës. Ideja është që të shesësh sërish më vonë dhe të blesh diçka që të pëlqen më shumë.

Shanset që gjërat të ndryshojnë në Zvicër janë të pakta. Me emigracionin e vazhdueshëm nga vendet e BE-së dhe një shkallë të vendeve të lira që kërcënon të bjerë nën 1%, kriza zvicerane e strehimit ka të ngjarë të përkeqësohet.

Normat e ulëta të interesit dhe pasiguritë në tregjet financiare e kanë bërë edhe më tërheqëse “blerjet me qira”, veçanërisht kur bëhet fjalë për apartamente të reja. Ideja është që të blini pronë jo për të jetuar, por për të dhënë me qira për fitim. Si pasojë, kur blejnë një pronë në një bllok apartamentesh, familjet e reja shpesh e gjejnë veten duke konkurruar me bebe të pasura financiarisht që kërkojnë mundësi të sigurta investimi.

Pothuajse të gjithë ekspertët e intervistuar nga SWI swissinfo.ch pajtohen se një rënie e çmimeve nuk është në horizont.

Për Saputelli nga UBS, i vetmi skenar për një rënie të çmimeve është një recesion i zgjatur, i cili nuk është një perspektivë tërheqëse për familjet e klasës së mesme.

PDK, LDK dhe AAK konfirmojnë pjesëmarrjen në takimin e ftuar nga presidentja e Kosovës

Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, ka ftuar në takim liderët e partive politike në Kosovë për të diskutuar rreth situatës së krijuar pas dështimit të konstituimit të Kuvendit të Kosovës. Në ftesë, Osmani ka propozuar që takimi të mbahet të enjten, me fillim nga ora 13:00.

Partia Demokratike e Kosovës ka qenë e para që ka njoftuar se kryetari Memli Krasniqi do t’i përgjigjet pozitivisht kësaj ftese.

“Po, kryetari Memli Krasniqi ka pranuar ftesën për takim nga presidentja Vjosa Osmani. Na vjen mirë që, ashtu siç ka propozuar PDK, po ndërmerren hapa institucionalë që shpresojmë se mund të jenë ndihmues për të dalë nga kriza politike dhe për të hapur rrugën drejt krijimit të institucioneve të reja”, ka thënë zëdhënësi i PDK-së, Faton Abdullahu.

Pjesëmarrjen në këtë takim e ka konfirmuar edhe Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës, përkatësisht zëdhënësi Kushtrim Xhemaili.

Më pas, zëdhënësi i Lidhjes Demokratike të Kosovës, Besian Mustafa, ka deklaruar se ky subjekt politik i është përgjigjur pozitivisht ftesës së presidentes Vjosa Osmani për takim konsultativ.

“Po, e kemi pranuar ftesën dhe kryetari Abdixhiku do të marrë pjesë në takim”, ka thënë Mustafa.

Shqipëri: Numërohen 54.9% e kutive, PS prin me mbi 52%

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve në Shqipëri në përditësimin e fundit, para pak minutave ka njoftuar se ka përfunduar numërimi i 2871 kutive të votimit nga 5225 sa janë gjithsej.

Pas numërimit të 54.9%, Partia Socialiste e Shqipërisë, me në krye Edi Ramën prin me 52.72% ose 392 mijë e 284 vota.

Koalicioni Partia Demokratike – Aleanca për Shqipërinë Madhështore, me në krye Sali Berishën ka 33.93% ose 252 mijë e 447, transmeton albinfo.ch.

PS-ja ka 83 mandate të siguruara, teksa PD-ja 51.

Kurti takohet me ambasadorët e vendeve të QUINT-it

Kryeministri në detyrë i Kosovës, Albin Kurti, është takuar me ambasadorët dhe përfaqësuesit diplomatikë të shteteve të QUINT-it, si dhe Shefin e Zyrës së Bashkimit Evropian në Kosovë.

Zyra e Kryeministrit ka njoftuar se temë kryesore e takimit ishte procesi i anëtarësimit të Kosovës në Këshillin e Evropës.

“Kryeministri Kurti u shpreh se Kosova tashmë i ka përmbushur kriteret ligjore dhe institucionale për t’u bërë pjesë e kësaj organizate, siç është vlerësuar edhe nga Asambleja Parlamentare dhe raportuesja për anëtarësimin e Kosovës”, thuhet në njoftimin e Kryeministrisë.

Tutje, sipas njoftimit, Kurti paralajmëroi se vonesat e mëtejshme në anëtarësim po ua mohojnë qytetarëve të Kosovës të drejtën për qasje në Gjykatën Evropiane për të Drejtat e Njeriut, transmeton albinfo.ch.

Bëhet e ditur se, ndër të tjera, është diskutuar edhe për zhvillimet e fundit politike në vend.

A mund të punojë një shtetas jashtë BE-së si punëtor ndërkufitar në Zvicër?

Shumica dërrmuese e udhëtarëve ndërkufitarë në Zvicër janë shtetas të shteteve fqinje të Bashkimit Evropian ku ata banojnë. Por cilat janë rregullat për shtetasit e vendeve të treta që jetojnë në vendet fqinje?

Zvicra mbështetet në udhëtarët ndërkufitarë për punë që nuk mund të plotësohen me fuqi punëtore rezidente, qoftë shtetas zviceranë, qoftë nga BE apo EFTA (Norvegjia, Islanda dhe Lihtenshtajni), veçanërisht, por jo vetëm, në sektorë si kujdesi shëndetësor dhe industria e shërbimeve.

