Kombëtarja Shqiptare nis përgatitjet për ndeshjet e Botërorit 2026 në Barcelonë

Kombëtarja shqiptare ka nisur sot përgatitjet në Barcelonë për dy ndeshjet e ardhshme kualifikuese për Kupën e Botës 2026, kundër Andorrës dhe Anglisë.

Seanca e parë stërvitore u zhvillua me pjesëmarrjen e shumicës së lojtarëve që kanë mbërritur në Spanjë. Pritet që grupi të kompletohet sonte me ardhjen e Thomas Strakoshës, Nedim Bajramit dhe Mirlind Dakut.

Fillimisht lojtarët zhvilluan ushtrime në palestër, ndërsa më pas zbritën në fushë për të kryer stërvitje taktike. Berat Gjimshiti dhe Arbër Hoxha u fokusuan vetëm te rikuperimi në palestër, pasi kishin luajtur me klubet e tyre të dielën.

Kombëtarja do të vijojë përgatitjet në Barcelonë para se të niset drejt Andorrës për ndeshjen që do të zhvillohet më 13 nëntor.

Turistët irlandezë e zgjedhin Shqipërinë si “Maldivet e Evropës”

Maldivet mbeten një ndër destinacionet më të ëndërruara për pushime, por për shumë udhëtarë janë të largëta dhe të kushtueshme. Revista e njohur irlandeze RSVP shkruan se një alternativë më e afërt dhe shumë më e përballueshme po fiton gjithnjë e më shumë popullaritet: Shqipëria.

Me plazhet e saj me rërë të bardhë, ujërat e kristalta dhe peizazhet mahnitëse mesdhetare, vendi ynë po cilësohet gjithnjë e më shpesh si “Maldivet e Evropës”. Ndryshe nga destinacionet e mbipopulluara të kontinentit, Shqipëria ruan ende qetësinë dhe çmimet e arsyeshme, përcjell albinfo.ch.

Sipas RSVP, një javë qëndrimi në Maldivet gjatë sezonit të pikut kushton mbi 2,300 euro për dy persona, pa përfshirë biletat e avionit. Ndërkohë, në Shqipëri mund të gjenden akomodime luksoze buzë detit për rreth 23 euro nata, ndërsa një darkë e plotë me pije kushton rreth 18 euro.

Riviera shqiptare, me ujërat bruz dhe plazhet panoramike, po tërheq gjithnjë e më shumë turistë ndërkombëtarë falë pamjeve që qarkullojnë në rrjetet sociale, ku krahasimet me Maldivet janë të shumta.

Fluturimet nga Irlanda drejt Shqipërisë janë gjithashtu të leverdishme. Edhe pse nuk ka linja direkte nga Dublini drejt Tiranës, udhëtarët mund të fluturojnë me një ndalesë përmes Mynihut, Frankfurtit, Brukselit apo Zyrihut, me çmime që nisin nga 142 euro vajtje-ardhje, në varësi të datës së udhëtimit.

Një alternativë tjetër është udhëtimi drejt ishullit të Korfuzit (Greqi), prej nga ku tragetet për në rivierën shqiptare kushtojnë rreth 18 euro në secilin drejtim.

Falë kombinimit të çmimeve të ulëta, peizazheve natyrore dhe mikpritjes, Shqipëria po kthehet në një prej destinacioneve më tërheqëse për turistët irlandezë në vitin 2025.

 

BE-ja synon të shkurtojë ndjeshëm kohën e udhëtimit me tren midis qyteteve evropiane

Komisioni Evropian ka shpallur një plan të ri që synon të ulë ndjeshëm kohëzgjatjen e udhëtimeve me tren ndërmjet qyteteve më të mëdha të kontinentit deri në vitin 2040. Sipas planit të veprimit të prezantuar në Bruksel, rrjetet hekurudhore do të lidhin qendrat kryesore me linja ku trenat do të lëvizin me shpejtësi mbi 200 kilometra në orë, duke e bërë udhëtimin hekurudhor një alternativë më tërheqëse ndaj fluturimeve të shkurtra.

Në bazë të këtij projekti, një udhëtim nga Berlini në Kopenhagë pritet të zgjasë vetëm katër orë, krahasuar me shtatë aktualisht. Po ashtu, rruga Mynih–Rom do të përshkohet për gjashtë orë në vend të pothuajse dhjetë, ndërsa itinerari Berlin–Vjenë përmes Pragës mund të ulet në vetëm katër orë e gjysmë.

Zëvendëspresidenti i Komisionit Evropian, Raffaele Fitto, deklaroi se ky projekt “është një rezultat konkret dhe pragmatik i përpjekjeve për ta bërë Evropën më të integruar dhe efikase”.

Një rrjet hekurudhor evropian me shpejtësi të lartë

Nisma është pjesë e Rrjetit Trans-Evropian të Transportit (TEN-T), që ka për qëllim forcimin e lidhjeve infrastrukturore në të gjithë Bashkimin Evropian. Edhe pse ideja e një sistemi hekurudhor pan-evropian me shpejtësi të lartë daton që nga vitet ’90 me projektet Thalys dhe Eurostar, shumë iniciativa të mëparshme janë penguar nga interesa kombëtare, mungesë fondesh dhe probleme teknike.

Plani i ri i Komisionit synon t’i kapërcejë këto sfida përmes financimeve të përbashkëta, standardeve të unifikuara dhe teknologjisë moderne. Ai lidhet gjithashtu me objektivat e Paktit të Gjelbër Evropian, duke synuar uljen e ndotjes dhe përmirësimin e transportit të qëndrueshëm.

Aktualisht, shumë linja nuk janë ende të përshtatshme për trenat me shpejtësi të lartë, ndaj kërkohen investime në ndërtimin e shinave të reja, modernizimin e stacioneve dhe përditësimin e sistemeve të sinjalizimit digjital. Ndryshimet në sistemet elektrike, gjerësia e shinave dhe rregulloret e sigurisë mbeten ndër sfidat kryesore.

Kostoja dhe financimi

Komisioni vlerëson se përfundimi i rrjetit TEN-V do të kërkojë rreth 345 miliardë euro deri në vitin 2040. Nëse synohen shpejtësi më të larta, mbi 250 km/orë, kostot mund të arrijnë deri në 546 miliardë euro deri në vitin 2050.

Për të nxitur kompanitë hekurudhore në zbatimin e këtij plani, BE planifikon të heqë barrierat për transportin ndërkufitar dhe të krijojë mekanizma të rinj financimi. Komisioni synon gjithashtu të mbështesë kërkimin, inovacionin dhe përfshirjen e kapitalit privat, përmes bashkëpunimit me Bankën Evropiane të Investimeve (BEI) dhe institucionet kombëtare të zhvillimit.

Ky projekt ambicioz shihet si një hap vendimtar për të bërë Evropën më të ndërlidhur, më të gjelbër dhe më të aksesueshme për qytetarët e saj.

 

Kantonet zvicerane synojnë përmirësimin e shërbimeve për viktimat e dhunës në familje

Konferenca e Drejtorëve Kantonalë të Çështjeve Sociale (SODK) në Zvicër ka njoftuar plane për të forcuar mbrojtjen e viktimave të dhunës në familje dhe për të përmirësuar aksesin në strehim të sigurt në të gjithë vendin.

