Kurti: Më mirë ta votojmë Konjufcën dhe të kemi qeveri afatshkurtër deri në prill

Kryeministri në detyrë, Albin Kurti, ka deklaruar se për Kosovën është më e favorshme që Kuvendi të votojë Glauk Konjufcën si kryeministër, në mënyrë që vendi të ketë një qeveri afatshkurtër deri në prill, përcjell albinfo.ch.

“Meqë nuk i mora 61 votat e nevojshme, dhamë pa vonesë propozimin që Glauk Konjufca të jetë mandatar për formimin e qeverisë. Pas balotazhit do të merremi menjëherë me këtë çështje. Opozita e ka në dorë ta zgjedhë rrugën – ose ‘Kurti 2.5’ me zgjedhje në dhjetor, ose ‘Konjufca 1’ me zgjedhje në prill. Për ne, të dyja janë të pranueshme, por më e rëndësishme është të ecim përpara,” tha Kurti në një prononcim për TV Syri nga Gjakova.

Sipas tij, një qeveri e përkohshme do të mund të miratonte buxhetin dhe të siguronte stabilitet institucional deri në zgjedhjet e reja.

“Për Republikën e Kosovës është më e favorshme të votohet Glauk Konjufca dhe të kemi një qeveri që voton buxhetin për RTK-në, për Prishtinën, Gjilanin e Zubin Potokun. Është më mirë të kemi qeveri deri në prill sesa të mbesim në bllokadë politike,” theksoi Kurti.

Ai shtoi se Vetëvendosje ka bërë lëvizje të brendshme për të lehtësuar procesin, ndërsa kritikoi opozitën për “refuzim të paarsyeshëm”.

“Kemi bërë ndryshime, së pari Albulena Haxhiu u zëvendësua nga Dimal Basha, tani unë nga Glauk Konjufca. Ndërsa opozita ka mbetur e ngurtë dhe pa vullnet për bashkëpunim,” tha Kurti.

Gjithnjë e më shumë kompani të huaja po ua vënë drynin fabrikave në Serbi

Fabrika është mbyllur disa muaj pasi obligimet nga kontrata për subvencione nga buxheti shtetëror përfunduan.

Kështu dukej “rrugëtimi” gjashtëvjeçar i kompanisë daneze për prodhimin e vjeshjeve të punës, Kentaur, në Serbi.

Brenda një dite, mbi 250 persona mbetën pa punë kur, pa paralajmërim, në fund të tetorit, kompania mbylli fabrikën e saj në Vranjë, në jug të Serbisë.

Njëri nga ish-punonjësit e Kentaurit, i cili dëshironte të identifikohej vetëm me inicialet G.S., i tha Radios Evropa e Lirë se ai dhe kolegët e tij nuk e imagjinonin çfarë i priste kur të hënën, më 27 tetor, erdhën në punë.

“Ne nuk na lejuan të hynim në kompleksin e kompanisë. Qëndruam një orë e gjysmë në shi. Pastaj drejtoresha e kompanisë mbajti një takim me ne në rrugë. Aty ishte një pajisje që përdoret për ngarkim dhe shkarkim të mallit dhe ajo u ngjit në të dhe na tregoi se kompania ishte në likuidim”, tha ai.

Ai shtoi se avokati i kompanisë u tha punonjësve se do t’u paguhen vetëm pagat për tetorin dhe ditët e mbetura të pushimeve vjetore.

“Ne e morëm shumë keq këtë lajm. E dini si ndihet kur shkollon tre fëmijë dhe brenda natës mbetesh pa punë”, tha ish-punonjësi i Kentaurit.

Kjo fabrikë daneze për prodhimin e veshjeve të punës kishte përfituar përmes subvencioneve rreth 1 milion euro nga buxheti i Serbisë, me obligimin që deri në korrik të këtij viti të vazhdonte aktivitetin dhe të punësonte njerëz.

Përfaqësues të autoriteteve lokale dhe shtetërorë më vonë njoftuan se kompania nuk i kishte paralajmëruar për planet e largimit të punëtorëve dhe premtuan se do të gjendej një zgjidhje për të gjithë ata që mbetën pa punë.

Kur u pyet nga REL-i për arsyet dhe mënyrën se si u vendos të përmbyllej aktiviteti në Serbi, kompania nuk u përgjigj.

Më parë, për portalin Slobodna Rec nga kjo kompani kishin thënë se fabrika në Vranjë u mbyll për shkak të deficitit të konsiderueshëm që regjistronte e gjithë kompania, por edhe për shkak të “rritjes drastike të pagës minimale” në Serbi.

Sipas ligjit, paga minimale në Serbi u rrit jashtëzakonisht në tetor për 9.4 për qind, duke arritur në 500 euro për 184 orë pune gjatë atij muaji.

“U desh të reagonim shpejt ndaj ndryshimeve të fundit dhe projeksioneve në tregun e punës”, thanë nga kompania daneze.

Me largimin nga Serbia, Kentaur e vazhdoi një trend të ikjeve të kompanive. Mbyllja e vendeve të punës, impianteve dhe fabrikave të tërë të kompanive të huaja që përfitojnë subvencione po bëhet gjithnjë e më e zakonshme në Serbi.

Vetëm që nga fillimi i vitit, disa mijëra punonjës ose kanë mbetur pa punë ose është njoftuar për largimet e tyre.

Numri më i madh i vendeve të punës që janë mbyllur deri tani është në jug të Serbisë, ku papunësia është përgjithësisht më e lartë.

Rreth 950 persona mbetën pa punë në pranverë kur kompania italiane e tekstilit Benetton mbylli fabrikat e saj në Nish. Largimin e punëtorëve e shpjeguan me “krizën serioze” që kompania po përjeton në nivel global.

Në të njëjtën periudhë, në Nish mbetën pa punë edhe mbi 300 punonjës të një prej kompanive kineze më fitimprurëse në Serbi, Johnson Electric. Edhe pse nuk është larguar nga Serbia, kompania, “si përgjigje ndaj sfidave aktuale në industrinë evropiane të automobilave”, ka ulur numrin e punonjësve për rreth 16 për qind. Johnson Electric operon në Serbi që nga viti 2013 dhe subvencionohet nga shteti.

Fillimisht ishte rënë dakord që fabrika të punësonte të paktën 3.400 punonjës. Megjithatë, kjo kontratë u ndryshua dhe tani kompania është e detyruar që deri në fund të vitit 2027 të ketë të paktën 1.550 punonjës. Një pjesë e subvencioneve, afërsisht një milion dinarë, u kthye mbrapsht për shkak të këtij ndryshimi.

Rreth 1.900 persona do të largohen deri në fund të vitit 2025 në kompaninë gjermane Leoni, e cila në korrik njoftoi mbylljen e prodhimit në fabrikën e saj në Malloshishte, afër Nishit. Kompania, e cila prodhon komponentë për industrinë automobilistike në katër fabrika në Serbi, bëri të ditur se fabrika që do të mbyllet po i shkakton humbje të konsiderueshme.

Investitori i parë turk në Serbi, fabrika turke e tekstilit Jinsi, mbylli këtë verë fabrikën e saj në Leskovc. Rreth 700 persona mbetën pa punë.

Pas 12 vjetësh dhe një sërë subvencionesh shtetërore, kompania u largua nga Serbia për shkak, siç tha, vështirësive në të bërit biznes.

Largime në Leskovc, që llogariten të jenë qindra vende pune, këtë vit u njoftuan gjithashtu nga kompania jugkoreane Jura dhe ajo irlandeze Aptiv.

Largime të kompanive ka pasur edhe në veri të Serbisë. Pas 15 vjetësh aktiviteti në Zrenjanin, kompania gjermane Dräxlmaier njoftoi mbylljen e fabrikës së saj. Kompania që prodhon komponentë për automobila përmendi krizën në industrinë automobilistike si arsye për largim nga shteti.

Sipas të dhënave të Agjencisë për Regjistrin e Bizneseve të Serbisë (APR), në vitin 2024 Dräxlmaier kishte 2.166 të punësuar në Serbi.

Të gjitha këto kompani kanë marrë miliona euro subvencione shtetërore.

Të dhënat publike mbi shumën që shteti serb i ka dhënë kompanive të huaja përmes subvencioneve gjatë një dekade e gjysmë nuk ekzistojnë. Ministria e Ekonomisë e Serbisë nuk i dha përgjigje REL-it në këtë pyetje.

Prandaj mund të flitet vetëm për vlerësime të përafërta.