Kjo është një situatë e favorshme për ekonominë zvicerane dhe për udhëtarët ndërkufitarë njësoj, me të dyja palët që përfitojnë nga kjo marrëveshje.

Për industritë zvicerane, mijëra vende pune që ka të ngjarë të mbeten vakante janë plotësuar. Për udhëtarët ndërkufitarë (mbajtësit e lejes G), të punosh në Zvicër do të thotë paga më të larta dhe taksa më të ulëta sesa do të kishin në vendet e tyre të banimit.

Një avantazh tjetër, ndonëse i lidhur ngushtë, është se pagat më të larta zvicerane u lejojnë atyre të jetojnë shumë më mirë në vendet e tyre të origjinës (më të lira) sesa do të ishin në gjendje ndryshe.

Kjo është arsyeja që një numër në rritje i këtyre punëtorëve kalojnë çdo ditë kufijtë e tyre përkatës. Në tre muajt e parë të vitit 2025, mbi 400 000 mbajtës të lejes G kanë punuar në vend, një numër më i lartë se në vitet e mëparshme.

Kush mund të marrë lejen G dhe kush jo?

Sipas Sekretariatit Shtetëror për Migracionin (SEM), “udhëtarët ndërkufitarë janë shtetas të huaj që banojnë në një zonë kufitare të huaj dhe janë të punësuar me fitim brenda zonës kufitare fqinje të Zvicrës”.

Termi “zonë kufitare” përshkruan rajonet që janë përcaktuar në traktatet ndërkufitare të lidhura midis Zvicrës dhe vendeve fqinje të saj, domethënë njerëzit që jetojnë në afërsi të një kufiri zviceran në Francë, Gjermani, Itali, Austri dhe Lihtenshtajn.

Udhëtarët ndërkufitarë duhet të kthehen në vendbanimin e tyre kryesor jashtë vendit të paktën një herë në javë, por zakonisht çdo ditë, transmeton albinfo.ch.

Po shtetasit jo-BE që jetojnë në zonat kufitare të vendeve fqinje?

Nëse jeni shtetas i EFTA-s (siç përshkruhet më sipër) që jetoni në Francë, Gjermani, Itali, Austri ose Lihtenshtajn, mund të merrni një leje G, shkruan The Local. Gjithashtu, nuk ka kufizime nëse ndodh që jeni shtetas i dyfishtë i një vendi të tretë dhe i një shteti të BE-së ose EFTA, për sa kohë që aplikoni për një leje G me pasaportën tuaj BE/EFTA.

Dhe çfarë rregullash zbatohen për ata shtetas të shtetit të tretë që nuk kanë një shtetësi të dytë?

Përsëri sipas SEM, “shtetasve të vendeve të treta do t’u jepet një leje G për udhëtarët ndërkufitarë vetëm nëse ata kanë një leje qëndrimi të përhershme në një vend fqinj”.

Pra, një punëtor britanik që banon ligjërisht në Francë mund të punojë përtej kufirit në Zvicër.

Por ka kushte: ata duhet të kenë jetuar me këtë leje në zonën kufitare të vendit fqinj për të paktën gjashtë muaj dhe të plotësojnë kërkesat e tregut të punës, që do të thotë të kenë një punëdhënës të gatshëm t’i punësojë në anën zvicerane.

Ekziston edhe një dallim tjetër midis tyre dhe shtetasve të BE-së. Ndërsa lejet G të këtyre të fundit janë të vlefshme deri në pesë vjet dhe u japin të drejtën për të ndryshuar vendin e punës brenda të njëjtës zonë kufitare, lejet e qytetarëve të shtetit të tretë janë zakonisht të vlefshme për një vit dhe janë të kufizuara në zonën kufitare të kantonit lëshues.

Gjithashtu, udhëtarët ndërkufitarë nga vendet e treta duhet të kenë lejen e kantonit për të ndryshuar punëdhënësin ose profesionin.

Si mund të aplikoni për një leje G?

Kompania që dëshiron t’ju punësojë do të kërkojë një leje nga zyra kantonale e imigracionit duke paraqitur një kontratë pune, të shoqëruar me dokumentin tuaj të identitetit ose pasaportën e vlefshme.

Pse profesionistët e pavarur mund të duhet të paguajnë në fondin gjerman të pensioneve në të ardhmen?

Për të parandaluar ngecjen e kontributeve të pensioneve në Gjermani, ministri i ri i Punës po kërkon një zgjidhje të guximshme: të paguajnë nëpunësit civilë, politikanët dhe të vetëpunësuarit.

Çështja se si të rregullohet fondi i pensioneve në vështirësi të Gjermanisë është një debat i vjetër. Megjithatë, kohët e fundit është bërë një nga pikat kryesore në tryezën e ministres së ri të Punës Barbel Bäs (SPD), i cili duhet të gjejë një mënyrë për të stabilizuar sistemin.

Duke folur për Funke Media Group gjatë fundjavës, Bas propozoi një ndryshim të madh në modelin aktual: në të ardhmen, ajo dëshiron që nëpunësit civilë, politikanët dhe të vetëpunësuarit të bëjnë të gjithë kontributet e detyrueshme të pensioneve, duke i dhënë fund ndarjes së tyre aktuale, transmeton albinfo.ch.