Sipas një deklarate për shtyp, drejtorët kantonalë kanë përcaktuar tre fusha kryesore veprimi:

1. Forcimi i bashkëpunimit rajonal për të siguruar shpërndarje të drejtë të shërbimeve të strehimit emergjent.

2. Zgjerimi i kapaciteteve të strehimoreve për të përmbushur kërkesën gjithnjë në rritje.

3. Krijimi i zgjidhjeve afatgjata të banimit të mbikëqyrur dhe të mbështetur për viktimat – kryesisht gra dhe fëmijë – që kanë nevojë për qëndrime më të gjata pas strehimit emergjent, transmeton albinfo.ch

Një raport i porositur nga SODK zbuloi se aktualisht numri i strehimoreve emergjente në Zvicër nuk i plotëson nevojat ekzistuese. Për këtë arsye, rekomandohet një koordinim më i mirë midis rajoneve dhe rritje e numrit të vendeve të sigurta për viktimat.

Masat e reja janë pjesë e angazhimit të përbashkët të qeverisë federale dhe kantoneve për të luftuar dhunën në familje. Në këtë kuadër, në maj të vitit 2026 pritet të vihet në funksion një linjë telefonike kombëtare për viktimat e dhunës.

 

Resortet alpine zvicerane përballen me mungesë punonjësish për sezonin dimëror

Resortet e skive në Zvicër po përgatiten për një sezon dimëror premtues, me rreth 161 mijë netë qëndrimi më shumë të parashikuara krahasuar me vitin e kaluar. Megjithatë, mungesa e stafit të kualifikuar mbetet një shqetësim i madh, sidomos në kantonin e Valais, ku sipas Institutit të Kërkimeve BAK, 5 deri në 10% e vendeve të punës në sektorin e turizmit janë ende të pambuluara.

Agjencitë e rekrutimit raportojnë mungesë të theksuar të kuzhinierëve profesionalë, ndërsa shumë hotele dhe restorante malore po përpiqen të tërheqin punonjës përmes akomodimeve të subvencionuara dhe përfitimeve shtesë, si zbritje në ushqim, hyrje në spa dhe çmime preferenciale në resortet partnere.

Vitin e kaluar, numri i vizitorëve në resortet zvicerane u rrit me 18%, dhe këtë sezon, suksesi pritet të varet kryesisht nga kushtet e borës dhe disponueshmëria e stafit.

 

Würenlos: Dy të rinj shqiptarë aksidentohen duke ikur nga policia

Të hënën në mëngjes (10 nëntor 2025), Policia e Kantonit të Cyrihut, me mbështetjen e Policisë së Kantonit të Aargaut, arrestoi dy persona në Würenlos pas një ndjekjeje nga policia. Të dy kishin tentuar t’i shmangeshin një ndalese trafiku duke ikur dhe më pas u përplasën në një aksident, transmeton albinfo.ch.

Pak pas orës 4:30 të mëngjesit, një patrullë e Policisë së Kantonit të Cyrihut u përpoq të ndalonte një automjet pasi doli nga Tuneli Gubrist, duke vënë re drejtimin e tij të çrregullt. Shoferi nuk u përgjigj dhe vazhdoi të ngiste në autostradën A1 drejt Bernës. Pas daljes së Dietikon, shoferi përshpejtoi ndjeshëm.

Pranë zonës së pushimit të Würenlos, një patrullë e Policisë së Kantonit të Aargaut hyri në autostradë. Ndërsa automjeti që po ikte kalonte me shpejtësi pranë tyre, policët e Aargaut i ndoqën, raporton zh.ch/de/. Pak më vonë, shoferi hyri në daljen e Wettingen, u përplas me kangjellat mbrojtëse, humbi kontrollin e automjetit dhe u përplas disa herë me kangjellat mbrojtëse. Makina më në fund u ndal.

Një 28-vjeçar dhe një 33-vjeçar shqiptar u arrestuan në vendngjarje. Njëri prej tyre kishte pësuar plagë gjatë përplasjes dhe u dërgua në spital, përcjell albinfo.ch.

Policia e Kantonit të Cyrihut, në bashkëpunim me zyrën e prokurorit publik, po heton rrethanat e aksidentit dhe ikjes.

Forcat e policisë së kantoneve të Cyrihut dhe Aargau, si dhe një ambulancë nga Spitali i Kantonit të Badenit, u përfshinë në operacion.

(Foto: KAPO Zürich)

Agon Sejdiu – piloti shqiptar që i dha krahë ëndrrës së fëmijërisë

Në një kabinë të vogël mbi re, ku drita prek horizontin, Agon Sejdiu ndjek ëndrrën që e ka ndërtuar me përkushtim që nga fëmijëria. I lindur dhe rritur në Zvicër me rrënjë nga Kosova, Agoni e sheh avionin jo si mjet transporti, por si simbol të mundësive të pafundme. Sot, ai është pjesë e EasyJet Switzerland, duke përfaqësuar një brez të ri profesionistësh shqiptarë që fluturojnë lart, por me këmbët në tokë.

“Kur je mbi re, kupton sa i vogël është njeriu përballë natyrës, por edhe sa shumë mund të arrijë me dije dhe pasion.” – Agon Sejdiu

Albinfo.ch: Agon, si ishte fëmijëria jote dhe kur lindi ëndrra për t’u bërë pilot?
Agon Sejdiu: Kam pasur një fëmijëri të lumtur dhe shumë aktive. Kam qenë i angazhuar në klube, sidomos sportive, dhe prindërit më kanë nxitur gjithmonë të provoj gjëra të reja. Lartësia më ka ndjekur që herët – pushimet e dimrit i kalonim rregullisht në bjeshkët e Zvicrës për skijim dhe snowboard. Arsimi ka pasur gjithmonë një rol të veçantë në familjen tonë. Ëndrra për t’u bërë pilot lindi herët – në çdo udhëtim që bënim, unë e shihja avionin jo thjesht si mjet transporti, por si simbol të mundësive të pafundme.

Albinfo.ch: A ka ndonjë moment apo njeri të veçantë që ndezi tek ty pasionin për aviacionin?
Agon Sejdiu: Pasioni u ndez gjatë udhëtimeve me familje. Unë gjithmonë shikoja me admirim avionët dhe pilotët. Familja më mbështeti shumë – shpesh të shtunave shkonim bashkë në aeroportin e Cyrihut vetëm për të parë avionët. Këto momente ishin vendimtare, sepse aty kuptova se shikimi nga toka nuk më mjaftonte, unë doja të isha në kabinë.

Albinfo.ch: Familja dhe rrethi i ngushtë – si e përjetuan zgjedhjen tënde për një profesion kaq të rrallë?
Agon Sejdiu: Ata nuk u habitën aspak. E kishin parë që nga fëmijëria ime se aviacioni ishte më shumë se një interes kalimtar – ishte një pasion i vërtetë. Për ta, zgjedhja ime ishte një vazhdim logjik i rrugës sime.

Albinfo.ch: Pas diplomimit për Betriebswirtschaft (Ekonomi e ndërmarrjeve), si lindi ideja të hedhësh hapin drejt trajnimit për t’u bërë pilot?
Agon Sejdiu: Studimet në ekonomi më dhanë një bazë të fortë, por zemra ime ishte gjithmonë në aviacion. Ashtu siç e përmenda edhe më herët, ëndrra ime ka qenë gjithmonë fluturimi. Për mua, ishte një hap i natyrshëm drejt realizimit të vetvetes.