“Gjithçka që më është bërë e ditur është se deri në vitin 2021 kjo shifër ishte rreth 380 deri 400 milionë euro. Ndërkohë janë investuar edhe shumë para të tjera, kështu që mund të flasim për mbi gjysmë miliard euro”, tha për Radion Evropa e Lirë profesori në Fakultetin e Ekonomisë në Beograd, Millorad Filipoviq.

Përveç subvencioneve, investitorët e huaj kanë përfituar edhe stimuj të ndryshëm përmes lehtësimeve tatimore dhe nga komunat ku kanë hapur fabrikat e tyre.

“Komunat lokale u jepnin tokë falas, ua rregullonin infrastrukturën e nevojshme, përfshirë edhe telekomunikacionin dhe energjinë, dhe hiqnin taksa të ndryshme lokale vetëm për t’i tërhequr [investitorët] që të vinin”, shpjegoi Filipoviq.

Kompanitë e huaja, të subvencionuara nga shteti serb, largohen ose zvogëlojnë prodhimin kryesisht pas përfundimit të obligimeve në kontratë, që ishin zotuar se do t’i përmbushnin. Këto obligime kryesisht lidhen me numrin e punonjësve që duhet të punësojnë dhe periudhën gjatë së cilës duhet të operojnë në Serbi.

“Ata i përmbushën të gjitha, e përfunduan, nuk jemi më interesantë për ta dhe po largohen”, tha Filipoviq.

Ai shpjegoi se “kapitali shkon aty ku iu konvenon më shumë”, dhe se Serbia ka humbur shumë nga avantazhet që kishte më parë.

“Falë politikës së kursit valutor, euro është ‘ngulitur’ në 117–117.5 dinarë, dhe inflacioni bën punën e vet, kështu që kemi qenë të detyruar të rrisim disa herë pagën minimale”, shtoi ai dhe theksoi se fuqia punëtore në Serbi nuk është më nga më të lirat në Evropë, e lëre më krahasuar me vende të tjera.

“Gjithashtu, për shkak të ngjarjeve të ndryshme gjeopolitike, sektori ynë energjetik është futur në rrezik, dërgesat e naftës dhe gazit janë të kërcënuara, energjia është shtrenjtuar, kemi pasur tre deri katër herë rritje të çmimeve të energjisë elektrike gjatë dy vjetëve të fundit”, u shpreh Filipoviq.

Në fillim të tetorit filloi zbatimi i sanksioneve amerikane ndaj Industrisë së Naftës së Serbisë (NIS), për shkak se hisedarë në kompani kishte edhe entitete ruse.

Gjithashtu, Serbia ka qenë dekada të tëra e varur nga importi i gazit nga Rusia, dhe Moska ka zgjatur marrëveshjen për gaz vetëm deri në fund të vitit, jo për tre vjet, siç prisnin autoritetet në Beograd.

Profesori në Fakultetin e Ekonomisë, Millorad Filipoviq, theksoi se kompanitë e huaja tani ndoshta po synojnë destinacione të reja ku kostot e prodhimit janë më të ulëta se në Serbi.

“Ato mund të jenë evropiane, por supozoj edhe jashtë Evropës, në veri të Afrikës ose diçka e tillë”, theksoi ai.

Duke komentuar largimin e disa kompanive të huaja, presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, tha se kjo ishte e pritshme dhe se ato largohen aty ku pagat minimale janë më të ulëta.

“Ato shkojnë në Tunizi, por mirë, ne e prisnim këtë në njëfarë mënyre”, tha ai gjatë një interviste në TV Prva më 3 nëntor.

Vuçiq po ashtu tha se po punohet që disa kompani të tjera të marrin pjesën më të madhe të punonjësve të shkarkuar, dhe njëkohësisht po punohet për të tërhequr investitorë të rinj.

Sipas Millorad Filipoviqit, shteti serb mund të kishte ofruar stimuj të tjerë për të mbajtur kompanitë, veçanërisht ato më fitimprurëse.

“Gjithashtu, mendoj se ishte gabim që kontratat e subvencioneve kryesisht ishin bërë për pesë vjet. Duhej të ishin më afatgjata”, shtoi ai.

Ai vlerësoi se duhej të vendoseshin edhe sanksione për investitorët nëse pas përfundimit të kontratës “do të mbyllnin plotësisht fabrikën dhe do të shkarkonin punonjësit”.

“Të gjitha këto mund dhe duhej të ishin parashikuar”, përfundoi ai.

Ministria përkatëse nuk ka dhënë përgjigje për pyetjet e REL-it se a është bërë ndonjë vlerësim i efektit të subvencioneve të dhëna, si mbi shtetin dhe të ardhurat e tij, ekonominë, ashtu edhe mbi komunitetet lokale.

Edhe pse aktualisht Qeveria e udhëhequr nga Partia Progresive Serbe (SNS) njihet për popularitetin e ndërtuar mbi hapjen e fabrikave të investitorëve të huaj, politika e tërheqjes së kapitalit të huaj përmes subvencioneve në Serbi nuk ka filluar me marrjen e pushtetit nga ta më 2012.

Për shkak të mungesës së mjeteve financiare të veta për zhvillimin e ekonomisë, koncepti i subvencionimit të kompanive të huaja është përdorur para më shumë se 15 vjetësh.

“Kur ky koncept u zyrtarizua, papunësia në vend ishte në një nivel jashtëzakonisht të lartë – mbi 20 për qind – nuk kishte para për investime vendase”, tha Filipoviq.

“U desh të mbështeteshim ose në importin e kapitalit përmes subvencionimit të investimeve të huaja direkte, ose në rritjen e kredive dhe huamarrje të re të vendit. Opsion të tretë nuk kishte”, shpjegoi ai.

Ai shtoi se situata ishte më e favorshme në periudhën 2018–2020 dhe se atëherë është dashur të ndryshohet kursi.

“Ne atëherë mund të kishim ulur importin e kapitalit ose të bëheshim më selektivë dhe të mos importonim kapital për prodhimin e tekstilit, lëkurës, këpucëve, por të kërkonim investitorë që do të sillnin teknologji të larta, konkurrencë dhe inovacion në ekonominë tonë”, tha Filipoviq.

Ai theksoi se në terma afatgjatë, politika e tërheqjes së kapitalit të huaj përmes subvencioneve gjithsesi nuk ka pasur efekte pozitive.

“Edhe maqedonasit dhe bullgarët kishin stimuj të caktuar. Në një moment ishte shprehja moderne ‘garë deri në fund’, dhe ata garonin se kush do të jepte subvencione më të mëdha për investitorët e huaj, për t’i tërhequr në anën e tyre”.

“Megjithatë, një politikë e tillë ka rezultuar të jetë joefikase”, shtoi ai.

Filipoviq pretendoi se duke thënë se fondet e huaja mund të jenë vetëm një impuls shtesë për zhvillimin e shpejtë të një ekonomie, por në terma afatgjatë, pa forcimin e kursimeve dhe potencialit të investimeve vendase, nuk ka zhvillim të suksesshëm ekonomik.

Investimet e huaja direkte në Serbi këtë vit janë në rënie me gati 42 për qind krahasuar me vitin e kaluar.

Sipas të dhënave të Bankës Popullore të Serbisë (NBS), në tetë muajt e parë të vitit 2025 ka pasur një hyrje prej pak më shumë se 2.1 miliardë euro.

Dhe ndërsa Qeveria fajëson për këtë protestat antiqeveritare dhe bllokadat që zgjasin në Serbi tash e një vit, Filipoviq tha se duhet të merren parasysh shumë faktorë.

“Sigurisht që edhe trazirat politike aktuale në vend ndikojnë negativisht në hyrjen e investimeve të huaja direkte, por deri në çfarë mase është vështirë të thuhet, por ardhja e investimeve të huaja direkete po bie edhe në shtetet fqinje”.

Si shembuj ai përmendi vendet fqinje të Bashkimit Evropian, Kroacinë, Rumani, Bullgari dhe Hungari.

“Kjo tregon se ekonomia evropiane është në një krizë të madhe, dhe kjo situatë po vazhdon në 15 vjetët e fundit”, u shpreh Filipoviq.

Sipas të dhënave preliminare për gjysmën e parë të vitit 2025, investitorët e huaj në Serbi kanë qenë kryesisht nga BE-ja (68.6%) dhe vendet e tjera evropiane (16.4%), pastaj SHBA-ja (4.1%) dhe Emiratet e Bashkuara Arabe (3.7%).

