A mund të paguhem në Gjermani për çdo pushim që nuk e shfrytëzoj?

A do të preferonit të kishit një muaj pushim të paguar apo një pagë shtesë mujore? Disa punëtorë në Gjermani mund të preferojnë të marrin të paktën një pjesë të pushimit të tyre si bonus në vend që të pushojnë, por ka kufizime se kur është e mundur.

Një nga përparësitë e punësimit të rregullt në Gjermani është koha mjaft bujare e pushimit të paguar, veçanërisht kur krahasohet me punët standarde në SHBA ose në disa vende të tjera jo-BE.

Por në situata të caktuara punëtorët mund të mos duan të përdorin të gjitha ditët e tyre të pushimit, duke preferuar të paguhen për kohën e pushimit që nuk e kanë marrë.

Këtu janë rregullat për ta bërë këtë në Gjermani.

A mund të zgjedh të heq dorë nga ditët e pushimit dhe të paguhem në vend të tyre?

Në përgjithësi, punonjësit në Gjermani nuk mund të shkëmbejnë ditët e pushimit statutor me pagë shtesë.

Ditët e pushimit statutor janë ditët e pushimit të paguar që punonjësit gjermanë kanë të drejtë sipas Aktit Federal të Pushimeve. Për shumicën e punëtorëve me një orar javor pune pesëditor, kjo arrin në të paktën 20 ditë pushim në vit, ose katër javë pushim. Ligji gjerman i punësimit përcakton që këto ditë janë të destinuara për rekreacion dhe se ato duhet të përdoren brenda afateve ligjore, përcjell albinfo.ch.

Nëse një punëdhënës ka dhënë njoftim, d.m.th. i ka thënë një punonjësi të përdorë ditët e mbetura të pushimeve deri në një periudhë të caktuar, ditët e pushimit të paguar mund të humbasin nëse një punonjës nuk i merr ato.

Kur mund t’i shkëmbejnë punonjësit ditët e pushimeve me pagë shtesë?

Një përjashtim mund të zbatohet për ditët e pushimeve shtesë statutore ose ditët shtesë të pushimeve që jepen përtej kërkesës themelore federale.

Pra, nëse puna juaj ofron gjashtë javë pushime të paguara në vend të katër minimaleve, mund të paguheni për dy javë kohë pushimi nëse merrni vetëm katër javë pushim. Por kjo i nënshtrohet kushteve të kontratës suaj të punës, si dhe çdo marrëveshjeje kolektive përkatëse.

Në shumicën e rasteve dhe në rrethana normale, kontratat gjermane të punësimit dhe marrëveshjet kolektive nuk u lejojnë punonjësve të marrin pagë në vend të ditëve të pushimeve.

Një përjashtim i dukshëm lind kur përfundon një marrëdhënie pune, shkruan thelocal.

Nëse një punonjës nuk është në gjendje të marrë të gjitha ditët e pushimit për shkak se është pushuar nga puna, ai shpesh paguhet në vend të kësaj.

Akuzohet kosovari, i dyshuar si shef i “degës zvicerane” të organizatës terroriste

Zyra e Prokurorit Federal ka ngritur akuza kundër një shtetasi kosovar me dyshimin se është kreu i degës zvicerane të një organizate terroriste kosovare. Ai dyshohet gjithashtu se ka qenë aktiv në udhëheqjen e organizatës në Kosovë, transmeton albinfo.ch.

I përmenduri akuzohet se ka kryer aktivitete që synojnë indoktrinimin, financimin dhe rekrutimin e anëtarëve të rinj në emër të kësaj organizate terroriste, kryesisht në rajonin e Gjenevës me mbështetjen e një të akuzuari tjetër, shkruan agjencia zvicerane e lajmeve, SDA. Zyra e Prokurorit Federal (OA) e ka bërë të ditur këtë lajm sot, e hënë.

Dy të akuzuarit dyshohen gjithashtu se kanë mbështetur organizatën terroriste “Shteti Islamik” me këto veprime dhe njëkohësisht kanë përhapur ideologjinë e saj.

36-vjeçari shtetas kosovar dhe i akuzuari i dytë, një 33-vjeçar me shtetësi të dyfishtë zvicerane-maqedonase të Veriut, u arrestuan më 1 shtator 2022, si pjesë e procedurave penale të zhvilluara nga OA që nga korriku 2021, përcjell albinfo.ch.

Të dy të pandehurit akuzohen për pjesëmarrje në një organizatë terroriste dhe njëkohësisht për mbështetje të organizatës terroriste “Shteti Islamik”. Ata akuzohen gjithashtu për pjesëmarrje në ryshfetin e zyrtarëve të huaj dhe pengimin e ndjekjes penale përmes favorizimit.

Zyra e Prokurorit Federal i akuzon gjithashtu ata për pastrim parash, falsifikim dhe mashtrim tregtar.

Si u krijua Organizata Terroriste

Organizata terroriste në qendër të këtyre procedurave u themelua pasi autoritetet kosovare zbatuan shpërbërjen e shoqatës “Këshilla” në vitet 2014 dhe 2015. Qëllimi i vetëm i organizatës terroriste kosovare nuk është të fitojë sa më shumë besimtarë për kauzën e saj dhe ideologjinë e saj salafiste-xhihadiste – identike me atë të praktikuar dhe të promovuar nga organizata terroriste “Shteti Islamik”, transmeton albinfo.ch. Ajo gjithashtu ndjek qëllimin e përfitimit nga destabilizimi i shtetit kosovar me qëllim që të marrë armët, të fitojë kontroll mbi një territor specifik dhe të krijojë një shtet islamik të qeverisur nga Sheriati atje në emër të organizatës terroriste “Shteti Islamik”.

Të akuzuarit po vuajnë dënimin e paraburgimit.

Pse të huajt shpesh paguajnë qira më të lartë se zviceranët?

Provat sugjerojnë se shumë të huaj paguajnë më shumë qira sesa qiramarrësit zviceranë. A është kjo për shkak të diskriminimit apo kanë ndikim faktorë të tjerë?

Mungesa kronike e banesave në disa pjesë të Zvicrës ka rritur çmimet e qirave.

Ndërsa shumë kërkues apartamentesh preken nga ky fenomen, shifrat zyrtare sugjerojnë se qiramarrësit e huaj paguajnë qira më të larta se homologët e tyre zviceranë.