Albinfo.ch: Cila ka qenë sfida më e madhe gjatë rrugës për të marrë licencën Frozen ATPL?
Agon Sejdiu: Sfida më e madhe ishte kombinimi i disiplinës teorike me presionin praktik. Duhet përqendrim absolut, orë të panumërta studimi dhe shumë durim. Por çdo sfidë e kaluar më forconte bindjen se ndodhesha në rrugën e duhur.

Albinfo.ch: Sa i vështirë është financimi dhe përgatitja për t’u bërë pilot për një të ri nga Kosova?
Agon Sejdiu: Është një rrugë e shtrenjtë dhe kërkon sakrifica, por unë gjithmonë them: aty ku ka pasion dhe vendosmëri, gjendet edhe rruga. Është e rëndësishme të shohim këtë investim jo si shpenzim, por si derë që hap horizonte të reja.

Albinfo.ch: Çfarë do të thotë për ty të jesh pjesë e easyJet Switzerland – cilat janë emocionet dhe përgjegjësitë që mbart çdo ditë?
Agon Sejdiu: Është një nder dhe një përgjegjësi e madhe. Çdo fluturim nuk është vetëm transport pasagjerësh, por kujdes për jetën dhe besimin që njerëzit vendosin tek ne. Kjo ndjenjë përgjegjësie është motivimi im i përditshëm.

Albinfo.ch: Si i ri me prejardhje të huaj – a ishte integrimi i lehtë profesionalisht dhe personalisht?
Agon Sejdiu: Unë kam lindur në Zvicër, ndaj procesi i integrimit ishte pothuajse i natyrshëm. Për mua, integrimi nuk do të thotë vetëm të jetosh në një vend, por të bëhesh pjesë aktive e shoqërisë së tij: duke marrë pjesë në klube, duke kontribuar në jetën sportive e kulturore, duke respektuar vlerat, por njëkohësisht duke ruajtur rrënjët e tua.

Albinfo.ch: A ke hasur paragjykime apo sfida si i ri me rrënjë shqiptare?
Agon Sejdiu: Paragjykimet ekzistojnë kudo, por përvoja ime më ka treguar se në Zvicër pasioni dhe disiplina peshojnë më shumë se paragjykimet. Unë gjithmonë kam dashur të dëshmoj me punë dhe përkushtim se kush jam. Me kalimin e kohës kuptova se rezultatet dhe sjellja e hapin rrugën.

Albinfo.ch: Së fundi, u mirëprite në Konsullatën e Kosovës në Cyrih – çfarë domethënie pati për ty ky vlerësim?
Agon Sejdiu: Ishte një moment i veçantë. U ndjeva i vlerësuar jo vetëm si individ, por si përfaqësues i një komuniteti që kontribuon jashtë vendlindjes. Përfaqësitë diplomatike janë të rëndësishme sepse lidhin diasporën me vendlindjen dhe nxisin bashkëpunimin kombëtar.

Me shefin e Konsullatës së Republikës së Kosovës, në Cyrih, Z. Vigan Berisha

Albinfo.ch: Si e mban gjallë lidhjen me Kosovën, traditat dhe gjuhën, edhe pse jeta jote zhvillohet kryesisht jashtë?
Agon Sejdiu: Gjuha, kultura dhe traditat janë pjesë e pandashme e identitetit tim. Ato i ruaj çdo ditë – në familje, në shoqëri dhe në mënyrën si përfaqësoj veten. Ky është një thesar që dua t’ua përcjell brezave që vijnë.

Albinfo.ch: A ke menduar të kontribuosh në zhvillimin e aviacionit në Kosovë?
Agon Sejdiu: Po, padyshim. Aviacioni është një fushë ku përvoja ndërkombëtare ka shumë vlerë. Me shumë kënaqësi do të sjellja njohuritë dhe eksperiencën time për zhvillimin e këtij sektori në Kosovë.

Albinfo.ch: Si e sheh fenomenin “brain drain” të të rinjve që kërkojnë mundësi jashtë vendlindjes?
Agon Sejdiu: Të rinjtë që shkojnë jashtë sjellin me vete dije, përvojë dhe rrjete të reja. Nëse këto lidhen më vonë me vendlindjen, krijohet një shkëmbim i dijes që i shërben gjithë shoqërisë.

Albinfo.ch: A e shikon veten si shembull frymëzues për të rinjtë që hezitojnë të ndjekin ëndrrat e tyre?
Agon Sejdiu: Nëse historia ime shërben si shembull, atëherë mesazhi është ky: ëndrrat kërkojnë disiplinë, durim dhe guxim për të përballuar sfida. Me vetëbesim, përkrahje familjare dhe punë të palodhshme, çdo gjë është e mundur.

Albinfo.ch: Cila është ndjenja më e fortë kur je mbi re?
Agon Sejdiu: Kur je mbi re, kupton sa i vogël është njeriu përballë natyrës, por njëkohësisht sa shumë mund të arrijë me dije dhe teknologji. Ky kontrast më frymëzon çdo ditë.

Albinfo.ch: Çfarë ëndërron për të ardhmen – si pilot dhe si Agon, njeriu pas uniformës?
Agon Sejdiu: Si pilot, ëndërroj të përparoj profesionalisht dhe të kontribuoj në standardet e aviacionit europian. Si Agon, ëndërroj të jem gjithmonë një urë mes dy botëve – Zvicrës ku u rrita dhe Kosovës ku kam rrënjët. Sepse në fund, suksesi nuk matet vetëm me karrierë, por me ndikimin që lë tek të tjerët.

Albinfo.ch: Cili është mesazhi yt për të rinjtë shqiptarë që sot ndodhen mes dilemës: të qëndrojnë në vendlindje apo të kërkojnë rrugë jashtë?
Agon Sejdiu: Mos e shihni këtë si një zgjedhje përfundimtare, por si dy rrugë që mund të plotësojnë njëra-tjetrën. E rëndësishme është që, përtej suksesit personal, të mendoni çfarë mund të bëni për shoqërinë ku jetoni dhe për atë nga vini. Ky është kontributi që i jep kuptim të vërtetë arritjeve.

Kur Agon Sejdiu flet për fluturimin, ndien se nuk është fjala për qiellin – por për lirinë. Lirinë për të ndjekur atë që të thërret nga brenda, pavarësisht pengesave, rrënjëve apo rrugëve të gjata që ndonjëherë ndahen mes dy vendeve.
Në çdo fluturim të tij, ai mbart me vete një copë nga Kosova dhe një horizont nga Zvicra – një bashkim i dy botëve që nuk përjashtojnë, por plotësojnë njëra-tjetrën.
Në kabinën e avionit, përballë horizontit që ndryshon çdo sekondë, ai mbetet i njëjti djalë që dikur shikonte qiellin me kureshtje. Vetëm se tani, është vetë ai që e hap atë.  Sepse për Agonin, siç thotë vetë, suksesi nuk është të ngjitesh më lart se të tjerët, por të mos humbësh asnjëherë tokën nga ku je nisur.

Zvicër: Zyra postare nuk do të shesë më bileta në bord

Nga 14 dhjetori, pasagjerët e Graubese AutoPostale nuk do të jenë më në gjendje të blejnë bileta në bord, por vetëm në mënyrë digjitale (për shembull përmes aplikacionit SBB) ose në makinat shitëse në ndalesa.

Për ata që nuk janë ende të njohur me sistemin e ri, do të jetë ende e mundur të blejnë një biletë nga shoferi deri në mars 2026, shkruan RSI, transmeton albinfo.ch.