Aktualisht, punonjësit e qeverisë dhe deputetët janë të përjashtuar nga detyrimi për të paguar në sistem, ndërsa profesionistët e pavarur dhe pronarët e bizneseve të vogla e bëjnë këtë kryesisht në baza vullnetare.

Disa krijues të pavarur, duke përfshirë gazetarë, muzikantë dhe artistë, janë teknikisht të detyruar të japin kontribute pensionale nën Fondin Social të Artistëve (Künstlersozialkasse). Megjithatë, meqenëse kërkohet një aplikim për të hyrë në KSK, këto kontribute nuk janë aspak universale.

Sipas Bas, shumë pak njerëz po paguajnë aktualisht në kutinë e pensioneve, ndërkohë që një numër në rritje po marrin prej saj.

“Duhet të përmirësojmë të ardhurat e fondeve të sigurimit pensional”, tha ajo.

Ndërsa në vitet 1960, rreth gjashtë persona në moshë pune paguanin në fondin e pensioneve për çdo pensionist që merrte pension, kjo ka rënë në mënyrë dramatike në një raport prej 2:1 në vitet e fundit.

Me një valë të “Baby Boomers” që po hyjnë në pension dhe me pak njerëz që hyjnë në fuqinë punëtore, ky raport do të bëhet edhe më i vogël gjatë viteve të ardhshme.

Megjithë problemet me të cilat përballet sistemi i pensioneve, propozimi u kritikua menjëherë nga Federata Gjermane e Nëpunësve Civilë.

Ulrich Silberbach, kreu i shoqatës, i tha ARD se plani përbënte një “unifikim të detyruar” të fondit të pensioneve dhe argumentoi se lëvizja do të bëhej e shtrenjtë për qeveritë lokale dhe federale.

Nëse nëpunësit civilë detyrohen të paguajnë kontribute pensioni, argumentoi ai, punëdhënësit e tyre do të ishin gjithashtu – që do të thotë shpenzime shtesë për komunat, shtetet dhe kombin në tërësi.

Partnerët e koalicionit të SPD-së, aleanca e qendrës së djathtë CDU/CSU, shprehën gjithashtu kritika.

“Unë nuk mund të gjej asnjë bazë për këtë në marrëveshjen e koalicionit,” tha kreu i kancelarisë Thorsten Frei (CDU) për ARD të dielën në mbrëmje.

Midis reagimit të ashpër, megjithatë, propozimi i Bas mori vlerësime pozitive nga grupi i avokimit social VdK, si dhe nga Partia e Majtë, e cila tha se mund të siguronte një normë edhe më të lartë pensioni për pensionistët.

Eksperti i politikave sociale të SPD, Bernd Rützel gjithashtu mbështeti planin e Bas gjatë fundjavës, duke theksuar se ai përputhet me politikat e kahershme të partisë.

Rützel, dikur kryetar i Komitetit të Punës dhe Çështjeve Sociale të Bundestagut, i tha Augsburger Allgemeine se reforma do të nxiste drejtësinë duke siguruar që të gjithë të kontribuojnë në sistem.

“Ajo që është e drejtë është që të gjithë të japin një kontribut të bazuar në solidaritet,” tha ai.

Megjithatë, Rützel paralajmëroi se përfshirja e grupeve të reja si nëpunësit civilë dhe të vetëpunësuarit do të ishte komplekse dhe do të kërkonte një periudhë të gjatë tranzicioni.

“Nuk është një detyrë e vogël”, shtoi ai.

Vetëm gjatë vitit të kaluar, 10 mijë leje të lëshuara: Kush mund të blejë armë në Kosovë dhe si parashihen dënimet?

Ministria e Punëve të Brendshme të Kosovës ka njoftuar se vetëm gjatë vitit të kaluar janë lëshuar mbi 10 mijë leje për mbajtje armësh, megjithatë situata mbetet alarmante edhe sa i përket numrit të armëve ilegale që qarkullojnë në vend.

Incidentet e vazhdueshme me armë zjarri kanë vënë në pah vështirësitë e shtetit në kontrollin dhe parandalimin e armëmbajtjes pa leje.

Ligji për Armët në Kosovë parasheh që një person fizik mund të kërkojë leje për blerje të armës nëse plotëson disa kushte, përfshirë moshën mbi 21 vjeç, aftësi të plota ligjore dhe psiko-fizike, testin teorik e praktik, si dhe të mos paraqesë rrezik për sigurinë publike, transmeton albinfo.ch.

Aplikuesi duhet gjithashtu të jetë shtetas i Republikës së Kosovës ose banor i përhershëm me qëndrim të lejuar dhe të deklarojë arsyen për blerjen e armës.

Edhe në rastet kur një person e posedon armën me leje, ajo mund të sekuestrohet apo konfiskohet në përputhje me ligjin në fuqi.

Sekuestrimi nënkupton pezullim të përkohshëm, ndërsa konfiskimi është pezullim i përhershëm me vendim të formës së prerë nga gjykata ose një organ tjetër kompetent. Kodi Penal i Republikës së Kosovës parasheh masa të ashpra ndëshkimi për veprat penale që lidhen me armët, raporton KlanKosova.