Kjo pabarazi është e dukshme nga të dhënat e Zyrës Federale të Statistikave, të publikuara nga gazeta Tages-Anzeiger.

Çfarë zbulojnë këto shifra?

Sipas raportit, po bëhet e qartë se të huajt paguajnë dukshëm më shumë për apartamente me qira sesa qytetarët zviceranë, pavarësisht se sa kohë ka jetuar dikush me një pasaportë të huaj në Zvicër.

Mesatarisht, familjet e huaja në Zvicër paguajnë 10.5 për qind më shumë se familjet zvicerane, por edhe më shumë në rajone të caktuara.

Dallimi më i madh midis popullsisë zvicerane dhe asaj të huaj mund të gjendet, siç parashikohet, në zonat ku banesat janë më të pakta: rajoni i Liqenit të Gjenevës, ku të huajt paguajnë mesatarisht 15.7 për qind më shumë për qira sesa zviceranët, i ndjekur nga afër nga Cyrihu (15.2 për qind).

Por problemi ekziston edhe në rajone të tjera: 12 për qind më shumë në Zvicrën qendrore, 9 për qind në kantonet veriperëndimore si Bazeli dhe midis 5 dhe 7 për qind në rajone të tjera.

Si mund të shpjegohet kjo pabarazi e qirasë?

Ka disa arsye të mundshme për këtë boshllëk:

Të huajt jetojnë në apartamente më të vogla

Shtetasit e huaj në përgjithësi jetojnë në banesa më të vogla se qytetarët zviceranë.

Për shembull, ndërsa hapësira mesatare e jetesës së një familjeje zvicerane është 48.2 metra katrorë, të huajt kanë në dispozicion 35.8 metra katrorë, përcjell albinfo.ch.

Sipas raportit, dhe megjithëse e kundërta mund të tingëllojë më logjike, çmimi për metër katror është në fakt më i lartë në apartamente më të vogla sesa në ato më të mëdha.

Të huajt kanë më shumë gjasa të jetojnë në qytete

Krahasuar me zviceranët, të cilët shpesh preferojnë të vendosen në periferi ose në fshat, shtetasit e huaj kanë më shumë gjasa të jetojnë në zona urbane.

Qytetet zvicerane janë qytete mbërritjeje, që do të thotë vende ku mbërrijnë të huajt, ku gjejnë punë ose kanë një pikë të parë referimi. Dhe qiratë janë zakonisht më të larta në qendrat urbane, tha Marie Glaser, një zëdhënëse e Zyrës Federale të Strehimit.

Mungesa e njohurive për tregun zviceran të qirasë

Të sapoardhurit shpesh nuk e dinë se si funksionon tregu zviceran i qirasë dhe cilat ligje për qiranë janë në fuqi, theksoi Glaser.

Prandaj, të huajt në Zvicër ka të ngjarë të mos jenë në dijeni se mund të kundërshtojnë qiranë fillestare gjatë 30 ditëve të para nëse, për shembull, zbulojnë se po paguajnë dukshëm më shumë për një apartament sesa fqinjët e tyre ose qiramarrësit e mëparshëm.

A luan rol edhe diskriminimi?

Shtetësia e huaj, mungesa e aftësive gjuhësore ose pamja fizike e dikujt mund të çojë në mohimin e strehimit në Zvicër ose në qasjen vetëm në një përzgjedhje më të vogël apartamentesh, duke u diskriminuar kështu dhe duke u detyruar të marrin një apartament më të shtrenjtë.

Ndërsa në Zvicër diskriminimi bazuar në kombësinë, fenë, prejardhjen etnike, gjininë ose preferencën seksuale është i paligjshëm, raste të tilla ekzistojnë, edhe nëse jo hapur.

Në përgjigje, Zyra Federale e Strehimit po planifikon të hetojë opsionet e ndërhyrjes kundër diskriminimit bazuar në kombësi.

Qëllimi është të rritet ndërgjegjësimi midis të gjithë atyre që janë të përfshirë në sektorin e strehimit dhe të prezantohen praktikat dhe përvojat më të mira se si të shmanget diskriminimi, për shembull, në përzgjedhjen dhe ndarjen e apartamenteve, tha Glaser.

Banorët e Gjenevës do të kenë mundësi të parkojnë në Francë

Për herë të parë, Fondacioni i Parkimit i Gjenevës ka vënë në dispozicion 130 vende parkimi të tipit P+R (Parkoni dhe Ride) në komunën franceze të Ferney-Voltaire, në rajonin Ain. Kjo masë synon të zbusë problemin e mungesës së vendeve për parkim në qytetin dhe kantonin e Gjenevës, të shkaktuar nga projektet e vazhdueshme të ndërtimit dhe mirëmbajtjes së rrugëve, shkruan The Local, transmeton albinfo.ch.

Këshilltari i Shtetit Pierre Maudet tha se kjo nismë do t’u mundësojë banorëve të Gjenevës që të parkojnë makinën në afërsi, jashtë kufirit, dhe më pas të përdorin transportin publik për të arritur në qendër të qytetit. Me këtë hap, autoritetet synojnë të reduktojnë presionin mbi zonat urbane, duke lehtësuar trafikun dhe ndotjen.

Vendosja e këtyre vendeve parkimi në Ferney-Voltaire është një përpjekje e përbashkët mes autoriteteve zvicerane dhe atyre franceze për të ofruar zgjidhje praktike ndaj sfidave të urbanizimit në rajon. Banorët e Gjenevës pritet të përfitojnë, duke pasur më shumë mundësi parkimi dhe duke shmangur stresin e kërkimit të vendit në qytet, transmeton albinfo.ch.

Austri: 27% e të rinjve me prejardhje migrante braktisin herët shkollimin

Në Austri, më shumë se 100,000 të rinj kanë përfunduar shkollimin e detyrueshëm në maksimum dhe nuk janë më të regjistruar në trajnim apo arsimin e mëtejshëm. Situata është veçanërisht shqetësuese në mesin e të rinjve me prejardhje migrante, ku 27 për qind e tyre braktisin herët arsimin ose trajnimin, një përqindje tre herë e gjysmë më e lartë se te të rinjtë pa rrënjë të huaja, shkruan ORF, transmeton albinfo.ch.