Sipas kompanisë, “kjo garanton stabilitet më të madh. Shoferët nuk humbasin më kohë duke shitur bileta dhe mund të respektojnë më mirë oraret. Kjo u sjell dobi udhëtarëve që duhet të përdorin lidhjet.” Në Val Bregaglia dhe Davos, stafi tashmë nuk shet më bileta në bord.

Ky ndryshim e bën Kantonin e Graufünden një përjashtim në nivelin zviceran, por jo për shumë kohë: në Ticino, AutoPostale dëshiron të prezantojë një rregullore të ngjashme deri në fund të vitit 2026. Tetë kompani transporti duan të blejnë së bashku makina shitëse biletash dhe për këtë arsye heqin dorë nga shitja e biletave në autobusë.

Sesioni rinor parlamentar zviceran paraqet 11 kërkesa

Pjesëmarrësit në sesionin parlamentar të të rinjve të këtij viti kanë paraqitur 11 kërkesa. Këto përfshijnë një regjistër mbi vrasjet specifike gjinore, trajnim profesional më tërheqës, teste falas për infeksionet seksualisht të transmetueshme dhe prezervativë për të rinjtë deri në 25 vjeç.

Kjo u njoftua nga organizatorët e Sesionit të të Rinjve 2025 të dielën në mbrëmje. Gjatë katër ditëve, 200 të rinj të moshës 14-21 vjeç u mblodhën në Pallatin Federal. Ndër të tjera, ata diskutuan tema specifike në grupe pune dhe më pas miratuan 11 kërkesa.

Në ndryshim nga projektligji i qeverisë, sesioni i të rinjve propozon që kërkesat e kapitalit të bankave për rreziqet e filialeve të huaja të jenë 75%, shkruan swissinfo. Ai gjithashtu bën thirrje për një monitorim më të mirë të të drejtave të punës dhe një studim afatgjatë me bazë të gjerë mbi efektet e rritjes së popullsisë, transmeton albinfo.ch.

Temat e diskutuara këtë vit përfshinin shëndetin seksual, qeverisjen dixhitale, vetëvrasjen e asistuar, lëvizjen e lirë të personave, mundësitë e barabarta, politikën arsimore, neutralitetin dhe qendrën financiare zvicerane.

Kancelari Federal, Viktor Rossi hapi seancën plenare të shtunën me disa fjalë rreth karrierës së tij politike dhe më pas mori pyetje nga të rinjtë. Debati plenar vazhdoi të dielën. Të rinj nga të gjitha rajonet gjuhësore qëndruan në foltoren e Dhomës së Përfaqësuesve dhe folën në mbështetje të shqetësimeve të tyre.

Çmimi Prix Jeunesse, i cili nderon një angazhim të veçantë ndaj të rinjve si pjesë e Sesionit Rinor, iu dha këtë vit mediumit rinor Radio Summernight.

11 kërkesat e dakorduara iu dorëzuan presidentes së Dhomës së Përfaqësuesve dhe ish-pjesëmarrëses së sesionit rinor Maja Riniker në orën e fundit të seancës të dielën.

Një specie lakuriqësh nate u zbulua në Lucernë

Lakuriqi i natës alpin është zbuluar në Lucern për herë të parë. Speciet, të panjohura më parë në kantonin e Lucernit, po përhapen gjithnjë e më shumë drejt veriut dhe tani janë zbuluar si pjesë e një projekti pjesëmarrës.

Në projektin “Stadt Wild Tiere” të Lucernit, 140 vullnetarë regjistruan rreth 25,000 thirrje lakuriqësh në 120 vende midis majit dhe gushtit 2025. Ekspertët analizuan regjistrimet dhe ishin në gjendje të identifikonin dhjetë lloje lakuriqësh nate, përfshirë lakuriqin e natës alpin si një zbulim i ri surprizues, njoftoi qyteti i Lucernit të hënën, shkruan swissinfo, transmeton albinfo.ch.

Sipas deklaratës, lakuriqi i natës alpin deri më tani është gjetur kryesisht në Ticino dhe Valais, por po vëzhgohet gjithnjë e më shumë në rajone më veriore. “Nuk dihej që kishte mbërritur tashmë në Lucern”, thuhej në njoftimin për shtyp.

Javën e kaluar, autoritetet e Bazelit njoftuan se një lakuriq nate alpin ishte shfaqur në qytetin e Bazelit për herë të parë. Kafsha u gjet e plagosur pranë stacionit kryesor të trenit.

Përveç lakuriqit të natës alpin, në qytetin e Lucernës janë identifikuar gjashtë specie me “prioritet kombëtar”, duke përfshirë lakuriqët e natës mushkonja, lakuriqët e natës me veshë të gjatë dhe lakuriqët e natës dyngjyrësh. Zbulimi i specieve të ndjeshme ndaj dritës, siç është lakuriqët e natës më të mëdhenj të ujit, ishte gjithashtu veçanërisht i kënaqshëm. Ky është një tregues i efektit të masave të qytetit kundër ndotjes nga drita, sipas autoritetit.

Taksa e trashëgimisë dhe detyrimi qytetar: Referendumet e nëntorit në Zvicër

Në raundin e fundit të referendumeve kombëtare të vitit 2025, më 30 nëntor, votuesit zviceranë do të vendosin për dy çështje: njëra që ka të bëjë me taksat dhe tjetra me detyrën qytetare.

‘Iniciativa për të Ardhmen’

Pavarësisht emrit të saj mjaft konfuz, kjo iniciativë në fakt ka të bëjë me një taksë trashëgimie për super të pasurit.

Rinia Socialiste, një krah i Partisë Socialdemokrate, mblodhi mjaftueshëm nënshkrime për të nisur një iniciativë që kërkon vendosjen e një takse trashëgimie prej 50% për ata banorë të Zvicrës, pasuritë e të cilëve tejkalojnë 50 milionë franga.

Kjo taksë do të vendoset nga qeveria federale përveç taksave kantonale ose komunale të trashëgimisë.

Sipas propozimit të Rinisë Socialiste, të ardhurat nga kjo shumë e papritur do të përdoren për kauza mjedisore dhe masa për kontrollin e klimës.

Megjithatë, Këshilli Federal ka theksuar se një taksë e tillë do të largonte një pjesë të madhe të afërsisht 2,500 banorëve zviceranë që kanë një pasuri prej më shumë se 50 milionë frangash.

Gjithashtu argumenton se, nëse futet, kjo taksë do të gjenerojë rreth 100 deri në 650 milionë franga në vit – jo aq sa për të kompensuar humbjen prej 2.8 deri në 3.7 miliardë frangash në të ardhura nga taksat mbi pasurinë dhe të ardhurat që paguajnë këta individë me vlerë të lartë çdo vit, transmeton albinfo.ch.

Për më tepër, qeveria theksoi se Zvicra është tashmë e përkushtuar fuqimisht për të ulur emetimet e gazrave serrë në zero neto deri në vitin 2050.

“Për të mbështetur këtë, qeveria federale aktualisht ndan rreth 2 miliardë franga në vit për masa që lidhen me klimën,” tha ajo. “Këto fonde mblidhen kryesisht përmes taksave të bazuara në konsum mbi karburantet termike dhe motorike.”

Çështja e dytë për të cilën u votua: është ‘Nisma e Detyrës Civile’

Të gjithë burrat zviceranë kërkohet të kryejnë shërbim ushtarak ose detyra të mbrojtjes civile.