Kushdo që në mënyrë të kundërligjshme importon, eksporton, blen, furnizon, transporton, prodhon, shet apo ndërmjetëson në tregtimin e armëve, mund të dënohet me gjobë deri në 7.500 euro dhe burgim nga 1 deri në 8 vjet.

Nëse vepra përfshin më shumë se katër armë apo 400 fishekë, dënimi parashihet nga 1 deri në 10 vjet burgim.

Për armëmbajtje pa leje, personat përballen me gjobë deri në 7.500 euro ose me burgim deri në pesë (5) vjet. Në rastet kur posedohen më shumë se katër armë ose mbi 400 fishekë, dënimi parashihet nga dy (2) deri në dhjetë (10) vjet burgim.

Pesë mënyra se si mund të kurseni para kur blini ushqim në Austri

Nga pazaret e tregut te programet e besnikërisë së supermarketeve, ka shumë mënyra për t’i bërë blerjet ushqimore më të përballueshme në Austri. Këto këshilla do t’ju ndihmojnë të përfitoni nga ofertat lokale dhe të kurseni në gjërat thelbësore të përditshme.

Ushqimet mund të jenë të shtrenjta, por nëse jetoni në Austri, ka shumë mënyra për të ulur kostot e ushqimit.

Këtu janë disa nga rekomandimet tona më të mira.

Shkoni në tregjet lokale

Nëse nuk dëshironi të shpenzoni shumë para për ushqimet tuaja javore, të shkoni në tregjet lokale mund të jetë një ide e shkëlqyeshme.

Nëse jetoni në Vjenë, mund të vizitoni tregje si Hannovermarkt ose Brunnenmarkt, ku do të gjeni produkte të freskëta si mish, perime dhe produkte qumështi me çmime konkurruese, veçanërisht në fund të ditës kur shitësit duan të heqin qafe artikujt e tyre të fundit, transmeton albinfo.at.

Në disa tezga, mund të jeni gjithashtu në gjendje të bëni pazare, veçanërisht nëse planifikoni të blini shumë gjëra ose nëse jeni klient i shpeshtë.

Gjithashtu, mallrat sezonale dhe të prodhuara në vend priren të jenë më të lira se artikujt e importuar, kështu që mund të jetë një ide e mirë t’i përshtatni ushqimet tuaja me kohën e vitit.

Regjistrohuni në klube dhe përdorni aplikacionet e zbritjes

Shumë supermarkete dhe dyqane në Austri ofrojnë programe dhe aplikacione besnikërie ku mund të keni akses në zbritje, promovime dhe shpërblime.

Për shembull, jö Bonus Club i REWE ose programet e besnikërisë së Spar ju lejojnë të fitoni pikë në blerjet tuaja dhe t’i përdorni ato për zbritje të ardhshme.

Disa supermarkete, si Billa, përdorin gjithashtu fletëpalosje promocionale (Flugblatt), ku mund të gjeni ngjitëse me zbritje 25 për qind në produkte të ndryshme për një periudhë të caktuar kohore, shkruan The Local. Disa familje, veçanërisht ato afër Billës, i marrin në kutinë e tyre postare, por ju mund t’i merrni edhe në dyqane.

Një tjetër aplikacion i mirë që ia vlen të shkarkohet është Too Good To Go, i cili ofron ushqime me zbritje të madhe që përndryshe do të shpërdoroheshin. Nëpërmjet aplikacionit, mund të gjeni shumë ëmbëlsira nga furrat e bukës, restorantet dhe supermarketet.

Kërkoni oferta speciale

Supermarketet austriake kanë rregullisht promovime javore, produkte të shënuara dhe oferta speciale për artikuj të caktuar.

Kontrollimi i fletushkave të supermarketeve ose faqeve të internetit (si Hofer, Lidl ose Billa) përpara blerjes mund të jetë një ide e mirë për të kapur pazaret më të mira në dyqane.

Shumica e supermarketeve gjithashtu ulin çmimet në fund të ditës për produktet e qumështit dhe mishit, ose disa fruta, nëse ato janë gati të skadojnë.

Blini markat e vetë supermarketit

Supermarketet austriake ofrojnë produktet e tyre, të cilat zakonisht janë shumë më të lira se markat e njohura.

Produktet prodhohen nga vetë supermarketet, duke bërë të mundur që ata të mbajnë çmime të ulëta duke ruajtur cilësinë e mirë.

Për shembull, Billa ka një gamë me kosto të ulët të quajtur Clever, ndërsa Spar ofron opsione të përballueshme përmes linjës së saj S-Budget. Hofer dhe Lidl janë gjithashtu të famshëm për produktet e tyre, si Milfina për produktet e qumështit dhe Sonata për sendet shtëpiake.

Kombinoni dyqanet

Penny dhe Lidl konsiderohen si disa nga supermarketet më të lira të Austrisë dhe blerja e shumicës së gjërave atje mund t’ju ndihmojë të kurseni para.

Sidoqoftë, ndonjëherë mund të jetë sfiduese për të gjetur artikuj të veçantë në këto dyqane dhe mund t’ju duhet të vizitoni Spar ose Billa më të shtrenjtë.

Ndërsa mund të duhet pak përpjekje shtesë, ka të ngjarë të kurseni para duke bërë blerje në të dyja vendet. Thjesht blini atë që nuk mund të gjeni në dyqanet më të lira në ato më të shtrenjta.