Një urë mes rrënjëve dhe integrimit, një shtëpi e përbashkët e besimit dhe kulturës

Më 2 nëntor 2025, në Tafers të Kantonit të Friburgut, u zhvillua ceremonia solemne e hapjes së Xhamisë Shqiptare, një ngjarje që i kaloi kufijtë e një inaugurimi fetar dhe u shndërrua në simbol të bashkëjetesës, respektit dhe dinjitetit ndërkulturor.

Kryetari i xhamise z. Bedrudin Saduloski duke u intervistuar nga gazetarja e Albinfo.ch, znj. Luljeta Ademi

Në këtë ditë të mbushur me emocion, dritë dhe reflektim, u ndje fuqishëm se ndërtimi i kësaj xhamie nuk ishte vetëm ngritje e mureve, por ndërtim i një hapësire shpirtërore që bashkon besimin me kulturën, rrënjët me integrimin dhe shqiptarët me shoqërinë zvicerane.

Ngjarja, e organizuar nga Bashkësia Kulturore Islame Shqiptare e Friburgut, u karakterizua nga një harmoni shembullore në çdo detaj. Programin e moderoi me një artikulim dhe diksion të pastër gjuhësor si në shqip ashtu edhe në gjermanisht prezantuesja Nadire Mustafi, hulumtuese në Universitetin e Friburgut, e cila i dha ceremonisë një ton solemn dhe përfshirës. Atmosfera e mikpritjes u ndje që në hyrje: xhamia e re, me arkitekturë moderne dhe dritë natyrale, më shumë i ngjante një qendre shpirtërore dhe kulturore bashkëkohore, ku çdo hapësirë ishte menduar për t’i shërbyer komunitetit, nga salla e faljes, te biblioteka, këndi i fëmijëve, ambientet arsimore dhe restoranti në katin përdhes, ku pas ceremonisë u shërbye ushqim tradicional shqiptar, i përgatitur me dashuri nga gratë e xhamisë. Aroma e byrekut dhe e ëmbëlsirave të vendlindjes i bashkoi të gjithë në një ndjenjë familjare që e kalonte gjuhën dhe kulturën.

z.Jean-François Steiert, President i Këshillit të Shtetit dhe Drejtor për Zhvillim Territorial, Infrastruktura dhe Mjedis në Kantonin e Friburgut

Pjesëmarrësit ishin të shumtë dhe të larmishëm, përfaqësues të institucioneve zvicerane, të komuniteteve fetare, akademikë, imamë, teologë, sportistë dhe qytetarë nga e gjithë Zvicra. Ndër ta, Jean-François Steiert, President i Këshillit të Shtetit dhe Drejtor për Zhvillim Territorial, Infrastruktura dhe Mjedis në Kantonin e Friburgut, mbajti një fjalim të ngrohtë e reflektues mbi bashkëjetesën ndërfetare: “Ndërtimi i një shtëpie të Zotit kërkon gjithmonë durim dhe përkushtim. Kjo xhami është më shumë se një objekt, është një qendër bashkimi, ku feja, kultura dhe komuniteti jetojnë në harmoni. Friburgu është një kanton i larmishëm, jo vetëm për shumëgjuhësinë e tij, por edhe për mozaikun fetar që e pasuron. Të gjitha fetë, pavarësisht formës, kanë një thelb të përbashkët – përulësinë, respektin për jetën dhe dëshirën për të bërë mirë. Kjo xhami është simbol i kësaj fryme.”

Kryetari i xhamisë, z. Bedrudin Saduloski

Në fjalën e tij, kryetari i xhamisë, Bedrudin Saduloski, theksoi se ky projekt ishte fryt i një pune të përbashkët e të qëndrueshme: “Sot nuk po hapim vetëm një ndërtesë, por një shtëpi të besimit dhe të bashkëjetesës. Kjo xhami është rezultat i qindra orëve vullnetare, i durimit dhe i përkushtimit të brezave që ndërtuan një vatër shpirtërore për të ardhmen.”

Hfz. Liridon Ziberi, imami i xhamisë

Imami i xhamisë, Hfz. Liridon Ziberi, në fund të fjalimit të tij, shprehu mirënjohje të thellë për të gjithë ata që e bënë të mundur ndërtimin e kësaj vepre të përbashkët. Ai kujtoi me respekt themeluesit e parë të xhamisë shqiptare në Friburg, të cilët, plot 29 vite më parë, hodhën themelet e para të kësaj bashkësie: “Falënderimi u takon të gjithë donatorëve, kryesisë së vjetër që nisi rrugën dhe asaj të tanishme që e çoi deri në fund këtë projekt madhështor. Mirënjohje e veçantë për ata burra të devotshëm që para gati tri dekadash e themeluan xhaminë e parë shqiptare në Friburg, zanafilla e gjithçkaje që po gëzojmë sot.”

Znj.Mualja Medziti, teologe

Një nga momentet më prekëse ishte fjalimi i teologes Mualja Medziti, e cila me thellësi shpirtërore solli kujtesën e përpjekjeve të grave në këtë rrugëtim: “Kjo xhami është dëshmi se pas çdo vështirësie, Zoti sjell dritë dhe mëshirë. Këtu do të dëgjohet zëri i Kuranit, do të rriten breza me dije dhe moral. Gratë janë shtylla e çdo ndërtimi shpirtëror, sepse në duart e nënave fillon edukimi i brezit.”

Nga ana e tij, Mirhat Medziti, inxhinieri i projektit dhe sekretar i xhamisë, kujtoi me emocion se gjithçka kishte nisur nga një ëndërr e pesë shqiptarëve në Friburg, që prej vitit 1996 dëshironin të krijonin një hapësirë ku të ruhej feja, gjuha dhe kultura shqiptare. “Sot, ajo ëndërr u bë realitet dhe është simbol i paqes, bashkimit dhe identitetit tonë.”

Sherif Tupani, ish kryetar i xhamisë dhe inicues i blerjes së objektit

Një moment i ngrohtë ishte edhe fjalimi i Sherif Tupanit, ish kryetar dhe iniciator i blerjes së objektit: “Sot është një ditë krenarie për të gjithë ne. Kjo vepër është ndërtuar mbi themele mirësie e përkushtimi. Le ta ruajmë këtë frymë vëllazërie që na bashkoi – sepse kështu na mëson Islami: të jemi bashkë, unikë dhe solidarë në çdo hap të jetës.”

Imam Fehim ef. Abazi, zv.Kryetari i Komunitetit Mysliman Shqiptar të Zvicrës

Jakup Mexhiti, një ndër anëtarët më të vjetër të xhamisë

Pjesëmarrës nga Maqedonia e Veriut dhe Kosova ndanë emocionet e tyre për këtë ditë historike. Jakup Mexhiti nga Shkupi tha me mall: “Kjo nuk është vetëm një xhami, por një qendër bashkimi për shqiptarët, një vend ku çdo njeri ndihet në shtëpi.” Ndërsa besimtari Milaim Derguti nga Kosova shtoi: “Pas pesë vitesh ndërtim, sot kemi shtëpinë tonë të lutjes, vetëm pak metra larg shtëpive tona. Është një ndjenjë e veçantë që fjalët nuk e përshkruajnë dot.”

Ceremonia u përmbyll me një atmosferë festive, ku gratë e bashkësisë përgatitën një aperitiv tradicional, duke e kthyer fundin e ditës në një festë të ngrohtë miqësie dhe solidariteti. Në çdo fytyrë shihej krenaria e qetë e një komuniteti që, mes dy kulturave, ndërton ura, jo mure.

Xhamia Shqiptare e Tafersit tashmë është më shumë se një vend faljeje – ajo është një pikëtakim i kulturave, një hapësirë ku drita e fesë dhe e dijes ushqen bashkëjetesën, ku rrënjët shqiptare gjejnë vend në tokën mikpritëse të Zvicrës. Është dëshmi e një kapitulli të ri të historisë shqiptaro-zvicerane: një urë mes identitetit dhe integrimit, mes shpirtit dhe bashkësisë.