Kundërshtuesit e ndërgjegjshëm të shërbimit ushtarak duhet të përfundojnë një periudhë më të gjatë në shërbimin civil, megjithëse tingëllojnë të ngjashëm, shërbimi ‘civil’ dhe ‘civil’ nuk janë e njëjta gjë).

Iniciativa e Detyrës Qytetare, e udhëhequr nga një grup politikanësh dhe udhëheqësish qytetarë shumëpartiakë, propozon që të gjithë qytetarët zviceranë, burra dhe gra, duhet të detyrohen të kryejnë shërbime komunitare ose mjedisore.

Ky shërbim duhet të kryhet ose në ushtri, në mbrojtjen civile, ose përmes një shërbimi ekuivalent të bazuar në qytetarë, me kusht që nivelet e kërkuara të personelit për Forcat e Armatosura dhe mbrojtjen civile të jenë të garantuara.

Iniciativa synon të zgjerojë përkufizimin e sigurisë kombëtare duke theksuar shërbimin e detyrueshëm në fusha të tilla si mbrojtja e klimës, siguria ushqimore dhe kujdesi, shkruan thelocal. Ashtu si me sistemin aktual, ata që nuk shërbejnë do të detyrohen të paguajnë një taksë.

Megjithatë, qeveria nxit votën ‘jo’ sepse “ushtria dhe mbrojtja civile, të mbështetura nga shërbimi civil, luajnë një rol qendror në sigurinë e Zvicrës. Detyrimi për të shërbyer duhet të rezervohet për këto organizata. Shërbimi qytetar i propozuar nga iniciativa do të shkonte shumë më tej, duke rezultuar në kosto të larta për qeverinë federale dhe kantonet, dhe një barrë të konsiderueshme për ekonominë”.

A do të miratohen apo refuzohen të dy iniciativat?

Sondazhi më i fundit, i kryer në tetor – domethënë, më shumë se një muaj para referendumit – nga instituti kërkimor gfs.bern në emër të Korporatës Zvicerane të Transmetimeve, tregoi se 64 përqind e të anketuarve ishin ose “padyshim” ose “disi” kundër taksimit të super të pasurve, ndërsa vetëm 35 përqind e mbështetën atë.

Nga ana tjetër, për “Iniciativën e Detyrës Qytetare”, rezultati mund të jetë shumë më i ngushtë: 48 përqind kanë folur pro, 46 ​​kundër dhe 6 përqind ishin të pavendosur.

Gjykata i vazhdon paraburgimin edhe për dy muaj të dyshuarit për spiunazh, Fatmir Sheholli

Gjykata Themelore në Prishtinë i ka vazhduar paraburgimin edhe për dy muaj Fatmir Shehollit, i arrestuar si i dyshuar për spiunazh në favor të BIA-s serbe.

Sheholli është arrestuar më 9 tetor 2025 dhe një ditë më pas, më 10 tetor, gjykata i kishte caktuar një muaj paraburgim, teksa i njëjti dyshohet se ka vepruar sipas udhëzimeve të zyrtarit të lartë të BIA-s serbe, Bojan Dimiç, duke mbledhur dhe shpërndarë informacion rreth pronave, aktiviteteve biznesore dhe funksionimit të institucioneve në Kosovë, transmeton albinfo.ch.

Sipas dosjes së Prokurorisë Speciale, Sheholli ishte i rekrutuar nga BIA dhe kishte ofruar ndihmë të vazhdueshme për këtë shërbim të huaj, duke marrë informacione që më pas i shpërndante edhe në media online në Kosovë. Ai ishte nën hetime nga gushti i vitit 2024 dhe ishte edhe në përgjim fizik.

Gjatë bastisjeve të Policisë së Kosovës më 9 tetor 2025 në banesën e Shehollit janë sekuestruar një numër i pajisjeve elektronike, dokumentacion dhe sende të tjera të cilat do të dërgohen në ekzaminim.

Diamanti mund të shitet në ankandin në Gjenevë për 20 milionë dollarë

Sotheby’s po përgatitet të prezantojë “Glowing Rose” në Gjenevë, një diamant 10.08 karatësh me ngjyrë rozë, që pritet të arrijë deri në 20 milionë dollarë amerikanë në ankand.

Ky gur është një nga vetëm tre diamantët me këtë prerje dhe mbi 10 karatë që kanë dalë në treg gjatë 10 viteve të fundit.

Diamanti e ka marrë emrin nga ngjyra e tij e pastër dhe jashtëzakonisht e ndritshme rozë, një fenomen shumë i rrallë, pasi shumica e diamantëve të kësaj ngjyre shfaqin nuanca dytësore. “Glowing Rose” do të kryesojë Ankandin e Bizhuterive të Rënda të Sotheby’s më 12 nëntor në Gjenevë, shkruan Scan, transmeton albinfo.ch.

Guri është prerë nga një diamant i papërpunuar 21-karatësh i nxjerrë në Angola në vitin 2023 dhe është certifikuar sipas Procesit Kimberley, që garanton tregti etike dhe transparente.

Gjithashtu në ankand do të ofrohet një orë dore Rolex Oyster e veshur nga notarja britanike Mercedes Gleitze gjatë notit historik të vitit 1927, me një vlerësim mbi 1.3 milionë dollarë. Kjo orë e rrallë prej ari të verdhë 9-karatësh, e krijuar para se Rolex të regjistronte kurorën e papërshkueshme nga uji, shënon një pikë kthese në historinë e orëvë dhe sponsorizimeve të markave. Është vetëm hera e dytë në një shekull që kjo orë shfaqet në ankand.

Duke shtuar magjinë historike të ankandit, Sotheby’s gjithashtu do të ofrojë një stoli dekorative me diamantë të prerë sipas stilit të vjetër, që dikur i përkiste Napoleon Bonapartit. Bizhuteria, e vlerësuar deri në 250,000 dollarë, u sekuestrua nga ushtria prusiane ndërsa perandori francez u tërhoq nga Beteja e Waterloo-së dhe do të shfaqet për herë të parë në ankand. Objekti shoqërohet me një gur berili të gjelbër, që sipas traditës ishte veshur nga Napoleoni gjatë kurorëzimit të tij në vitin 1804.

Si të ulni stresin duke lexuar libra

Një studim i kryer nga “Mindlab International” në Universitetin e Sussex, Britani e Madhe – zbuloi se të lexuarit e një libri për vetëm gjashtë minuta mund të ulë nivelin e stresit deri në 68%.

Ulja e ndjeshme e stresit: Të lexuarit ul nivelin e stresit me 68%, duke e bërë atë më efektiv sesa metodat e tjera të njohura të relaksimit të testuara.

Më i shpejtë dhe më efektiv: Funksionon më mirë dhe më shpejt sesa kur dëgjon muzikë – stresi ulet me 61%, kur pini një filxhan çaj (54%) ose kur bëni një shëtitje (42%).

Mekanizmi: Lehtësimi i stresit vjen nga përqendrimi i kërkuar për të lexuar – duke e shfokusuar trurin nga shqetësimet e përditshme dhe mendimet që shkaktojnë ankth- një faktor që ngadalëson rrahjet e zemrës dhe lehtëson tensionin e muskujve.

Përqendrimi është “çelësi”: Sipas neuropsikologut Dr. David Lewis, i cili udhëhoqi studimin, zhanri i librit nuk ka rëndësi, për sa kohë që ngjarja i lejon lexuesit të fokusohet dhe të humbasi në botën e autorit.

