Ditët e të ashtuquajturave “udhëtime hakmarrjeje” që filluan pas pandemisë, sipas të gjitha gjasave, kanë mbaruar.

Pas izolimit të gjatë në vendet e tyre të lindjes, por edhe pasi pandemia mbaroi, udhëtarët nxituan të eksploronin botën me një humor “hakmarrjeje”, duke shkaktuar një bum të madh udhëtimesh nga viti 2022 deri në vitin 2024. Por pas rritjeve të mëdha të çmimeve si në bileta ashtu edhe në akomodim, dhe mes kërcënimeve të reja nga tarifat, pasiguria tenton të dominojë ekonominë globale, shkruan Scan, transmeton albinfo.ch.

Një anketë e “Bankrate” për pushimet verore në mars zbuloi se vetëm 53% e amerikanëve planifikonin të bënin pushime këtë verë pothuajse njësoj si vitin e kaluar, por më pak se në vitin 2023, kur 63% planifikonin të bënin pushime.

Nga ata që shmangën udhëtimet këtë vit, 65% përmendën koston si faktorin kryesor. Dhe nga ata që zgjodhën të udhëtonin, gati një e treta thanë se planifikonin të merrnin para borxh për ta realizuar këtë.

Por jo të gjithë po ndiejnë të njëjtin presion. Një anketë e Deloitte e kryer në fillim të prillit zbuloi se edhe pas njoftimit të gjerë të tarifave të Presidentit Donald Trump disa ditë më parë, buxhetet e udhëtimeve verore të vlerësuara mbetën mesatarisht 13% mbi vlerësimet krahasuar me verën e kaluar.

Përmes hulumtimit të saj gjatë viteve të fundit, Deloitte ka identifikuar një trend: Amerikanët me të ardhura të larta përbëjnë një pjesë gjithnjë e në rritje të atyre që planifikojnë udhëtime verore. Pothuajse gjysma e të anketuarve që thanë se planifikonin të udhëtonin këtë verë fituan më shumë se 100,000 dollarë, një rritje e të ardhurave prej 35% krahasuar me vitin 2023.

Për të përmbushur pjesën në rritje të udhëtarëve me shpenzime të larta, segmenti luksoz i industrisë së udhëtimeve po tejkalon çdo segment tjetër.

Ndërsa klasa e mesme ul shpenzimet e udhëtimit, shumë njerëz me të ardhura të larta ende po shpenzojnë para për pushimet e tyre verore, shkruan Scan, transmeton albinfo.ch.

Kompanitë si linjat ajrore, hotelet dhe qiratë e shtëpive ende po shohin “disa rezultate financiare mjaft të shëndetshme”, thotë Moody’s.

Së pari, për shkak se çmimet po rriten vazhdimisht, kompanitë mund të rrisin të ardhurat e tyre edhe ndërsa kërkesa bie. Por gjithashtu, njerëzit e pasur po pasurohen duke ruajtur një oreks të fortë për udhëtime.

Një analizë e kohëve të fundit e Moody’s vlerësoi se 10% e familjeve më të pasura përbëjnë gjysmën e të gjitha shpenzimeve të konsumatorëve. Ndërsa amerikanët me të ardhura të larta udhëtojnë dhe shpenzojnë më shumë, kjo mund të kompensojë rënien në segmentet me të ardhura të ulëta dhe të mesme të popullsisë, të cilët po shohin çmimet të rriten shumë lart për portofolet e tyre.

Miliarderi dhe CEO i Tesla-s, Elon Musk, po largohet nga Administrata Trump pasi drejtoi një fushatë të ashpër për përmirësimin e efikasitetit, gjatë së cilës përmbysi disa agjenci federale, por nuk arriti të realizojë kursimet e mëdha që kishte synuar.

Një zyrtar i Shtëpisë së Bardhë i tha agjencisë Reuters të mërkurën në mbrëmje se ishte e saktë që Musk po largohej nga administrata dhe se “procesi i largimit të tij do të fillojë sonte.”

Më herët të mërkurën, Musk shkroi në platformën e tij sociale X për të falënderuar Presidentin Donald Trump, ndërsa koha e tij si punonjës i veçantë i qeverisë në Departamentin e Efikasitetit Qeveritar po i afrohet fundit.