📸 Fotografitë nga ceremonia janë realizuar nga mjeshtri i fotografisë Rromir Imami. Galeria e plotë e fotografive të evenimentit, gjindet këtu: Galeria e hapjes së Xhamisë së Fribourgut

Hapen tregjet e Krishtlindjeve në Vjenë

 

Tregu i Krishtlindjeve në Pallatin Schönbrunn i hapi festimet të enjten. Përveç pistës së njohur të akullit, rrotës së panoramës dhe karuselit të vitit të kaluar, tregu i këtij viti paraqet edhe një labirint kashte. Tani, një tjetër treg tradicional i Krishtlindjeve me një sfond mahnitës po hapet: Tregu i parë i Krishtlindjeve në Sheshin e Stephanplatz hapet të shtunën, shkruan orf, përcjell albinfo.at

Ndërsa Sheshi i Stephanplatz tërheq vizitorët me mjedisin e tij atmosferik, tregu i Krishtlindjeve në kampusin e Universitetit të Vjenës ofron lojëra të reja, shfaqje magjike dhe një shteg përrallor të ndriçuar. Studentët gjithashtu mund të shijojnë punch me zbritje çdo të martë gjatë “Student X-Mas Tuesday”. Përveç pirjes së verës së nxehtë, vizitorët mund të provojnë edhe curling në njërën nga katër pistat e akullit në Spitalin e vjetër të Përgjithshëm të Vjenës (AKH), transmeton albinfo.at

14 Tregje Krishtlindjesh në Vjenë

Më 14 nëntor, tetë tregje Krishtlindjesh do të hapen njëkohësisht, duke përfshirë tregjet e njohura vjetore në Spittelberg, Rathausplatz dhe kampusin e Universitetit të Vjenës. Një nga tregjet më të vjetra të Krishtlindjeve të qytetit, ai në Pallatin Belvedere, do të hapet gjithashtu në këtë ditë. Një ceremoni hapjeje do të mbahet atje, duke përfaqësuar të tre fshatrat e Krishtlindjeve. Me hapjen e tregut të artit Advent përpara Kishës së Shën Karlit më 21 nëntor, sezoni do të jetë plotësisht në zhvillim e sipër. Këtë vit, Vjena krenohet me 14 tregje Krishtlindjesh me një total prej 911 tezgash.

Përveç kësaj, do të zhvillohen disa ngjarje të ngjashme me tregun. Për shembull, Tregu i Dimrit në Riesenradplatz hapet më 21 nëntor. Javën pasuese, larg turmave turistike, ngjarja Magjia e Dimrit hapet në Praterin Bohemian. Për më tepër, Vjena do të presë tregun e saj të parë të Krishtlindjeve “All You Can Eat & Drink” në Prater Hauptallee.

Tregjet e Krishtlindjeve në MuseumsQuartier dhe në Maria-Theresien-Platz (“ZwideMu”) tërheqin vizitorë të shumtë çdo vit, përfshirë shumë turistë. Megjithatë, për shkak të rinovimeve, të dy tregjet e Krishtlindjeve do të mbeten të mbyllura këtë vit. Për shembull, hyrjet në Muzeun e Historisë së Artit dhe Muzeun e Historisë Natyrore po bëhen të aksesueshme.

Ndërtimet janë gjithashtu duke u zhvilluar aktualisht në MuseumsQuartier: oborri i madh kryesor po peizazhohet. Aktivitete të njohura si pista e kaçurrelit do të jenë ende të disponueshme. Këtë vit, ai ndodhet në oborrin e MuseumsQuartier dhe do të jetë i hapur nga 15 nëntori. Edhe pse tregu i Krishtlindjeve MQ nuk mund të zhvillohet në formën e tij tradicionale këtë vit, zonat e ngrënies në natyrë do të ofrojnë ende forcë. Prandaj, gjithçka do të jetë në një shkallë disi më të vogël këtë vit.

Tregu i Krishtlindjeve në Palais Liechtenstein, i cili ishte një pjesë e çmuar e sezonit para Krishtlindjeve për shumë vjenezë, gjithashtu nuk do të mbahet këtë vit. Organizatorët përmendin gjendjen financiare të përkeqësuar të tregut si arsyen e vendimit.

Melisa Leka, shkëlqen në serialin ndërkombëtar “Dark Side of the Ring”

Talentet shqiptare po vazhdojnë të lënë gjurmë në skenat ndërkombëtare, dhe një ndër to është edhe Melisa Leka, aktorja e re me origjinë nga Malësia e Madhe, e lindur dhe rritur në Toronto, transmeton albinfo.ch.

Melisa po tërheq vëmendjen e publikut me rolin e saj në sezonin e gjashtë të serialit të njohur “Dark Side of the Ring”, një prodhim ndërkombëtar i Vice Productions, që transmetohet në mbarë botën. Ky rol përbën një hap të rëndësishëm në karrierën e saj dhe dëshmon përkushtimin, profesionalizmin dhe talentin e saj të spikatur në aktrim.

Produksioni Vice Productions i ka besuar Melisës një mundësi të veçantë për të shfaqur potencialin e saj artistik, duke e pozicionuar si një nga zërat e rinj më premtues në industrinë e filmit në Kanada.

Përveç aktrimit, Melisa është e angazhuar edhe në komunitetin shqiptar të Torontos, ku njihet për kontributin e saj në ruajtjen dhe promovimin e trashëgimisë kulturore shqiptare. Si anëtare dhe valltare e Grupit të Valleve “Fluturimi i Shqipes”, ajo sjell me krenari elementet e traditës shqiptare në skenat kulturore të Kanadasë.

Me punën dhe përkushtimin e saj, Melisa Leka po bëhet një shembull frymëzues për të rinjtë shqiptarë kudo në botë, një dëshmi se talenti dhe pasioni mund të çojnë drejt suksesit ndërkombëtar. /Albinfo.ch

Cigarja shkurton 20 minuta jetë

Çdo cigare të heq mesatarisht 20 minuta jetë – 22 për gratë dhe 17 për burrat – dhe sëmundjet që lidhen me duhanin shkaktojnë 93,000 vdekje çdo vit, vetëm në Itali.

Onkologët kanë propozuar rritjen e çmimit për të frenuar konsumin e cigareve.

Kostoja vjetore për Shërbimin Shëndetësor Kombëtar e tejkalon 24 miliardë euro, shkruan Scan, transmeton albinfo.ch.

Shoqata Italiane e Onkologjisë Mjekësore, së bashku me fondacionet kryesore të onkologjisë, Fondacionin AIRC, Fondacionin “Umberto Veronesi” dhe Fondacionin AIOM kanë nisur një peticion për një projektligj popullor kundër pirjes së duhanit – me qëllim uljen e konsumit duke rritur koston e një pakete cigareje me 5 euro.

Nisma synon të mbledhë 50,000 nënshkrime të certifikuara deri në pranverë – për miratimin e një ligji që do të rriste taksat e akcizës për të gjitha produktet – duke përfshirë cigaret elektronike dhe duhanin – për të dekurajuar pirjen e duhanit, i cili është faktori kryesor i rrezikut për kancerin.

“Parlamenti italian pritet të diskutojë projektligjin e propozuar të iniciativës popullore brenda tre muajve”, tha nënkryetarja e Senatit, Mariolina Castellone.

Gjithçka që duhet të dini rreth ndryshimit të sigurimit tuaj shëndetësor zviceran në vitin 2025

Afati i fundit për ndryshimin e mbulimit tuaj të sigurimit zviceran – 30 nëntor – po afron me shpejtësi. Ka disa gjëra që duhet të mbani mend përpara se ta bëni këtë.

Primet e sigurimit shëndetësor për vitin 2026 do të rriten mesatarisht me 4.4 përqind – domethënë, 16.60 franga në muaj – që do të thotë se primi mesatar mujor do të arrijë në 393.30 franga për të rritur nga 1 janari.

Përsëri, kjo është mesatarja kombëtare, por banorët e disa kantoneve do të duhet të paguajnë edhe më shumë, sepse primet përcaktohen nga infrastruktura shëndetësore e secilit kanton dhe nivelet e financimit qeveritar.

Me një rritje prej 6.9 përqind mbi primet aktuale, banorët e Ticinos do të përballen me rritjen më të lartë – 582 franga në muaj.

Tjetra është Valais (5.8 përqind – 439 franga); Appenzell-Innerrhoden (5.5 përqind – 322 franga); Uri (5.3 përqind – 363 franga); Zurich (5.1 përqind – 451 franga); dhe Graubünden (5 përqind – 400 franga).

Ja çfarë duhet të bëni më pas

Deri tani keni marrë një letër nga transportuesi juaj i sigurimeve që ju informon për tarifat e vitit të ardhshëm, pasi siguruesit janë të detyruar ligjërisht ta bëjnë këtë para fundit të tetorit.

Nëse keni modelin standard (dhe më të shtrenjtë), tani keni dy mundësi: ose të qëndroni me transportuesin tuaj aktual në të njëjtat kushte – në të cilin rast nuk keni pse të bëni asgjë, pasi polica juaj do të rinovohet automatikisht bazuar në primet e reja – ose të kërkoni një polisë më të lirë.