Studiuesit besojnë se përqendrimi i kërkuar për lexim ka një efekt fiziologjik në tru, angazhon imagjinatën dhe stimulon kreativitetin.

Ndërsa hormonet e stresit zhduken, qendra e frikës në tru bëhet më pak aktive dhe zonat e racionalizimit të trurit marrin kontrollin.

Ky ndryshim në tru ju bën të ndiheni më të qetë dhe më në kontroll.

Vullnetarizmi në Zvicër në krizë: Të rinjtë kërkojnë më shumë se thjesht detyrë

Zvicra është një vend i vullnetarëve. Por klubet dhe organizatat po hasin gjithnjë e më shumë vështirësi për të rekrutuar ndihmës të rinj. Një grup veçanërisht po mungon, një realitet që u bë veçanërisht i dukshëm gjatë pandemisë.

Rreth 50,000 vullnetarë janë të angazhuar vetëm në Kryqin e Kuq Zviceran (SRC). Ata ndihmojnë familjarët duke lehtësuar përgjegjësitë e kujdesit, ofrojnë mbështetje për njerëzit ose shërbime transporti. Një pjesë e madhe e këtyre vullnetarëve janë në moshë pensioni. “Grupmoshat e reja, që nënkuptojnë të rinjtë nën 30 vjeç, janë qartësisht të nën përfaqësuara,” thotë Sibylle Baumgartner nga SRC.

Nga detyra tek vetë-rritja

Problemi nuk është vetëm në Kryqin e Kuq. Një studim i Shoqatës Zvicerane për Mirëqenien Publike (SGG) tregon se vullnetarizmi në përgjithësi ka pësuar një rënie të lehtë. Por më e rëndësishmja, motivimet kanë ndryshuar. Në të kaluarën, një ndjenjë detyrimi moral ishte qendrore, ndërsa tani motivimet individualiste po marrin më shumë rëndësi.

Vullnetarët duan të mësojnë dhe të zhvillohen personalisht. Njëkohësisht, gatishmëria për t’u angazhuar rregullisht dhe afatgjatë po bie. Andreas Müller nga Shoqata Zvicerane për Mirëqenien Publike shpjegon: “Vullnetarizmi është si një pasqyrë që reflekton zhvillimet në shoqëri.”

Shërbimi qytetar si zgjidhje e diskutueshme?

Ky trend po krijon një hendek në rritje: vullnetarët kërkojnë gjithnjë e më shumë detyra afatshkurtra dhe të bazuara në projekte, ndërsa shumë fusha, si pozicionet politike, klubet ose kujdesi për të moshuarit, varen nga angazhimet e rregullta. A mund të ofrojë një program shërbimi qytetar një zgjidhje?

Psikologu i punës dhe profesor emeritus në ETH Zurich, Theo Wehner, thotë se kjo varet shumë nga perceptimi i njerëzve. Nëse shërbimi shihet si një mundësi, ai mund të forcojë angazhimin. “Por nëse duket si një detyrim dhe zbatohet si i tillë, atëherë kjo jo vetëm që nuk pranohet, por shkakton rezistencë,” shpjegon ai.

Një ndryshim në fushat e veprimtarisë

Nuk është e lehtë të parashikohet nëse një shërbim qytetar, siç propozohet nga nismëtarët e Iniciativës Service Citoyen, do të forconte apo dobësonte vullnetarizmin. Megjithatë, Wehner është i sigurt se shërbimi qytetar do të shkaktonte një ndryshim fokusimi.

Ai tregon se kur shteti merr përsipër përgjegjësi të caktuara, “komuniteti i vullnetarëve shpesh është shumë krijues në gjetjen e fushave të reja të veprimtarisë.” Si shembull, ai përmend dhjetëra mijëra njerëz që kontribuojnë sot në Wikipedia – një fushë që ishte e pamundur të imagjinohej 60 vjet më parë. “Është e mundur që puna vullnetare në fusha si mbrojtja e mjedisit dhe e klimës të ulet pak dhe të zhvendoset në fusha të reja veprimtarie,” thotë Wehner.

Si kjo do të reflektohet në pjesëmarrjen numerike të të rinjve mbetet për t’u parë.

 

E zë gjumi në pompën e benzinës, me motorin ndezur – i merret patenta kosovarit

Të dielën në mëngjes, Policia e Kantonit Thurgau ndaloi një shofer në gjendje paaftësie për të ngarë makinën, në rrugë në Wilen pranë Wil-it,  Thurgau.

Pak pas orës 9:15 të mëngjesit, qendra e thirrjeve të urgjencës kantonale mori një raport se një burrë ishte ulur në një makinë në një pikë karburanti në Weidstrasse me motorin ndezur dhe nuk po tregonte asnjë reagim, transmeton albinfo.ch. Kur patrulla mbërriti, ai tashmë kishte filluar të fliste me paramedikët, sipas polizei-schweiz.ch.

Sipas Policisë së Kantonit Thurgau, 25-vjeçari kosovar kishte rënë në gjumë në makinën e tij ndërsa priste të lëvizte përpara për të marrë benzinë në pompë.

Policët përcaktuan se burri ishte i paaftë për të drejtuar makinën dhe urdhëruan analiza gjaku dhe urine, përcjell albinfo.ch. Patenta e tij e shoferit u konfiskua dhe u dërgua në zyrën e trafikut rrugor.

Aksident tragjik në Itali, humbin jetën dy të rinj shqiptarë

Një aksident i rëndë automobilistik ka tronditur mëngjesin e së dielës në Itali, duke i marrë jetën dy të rinjve shqiptarë dhe një shtetasi italian. Ngjarja ndodhi në unazën jugore të qytetit të Bergamos, në rrugën “Val Brembana”, pranë zonës së Stezzano-s.

Sipas mediave italiane, përplasja e fuqishme ndodhi mes një Mercedes-i, që drejtohej nga një 23-vjeçar shqiptar, dhe një furgoni Citroen Berlingo. Për pasojë, humbën jetën Klinton S. (23 vjeç), me banim në Melzo të Milanos, Denis C.(21 vjeç) nga Lodi, si dhe Oscar A. (62 vjeç), banues në Bergamo.

Nga hetimet paraprake të karabinierëve, dyshohet se automjeti Mercedes ka tentuar të parakalojë një mjet tjetër, duke kaluar në korsinë e kundërt dhe u përplas kokë më kokë me furgonin. Vëllai 64-vjeçar i viktimës italiane ndodhej në furgon dhe mbeti i plagosur rëndë; ai u transportua menjëherë në spital, ku po lufton për jetën.

Në vendngjarje ndërhynë ekipet e emergjencës, zjarrfikësit dhe policia rrugore, ndërsa segmenti i rrugës u mbyll për disa orë për shkak të hetimeve dhe pastrimit të mbetjeve të aksidentit.

Autoritetet italiane po vijojnë hetimet për të sqaruar në detaje shkaqet e plota të kësaj tragjedie që u mori jetën tre personave, mes tyre edhe dy të rinjve shqiptarë që ishin miq mes tyre dhe udhëtonin në të njëjtin automjet.

Taksat që ndryshojnë në Shqipëri nga viti 2026

Paketa fiskale ose thënë ndryshe grupi i ndryshimeve tatimore që qeveria e Shqipërisë ka propozuar për të shoqëruar projektbuxhetin e vitit 2026, përfshin falje të detyrimeve tatimore si dhe një sërë rikthimesh tatimesh, në disa raste edhe rritje të tyre.