Një studim i Institutit për Studime të Avancuara (IHS) tregon se hendeku në përfshirjen arsimore midis të rinjve migrantë dhe atyre vendas është shumë më i theksuar në zonat rurale sesa në qytete. Në rajonin Mühlviertel, për shembull, braktisja e hershme është 7.7 herë më e lartë te të rinjtë migrantë të gjeneratës së parë krahasuar me ata pa prejardhje migrante.

Zona të tjera rurale si Innviertel, Lungau dhe Bludenz-Bregenzer Wald raportojnë përqindje braktisjeje deri në shtatë herë më të larta. Ndërkaq, në qytetet e mëdha si Vjena dhe Graz, ky hendek ulet në dy herë më shumë dhe në Innsbruck dhe Klagenfurt-Villach është tre herë më i madh.

Sociologu Mario Steiner, që analizoi të dhënat, thekson se integrimi arsimor funksionon më mirë në qytete ndërsa pabarazitë në zonat rurale kërkojnë ndërhyrje urgjente politike dhe sociale, sidomos për shkak të mungesës së punëtorëve të kualifikuar në tregun e punës, transmeton albinfo.ch.

Polonia rikthen kontrollet kufitare me Gjermaninë

Në mesnatën e së dielës, Polonia rifilloi përkohësisht kontrollet kufitare me Gjermaninë dhe Lituaninë, një masë që sipas autoriteteve synon të luftojë imigracionin e paligjshëm, shkruan The Local, transmeton albinfo.ch.

Në total, janë ngritur 52 pika kontrolli në kufirin me Gjermaninë dhe 13 në atë me Lituaninë. Kontrolli do të zhvillohet nga 7 korriku deri më 5 gusht, me mundësi zgjatjeje. Kryesisht do të kryhen inspektime në vend, me fokus në automjetet që transportojnë grupe njerëzish.

Ky vendim erdhi pas zgjedhjeve presidenciale të qershorit, ku nacionalisti Karol Nawrocki fitoi me një mesazh të fortë pro-politikave kufitare dhe emigracionit, duke sfiduar kandidatin e kryeministrit Donald Tusk. Qeveria aktuale e Tusk po ndjek një politikë më të ashpër ndaj imigracionit, duke synuar të adresojë shqetësimet e rivalëve politikë dhe opinionit publik, transmeton albinfo.ch.

Gjermania forcon mbështetjen për Shqipërinë në shumë fusha

Kapitulli 27 i negociatave të integrimit në Bashkimin Evropian, që përfshin menaxhimin e mbetjeve, trajtimin e ujërave të ndotura, energjinë dhe mbrojtjen e klimës, kërkon investime të mëdha infrastrukturore dhe përgatitje të administratës shqiptare për zbatimin e ligjeve evropiane. Në këtë proces, Gjermania është një nga partnerët më të rëndësishëm, me projekte të financuara nga Banka gjermane për Zhvillim (KfW) dhe agjencia për bashkëpunim GIZ, në koordinim me Bashkimin Evropian, shkruan DW, transmeton albinfo.ch.

Rreth 70 për qind e mbështetjes financiare nga Gjermania fokusohet në sektorin energjetik, ndërsa 30 për qind janë të dedikuara për zhvillimin urban të qëndrueshëm, përfshirë trajtimin dhe riciklimin e mbetjeve si dhe përmirësimin e infrastrukturës mjedisore në nivel lokal.

Ambasadori gjerman në Tiranë, Karl Bergner, thekson se zhvillimi ekonomik dhe mbrojtja e natyrës duhet të ecin paralelisht dhe përmes një dialogu gjithëpërfshirës duke përfshirë edhe procesin e integrimit në BE. Ai shtoi se këto janë kërkesa thelbësore për shumë kapituj të negociatave.

Një nga investimet kryesore është landfilli i ri në Sherishtë pranë Vlorës, i cili u vu në funksion me një kosto prej 25 milionë euro ku 12 milionë janë kredi nga KfW dhe pjesa tjetër grant. Ky landfill mund të përballojë deri në 600 ton mbetje në ditë gjatë sezonit turistik dhe synon të zëvendësojë depon ekzistuese që shpesh ka pasur probleme me zjarre.

Në Orikum po finalizohet impianti i trajtimit të ujërave të zeza me një investim prej 5.3 milionë euro që pritet të shërbejë rreth 53 mijë banorëve nga shtatori. Në Roskovec, një projekt për menaxhimin alternativ të mbetjeve organike ka nisur përpunimin e tyre në pleh për tokat bujqësore si pjesë e iniciativës “EU4CELC” për ekonominë qarkulluese, transmeton albinfo.ch.

Në sektorin e energjisë, projektet gjermane përfshijnë ndërtimin e linjës 400 kV Shqipëri , Maqedoni e Veriut, me vlerë 67.5 milionë euro, një investim strategjik që pritet të përfundojë brenda vitit dhe do të rrisë sigurinë energjetike të Shqipërisë duke ulur humbjet dhe duke lehtësuar shkëmbimet me fqinjët.

Ambasadori Bergner nënvizon edhe rëndësinë e forcimit të kapaciteteve administrative dhe teknike për të siguruar që këto projekte të jenë të qëndrueshme edhe pas përfundimit të mbështetjes ndërkombëtare. Ai tha se mbështetja gjermane do të vazhdojë, veçanërisht në procesin e integrimit në BE, duke ndihmuar në zbatimin e legjislacionit evropian dhe në fushat prioritare si sundimi i ligjit, qeverisja e mirë dhe lufta kundër korrupsionit.

Gjermania mbetet partneri bilateral më i madh financiar i Shqipërisë që nga viti 1988, me investime që arrijnë rreth 1.2 miliardë euro, prej të cilave mbi 400 milionë vetëm gjatë dekadës së fundit. Ambasadori Bergner e vlerëson këtë si një dëshmi të angazhimit të vazhdueshëm dhe serioz të Gjermanisë ndaj Shqipërisë, transmeton albinfo.ch.

Kuvendi i Kosovës dështon sërish të konstituohet

As pas 43 tentimeve, Kuvendi i Kosovës nuk ka arritur të konstituohet, duke lënë pezull zgjedhjen e kryetarit të ri të Kuvendit. Në seancën e fundit, u hodh në votim propozimi për themelimin e një komisioni për votim të fshehtë të kryeparlamentarit. Pro këtij propozimi votuan 55 deputetë, pa asnjë votë kundër apo abstenim, megjithatë procesi nuk arriti të përmbyllet.