Nëse zgjidhni të dytën, keni edhe dy zgjedhje.

Njëra është të qëndroni me të njëjtën kompani, por të zgjidhni një plan sigurimi më të lirë ose një shumë më të lartë bashkëpagese – të dyja do të ulin primet tuaja – ose të kërkoni një kompani që ofron tarifa më të ulëta.

Në rastin e parë, alternativat më ekonomike përfshijnë një Organizatë të Mirëmbajtjes Shëndetësore (HMO), një Model të Mjekut Familjar ose alternativën Telmed.

Të gjitha këto opsione më pak të kushtueshme do të vendosin kufizime të caktuara në aksesin tuaj në kujdes mjekësor jo-urgjent – për shembull, do t’ju duhet t’i kërkoni mjekut tuaj të familjes t’ju referojë te specialistët në vend që t’i zgjidhni vetë – por, varësisht nga ajo që zgjidhni, do të jeni në gjendje të kurseni deri në 25 përqind në prime, krahasuar me sigurimin konvencional.

Si mund të jeni të sigurt se po gjeni normën më të mirë?

Kjo është sigurisht një pyetje legjitime për të sapoardhurit që mund të mos e njohin ende sistemin unik (të paktën në Evropë) dhe kompleks të sigurimeve shëndetësore të Zvicrës.

Megjithatë, ka mënyra për ta bërë kërkimin tuaj më të lehtë, pa pasur nevojë të kaloni nëpër sprova për të gjetur ofertat më të mira.

Një kurth i mundshëm për t’u shmangur është të mos mbështeteni në thirrjet e padëshiruara nga ndërmjetësit e sigurimeve shëndetësore.

Nga 1 shtatori 2024, këtyre kompanive nuk u lejohet më të përpiqen t’i shesin një polisë sigurimi me telefon një personi që nuk ka qenë kurrë i siguruar me një transportues të caktuar, ose që nuk ka qenë i siguruar atje për të paktën 36 muaj.

Megjithatë, edhe pse kompanitë e sigurimeve rrezikojnë një gjobë deri në 100,000 franga për shkeljen e këtij ligji, një studim tregoi se propaganda e paligjshme telefonike mbetet e përhapur.

Pra, si mund t’i gjeni primet më të mira?

Një mënyrë është të kërkoni direkt në faqet e internetit të kompanive individuale të sigurimeve.

Sapo të merrni çmimet nga disa ofrues, mund t’i krahasoni vetë dhe të shihni se çfarë ju përshtatet më mirë.

Ju gjithashtu mund të shikoni këtë faqe interneti, të operuar nga Zyra Federale e Shëndetit Publik e cila, ndryshe nga shumë platforma private, nuk ka interesa komerciale, kështu që ju e dini se mund të mbështeteni në informacionin që merrni atje.

Si duhet të veproni për anulimin e polisës suaj aktuale?

Nëse qëndroni me operatorin tuaj aktual, por thjesht ndryshoni polisën tuaj për një plan më të lirë, mund ta njoftoni kompaninë, para datës 30 nëntor, qoftë me letër ose duke u kyçur në llogarinë tuaj të klientit në faqen e tyre të internetit, shkruan thelocal, transmeton albinfo.ch.

Nëse po kaloni në një kompani tjetër, operatori juaj aktual i sigurimit duhet të marrë letrën tuaj të ndërprerjes, të dërguar me postë të regjistruar, – gjithashtu jo më vonë se data 30 nëntor.

Megjithatë, ka dy gjëra që duhet të bëni gjithashtu.

E para, duhet të bashkëngjitni prova që keni marrë një polisë të re sigurimi – operatori juaj aktual nuk do ta anulojë planin ekzistues nëse nuk keni një tjetër në fuqi.

Kjo sepse sigurimi shëndetësor është i detyrueshëm në Zvicër për çdo banor, qoftë zviceran apo i huaj, kështu që nuk mund të mbeteni pa mbulim as për një periudhë të shkurtër kohore.

Dhe e dyta, çdo prim mujor i papaguar duhet të paguhet para se të bëni kalimin.

Pse 570,000 të huaj në Zvicër mund të marrin papritmas leje qëndrimi të përhershme

Kohët e fundit, u raportua se më shumë se gjysmë milioni shtetas të BE-së mund të merrnin një leje C zvicerane pas pesë vitesh qëndrimi – pa asnjë kusht. Si do të ndodhte kjo?

Aktualisht, imigracioni nga shtetet e Bashkimit Evropian dhe EFTA-s (Norvegjia, Islanda dhe Lihtenshtajni) varet nga punësimi i shtetasve të huaj në Zvicër.

Shtetasit e këtyre vendeve kanë akses të pakufizuar në tregun e punës të Zvicrës – zakonisht, ata marrin një leje B kur mbërrijnë dhe fillojnë të punojnë, e cila më pas mund të konvertohet në lejen e ‘vendosjes’ C, pas pesë vitesh punësimi të vazhdueshëm.

Qytetarët e BE-së/EFTA-s që nuk punojnë mund të jetojnë në Zvicër sipas lejes B; megjithatë, ata duhet të provojnë se kanë mjete të mjaftueshme financiare për të mbështetur veten pa iu drejtuar ndihmës publike.

Ky sistem ka qenë në fuqi që kur hyri në fuqi marrëveshja e lëvizjes së lirë me Bashkimin Evropian më 1 qershor 2002, por mund të ndryshojë në të ardhmen.

Si? Nuk do të ketë kushte – me fjalë të tjera, të kesh një punë në Zvicër nuk do të jetë më një parakusht për një mbajtës të pasaportës së BE-së ose EFTA-s që dëshiron të vendoset.

Si është e mundur kjo?

Në serinë e re të traktateve që Zvicra përfundoi me Bashkimin Evropian në dhjetor 2024, Berna u zotua të zgjerojë marrëveshjen për lëvizjen e lirë të njerëzve.

Konkretisht, qeveria zvicerane do të duhet të miratojë Direktivën e të Drejtave të Qytetarëve të BE-së, e cila u lejon shtetasve të BE-së/EFTA-s të lëvizin lirisht brenda të gjitha shteteve kontraktuese (një nga të cilat është Zvicra) dhe u jep atyre të drejta të përhershme qëndrimi pas pesë vitesh jetese në vend.

Të kesh një punë – ose, për këtë çështje, të jesh financiarisht i vetëmjaftueshëm – nuk do të jetë më një kërkesë.

Aktualisht, Zvicra nuk është e detyruar nga Direktiva, por nga marrëveshja për Lëvizjen e Lirë të Personave, transmeton albinfo.ch.

Sa njerëz do të vinin në Zvicër sipas kushteve të kësaj marrëveshjeje?

Në një analizë të porositur nga qeveria federale, firma kërkimore dhe konsulente Ecoplan arriti në përfundimin se pesë vjet pasi traktati i ri të hyjë në fuqi, 570,000 njerëz do të marrin papritmas të drejtën e qëndrimit të përhershëm në Zvicër.

Një numër shtesë prej 50,000 deri në 70,000 do të shtohen çdo vit, shkruan thelocal.

Sipas traktatit të ri, Zvicra do të duhet të miratojë edhe direktiva të tjera të BE-së.

Sipas transmetuesit publik SRF, “Zvicra do të bashkëpunojë më ngushtë me BE-në në të ardhmen. Nuk ka të bëjë me anëtarësimin, por marrëveshjet janë një hap drejt integrimit. Zvicra nuk do të jetë më në gjendje të marrë vendime plotësisht të pavarura në fushat ku bashkëpunon me BE-në.”

Imigracioni është një prej tyre, por ka edhe të tjera.

Për shembull, traktatet përfshijnë gjithashtu miratimin e ligjit të BE-së dhe mekanizmin e zgjidhjes së mosmarrëveshjeve – që do të thotë se legjislacioni evropian do të mbizotërojë mbi atë zviceran në një numër çështjesh kyçe.

Kur do të hyjë në fuqi kjo direktivë?

Jo menjëherë.

Procesi i konsultimit mbi paketën e re Zvicër-BE, në të cilën partitë politike dhe shoqatat mund të paraqesin pikëpamjet e tyre, përfundoi në fund të tetorit.

Këshilli Federal tani po punon mbi draftin përfundimtar, i cili pritet të shkojë në Parlament në pranverë.

Në fund të fundit, votuesit ka të ngjarë të kenë fjalën e fundit mbi marrëveshjet e reja – por jo para vitit 2027.

Çfarë ka të ngjarë të ndodhë më pas?

Ka dy skenarë të mundshëm.