Largimi i tij ishte i shpejtë dhe pa ceremoni. Ai nuk pati një bisedë formale me Trump përpara se të shpallte largimin, sipas një burimi me njohuri për çështjen, i cili shtoi se vendimi për largimin e tij u mor “në nivele të larta”, shkruan TCH, transmeton albinfo.ch.

Ndërsa rrethanat e sakta të largimit të tij nuk ishin menjëherë të qarta, ai u largua një ditë pasi kritikoi projekt-ligjin kryesor të taksave të Trumpit, duke e quajtur shumë të kushtueshëm dhe një masë që do të minonte punën e tij me Shërbimin DOGE të SHBA-së.

Gjatë javëve të fundit, Musk ishte përplasur privatisht me disa zyrtarë të nivelit të kabinetit. Ai sulmoi publikisht këshilltarin tregtar të Shtëpisë së Bardhë, Peter Navarro, duke e quajtur “idiot” për refuzimin e iniciativës së Musk për “tarifa zero” mes SHBA-së dhe Evropës.

Mandati 130-ditor i Musk si punonjës i veçantë qeveritar në administratën Trump ishte planifikuar të përfundonte rreth datës 30 maj. Administrata ka deklaruar se përpjekjet e DOGE për të ristrukturuar dhe zvogëluar qeverinë federale do të vazhdojnë.

“Misioni i DOGE do të forcohet gjithnjë e më shumë me kalimin e kohës, duke u bërë mënyrë jetese në të gjithë qeverinë,” tha Musk.

Trump dhe DOGE kanë arritur të shkurtojnë afro 12%, ose 260,000, të fuqisë punëtore civile federale me 2.3 milionë punonjës, kryesisht përmes kërcënimeve për pushime nga puna, nxjerrjen para kohe në pension dhe ofertave për dalje të hershme nga puna, sipas një analize të Reuters për largimet nga agjencitë.

Të martën, Musk kritikoi koston e lartë të projekt-ligjit të ri për taksat dhe buxhetin që po kalon në Kongresin amerikan.

“U zhgënjeva kur pashë projekt-ligjin masiv të shpenzimeve, i cili në fakt rrit deficitin buxhetor, nuk e ul atë, dhe minon punën që po bën ekipi i DOGE,” tha Musk për CBS News.

Aktivitetet politike të tij kanë shkaktuar protesta dhe disa investitorë kanë kërkuar që ai të largohet nga roli i këshilltarit të Trump dhe të merret më afër me menaxhimin e Tesla-s, e cila ka pësuar rënie të shitjeve dhe çmimit të aksioneve.

Musk, personi më i pasur në botë, ka mbrojtur rolin e tij si zyrtar jo i zgjedhur, të cilit Trump i dha autoritet të paparë për të shpërbërë pjesë të qeverisë amerikane.

Pasi shpenzoi afro 300 milionë dollarë për të mbështetur fushatën presidenciale të Trumpit dhe republikanët e tjerë vitin e kaluar, ai tha në fillim të këtij muaji se do ta shkurtonte ndjeshëm shpenzimin e tij politik.

“Mendoj se kam bërë mjaft,” tha Musk në një forum ekonomik në Katar.

Përgatituni për disa vite me nxehtësi edhe më rekordthyese që e shtyn Tokën drejt ekstremeve më vdekjeprurëse, më të zjarrta dhe më të pakëndshme, parashikojnë dy nga agjencitë më të mira të motit në botë.

Ka një shans prej 80% që bota të thyejë një tjetër rekord vjetor të temperaturës në pesë vitet e ardhshme, dhe është edhe më e mundshme që bota të tejkalojë përsëri pragun ndërkombëtar të temperaturës së vendosur 10 vjet më parë, sipas një parashikimi pesëvjeçar të publikuar të mërkurën nga Organizata Botërore Meteorologjike dhe Zyra Meteorologjike e Mbretërisë së Bashkuar, sipas medias së huaj.

“Temperaturat mesatare globale më të larta mund të duken abstrakte, por në jetën reale përkthehen në një shans më të lartë për mot ekstrem: uragane më të forta, reshje më të forta, thatësira”, tha shkencëtarja e klimës në Universitetin Cornell, Natalie Mahowald, e cila nuk ishte pjesë e llogaritjeve, por tha se ato kishin kuptim, shkruan TCh, transmeton albinfo.ch.