Seanca e radhës është caktuar për të mërkurën në orën 11:00, ku pritet të vazhdohet me përpjekjet për të zgjedhur kryetarin e Kuvendit, një hap thelbësor për nisjen e punës së legjislaturës së re.

Seanca u karakterizua edhe nga tensione procedurale. Kryesuesi i seancës, deputeti i Lëvizjes Vetëvendosje, Avni Dehari, ndërpreu fjalimet e deputetes së PDK-së, Ariana Shoshi-Musliu, dhe atij të LDK-së, Besian Mustafa. Të dy kërkonin rikthimin në procedurën e votimit të hapur për zgjedhjen e kryetarit të Kuvendit, por u ndërprenë nga Dehari, i cili insistoi në vijimin e agjendës sipas vendimit për votim të fshehtë.

Adnan Januzaj rikthehet në stërvitje me Sevillan, por e ardhmja e tij mbetet e pasigurt

Futbollisti shqiptar Adnan Januzaj është paraqitur në stërvitjen e parë të Sevillës për sezonin e ri 2025/26, nën drejtimin e trajnerit të ri Matias Almeyda. Megjithatë, e ardhmja e tij te klubi andaluzian mbetet e paqartë, transmeton albinfo.ch.

Sipas mediave spanjolle, Sevilla i ka dhënë dritën jeshile 30-vjeçarit për të kërkuar një klub të ri, pavarësisht se ka ende një vit kontratë me klubin. Januzaj, aktualisht lojtari më i paguar në skuadër, u rikthye në klub pas huazimit njëvjeçar te Las Palmas, ku gjatë sezonit të kaluar në La Liga shënoi dy gola dhe dha një asistim në 18 paraqitje.

Sevilla synon ta shkarkojë nga barra financiare që përfaqëson paga e Januzajt, ndërsa lojtari vetë raportohet se është i hapur për një rikthim në vendlindje.

Në Belgjikë, disa raportime flasin për interesimin e Anderlechtit, klubit ku Januzaj u rrit si futbollist i ri. Kthimi te Anderlechti do të përbënte një rikthim të bujshëm për mesfushorin ofensiv, ndërsa një shtysë e mundshme është edhe fakti që skuadra drejtohet nga trajneri shqiptar Besnik Hasi, i cili e njeh mirë Januzajn, transmeton albinfo.ch.

Zvicra po plaket: Kantonet përballen me sfida demografike dhe sociale

Pothuajse një në pesë banorë të Zvicrës është mbi 65 vjeç, një shifër që në disa rajone tejkalon 30 për qind, duke ndikuar thellësisht në jetën sociale, ekonomike dhe infrastrukturore të vendit. Plakja e popullsisë, e konfirmuar nga të dhënat e fundit federale, po kthehet në një sfidë madhore për komunat zvicerane, sidomos në zonat rurale dhe malore, shkruan SRF, transmeton albinfo.ch.

Në fshatin e vogël Mauborget në kantonin Vaud, i njohur për pamjet e bukura mbi Liqenin Neuchâtel, gati një në tre banorë është mbi 65 vjeç. Megjithëse është një vend i qetë për të jetuar, vendndodhja e largët e ka bërë të vështirë tërheqjen e të rinjve dhe familjeve.

“Vendimet dhe e ardhmja e komunës do të ndikohen nga ky realitet demografik”, thuhet në një studim federal që thekson se plakja sjell kosto shtesë për shtetin dhe kontribuon në borxhin e komunave.

Corbeyrier, në skajin lindor të Liqenit të Gjenevës, ka shndërruar një hotel në azil pleqsh i cili tashmë është plotësisht i zënë. Ndërkohë, shkolla lokale rrezikon të mbyllet për mungesë fëmijësh.

Situatë e ngjashme paraqitet edhe në Saint-Martin (VS), ku mbi 30 për qind e popullsisë është në moshë pensioni. Autoritetet vendase kanë ndërmarrë masa për të frenuar zbrazjen demografike, kanë hapur qendra për kujdesin ditor, mbulojnë primet e sigurimit shëndetësor për fëmijët deri në moshën 18 vjeç dhe shesin tokë ndërtimi në çmime të ulëta për familjet e reja.

“Të moshuarit janë të mirëpritur, por një komunitet i qëndrueshëm ka nevojë për rinovim dhe për familje të reja”, tha këshilltari i komunës, Gaëtan Rossier, transmeton albinfo.ch.

Në kantonin Jura, komunat Bonfol dhe Fahy gjithashtu kanë përqindje të larta të të moshuarve. Jura renditet e treta në Zvicër për përqindjen më të madhe të pensionistëve, pas Ticinos dhe Basel-Landschaft.

Veçanërisht në Ticino, në pjesë të Graubünden-it dhe Zvicrës qendrore, raporti është edhe më alarmues, pothuajse një pensioniste për çdo katër banorë femra. Në krahasim, qytete si Cyrihu, Lozana apo Gjeneva kanë popullsi më të balancuar për shkak të migrimit të brendshëm dhe të huaj, transmeton albinfo.ch.

Ndërsa disa komuna po ndërmarrin iniciativa lokale për të tërhequr të rinjtë, ekspertët e politikave publike bëjnë thirrje për një qasje të koordinuar kombëtare që përfshin planifikim urban të përshtatur, stimuj fiskalë dhe mbështetje për familjet e reja, për të shmangur braktisjen e zonave rurale dhe për të ruajtur kohezionin social në të gjithë vendin, transmeton albinfo.ch.

Gjermani: Numri i kërkesave për azil bie me 59% në qershor

Në muajin qershor të vitit 2025, numri i kërkesave të para për azil në Gjermani ra në më pak se 7,000 duke shënuar një rënie prej 59% krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar. Ky është niveli më i ulët mujor i regjistruar që nga marsi i vitit 2013, sipas të dhënave të Ministrisë së Brendshme dhe Zyrës Federale për Migracionin dhe Refugjatët (BAMF), shkruan The Local, transmeton albinfo.ch.

Në gjysmën e parë të vitit 2025, Gjermania ka regjistruar gjithsej 61,300 kërkesa azili, shifër që tregon një ulje të vazhdueshme dhe të ndjeshme në krahasim me periudhën e mëparshme. Ministri i Brendshëm Alexander Dobrindt e konsideroi këtë si një “sukses të qartë” në politikën migratore duke theksuar se vendi po ecën në rrugën e kthimit të migracionit përmbys.