Njëri është që paketa e BE-së të miratohet nga votuesit zviceranë dhe qeveria do të punojë për zbatimin e saj – në të cilin rast direktiva e re e imigracionit do të hyjë në fuqi.

Opsioni tjetër është që ajo të mos pranohet dhe asgjë nuk do të ndryshojë.

Megjithatë, edhe nëse miratohet, ka shumë të ngjarë që Partia Popullore Zvicerane (SVP) e së djathtës ekstreme të nisë një iniciativë kundër asaj që e kanë quajtur “një paketë parashtrese e BE-së”, dhe veçanërisht kundër pjesës që ka të bëjë me imigracionin pa kushte.

Kjo do të ishte në përputhje me përpjekjen e tyre aktuale, iniciativën ‘Jo 10 milionëve’, e cila bën thirrje për kufizimin e fluksit të të huajve në Zvicër sapo popullsia e vendit të kalojë shifrën prej 10 milionësh.

Hajdari tregon pse zgjodhi Kosovën para Zvicrës

Nga korriku deri në tetor, emri i Albian Hajdarit ishte ndër më të përmendurit — fillimisht për transferimin nga Lugano te Hoffenheimi, e më pas për vendimin e tij që të përfaqësojë Kosovën dhe jo Zvicrën, përcjell albinfo.ch.

Në një intervistë për “Corriere del Ticino”, qendërmbrojtësi 22-vjeçar tregoi arsyet që e shtynë drejt këtij vendimi.

“Federata e Kosovës më kontaktoi që para një viti e gjysmë, ndërsa unë ndërkohë debutova me Zvicrën. Nuk ishte e lehtë, por unë jam dhe ndihem kosovar. Bisedova si me Murat Yakinin, ashtu edhe me trajnerin Franco Foda, dhe ndjenjat që përjetova më bënë ta zgjedh Kosovën”, tha Hajdari.

Ai debutoi muajin e kaluar me Kosovën, duke luajtur 90 minuta si titullar në barazimin ndaj Sllovenisë dhe fitoren 1:0 kundër Suedisë, ku u vlerësua si një nga më të mirët në fushë.

Synimi i tij është i qartë: kualifikimi në një turne të madh. “Kosova e vogël mund të bëjë histori. Mundësia është aty — duhet ta shfrytëzojmë”, theksoi ai.

Aktualisht, Kosova renditet e dyta në grupin B me 7 pikë, pas Zvicrës që ka 10. Këtë muaj, përfaqësuesja zhvillon dy ndeshjet vendimtare: më 15 nëntor ndaj Sllovenisë në Lubjanë dhe më 18 nëntor kundër Zvicrës në Prishtinë.

Në fund, Hajdari foli edhe për bashkëlojtarin dhe mikun e tij, portierin Amir Shaipi. “Ai ka karakter të fortë dhe do të rikthehet si titullar te Lugano. Jam i bindur për këtë,” u shpreh ai.

Shaipi pritet të startojë në portë për Kosovën kundër Sllovenisë, pasi Aro Muriq është i pezulluar.

Specialja thotë se Trëndafilova i ishte përgjigjur letrës së Kurtit

Zëdhënësi i Dhomave të Specializuara të Kosovës (DhSK) në Hagë, Michael Doyle ka treguar se letrës së kryeministrit në detyrë, Albin Kurtit i ishte përgjigjur kryetarja e Gjykatës Speciale, Ekaterina Trëndafilova, përcjell albinfo.ch.

Doyle ka thënë se në letrën e saj, Trëndafilova ka thënë se vendimet në rastet gjyqësore- specifikisht për paraburgimet, merren nga gjyqtarët në rastet përkatëse dhe jo nga vetë ajo si kryetare e DhSK-së, raporton “Betimi për Drejtësi“.

“Një letër nga Kryeministër Kurti i është dërguar kryetares në shtator 2022 dhe ajo iu përgjigj kësaj letre. Kryetarja në përgjithësi ka theksuar në përgjigje se DHSK-ja dhe gjykatësit janë të pavarur në punën e tyre dhe se ata po zhvillojnë gjykimet sipas kornizës ligjore të DHSK-së dhe standardeve më të larta të të drejtave të njeriut. Ajo gjithashtu ka theksuar se vendimet në lidhje me paraburgimet merren nga trupat gjykues kompetentë në çdo çështje gjyqësore, dhe jo nga kryetarja”, ka thënë Doyle.

Ndryshe, duke folur për proceset gjyqësore në këtë Gjykatë, Doyle ka treguar se në rastin ndaj ish-krerëve të UÇK-së, gjykimi do të vazhdojë të hënën nga ora 14:00 deri në orën 17:00 duke mos llogaritur 45 minutat vonesë në transmetim.

Sipas Doyles, mbrojtja e Hashim Thaçit, synon që të thërrasë edhe tre dëshmitarë të tjerë në këtë proces. Ndërsa, në pasditen e 18 nëntorit pritet të fillojë dëshminë Wesley Clark i cili është dëshmitari i fundit që kjo mbrojtje synon që ta thërrasë.

Ai tregoi se këtij rasti iu shtua edhe një seancë më 21 nëntor 2025, në mënyrë që Clark të përfundojë me dëshminë e tij.

Veç kësaj, se fundi thuhet se është marrë edhe një vendim ndaj ankesës së mbrojtjes së Prokuroria s’ka nxjerrë me kohë materialet për mbrojtjen. Kërkesa u hodh poshtë pasi nuk u vërtetuan pretendimet e mbrojtjes.

“Trupi Gjykues vuri në dukje se “respektimi i plotë dhe në kohë nga Prokuroria i detyrimit të saj për nxjerrjen e materialeve është element dhe garanci e rëndësishme për drejtësinë e procesit dhe barazinë midis palëve, ZPS-së dhe Mbrojtjes”. Trupi gjykues konstatoi se ZPS-ja nuk i kishte dhënë mbrojtjes njoftim të hollësishëm për disa materiale dhe prova në posedim të saj dhe gjykatësit i kujtuan ZPS-së rëndësinë e përfshirjes së materialeve në njoftimin sipas Rregullës 102 (3). Njëkohësisht, trupi gjykues konstatoi se materialet ishin nxjerrë pa vonesë dhe nuk i kishin shkaktuar dëm mbrojtjes, dhe e hodhi poshtë kërkesën”, tha ai.

Nga nesër SHBA do shkurtojë fluturimet në 40 aeroporte

Mbyllja e qeverisë amerikane e cila konsiderohet si më e gjata në historinë e vendit. Përfshirja e Kongresit në një mosmarrëveshje për buxhetin ka bërë që vendi të jetë në krizë që nga tetori me vonesa të pagave, pushime të detyruara nga puna e së fundi, edhe anulimin e fluturimeve për shkak të “shutdown”.

Mijëra fluturime kërcënohen me anulime në aeroportet kryesore të SHBA-së duke filluar nga nesër teksa arsyeja është mungesa e pagesës për kontrollorët e trafikut ajror.

“Nëse mbyllja e qeverisë vazhdon, do të ketë një ulje prej 10% të kapacitetit të udhëtimit ajror në 40 aeroporte kryesore të SHBA-së nga e premtja. Vendimi vjen sepse kontrollorët e trafikut ajror kanë raportuar probleme me lodhjen. Është e pazakontë, ashtu siç është e pazakontë mbyllja, ashtu siç është e pazakontë fakti që kontrollorët tanë nuk janë paguar për një muaj”, ka deklaruar Sean Duffy, Sekretari amerikan i Transportit, transmeton albinfo.ch.

“Askush nuk fiton në një mbyllje të qeverisë”, u shpreh senatori republikan Mike Rounds për CNBC. Ai tha se SHBA-ja po humbet 15 miliardë dollarë në prodhim ekonomik çdo javë si rezultat, por shtoi se do të përpiqen të diskutojnë mundësi të ndryshme me kolegët e tyre demokratë dhe është optimist se kjo tani do të jetë e mundur.

Kongresi Amerikan duhet të kishte rënë dakord për një buxhet të ri federal para fundit të shtatorit. Megjithatë, një propozim për buxhet kalimtar i paraqitur nga Partia Republikane e presidentit Trump nuk arriti të siguronte shumicën e nevojshme në Kongres.

Infermieri gjerman vrau 10 pacientë, dënohet me burgim të përjetshëm

Një infermier i kujdesit paliativ në Gjermani është dënuar me burgim të përjetshëm, pasi është shpallur fajtor për vrasjen e dhjetë pacientëve dhe tentativën e vrasjes së 27 të tjerëve. Vendimi tronditës është shpallur nga një gjykatë në qytetin Aachen, ndërsa rasti ka ngjallur kujtime të një serie të ngjashme vrasjesh që tronditën vendin disa vite më parë, përcjell albinfo.ch.