Me çdo të dhjetën e një grade që bota ngrohet nga ndryshimet klimatike të shkaktuara nga njeriu, “ne do të përjetojmë ngjarje me frekuencë më të lartë dhe më ekstreme (veçanërisht valë të nxehti, por edhe thatësira, përmbytje, zjarre dhe uragane/tajfune të përforcuara nga njeriu)”, i dërgoi me email Johan Rockstrom, drejtor i Institutit të Potsdamit për Kërkime mbi Ndikimin e Klimës në Gjermani. Ai nuk ishte pjesë e hulumtimit.

Për herë të parë ekziston gjithashtu një shans  megjithëse i vogël  që para fundit të dekadës, temperatura vjetore e botës të kalojë objektivin e marrëveshjes së klimës së Parisit për kufizimin e ngrohjes në 1.5 gradë Celsius dhe të arrijë një nivel më alarmues prej 2 gradë Celsius ngrohjeje që nga mesi i viteve 1800, thanë të dy agjencitë.

Ka një shans prej 86% që një nga pesë vitet e ardhshme të kalojë 1.5 gradë dhe një shans prej 70%, që pesë vitet në tërësi të jenë mesatarisht më shumë se ky moment historik global, menduan ata.

Projeksionet vijnë nga më shumë se 200 parashikime duke përdorur simulime kompjuterike të drejtuara nga 10 qendra globale shkencëtarësh.

Dhjetë vjet më parë, të njëjtat ekipe menduan se kishte një shans të ngjashëm të largët  rreth 1 përqind  që një nga vitet e ardhshme do të tejkalonte atë prag kritik prej 1.5 gradësh. Pastaj ndodhi vitin e kaluar.

Këtë vit, një temperaturë 2 gradë Celsius mbi vitin para-industrial hyn në ekuacion në një mënyrë të ngjashme, diçka që shefi i parashikimeve afatgjate të Zyrës Meteorologjike të Mbretërisë së Bashkuar, Adam Scaife, dhe shkencëtari i shkencës Leon Hermanson e quajtën “tronditëse”.

“Nuk është diçka që askush nuk dëshiron ta shohë, por kjo është ajo që shkenca po na thotë”, tha Hermanson.

Dy gradë ngrohje është pragu dytësor, ai që konsiderohet më pak i prirur të thyhet, i vendosur nga marrëveshja e Parisit e vitit 2015. Teknikisht, edhe pse viti 2024 ishte 1.5 gradë Celsius më i ngrohtë se kohërat para-industriale, pragu i marrëveshjes së klimës së Parisit është për një periudhë kohore 20-vjeçare, kështu që nuk është tejkaluar. Duke marrë parasysh 10 vitet e fundit dhe duke parashikuar 10 vitet e ardhshme, bota tani është ndoshta rreth 1.4 gradë Celsius më e nxehtë që nga mesi i viteve 1800, vlerësoi drejtori i shërbimeve klimatike të Organizatës Botërore Meteorologjike, Chris Hewitt.

“Me pesë vitet e ardhshme që parashikohen të jenë mesatarisht më shumë se 1.5 gradë Celsius më të ngrohta se nivelet para-industriale, kjo do t’i vërë më shumë njerëz se kurrë në rrezik nga valë të rënda të nxehtësisë, duke sjellë më shumë vdekje dhe ndikime të rënda shëndetësore, përveç nëse njerëzit mund të mbrohen më mirë nga efektet e nxehtësisë. Gjithashtu, mund të presim zjarre më të rënda ndërsa atmosfera më e nxehtë than peizazhin”, tha Richard Betts, kreu i hulumtimit të ndikimeve klimatike në Zyrën Meteorologjike të Mbretërisë së Bashkuar dhe profesor në Universitetin e Exeter.

Akulli në Arktik  i cili do të vazhdojë të ngrohet 3.5 herë më shpejt se pjesa tjetër e botës  do të shkrihet dhe detet do të rriten më shpejt, tha Hewitt.

Ajo që tenton të ndodhë është që temperaturat globale të rriten si të hipësh në një shkallë lëvizëse, me cikle të përkohshme dhe natyrore të motit El Niño që veprojnë si kërcime lart ose poshtë në atë shkallë lëvizëse, thanë shkencëtarët. Por kohët e fundit, pas çdo rritjeje nga një El Niño, i cili shton ngrohjen në glob, planeti nuk ulet shumë, nëse bie fare.

“Temperaturat rekord bëhen menjëherë normaliteti i ri”, tha shkencëtari i klimës në Universitetin e Stanfordit, Rob Jackson.