Trenat për në aeroportin e Cyrihut përballen me javë të tëra ndërprerje

Kushdo që planifikon të udhëtojë në aeroportin e Cyrihut me tren në 55 ditët e ardhshme, mund të mos jetë në gjendje ta bëjë këtë për shkak të punimeve të ndërtimit të ndërmarra nga kompania hekurudhore e Zvicrës, SBB.

Duke filluar nga 12 maji dhe deri më 6 korrik, një pistë në stacionin Flughafen të Cyrihut do të mbyllet, duke prekur disa trena në distanca të gjata, përfshirë një ndërkombëtar, të cilët nuk do të mund të ndalen më atje, transmeton albinfo.ch.

Linjat e mëposhtme preken gjatë kësaj kohe:

  • IC5 nga St. Gallen/Rorschach, nëpërmjet stacionit qendror të Cyrihut (HB) drejt Lozanës. Ky tren do të devijohet nga Winterthur dhe Cyrih HB.

  • KE nga Mynihu drejt Cyrihut HB. Ky tren gjithashtu do të devijohet nga Winterthur dhe Cyrih HB.

  • IR36 nga Bazeli drejt Cyrihut. Treni tashmë përfundon në Cyrih Oerlikon. Ndalesa në Aeroportin e Cyrihut do të anulohet gjithashtu në drejtim të Bazelit.

A mund të arrini në aeroportin e Cyrihut pavarësisht këtyre ndërprerjeve?

Po, pavarësisht nga mbyllja e pistës, Aeroporti i Cyrihut mbetet lehtësisht i aksesueshëm për udhëtarët.

Orari online është rregulluar në përputhje me rrethanat, dhe lidhje të shumta alternative janë të disponueshme qoftë në internet, qoftë nëpërmjet aplikacionit SBB, shkruan The Local.

Aeroporti i Cyrihut është gjithashtu i qasshëm me transport publik, me disa linja tramvaji dhe autobusësh që lidhin qendrën e qytetit me aeroportin.

“Reuters” shkruan për zgjedhjet në Shqipëri: Rama drejt mandatit të katërt, në pushtet që prej vitit 2013 – favoriti për të fituar

Reuters ka shkruar një artikull për zgjedhjet parlamentare në Shqipëri.

“Kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama, është në rrugën e duhur për një mandat të katërt, ndërsa rezultatet e paraprake treguan se partia e tij socialiste kryesonte ndjeshëm në zgjedhjet parlamentare të së dielës”, nis artikulli, transmeton albinfo.ch.

“Rama, në pushtet që nga viti 2013, është favoriti për të fituar, i mbështetur pjesërisht nga një rrjet me ndikim i ndërtuar gjatë 12 viteve në pushtet, një periudhë e fundit e rritjes së shëndetshme ekonomike dhe një imazh kryesisht popullor jashtë vendit.

Nëse epërsia mbetet, kjo do t’i japë Ramës edhe katër vjet kohë për të vazhduar misionin e tij për ta sjellë vendin ballkanik në Bashkimin Evropian deri në vitin 2030, një premtim rreth të cilit ai e përqendroi fushatën e tij, por që ekspertët e besojnë se është tepër optimist.

Kjo do të provonte gjithashtu popullaritetin e Ramës në vend pas një mandati të tretë të trazuar, që pati trazira për shkak të një goditjeje të perceptuar ndaj opozitës, përfshirë Berishën, dhe një sërë skandalesh korrupsioni”, thuhet tutje në artikull.

Ndryshe, në zgjedhjet e së dielës, rreth 200.000 shqiptarë që jetojnë jashtë vendit votuan të dielën, hera e parë që diaspora është përfshirë në proces.

Dështimi i konstituimit të Kuvendit: Presidentja e Kosovës fton të enjten në takim liderët e partive politike

Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, ka ftuar në një takim konsultativ liderët e partive kryesore, pasi ka dështuar për të 14-tën herë konstituimi i Kuvendit të Kosovës.

Presidentja ka propozuar që takimi të mbahet më 15 maj në orën 13:00, gjë që u konfirmua edhe nga këshilltari i saj, Bekim Kupina.

“Presidentja Osmani do të fillojë një seri konsultimesh rreth çështjes së konstituimit të Kuvendit nga data 15 maj. Ftesat tashmë janë dërguar për takimet e para dhe po presim konfirmimet,” tha Kupina, transmeton albinfo.ch.

Sekuestrohen pasuri prej mbi 2 milionë eurosh në Prishtinë, nën dyshimet për shpëlarje parash

Autoritetet kosovare kanë sekuestruar pasuri me vlerë prej mbi 2 milionë eurosh, nën dyshimet për shpëlarje parash, ka bërë të ditur Prokuroria Speciale e Kosovës, të hënën.

Ajo ka njoftuar se është duke zhvilluar “hetime intensive në bashkëpunim me hetuesit e Sektorit të Hetimeve Financiare, në rastin e koduar me emrin ‘Mati’, ku gjatë muajit shtator të vitit të kaluar ishin arrestuar tre persona”.

Nëpërmjet një komunikate, Prokuroria Speciale ka treguar se janë sekuestruar njëzet njësi banesore me vlerë prej rreth 1.7 milion eurosh, dy lokale afariste me vlerë prej afër 335 mijë eurosh, 17 garazhe me vlerë prej rreth 145 mijë eurosh, si dhe gjashtë depo me vlerë prej afër 17 mijë eurosh.