Megjithatë, statistikat tregojnë se rënia e kërkesave ka filluar para se qeveria CDU-SPD të merrte detyrën.

Sipas të dhënave nga Agjencia e Bashkimit Evropian për Azilin (EUAA), Gjermania është për herë të parë në vite jashtë vendit të parë në Evropë për kërkesat për azil duke zë

Suedia përgatitet pa Kosovare Asllanin për ndeshjen kundër Polonisë

Përfaqësuesja e Suedisë në futbollin e femrave ka zhvilluar të dielën stërvitjen e parafundit para ndeshjes vendimtare të grupit C ndaj Polonisë, në kuadër të Kampionatit Evropian që po mbahet në Zvicër. Megjithatë, dy lojtare kyçe, kapitenia Kosovare Asllani dhe portieria Jennifer Falk, munguan në seancën stërvitore, transmeton albinfo.ch.

Sipas zyrtarit për media të përfaqësueses suedeze, Fredrik Madestam, dyshja nuk është bashkuar me ekipin në fushë për arsye të menaxhimit të ngarkesës fizike.

“Ato kanë zhvilluar stërvitje individuale në hotel,” konfirmoi Madestam.

Mungesa e Asllanit ngjall interesim të madh, sidomos pas paraqitjes së saj të shkëlqyer në ndeshjen e fundit ndaj Danimarkës ku ajo arriti një moment historik në karrierë, ndeshjen e 200-të me fanellën e Suedisë. Në atë takim, të zhvilluar të premten, 35-vjeçarja kontribuoi me një asist në golin e vetëm të ndeshjes që i dha Suedisë fitoren 1:0 dhe tre pikë të rëndësishme në grup.

Suedia do të përballet me Poloninë të martën, më 9 korrik, në orën 21:00, në një ndeshje që pritet të jetë vendimtare për ecurinë e ekipit në turne, transmeton albinfo.ch.

Këto lojtare të kombëtares shkëlqyen kundër Islandës

Leila Wandeler, vetëm në ndeshjen e saj të dytë me përfaqësuesen e Zvicrës, nuk la asnjë dyshim se është një nga zbulimet më të ndritshme të EURO 2025 për femra. Në barazimin 0-0 kundër Islandës, ajo ishte një nga më të dalluarat në fushë, duke kontribuar me një asist të shkëlqyer për golin e dytë të Alayah Pilgrim në ndeshjen e kaluar dhe duke sjellë energji të papërmbajtshme në repartin ofensiv, shkruan SRF, transmeton albinfo.ch.

“Jam shumë krenare për ekipin. Shoqet e mia luajtën për mua”, tha 19-vjeçarja nga Freiburgu pas ndeshjes, duke folur me siguri të një veterane. Për një lojtare që nuk kishte asnjë paraqitje ndërkombëtare para këtij turneu, rritja e saj ka qenë marramendëse. Nga një emër i panjohur, “Leila kush?” është shndërruar në shpresën e re të futbollit zviceran.

Wandeler nuk ishte e vetmja që spikati në ndeshjen e dytë të fazës së grupeve. Sydney Schertenleib, talentja e Barcelonës, pati një performancë të përzier, por shërbeu një asist perfekt për golin hapës, një moment vendimtar që konfirmoi pritshmëritë për të si një superyll në zhvillim.

Në krahun tjetër, Noelle Maritz, e njohur si punëtorja e heshtur e mbrojtjes, befasoi me lojën e saj plot pasion. Në moshën 29-vjeçare dhe me përvojë në të pesë turnetë finalë të Zvicrës, ajo tregoi vendosmëri ndaj Islandës duke shuar çdo kërcënim me efikasitetin e saj të zakonshëm, transmeton albinfo.ch.

Por emri më i përmendur i turneut për Zvicrën është Géraldine Reuteler, lojtare e Eintracht Frankfurtit. Me paraqitjen e 80-të ndërkombëtare në prag dhe dy herë radhazi e shpallur Lojtarja e Ndeshjes, ajo është bërë liderja e pakontestueshme e skuadrës. Me ftohtësinë e saj para portës, Reuteler përshkroi golin e parë kundër Islandës me fjalë të thjeshta: “E godita mirë topin dhe shkoi brenda.”

Trajnerja Pia Sundhage është e vetëdijshme që në dorë ka një gjeneratë të artë në formim. “Jam e lumtur me të gjitha lojtaret e reja. Ky ekip ka një të ardhme të shkëlqyer përpara,” tha ajo, duke theksuar se Wandeler dhe Pilgrim mund të jenë pjesë qendrore e së ardhmes së Zvicrës.

Pas këtij Kampionati Evropian pritet një ndryshim gjeneratash. Reuteler, Schertenleib dhe Wandeler janë në rrugën e duhur për të marrë timonin e ekipit kombëtar duke garantuar se Zvicra jo vetëm që po konkuron sot, por po ndërton me vendosmëri për nesër, transmeton albinfo.ch.

SHBA kërcënon me tarifa të reja ndaj partnerëve tregtarë, afati për marrëveshje, 1 gusht

Administrata e Presidentit amerikan Donald Trump po rrit presionin ndaj partnerëve tregtarë të Shteteve të Bashkuara duke paralajmëruar vendosjen e tarifave të reja të larta nëse nuk arrihen marrëveshje deri më 1 gusht 2025, shkruan DW, transmeton albinfo.ch.

Në kuadër të politikës së tij për “tarifa reciproke”, Trump ka urdhëruar dërgimin e letrave zyrtare të hënën për dhjetëra vende, përfshirë Bashkimin Evropian, duke paralajmëruar masa të ashpra ekonomike.

Sipas Sekretarit të Thesarit, Scott Bessent, këto letra do t’i informojnë vendet për mundësinë e rikthimit të tarifave që ishin pezulluar në prill, të cilat variojnë nga 10% deri në 50% për produkte të ndryshme.

“Nëse nuk lëvizni gjërat përpara, më 1 gusht do të ktheheni në nivelin tuaj tarifor të 2 prillit”, tha Bessent në intervistën për emisionin State of the Union të CNN.