Sipas raportimeve të BBC dhe Agence France-Presse (AFP), infermieri, emri i të cilit nuk është bërë publik për arsye ligjore, u kishte injektuar pacientëve morfinë dhe qetësues të fuqishëm për të “lehtësuar ngarkesën e punës” gjatë ndërrimeve të natës. Viktimat ishin kryesisht pacientë të moshuar që po trajtoheshin në repartin paliativ të spitalit në Würselen, në Gjermaninë perëndimore.

Veprat penale ndodhën midis dhjetorit 2023 dhe majit 2024, periudhë gjatë së cilës infermieri abuzoi me pozitën e tij profesionale për të kontrolluar jetën dhe vdekjen e pacientëve. Prokurorët deklaruan në gjykatë se ai tregonte “mungesë empatie dhe irritim” ndaj personave që kërkonin kujdes më të madh, duke e cilësuar sjelljen e tij si “luajtje me rolin e zotit të jetës dhe vdekjes”.

Burri i paidentifikuar kishte punuar në spitalin e Würselen që nga viti 2020, pas përfundimit të trajnimit si infermier profesionist në vitin 2007. Ai u arrestua në vitin 2024, ndërsa pritet të ketë të drejtë apelimi të vendimit.

Autoritetet gjermane kanë njoftuar se po zhvillohen zhvarrime për të identifikuar viktima të tjera të mundshme, çka mund të çojë në hapjen e një procesi të ri gjyqësor kundër tij.

Ky rast ka ngjashmëri të dukshme me atë të Niels Högel, ish-infermierit gjerman që në vitin 2019 u dënua me burgim të përjetshëm për vrasjen e 85 pacientëve në dy spitale në Gjermaninë veriore. Högel u shpall fajtor për administrimin e dozave vdekjeprurëse të barnave kardiake ndaj pacientëve që ndodheshin nën kujdesin e tij midis viteve 1999 dhe 2005.

Rasti i ri në Würselen ka hapur sërish debat në Gjermani për kontrollin dhe mbikëqyrjen e stafit shëndetësor, si dhe për etiken profesionale në trajtimin e pacientëve më të brishtë të sistemit shëndetësor.

Osmani takon Prattipatin

Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, ka pritur dje në takim të ngarkuarën me punë të Shteteve të Bashkuara të Amerikës në Kosovë, Anu Prattipati, përcjell albinfo.ch.

Gjatë takimit, diskutimet u fokusuan në zhvillimet e fundit në vend, duke përfshirë edhe çështjet që lidhen me sigurinë.

Në këtë kontekst, Osmani theksoi rëndësinë e bashkëpunimit të ngushtë ndërkombëtar.

“Si gjithnjë, rikonfirmoj përkushtimin e Kosovës për avancimin e mëtejshëm të bashkëpunimit ndërmjet dy vendeve”, ka theksuar Osmani.

Ajo gjithashtu vlerësoi marrëdhëniet me Shtetet e Bashkuara të Amerikës.

“Partneriteti me SHBA-të është strategjik e thelbësor për suksesin e Kosovës”, tha Osmani.

Ky është vendi më i sigurt për t’u vizituar në vitin 2026

Bëhet e ditur se Holanda është zgjedhur si vendi më i sigurt për t’u vizituar në vitin 2026, sipas listës së përpiluar nga kompania e sigurimeve “Berkshire Hathaway Travel Protection” (BHTP), përcjell albinfo.ch.

BHTP-ja anketoi një numër të madh njerëzish për vendet ku kanë udhëtuar vitet e fundit dhe se sa të sigurt janë ndjerë në secilin prej tyre. Kjo vlen veçanërisht për gratë, personat e komunitetit LGBTQ+ dhe grupet e tjera të margjinalizuara.

ezultatet e këtyre anketave kombinohen më pas me statistika nga “Global Peace Index” dhe indekse të ngjashme, për të përcaktuar me saktësi se cilat vende ofrojnë më shumë paqe për udhëtarët çdo vit.


Vitin e kaluar, Islanda ishte në krye të listës, por këtë vit ajo ka rënë në vendin e katërt, duke ia lënë fronin Holandës.

Kjo është veçanërisht mbresëlënëse, pasi vitin e kaluar Holanda renditej në vendin e 14-të. Sipas BHTP, sekreti i suksesit të këtij vendi është i thjeshtë: “Është një vend që dashuron paqen.

Gratë dhe grupet e margjinalizuara thanë se janë ndier shumë të mirëpritur në Holandë dhe vlerësuan lart masat shëndetësore. Shqetësimet më të mëdha për sigurinë që mund të keni lidhen me ndonjë çiklist të pakujdesshëm apo turistë të zhurmshëm”, thekson kompania.

Në vendin e dytë, duke ruajtur pozicionin nga viti i kaluar, është Australia. Ajo ka një sistem shumë të rregulluar, kujdes shëndetësor të shkëlqyer për vizitorët dhe një nivel të ulët aktiviteti terrorist. Sipas australianëve, kjo është rezultat i një sistemi politik të qëndrueshëm, nivelit të ulët të krimit dhe ligjeve të rrepta për bio-sigurinë dhe kontrollin e armëve.

Sipas studimit të Berkshire Hathaway Travel Protection, këto janë 15 vendet më të sigurta për të udhëtuar në vitin 2026: Holanda, Australia, Austria, Islanda, Kanada, Zelanda e Re, Emiratet e Bashkuara Arabe, Zvicra, Japoni, Irlandë, Belgjikë, Portugali, Francë, Mbretëria e Bashkuar, Danimarkë.

Yakini tregon pse nuk e ftoi Jasharin

Ardon Jashari është kthyer në fundjavë në ekipin e Milanit por nuk ka nisur ende me ndeshje pas lëndimit të rëndë që e pësoi dy muaj më parë, përcjell albinfo.ch.

Dhe për këtë arsye ai nuk u ftua nga Zvicra për ndeshjet me Suedinë dhe Kosovën.

Këtë e bëri të ditur përzgjedhësi i Zvicrës, Murat Yakin, në konferencën.

“Ardoni është kthyer vetëm së fundi dhe ende nuk është 100 për qind gati. Për këtë e kemi planifikuar këtë grumbullim pa të. Për këtë jemi marrë vesh edhe me lojtarin”, ka thënë Yakin.

Libri i Mira Kazhanit promovohet në Gjermani

Në një atmosferë të ngrohtë dhe plot emocion, në Gjermani u mbajt promovimi i librit bestseller “Një Ditë Tjetër” të autores së njohur Mira Kazhani, përcjell albinfo.ch.

Libri autobiografik, botuar nga shtëpia botuese Dora Distria, sjell rrëfimin e ndjerë dhe personal të autores për periudhën më të vështirë të jetës së saj, betejën me një sëmundje të rëndë, tumorin në gji.

Përmes këtij rrëfimi të sinqertë, Kazhani ofron një udhëzues shpirtëror e praktik për këdo që përballet me sfida të papritura në jetë, duke përcjellë forcë, besim dhe shpresë. “Një Ditë Tjetër” është një histori që frymëzon dhe tregon se drita e brendshme mund të triumfojë edhe në ditët më të errëta.

Ky ishte promovimi i parë i librit në Evropën Perëndimore, që mblodhi bashkatdhetarë, dashamirë të librit dhe figura të njohura të komunitetit shqiptar në Gjermani. Mbrëmja u përmbyll me një bufe tradicionale shqiptare, verë nga Kosova dhe bashkëbisedime të ngrohta me pjesëmarrësit, shkruan Faruk Ajeti,

Ambasadori i Kosovës në Gjermani.

Kosova prezanton potencialin turistik në “World Travel Market London”

Kosova pavarësisht se është një vend i vogel, ka potencial turistik.

Vendet më turistike të Kosovës po prezantohen në “World Travel Market London”, një prej panaireve më të rëndësishme të turizmit në botë, transmeton albinfo.ch.

Në këtë ngjarje madhështore, me përkrahjen e KIESA-s, kompani nga sektori i turizmit kosovar po prezantojnë ofertat dhe potencialin e jashtëzakonshëm që vendi ynë ofron për vizitorët ndërkombëtarë.

Ambasadori Kapiti shprehu mirënjohjen për përfaqësimin dinjitoz të Kosovës dhe theksoi rëndësinë e promovimit të turizmit si sektor kyç për zhvillimin ekonomik dhe imazhin e vendit tonë.