Pasuria e sekuestruar, me vlerë prej 2 milionë e 286 mijë e 54 eurosh, sipas Prokurorisë Speciale, është identifikuar në emrin e të dyshuarit Sh.C.

Ajo është sekuestruar me urdhër ndalues përfundimtar të Gjykatës Themelore në Prishtinë, thuhet në njoftimin e Prokurorisë Speciale.

Shpëlarja e parave definohet nga fjalorët si proces ilegal përmes të cilit fshihet origjina e pasurisë së fituar në mënyrë të paligjshme, qoftë përmes transfereve bankare apo bizneseve jolegjitime.

Në Kosovë, sipas një raporti të vitit 2020 nga Njësia për Inteligjencë Financiare, pastrimi i parave ka më shumë gjasa të bëhet përmes sektorëve të patundshmërisë dhe ndërtimtarisë, organizatave joqeveritare dhe faturave të fryra artificialisht me vlera të larta.

Sipas Ligjit për parandalimin e këtij fenomeni, kushdo që kryen veprën penale të pastrimit të parave mund të ndëshkohet me deri në dhjetë vjet burgim dhe me gjobë deri në tri herë më të madhe sesa vlera e pasurisë që është subjekt i veprës penale.

Bashkimi Evropian kishte shprehur më herët shqetësimin se Kosova nuk po bën mjaftueshëm hapa për luftimin e shpëlarjes së parave.

“Rastet e pastrimit të parave, me të vërtetë, nuk trajtohen në mënyrë adekuate nga institucionet e sistemit të drejtësisë në Kosovë”, thuhej në përgjigjen e BE-së për REL-in, më 2024./REL

Vjena sheh rritje 30% të rasteve të mbidozës së drogës tek adoleshentët


Gati 30 për qind më shumë urgjenca të lidhura me drogën që përfshijnë të mitur u regjistruan në Vjenë në vitin 2024. Në përgjithësi, numri i dërgimeve të ambulancave për shkak të mbidozave të drogës u rrit me rreth 15 për qind krahasuar me vitin e kaluar. Kjo bazohet në të dhënat e ofruara nga Departamenti i Shërbimeve Mjekësore të Urgjencës të Vjenës (MA 70) për APA. Sipas Mario Krammel, kryemjek i shërbimit profesional të shpëtimit të qytetit, ka pasur “një rritje të qëndrueshme”, veçanërisht në mesin e pacientëve më të rinj.

Konkretisht, incidentet me pacientë nën 18 vjeç u rritën nga 231 në 297. Tek të rriturit, rastet u rritën nga 2 224 në 2 512, dhe midis njerëzve mosha e të cilëve nuk mund të verifikohej, nga 506 në 597. Për të rriturit, rritja ishte pak më e ulët se tendenca e përgjithshme; për rastet pa moshë të verifikuar, pak më lart. Pati 2 831 thirrje në ambulancë për shkak të dehjeve të lidhura me ilaçet, një rritje prej mbi katër për qind, megjithëse tek të miturit pati një rënie prej mbi 7.5 për qind.

Intoksikimet me shumë ilaçe janë një shqetësim në rritje

Ndërsa shumica e rasteve të lidhura me ilaçet vinin nga keqpërdorimi ose tentativat për vetëvrasje, rastet e drogave të paligjshme janë gjithnjë e më shumë të lidhura me opioidet, ndonjëherë në kombinim me droga partiake si ekstazia e lëngshme, veçanërisht te pacientët më të rinj, tha Krammel, shkruan The International. Forma të tjera të përdorimit të shumëdrogave janë bërë, fatkeqësisht, gjithashtu “një realitet i shpeshtë dhe fatkeq” në shërbimet e urgjencës, shpesh duke përfshirë situata kërcënuese për jetën, transmeton albinfo.at.

Krammel këshilloi këdo që dyshonte për mbidozë të telefononte menjëherë numrin e urgjencës 144. “Një operator do të qëndrojë në telefon dhe do të japë udhëzime se çfarë të bëjë derisa të arrijë ndihma,” tha ai. Simptomat e zakonshme përfshijnë konfuzionin, humbjen e vetëdijes ose vështirësi në frymëmarrje.

Koordinatori i Vjenës për drogën dhe varësinë, Ewald Lochner, tha se thirrja e një ambulance në raste të tilla është “në përgjithësi shumë pozitive”. Megjithatë, të dhënat nuk lejojnë konkluzione se sa individë përdorin drogë apo nëse janë banorë të regjistruar të Vjenës. Shpesh, vendbanimi zyrtar i individëve është i panjohur.

Shumë të rinjve u mungon ndërgjegjësimi për rrezikun dhe presionet psikosociale po rriten. “Për më tepër, analizat tregojnë se substancat po bëhen më të fuqishme.”

Ndërsa vetë përdorimi i drogës mbetet relativisht i qëndrueshëm në Vjenë, Lochner vuri në dukje një rritje të modeleve të konsumit të rrezikshëm, veçanërisht duke përfshirë barnat me recetë dhe substanca më të fuqishme. Ai përmendi veçanërisht benzodiazepinat, një klasë qetësuesish që shpesh kombinohen me substanca të tjera nga adoleshentët. Një grup pune i formuar në pranverën e vitit 2024 në përgjigje të vdekjes së lidhur me drogën të një vajze 14-vjeçare në Vjenë-Simmering, tashmë po i përfshin gjetjet e saj në edukimin publik dhe programet e ndërhyrjes së hershme.