Në prill, Presidenti Trump kishte njoftuar një pauzë 90-ditore për t’u dhënë vendeve kohë që të negocionin marrëveshje të reja me SHBA-në. Kjo periudhë përfundon më 9 korrik, ndërsa tarifa të reja do të hyjnë në fuqi nëse nuk arrihen marrëveshje deri më 1 gusht, transmeton albinfo.ch.

Bessent theksoi se nuk bëhet fjalë për një afat të ri, por për një moment vendimtar.

“Po themi se kjo është koha kur po ndodh. Nëse doni t’i përshpejtoni gjërat, bëjeni. Nëse doni të ktheheni në normën e vjetër, kjo është zgjedhja juaj.”

Bashkimi Evropian është ndër partnerët më të ekspozuar ndaj këtyre tarifave të mundshme. Zyrtarët amerikanë paralajmërojnë se pa një marrëveshje të re, produktet evropiane nga djathi francez deri te pajisjet gjermane mund të përballen me tarifa deri në 50%.

Negociatorët e BE-së dhe SHBA-së zhvilluan bisedime intensive gjatë fundjavës për të shmangur një përplasje tregtare, por ende nuk është arritur një marrëveshje konkrete. BE ka paralajmëruar gjithashtu masa reciproke nëse SHBA vendos tarifat e reja.

Tregtia mes dy blloqeve ka një peshë të madhe globale. Në vitin 2024, vlera e mallrave dhe shërbimeve të shkëmbyera mes BE-së dhe SHBA-së arriti në 1.7 trilionë euro (2 trilionë dollarë), sipas të dhënave të Eurostat, transmeton albinfo.ch.

Sipas Bessent, administrata Trump ka arritur tashmë marrëveshje me Mbretërinë e Bashkuar dhe Vietnamin dhe është në faza të avancuara me disa vende të tjera.

“Pres të shoh disa njoftime të mëdha gjatë dy ditëve të ardhshme”, deklaroi ai.

Strategjia e Trumpit synon vendosjen e “presionit maksimal” për të siguruar kushte më të favorshme tregtare për SHBA-në, një qasje që ka prodhuar reagime të përziera, nga entuziazmi i disa industrive amerikane deri te shqetësimet për një luftë tregtare të mundshme.

Me 1 gusht që po afrohet, palët kanë pak kohë në dispozicion për të shmangur përshkallëzimin e tensioneve dhe për të mbrojtur miliarda dollarë në shkëmbime tregtare, transmeton albinfo.ch.

Sulmohet Shërbimi i Migracionit në Bernë, autorët lënë pas mesazh politik

Zyra e Shërbimit të Migracionit të Kantonit të Bernës, e vendosur në Ostermundigenstrasse 99, është sulmuar gjatë natës që çoi në të dielën nga persona të panjohur. Sipas policisë, hyrja e objektit është spërkatur me bojë, ndërsa xhamat janë thyer me çekiç, shkruan 20minuten, transmeton albinfo.ch.

Autorët kanë lënë pas edhe një letër rrëfimi, përmes së cilës e justifikojnë sulmin si akt proteste ndaj, siç e quajnë ata, përjashtimit neokolonial dhe racist të emigrantëve.

Letra është siguruar nga gazeta “20 Minuten”, në të cilën autorët kritikojnë ashpër sistemin e migracionit zviceran, përfshirë deportimet, kampet e ndalimit dhe vdekjet e emigrantëve. Ata e përshkruajnë aksionin si një mesazh kundër ilegalizimit dhe margjinalizimit sistematik të njerëzve, duke e konsideruar vetë aktin si një formë rezistence politike.

Sulmi ka ngjallur reagime të forta, veçanërisht nga Partia Popullore Zvicerane (SVP). Thomas Fuchs, Këshilltar i Madh kantonal dhe anëtar i ekzekutivit të SVP-së, e dënoi ashpër incidentin, transmeton albinfo.ch.

“SVP është e tronditur nga kjo dhunë e kryer nga aktivistë të mashtruar ekstremistë të krahut të majtë. Hetimet kundër autorëve frikacakë duhet të ndiqen me forcë të plotë dhe ata duhet të ndëshkohen me ashpërsinë më të madhe,” deklaroi Fuchs.

Policia kantonale e Bernës ka konfirmuar se është në dijeni të incidentit dhe ka filluar hetimet për dëmtim prone. Ngjarja është raportuar pak para orës 05:00 të mëngjesit. Hetuesit janë duke mbledhur prova dhe shqyrtuar pamjet e mundshme të kamerave të sigurisë.

Autoritetet u kanë bërë thirrje qytetarëve për ndihmë. Kushdo që ka vërejtur lëvizje të dyshimta mes orës 2:00 dhe 5:00 pranë zyrës së migracionit ose ka ndonjë informacion që mund të ndihmojë në identifikimin e autorëve, është i lutur të kontaktojë policinë në numrin +41 31 638 81 11, transmeton albinfo.ch.

Tragjedia në Teksas: Të paktën 78 të vdekur nga përmbytjet

Numri i viktimave nga përmbytjet e menjëhershme që goditën shtetin e Teksasit është rritur në të paktën 78 persona, ndërsa autoritetet vazhdojnë kërkimin intensiv për vajzat e zhdukura nga Kampi Mystic, një kamp veror i krishterë për vajza që u përfshi nga uji përgjatë lumit Guadalupe, shkruan DW, transmeton albinfo.ch.

Zyrtarët konfirmuan se 68 nga viktimat janë regjistruar vetëm në Qarkun Kerr, zona më e goditur, ku 28 prej të vdekurve janë fëmijë. Ndërkohë, 10 viktima të tjera janë raportuar në qarqe të ndryshme të Teksasit. Shifrat mund të rriten më tej pasi ende 41 persona rezultojnë të zhdukur, sipas Guvernatorit të Teksasit, Greg Abbott.

Në mesin e të zhdukurve janë dhjetë vajza dhe një këshilltar nga Kampi Mystic që nuk janë parë që prej mëngjesit të së premtes, kur përmbytjet goditën me një shpejtësi shkatërruese. Media amerikane raportoi se familjarët e katër prej vajzave të zhdukura kanë konfirmuar vdekjen e tyre.

Rreth 750 vajza ishin të pranishme në kampin e njohur veror kur përmbytja përmbyti zonën në më pak se një orë. Ujërat e lumit Guadalupe u ngritën mbi 26 metra për vetëm 45 minuta duke rrëmbyer ndërtesa, ura dhe automjete. Kampi u godit drejtpërdrejt nga vërshimi ndërsa rruga hyrëse u shkatërrua, duke e bërë pothuajse të pamundur ndërhyrjen në orët e para.