 

Parashikimet për çmimet e naftës deri në fund të vitit

Javën e kaluar, çmimet e naftës në tregjet globale shënuan një rënie të lehtë. Fitimet e arritura më parë u tkurrën për shkak të rritjes së ngadaltë të ekonomive kryesore botërore, duke kufizuar kërkesën, ndërsa furnizimi mbetet i bollshëm. Në tregun e Londrës, çmimi i një fuçie ra 1.3% në 65.07 dollarë, ndërsa në SHBA, fuçia u ul 1% në 60.88 dollarë.

Pas një rritjeje prej rreth 7% një javë më parë, të nxitur nga sanksionet e reja perëndimore ndaj naftës ruse, çmimet u stabilizuan javën e fundit, pasi kërkesa nuk arriti nivelin e pritur. Ekonomitë kryesore botërore treguan një performancë të moderuar, ndërkohë që furnizimi me naftë po rritet.

Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë (IEA) parashikon se furnizimi mund të mbetet i lartë në fillim të vitit të ardhshëm, me prodhim në SHBA, Kanada, Brazil, Gujanë dhe Argjentinë që tejkalon kërkesën. Në kontrast, Organizata e Vendeve Eksportuese të Naftës (OPEC) pret një rritje të kërkesës me 1.3 milion fuçi në ditë vitin e ardhshëm, pothuajse dyfish i parashikimeve të IEA-s.

Megjithatë, në takimin e fundit të OPEC+, u vendos që prodhimi të rritet vetëm me 137,000 fuçi në ditë në dhjetor, i njëjti nivel si në tetor dhe nëntor, shumë më pak se në shtator. Po ashtu, OPEC+ njoftoi se nuk do të ketë rritje të prodhimit në tremujorin e parë të vitit të ardhshëm, duke sugjeruar se nuk pritet një rritje e konsiderueshme e kërkesës dhe se çdo furnizim shtesë mund të shkaktojë mbipopullim në treg.

 

 

Rrezikohet mbyllja e Spitalit të dytë më të madh në Graubünden

Spitali i dytë më i madh në kanton, i vendosur në Samedan, rrezikon të mbyllet pranverën e ardhshme. Komunat Zuoz, Silvaplana dhe Madulain refuzuan huan prej 51 milionë frangash për një marrëveshje të re shërbimi me operatorin e spitalit.

Pa këtë financim, Fondacioni i Kujdesit Shëndetësor të Engadinit të Sipërm (SGO) paralajmëron se spitali mund të jetë i falimentuar deri në pranverën e vitit 2026. Fondacioni po planifikon të kërkojë një moratorium borxhi për të shmangur hapjen e menjëhershme të procedurave të falimentimit.

Kryetarja e bordit të SGO, Selina Nicolay, thekson se prioritet mbetet gjetja e zgjidhjeve alternative për stafin dhe vazhdimin e shërbimeve shëndetësore gjatë dimrit. Një alternativë e mundshme për sigurimin e kujdesit është bashkëpunimi me Klinikën Gut AG dhe Spitalin Kantonale të Graubünden, por kjo kërkon miratimin e të 11 komunave pjesëmarrëse.

Kryetari i Zuoz, Romeo Cusini, shprehet se duhet të vendoset midis riparimit të shërbimeve ekzistuese ose krijimit të një strukture të re.

 

Ja për çfarë jemi të thirrur të votojmë më 8 mars 2026

Këshilli Federal ka vendosur se cilat çështje do të hidhen në votim më 8 mars 2026. Për herë të parë që nga viti 2010, do të mbahet një votim federal mbi një iniciativë popullore dhe kundërpropozimin e saj, i ndjekur nga një pyetje vendimtare.

  1. Iniciativa popullore “Po për një monedhë zvicerane të pavarur dhe të lirë me monedha ose kartëmonedha (Paraja është liri)” dhe kundërpropozimi i drejtpërdrejtë përkatës “Dekreti Federal mbi njësinë monetare zvicerane dhe furnizimin me para në dorë”
  2. Iniciativa popullore “200 franga janë të mjaftueshme! (Iniciativa SSR)”
  3. Iniciativa popullore “Për një politikë të drejtë për energjinë dhe klimën: investim për prosperitet, vende pune dhe mjedis (Iniciativa e Fondit për Klimën)”
  4. Ligji Federal i 20 qershorit 2025 mbi Tatimin Individual

“Paraja është liri”

Në votimin mbi iniciativën popullore “Paraja është liri” dhe kundërpropozimin e saj të drejtpërdrejtë (Dekreti Federal mbi Njësinë Monetare Zvicerane dhe Furnizimin me Para), votuesit votojnë veçmas për iniciativën popullore dhe kundërpropozimin e saj. Ata mund të miratojnë ose refuzojnë të dy tekstet dhe, në pyetjen vendimtare, të tregojnë se cilin nga dy tekstet preferojnë nëse populli dhe kantonet i pranojnë të dy. Kjo procedurë votimi u përdor për herë të fundit në votimin popullor të 28 nëntorit 2010 (“Iniciativa e Dëbimit” dhe kundërpropozimi i saj i drejtpërdrejtë).

Rama premton pagë minimale 500 euro nga 1 janari i vitit 2026

Edhe këtë të mërkurë, kryeministri shqiptar Edi Rama shpalosi planet e qeverisë për rritjen e pagës minimale, si dhe një rritje të përvitshme të pensioneve të parashikuar në buxhetin e vitit 2026, që i është çuar parlamentit.

“Sot me kostum, se për pak marrim në dorëzim Progres Raportin e Komisionit për Shqipërinë dhe kemi konferencën e shtypit.

Pa dyshim që pjesën e luanit në projekt-buxhetin e vitit 2026, që sapo ka shkuar në parlament e zënë pensionistët për të cilët e nisim vitin e ardhshëm me 100 milionë euro shtesë përveç indeksimit.

Në 2027 e dyfishojmë shtesën 200 milionë euro, plus indeksimi 45 milionë euro. Në 2028 e trefishojmë 300 milionë euro, plus indeksimi 46 milionë euro. Në 2029 e katërfishojmë 400 milionë euro, plus indeksimi 47 milionë euro. Në 2030 e pesëfishojmë 500 milionë euro, plus indeksimi 48 milionë euro.

Pra janë rreth 1,7 miliardë euro më shumë, që pensionistët do të marrin mbrapsht nga investimi i tyre për mandatin tonë të katërt qeverisës”, u shpreh Rama, duke shtuar:

“Por, nga 1 janari 2026 do të rritet edhe paga minimale, për 307.850 punonjës, të cilët do të marrin shumën e premtuar 500 euro, e cila do të jetë e para, por jo e vetmja rritje e këtij mandati, ku paga minimale do të arrijë 700 euro dhe jo vetëm kaq, por siç e kemi premtuar qeveria do të subvencionojë për një periudhë 9 mujore me 90 milionë euro, edhe shtesën e kostos së sigurimeve për të punësuarit në sektorin privat.

E, pra ja kështu. Fiks kështu. Ky jam unë dhe këta jemi ne. Them dhe themi atë që bëjmë dhe bëjmë atë që themi dhe ato 83 mandate që ju na dhatë për të qeverisur Shqipërinë në mandatin e katërt dhe për ta ulur në tryezën e BE si të barabartë ndër të barabartët, janë 83 arsye më shumë se deri dje, për të mos fjetur gjumë, për të punuar papushim dhe për t’ju kthyer ju me të gjithë pasionin, vullnetin, këmbënguljen durimin dhe dashurinë e mundshme të gjithë atë, që ju na dhatë, një besim të jashtëzakonshëm që është privilegj i jashtëzakonshëm”, u shpreh Rama në videomesazhin e publikuar në rrjetet sociale.

Besfort Zeneli rikthehet në përfaqësuesen e Suedisë

Mesfushori Besfort Zeneli është rikthyer në përfaqësuesen e Suedisë pas disa muajsh mungesë, përcjell albinfo.ch.

Selektori i ri, Graham Potter, shpalli të mërkurën listën për ndeshjet kundër Zvicrës dhe Sllovenisë, ku mes emrave të ftuar është edhe 22-vjeçari i Elfsborgut.

Zeneli më parë ka luajtur për Kosovën U21, por në nivelin e të rriturve ka zgjedhur të përfaqësojë Suedinë. Deri tani numëron tri paraqitje me kombëtaren suedeze, ndërsa nuk ishte pjesë e grumbullimit në muajt shtator dhe tetor.