Numërohen 42.56% e kutive të votimit në Shqipëri, PS kryeson me 83 mandate, PD ka 50

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve në Shqipëri ka njoftuar se deri në orën 13:30 numëruesit në të gjithë vendin kanë numëruar 2 225 kuti votimi nga 5 225 që janë në të gjithë Shqipërinë.

Sipas shifrave zyrtare të raportuara nga KQZ, votat në çdo qark, të përkthyera në mandate, japin një tablo ku Partia Socialiste kryeson thellë me numër mandatesh, transmeton albinfo.ch.

Në bazë të këtyre shifrave, socialistët kanë deri tani 83 mandate, teksa rezultatin më të mirë e kanë në Tiranë, Fier, Durrës dhe Elbasan.

Koalicioni i kryesuar nga Partia Demokratike deri tani ka 50 mandate.

Sa i përket partive të reja, PSD-ja e Tom Doshit është forca e tretë politike në Kuvend me 3 mandate, koalicioni “Nisma Shqipëria bëhet” ka 1 mandat, ndërkohë që Partia Mundësia ka 2 mandate dhe Lëvizja Bashkë një mandat.

 

Rrënjët që nuk thahen: Familja Limoni, muze i shpirtit shqiptar

Në kohën kur bota duket se rrëshqet drejt një homogjenizimi të padukshëm, ku kufijtë kulturorë treten nën peshën e përditshmërisë së ngarkuar, ekziston ende një vatër e heshtur rezistence shpirtërore. Një vend ku rrënjët nuk thahen, por ujiten me dashuri, kujdes dhe vetëdije të thellë. Në Neuenhof, një qytezë e qetë e Kantonit Aargau në Zvicër, familja Limoni ka ndërtuar një tempull kujtese. Një vatër që është më shumë se mure e dritare – është një muze i gjallë i identitetit shqiptar.

Aty, në çdo cep të shtëpisë frymon historia. Në çdo veshje tradicionale prehet një tregim, një jetë, një kujtim i përjetësuar në qëndisma të hollë. Në këtë rrëfim për Albinfo.ch, Shpendi, Mrika dhe dy vajzat e tyre, Lina e Tana, nuk flasin vetëm për një pasion,  por për një mënyrë të të jetuarit që ndërton urë mes brezash dhe ringjall krenarinë kulturore.

Albinfo.ch: Si lindi kjo dashuri për veshjet tradicionale shqiptare? Dhe çfarë domethënie ka ky koleksion për ju?

Mrika Morina Limoni: Nuk ishte një dashuri që lindi papritur. Ajo është si një këngë e vjetër që e kemi dëgjuar gjithnjë në shtëpi, nga brezi në brez. Kur vajzat nisën të kërcejnë në Ansamblin “Shota”, gjithçka mori një tjetër dimension. Fillimisht kërkuam veshjet e stërgjyshes, pastaj nisëm të grumbullojmë veshje nga të gjitha trevat shqiptare. Sot kemi mbi dhjetë palë veshje kombëtare  disa të vjetra më shumë se një shekull. Ato nuk janë thjesht kostume: janë kujtime të veshura, histori që mbahen mbi supe.

Lina: Kur vesh këto rroba, ndjej një peshë të ëmbël. Sikur trupin tim e përqafon historia jonë familjare. Është një ndjesi që nuk krahasohet me asgjë tjetër.

Tana: Për mua është akt nderimi të dal në skenë me një kostum tradicional. Është mënyra ime për të thënë: “Ja kush jam. Jam shqiptare. Dhe krenare për këtë.”

Albinfo.ch: Ju flisni shqip shumë mirë. Si arrini ta ruani gjuhën amtare në një mjedis ku dominojnë gjuhët e huaja?

Shpend Limoni: Në shtëpinë tonë flitet vetëm shqip. Është një rregull i pathyeshëm. Edhe kur fjalët ngatërrohen, ndalemi, i kthehemi fjalës sonë. Çdo fjalë shqip është një fije që na lidh me gjyshërit, me vendlindjen, me veten.

Mrika: Babai i Shpendit ka qenë mësues, dhe ky shembull edukimi na ka udhëhequr. Vajzat i regjistruam që herët në Shkollën Shqipe në Neuenhof. Përmes aktiviteteve kulturore  recitime, këngë, valle, fëmijët mësojnë më shumë se fjalët: mësojnë shpirtin që mbart gjuha.

Shpendi: Gjuha është shpirti i kombit. Pa të, nuk ka kujtesë. Çdo fjalë që u mësojmë fëmijëve është një fener që ndriçon rrugën përballë.

Albinfo.ch: Si e shihni organizimin e komunitetit shqiptar në Zvicër?

Shpendi: Jemi shumë në numër, por shpesh të ndarë. Shoqatat ekzistojnë, por bashkëpunimi është i paktë. Na mungon fryma e bashkësisë. Shoqatat duhet të jenë ura, jo barriera. Sepse fëmijët tanë kanë nevojë për rrënjë, jo për ndarje.

Albinfo.ch: A ekziston rreziku i asimilimit për brezat e rinj?