Presidenti amerikan Donald Trump shpalli të dielën gjendje të jashtëzakonshme në Qarkun Kerr duke u zotuar për ndihmë të menjëhershme federale. “Kjo është për të siguruar që ndihmësit tanë të guximshëm të kenë burimet që u nevojiten menjëherë,” shkroi ai në rrjete sociale, transmeton albinfo.ch.

Ekipet e emergjencës po punojnë ditë e natë për të gjetur të mbijetuarit. Shefi i Menaxhimit të Emergjencave të Teksasit, Nim Kidd, tha se kërkimet po zhvillohen me forca ajrore, tokësore dhe ujore në gjithë gjatësinë e lumit Guadalupe. “Ne nuk do të ndalemi derisa të gjendet personi i fundit i zhdukur,” theksoi ai.

Ndër viktimat e konfirmuara janë edhe Dick Eastland, pronar dhe drejtor i Kampit Mystic, si dhe drejtori i një kampi tjetër aty pranë. Familjet e vajzave të zhdukura po përdorin rrjetet sociale për të shpërndarë fotografi dhe informacione me shpresën për të marrë ndonjë lajm për më të dashurit e tyre.

Stuhia nisi para agimit të së premtes në prag të festimeve për Ditën e Pavarësisë së SHBA-së. Sipas Shërbimit Kombëtar të Motit (NWS), më shumë se 30 centimetra shi ranë në disa zona brenda pak orësh, sasi që zakonisht bie gjatë gjysmës së vitit. Rrjedha e ujit u bë shkatërruese në pak minuta.

Shtrohet edhe çështja e paralajmërimeve. Zyrtarët pranojnë se sistemi aktual nuk ishte në gjendje të parashikonte intensitetin e reshjeve. Sekretarja e Sigurisë Kombëtare, Kristi Noem, tha se administrata Trump është duke punuar për përmirësimin e sistemit të paralajmërimit të hershëm edhe pse agjencitë federale janë përballur kohët e fundit me shkurtime buxhetore dhe mungesë personeli.

Përfaqësuesi republikan Chip Roy e përshkroi përmbytjen si një katastrofë që ndodh një herë në një shekull dhe pranoi se do të ketë fajësim për mungesën e infrastrukturës paralajmëruese. Autoritetet lokale kishin marrë në konsideratë ndërtimin e një sistemi të ngjashëm me atë të alarmit për tornado, por kostoja ishte konsideruar shumë e lartë, transmeton albinfo.ch.

Kosovë: Deputetët mblidhen për të 43-tën herë për konstituimin e Kuvendit

Për herë të 43-të me radhë, deputetët e dalë nga zgjedhjet e parakohshme të 9 shkurtit do të mblidhen sot në përpjekje për ta konstituar Kuvendin e Kosovës. Edhe pse kanë kaluar më shumë se pesë muaj nga zgjedhjet, kriza politike vazhdon, ndërsa vendi mbetet pa institucione të reja, raporton albinfo.ch.

Nuk është arritur ende konsensusi për votimin e kryetares së Kuvendit. Lëvizja Vetëvendosje, si fituese e zgjedhjeve, po vazhdon të propozojë Albulena Haxhiun për postin e kryeparlamentares. Por emërimi i saj nuk ka kaluar asnjëherë në votim për shkak të mungesës së përkrahjes nga opozita dhe përplasjeve për mënyrën e votimit.

VV po insiston që votimi për kryeparlamentaren të zhvillohet në mënyrë të fshehtë me arsyetimin se një procedurë e tillë garanton vullnet të lirë dhe shmang presionet politike mbi deputetët. Megjithatë, ky propozim po refuzohet kategorikisht nga partitë opozitare të cilat e konsiderojnë këtë si përpjekje për të manipuluar votimin dhe për të krijuar ndasi të brendshme në radhët e tyre.

Partitë opozitare i qëndrojnë idesë së votimit të hapur dhe e kundërshtojnë kandidaturën e Haxhiut duke kërkuar një emër më konsensual ose një marrëveshje të re politike për drejtimin e Kuvendit. Deri më tani, asnjëra palë nuk ka lëvizur nga pozicionet e veta duke bllokuar procesin e konstituimit për më shumë se 40 seanca radhazi, raporton albinfo.ch.

Gjermania do të ndjekë shembullin e Austrisë dhe do të deportojë sirianët e dënuar

Gjermania do të fillojë deportimin e sirianëve me precedentë kriminalë, tha ministria e brendshme të shtunën, disa ditë pasi Austria u bë vendi i parë i BE-së që e bëri këtë në vitet e fundit.

Ministria i kishte udhëzuar Zyrës Federale për Migracionin dhe Refugjatët (BAMF) të ndërmarrë veprime kundër “individëve dhe delinkuentëve të rrezikshëm sirianë”, tha një zëdhënës për AFP-në, duke konfirmuar një raport të botuar në numrin e së dielës të gazetës Welt.

Zëdhënësi theksoi se kryerja e krimeve të rënda nënkuptonte përjashtimin nga mbrojtja e ofruar nga azili dhe mund të çonte në revokimin e çdo statusi të tillë të dhënë tashmë.

Një marrëveshje e arritur nga koalicioni i përbërë nga konservatorët e kancelarit Friedrich Merz dhe Social Demokratët parashikonte deportime në Afganistan dhe Siri duke filluar me delinkuentët dhe njerëzit e konsideruar si kërcënim, shtoi zëdhënësi, përcjell albinfo.ch.

Për këtë qëllim, ministria ishte në kontakt me autoritetet përkatëse siriane, tha ai.

Midis janarit dhe majit, BAMF ka hapur më shumë se 3.500 procedura që mund të çojnë në revokimin e të drejtave të azilit të dhëna shtetasve sirianë, tha ministria në një përgjigje ndaj një pyetjeje në parlament. Statusi i refugjatit ishte tërhequr në 57 raste dhe mbrojtja e nivelit më të ulët në 22 raste të tjera, tha ministria.

Gjatë së njëjtës periudhë, rreth 800 sirianë janë kthyer në shtëpi si pjesë e një programi vullnetar të riatdhesimit të financuar nga Gjermania, në të cilin deri më tani janë regjistruar 2.000.