Bëhet e ditur se paqja fiskale do të jetë edhe një ndër risitë e kësaj pakete e cila do të falë detyrimet dhe gjobat e vjetra 10-vjecare deri në vitin 2014 ndërsa për vitet e tjera lehtësi me kushte.

Në këtë linjë lehtësuese paketa fiskale vijon edhe për fermerët me një shtysë të drejtpërdrejtë, pasi kompensimi i TVSH-së rritet në 10% të vlerës së faturave të shitjes, për të nxitur formalizimin dhe rritur konkurrueshmërinë e prodhimit vendas. Ndërsa në sektorin e pasurive të paluajtshme për rivlerësimin është propozuar një zbritje e tatimit nga 15% në 5%, shkruan TCH, transmeton albinfo.ch.

Edhe prindërit do të kenë mundësinë të përfitojnë nga një masë sociale e drejtpërdrejtë. Më konkretisht nga tatimi mbi të ardhurat personale do të zbritet 48 mijë lekë për çdo fëmijë nën 18 vjeç.

“Qeveria kur bën hartimin e paketës ka patur parasysh diku disa sektorë inkurajim pozitiv si subvencion por dhe ne ato pjesë ku ul tatimet për të invalvuar ose ngre për të dekurajuar të cilat nuk kanë impakt pozitiv.  Ndërsa për paqen fiskale me këtë duhet të kemi parasysh se është vij e hollë që e ndanë sa janë të rregullta. Në tërësinë duhet parë nga kuadri kushtetues sesa legale është se ka sensitivitet të lartë dhe ekonomia deformohet padashje”, tha Gjergj Tafa, ekspert fiskal.

Nga ana tjetër rritje të tatimit do të pësojnë disa sektorë. Kryesisht ai i teknologjisë do të largohet nga skema lehtësuese. Nga 5%, tatim-fitimi për IT kthehet në 15%.

Po ashtu dhe akciza do të rritet për disa mallra kryesisht me indeksim prej 1.5% për mallra si birra, nafta, kafe, me përjashtim të cigareve, ku vijon plani i rritjes progresive.

Një masë që pritet të sjellë të ardhura shtesë për buxhetin. Paketa shton edhe një element mjedisor. Taksa e karbonit rritet nga 3 lekë në 4.5 lekë për kilogram.

Një sër ndryshimesh të tjera do të prekin ligjin e procedurave tatimore. Nisur nga Aktet administrative që do të dërgohen me nënshkrim elektronik, duke zëvendësuar shërbimet postare, subjektet online të publikojnë të dhënat e biznesit, Ulja e kufirit për pagesat me para në dorë, si dhe Detyrimi për pajisje me terminale “POS”.

“Është gjë e mirë ulja e normës së pagesës cash, ul paranë cash në qarkullim. Gjithashtu orienton se të gjithë bizneset të ken POSe dhe paketa ka lënë hapësira për t’u plotësuar”, shprehet eksperti.

Paketa fiskale pritet të dorëzohet në Kuvend sipas qeverisë ndërsa është në konsultim me grupit e interesit dhe ndërkombëtarët.

Lajmet që morën më shumë vëmendje në Zvicër për këtë javë

Gjysmë milioni qytetarë të BE-së mund të jetojnë në Zvicër pa pasur nevojë të punojnë, dhe pse kufizimi i imigracionit do të ishte i dëmshëm për ekonominë e Zvicrës, janë ndër lajmet që morën më shumë vëmendje për këtë javë.

Gjysmë milioni qytetarë të BE-së mund të jetojnë në Zvicër pa pasur nevojë të punojnë

Nëse traktatet e reja midis Bernës dhe Brukselit miratohen në një referendum, 570,000 shtetas të BE-së mund të lejohen papritmas të jetojnë në Zvicër, pa kushte të bashkangjitura – duke përfshirë edhe të paturit e një pune.

Kjo për shkak se Berna u zotua të zgjerojë marrëveshjen për lëvizjen e lirë të njerëzve.

Konkretisht, qeveria zvicerane do të duhet të miratojë Direktivën e të Drejtave të Qytetarëve të BE-së, e cila u lejon shtetasve të BE/EFTA-s të lëvizin lirisht brenda të gjitha shteteve kontraktuese (një nga të cilat është Zvicra) dhe u jep atyre të drejta të përhershme qëndrimi pas pesë vitesh jetese në vend.

Të kesh një punë – ose, për këtë çështje, të jesh i vetëmjaftueshëm financiarisht – nuk do të jetë më një kërkesë, shkruan thelocal, transmeton albinfo.ch.

Kufizimi i imigracionit do të ishte i dëmshëm për ekonominë e Zvicrës, thotë eksperti

Nisma e së djathtës ekstreme “Jo 10 milionë njerëzve”, nëse miratohet në një referendum të ardhshëm, do të ketë një ndikim të madh në ekonominë e Zvicrës dhe në vendin në tërësi.

Sipas Patrick Leisbach, ekspert i migracionit dhe tregut të punës në organizatën kërkimore Avenir Suisse, nëse votuesit përfundojnë duke e miratuar këtë propozim, “kufizimet e ngurta të popullsisë dhe kontrolli burokratik do të pengonin dinamizmin ekonomik dhe gradualisht do të gërryenin një nga avantazhet kryesore konkurruese të Zvicrës”.

Kjo masë “ka të ngjarë të dobësojë rritjen, inovacionin dhe prosperitetin afatgjatë të Zvicrës”, shtoi Leisbach.

Zvicra ka shkallën më të keqe të vdekshmërisë nga aksidentet rrugore në Evropë

Gjatë pesë viteve të fundit, numri i aksidenteve rrugore fatale në Zvicër është rritur me 34 përqind, ndërsa mesatarja evropiane ka rënë me 12 përqind gjatë të njëjtës periudhë kohore.

“Asnjë vend tjetër evropian nuk ka përjetuar një rritje kaq dramatike gjatë kësaj periudhe”, sipas Byrosë së Parandalimit të Aksidenteve (BFU), e cila shtoi se “deri më sot, Zvicra nuk ka arritur ta përmbysë këtë trend dhe të ndalojë rritjen e aksidenteve fatale”.

Kjo ia hedh fajin ligjvënësve që dështuan të miratojnë një ligj që kërkon përdorimin e helmetave për çiklistët.

Universitetet zvicerane nuk do t’u ngarkojnë studentëve të BE-së tarifa më të larta

Përballë një mungese financiare, shumë universitete publike në Zvicër – duke përfshirë dy institutet politeknike federale, ETH në Cyrih dhe EPFL në Lozanë – u detyruan të rrisnin tarifat për studentët ndërkombëtarë.

Megjithatë, traktatet e reja të lidhura nga Zvicra dhe Bashkimi Evropian në dhjetor 2024 mund të eliminojnë këto tarifa shtesë.

Kjo për shkak se marrëveshjet e reja midis Bernës dhe Brukselit do t’i ndalojnë universitetet zvicerane t’u ngarkojnë qytetarëve të BE-së tarifa më të larta shkollimi sesa studentëve vendas.

Pagat janë më të lartat në sektorin financiar, zbulon studimi

Një studim i publikuar nga agjencia e rekrutimit Michael Page zbuloi se “sektori i shërbimeve financiare vazhdon të udhëheqë tregun zviceran në kompensimin e ekzekutivit, me kapitalin privat që tregon kërkesë në rritje”.