Shpendi: Fatkeqësisht, po. Brezi i parë e ruan gjuhën, i dyti e dobëson, i treti e harron. Dhe i katërti? Ai mund të ndjehet i huaj në pasqyrë. Kur një fëmijë nuk e kupton gjyshin, nuk kemi humbur vetëm një gjuhë por kemi humbur një pjesë të vetes. Faji nuk është te fëmijët, por te ne, që nuk flasim shqip në shtëpi, që nuk e çojmë fëmijën në shkollën shqipe.

Albinfo.ch: Cili është mesazhi juaj për shqiptarët në diasporë?

Shpendi: Mos hiqni dorë nga gjuha. Mos thuani “fëmija im nuk do”, por pyesni: “A kam bërë mjaft që ai ta dojë?” Angazhohuni. Tregojuni fëmijëve se të jesh shqiptar është një bekim, jo një barrë.

Mrika: Veshjet nuk janë vetëm për skenë. Janë një mënyrë për të veshur kujtimin. Gjuha nuk është vetëm komunikim – është lidhje. Dhe familja është vendi ku të gjitha këto ruhen. Ne nuk kërkojmë më të na kuptojnë të tjerët, kërkojmë të mos harrojmë vetveten. Sepse një popull që harron veten, zhduket pa u vënë re.

Albinfo.ch: Dhe në fund… cilën fjali e përsëritni çdo ditë në familjen tuaj?

Shpend & Mrika Limoni: Mos harro kush je. Mos harro nga vjen. Sepse vetëm atëherë e kupton ku po shkon.

Familja Limoni nuk është thjesht një rast suksesi në diasporë. Ata janë një kujtesë e gjallë se identiteti nuk është një dhuratë, por një akt dashurie të përditshme. Në një botë që ndryshon me ritme marramendëse, ata na dëshmojnë se rrënjët, kur ujiten me kujdes dhe përkushtim, jo vetëm që nuk thahen  por lulëzojnë, lartësohen dhe ndriçojnë udhën për brezat që vijnë.

 

 

Kosovë: LDK dorëzon kërkesën për anulimin e rritjes së çmimit të energjisë elektrike

Lidhja Demokratike e Kosovës ka njoftuar se ka dorëzuar në Zyrat e Rregullatorit për Energji (ZRRE) kërkesën për anulim të vendimit për rritje të çmimit të energjisë elektrike.

Përmes një postimi në rrjetin social “Facebook”, LDK-ja ka bërë të ditur se kanë mbështetjen edhe të deputetëve të tjerë për anulimin ose shtyrjen e vendimit për largimin e rreth 1300 bizneseve nga tregu i rregulluar i energjisë, duke shtuar se  kërkojnë edhe anulimin e rritjes së çmimit, transmeton albinfo.ch.

Njoftimi i plotë:

Dorëzohet kërkesa e deputetëve të LDK-së me mbështetje edhe të deputetëve tjerë në ZRrE për anulimin e vendimit për rritjen e çmimit të energjisë elektrike

Sot, edhe zyrtarisht është dorëzuar në Zyrën e Rregullatorit të Energjisë Elektrike (ZRrE) kërkesa e deputetëve të Lidhjes Demokratike të Kosovës dhe deputetëve tjerë mbështetës për anulimin ose shtyrjen e vendimit të ZRrE-së për largimin e rreth 1300 bizneseve nga tregu i rregulluar i energjisë elektrike. Me të njëjtën shkresë është kërkuar edhe anulimi i vendimit për rritjen e çmimit të energjisë për ekonomitë familjare.

Kërkesa e deputetëve të LDK-së dhe deputetëve tjerë nënshkrues të kërkesës janë:

  1. Anulimi ose shtyrja e vendimit për së paku një vit, për t’i dhënë kohë tregut të liberalizohet realisht dhe bizneseve të përgatiten.
  2. Zbatimi i konsultimeve të hapura dhe publike, në përputhje me ligjin, për çdo vendim me ndikim të madh, përfshirë tarifat e energjisë.
  3. Dorëzimi i analizës së plotë në Kuvend, menjëherë pas konstituimit të tij, së bashku me vendimin për liberalizim të tregut.
  4. Anulimi i vendimit për rritjen e çmimit të energjisë elektrike për ekonomitë familjare, me zotimin për të gjetur alternativa që nuk rëndojnë qytetarët.

Deputetët theksojnë se në mungesë të një tregu funksional dhe konkurrues, çdo veprim i tillë për të larguar me forcë bizneset nga tregu i rregulluar do të ketë pasoja të rënda për ekonominë dhe do të përbëjë shkelje të interesit publik.

Kjo kërkesë është një hap i domosdoshëm për të mbrojtur interesin e qytetarëve dhe të bizneseve në këtë kohë të ndjeshme

Iniciativa e Lidhjes Demokratike të Kosovës është nënshkruar nga 30 deputetë dhe është dorëzuar në ZRrE nga Nënkryetarja e LDK-së, znj. Hykmete Bajrami dhe anëtari i kryesisë së LDK-së, Visar Azemi.

Ky është vetëm një hap për të mbrojtur interesin e qytetarëve përballë një vendimi që do të ketë pasoja në vështirësimin e jetës së secilit qytetar e biznes në Kosovë. Do të ketë edhe veprime tjera sapo të themelohen institucionet e dala nga zgjedhjet e 9 shkurtit që janë bllokuar nga Lëvizja Vetëvendosje, si partia e parë.