Një ekzekutiv nën nivelin e CEO-s – domethënë, ata që nuk janë “në krye” – mund të marrin paga bruto që variojnë nga 350,000 deri në 500,000 franga në vit, varësisht nga lloji i punës që kryejnë brenda kësaj industrie të veçantë.

Ndër industritë e tjera me paga të larta janë Burimet Njerëzore (mesatarisht 280,000 franga) si dhe Inxhinieria dhe Prodhimi – 180,000 franga, zbuloi studimi.

Delegacioni i biznesit zviceran në Uashington për të negociuar një marrëveshje më të mirë tarifore

Udhëheqësit e biznesit zviceran janë takuar me Presidentin e SHBA-së Donald Trump për t’i tërhequr vëmendjen ndaj ndikimit që tarifat e larta po u shkaktojnë kompanive të tyre.

Qëllimi i tyre ishte të bindnin presidentin e SHBA-së të ulte tarifat doganore prej 39% të vendosura ndaj kompanive zvicerane, të cilat kanë pasur një ndikim të rëndësishëm në industritë e orientuara drejt eksportit të Zvicrës.

Megjithëse rezultati i vizitës nuk dihet ende, Trump njoftoi se bisedimet do të vazhdojnë.

“Takimi u ndërpre me mirëkuptimin se Përfaqësuesi ynë i Tregtisë, Jamieson Greer, do t’i diskutojë më tej temat me udhëheqësit e Zvicrës”, tha ai.

Vjena ul emetimet e CO₂ me gati 6% brenda një viti

Vjena po feston një rënie të emetimeve të CO₂ me pothuajse gjashtë përqind krahasuar me vitin 2024. Kjo është sipas parashikimit afatshkurtër (“Nowcast”) të publikuar të shtunën nga Këshilltari i Qytetit për Mjedisin Jürgen Czernohorszky (SPÖ) dhe i përgatitur nga Agjencia Austriake e Mjedisit.

Sipas parashikimit, një ulje prej 5.8 përqind, që do të ishte dukshëm më e lartë se rënia mesatare kombëtare prej 2.6 përqind. Rënia në kryeqytetin federal prek të gjithë sektorët përveç bujqësisë.

Emetimet në sektorin e transportit ranë me 2.6 përqind, duke përfaqësuar rënien më të madhe absolute të gazrave serrë të gjeneruara. Sektori i energjisë pa një ulje prej 14.3 përqind, që i atribuohet një rënieje në aktivitetin e termocentraleve me gaz nga Wien Energie, transmeton albinfo.at.

Emetimet nga ndërtesat ranë me tre përqind, industria me 0.8 përqind, menaxhimi i mbeturinave me 1.0 përqind dhe gazrat e fluorizuara me 5.4 përqind. Bujqësia, megjithatë, prodhoi një përqind më shumë gazra serrë se vitin e kaluar.

Kryebashkiaku Michael Ludwig (SPÖ) njoftoi se qyteti nuk do të mbështetej te suksesi i tij: “Në prill, ne u bëmë shteti i parë federal që miratoi një ligj për klimën dhe mbetemi të përkushtuar ndaj mbrojtjes së qëndrueshme dhe ambicioze të klimës.” Czernohorszky theksoi: “Rënia e emetimeve do të thotë ajër më i pastër, shëndet më i mirë dhe një cilësi e lartë jetese në Vjenë. Masat në të gjitha fushat – siç është iniciativa e hapësirave të gjelbra, zgjerimi i energjisë diellore dhe përpjekjet për ekonominë rrethore – ndihmojnë në sigurimin që ne të mund të gëzojmë një jetë të mirë në qytetin e Vjenës.”

Policia e Kosovës arreston dy persona lidhur me ryshfet për vota

Prokuroria Themelore në Prishtinë ka njoftuar se janë ndaluar dy persona në lidhje me ryshfet për vota.

Sipas njoftimit, gjatë hetimeve është sekuestruar një telefon, i cili do të shërbejë si provë në procedurën e mëtejme hetimore.

“Gjatë zhvillimit të hetimeve,  është  sekuestruar një (1) telefon, i cili do të shërbejë si provë në procedurën e mëtejme hetimore. Prokuroria Themelore në Prishtinë do të ndërmarrë të gjitha masat dhe veprimet e nevojshme konform dispozitave ligjore për ndriçimin e plotë të rastit”, thuhet në njoftim, transmeton albinfo.ch.

Në kufirin shqiptaro-grek zbulohet rrjeta e merimangave më e madhe në botë

Një studiues nga Republika Çeke ka zbuluar atë që po raportohet se është rrjeta më e madhe e merimangave në botë, brenda një shpelle në kufirin shqiptaro-grek.

Sipas studimit, kolonia “e jashtëzakonshme” përbëhet nga një rrjetë kolosale në një zonë gjithmonë të errët të shpellës, shkruan revista Subterranean Biology.

Rrjeta ka një sipërfaqe prej 106 metra katrorësh përgjatë murit të një kalimi të ngushtë pranë hyrjes së shpellës. Është një mozaik i mijëra rrjetave individuale, në formë hinke, siç konstatuan studiuesit teksa kjo është prova e parë e sjelljes koloniale të merimangave të zakonshme dhe ka të ngjarë të jetë më e madhja në botë, tha autori kryesor i studimit István Urák, një profesor i asociuar i biologjisë në Universitetin Hungarez Sapientia të Transilvanisë në Rumani, transmeton albinfo.ch.

“Bota natyrore ende mban surpriza të panumërta për ne. Nëse do të përpiqesha t’i shprehja me fjalë të gjitha emocionet që më përshkuan kur pashë rrjetën, do të theksoja admirimin, respektin dhe mirënjohjen. Duhet ta përjetosh live për të ditur vërtet ndjesinë”, tha Urak për Live Science.

“Megaqyteti” i merimangave ndodhet në Shpellën e Sulfurit, një shpellë që u zbraz nga acidi sulfurik i formuar nga oksidimi i sulfurit të hidrogjenit në ujërat nëntokësore. Ndërsa studiuesit zbuluan informacione të reja joshëse rreth kolonisë së merimangave të Shpellës së Sulfurit, ata nuk ishin të parët që panë rrjetën gjigante.

Shpellat e Shoqërisë Speleologjike Çeke e zbuluan atë në vitin 2022 gjatë një ekspedite në Kanionin Vromoner. Një ekip shkencëtarësh vizitoi shpellën më pas në vitin 2024, duke mbledhur ekzemplarë nga rrjeta që Urák i analizoi para se të shkonte në ekspeditën e tij në Shpellën e Sulfurit.

Kjo analizë zbuloi se dy lloje merimangash jetojnë në koloni: Tegenaria domestica, e njohur si merimanga shtëpiake dhe merimanga Prinerigone vagans. Gjatë vizitës së tyre në shpellë, Urák dhe kolegët e tij vlerësuan se kishte rreth 69,000 ekzemplarë të T. domestica dhe më shumë se 42,000 të P. vagans. Analizat e ADN-së për hulumtimin e ri konfirmuan gjithashtu se këto janë speciet dominuese në koloni, tha Urák.

Kolonia e merimangave të Shpellës së Squfurit është një nga më të mëdhatë e dokumentuara ndonjëherë, dhe speciet e përfshira nuk dihej më parë të mblidheshin dhe bashkëpunonin në këtë mënyrë, tha Urák.