Rreth një milion sirianë jetojnë në Gjermani, shumica e të cilëve mbërritën gjatë eksodit të madh midis viteve 2015 dhe 2016.

Por që nga rënia e presidentit Bashar al-Assad në dhjetor 2024, disa vende evropiane, përfshirë Austrinë dhe Gjermaninë, kanë pezulluar procedurat e azilit, pasi partitë e ekstremit të djathtë kanë bërë fushatë për këtë çështje.

Ministria e brendshme e Austrisë të enjten deportoi një të dënuar sirian për krime penale në Siri, duke thënë se ishte vendi i parë i BE-së që e bëri këtë zyrtarisht në vitet e fundit.

Gjermania ka pësuar në muajt e fundit disa sulme vdekjeprurëse nga xhihadistët që përdorin armë me teh, si dhe dhunë të ekstremit të djathtë, gjë që e ka shtyrë çështjen e sigurisë lart në axhendën politike.

Izraeli dërgon në Katar një delegacion për bisedime me Hamasin

Izraeli ka dërguar sot në Katar një delegacion për bisedime indirekte me Hamasin në lidhje me propozimin e fundit për një armëpushim në Gaza dhe një marrëveshje për çlirimin e pengjeve.

Zyra e Kryeministrit të Izraelit, Benjamin Netanyahu, ka bërë të ditur se ai kishte pranuar ftesën, ndërsa i ka cilësuar si të papranueshme ndryshimet që Hamasi kërkonte të bënte në një plan të paraqitur nga ndërmjetësuesit nga Katari, SHBA dhe Egjipti, përcjell albinfo.ch.

Ndryshe, mbrëmjen e së premtes, Hamasi tha se kishte dhënë një “përgjigje pozitive” ndaj propozimit për një armëpushim 60-ditor dhe se ishte gati për bisedime. Nga ana tjetër, një zyrtar i Hamasit deklaroi se grupi kishte kërkuar ndryshime përfshirë një garanci që nuk do t’u ktheheshin luftimeve nëse bisedimet për një armëpushim të përhershëm dështojnë.

Fitore shumë e vlefshme për Zvicrën

Zvicra shënoi fitoren e parë në Kampionatin Evropian për Femrat, që po mbahet pikërisht në Zvicër, shkruan albinfo.ch.

Nati fitoi ndaj Islandës 2:0, duke arritur pikët e para.

Reuteler në minutën e 76-të dhe Pilgrim në minutën e 90-të shënuan golat për Zvicrën.

Futbollistja shqiptare Riola Xhemaili nuk luajti në këtë ndeshje për Zvicrën.

Në Grupin A, Norvegjia ka gjashtë pikë, Zvicra e Finlanda nga tri dhe Islanda e fundit pa pikë.

Ndeshja e ardhshme dhe vendimtare do të jetë ndaj Finlandës më 10 korrik.

Kosova rriti importin nga Serbia mbi 100 për qind gjatë 2025-ës

Importi i madh ka vendosur Kosovën në një pozitë të pafavorshme ekonomike, me një deficit të lartë tregtar. Ky bilanc negativ tregtar po vazhdon ta dëmtojë vendin, kur kihet parasysh niveli i ulët i eksporteve të Kosovës si pasojë e mungesës së subvencioneve dhe politikave jo të favorshme për prodhuesit vendorë, theksojnë këta të fundit, raporton KosovaPress.

Importi ka shënuar rritje të theksuar gjatë pesëmujorit të parë të vitit 2025, ndërsa është ulur vlera e mallrave të eksporteve gjatë kësaj periudhe krahasuar me muajt e njëjtë të vitit të kaluar.

Përveç kësaj, mallrat e Serbisë janë rikthyer fuqishëm në tregun e Kosovës këtë vit, pas një uljeje në vitet e fundit. Kosova ka tejkaluar dyfishimin e importit të produkteve me origjinë serbe në pesëmujorin e parë të këtij viti krahasuar me periudhën përkatëse të vitit 2024.

Sipas të dhënave zyrtare të Doganës së Kosovës, vendi ynë nga Serbia, vetëm për pesë muajt e parë të këtij viti ka importuar mallra në vlerë prej 91 milionë eurosh apo 49 milionë euro (116 për qind) më shumë se në periudhën e njëjtë të vitit të kaluar që ishin 42 milionë euro.

Ndryshimi i masës së sigurisë nga kufizimi i plotë në kontroll të shtuar ka përshpejtuar rrjedhën e mallrave serbe në Kosovë.

Ndërkaq, marrëdhëniet tregtare mes Kosovës dhe Gjermanisë janë duke u thelluar gjithnjë e më shumë nga viti në vit.

Gjermania, sipas të dhënave të Doganës së Kosovës, është partneri i parë i Kosovës sa i përket importeve në periudhën janar-maj, duke lënë Turqinë në vendin e dytë me një diferencë të vogël, përcjell albinfo.ch.

Dogana e Kosovës në një përgjigje bën të ditur se 12.7 milionë euro ka rënë vlera e eksportit të mallrave të Kosovës gjatë pesë muajve të parë të këtij viti krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar. Ndërkaq, vlera e importit është rritur afro 380 milionë euro nga janari deri në maj të vitit 2025, krahasuar me periudhën përkatëse të vitit 2024.

Referuar të dhënave të Doganës së Kosovës, në muajt janar-maj 2025, vlera e eksportit nga Kosova është mbi 356 milionë euro, ndërsa në këtë periudhë të vitit të kaluar ishte rreth 369 milionë euro. Diferenca në këto shifra kalon shifrën prej 12 milionë eurosh.

Në anën tjetër, vlera e importit në pesëmujorin e parë të këtij viti është mbi 2 miliardë e 760 milionë euro, ndërsa në janar-maj 2024 kjo shifër ishte mbi 2 miliardë e 380 milionë euro.

Arsyet e rënies së eksportit dhe rritjes së importit vlerësohen ndryshe nga ekonomistët.

Njëra palë thekson ndikimin e politikës dhe mungesën e bashkëpunimit me sektorin privat, ndërsa pala tjetër i atribuon këto zhvillime dobësive strukturore në ekonomi, përfshirë bazën e dobët prodhuese, mungesën e inovacionit dhe boshllëqet në tregun e punës.

Ish-kryetari i Odës Ekonomike të Kosovës, Safet Gërxhaliu, potencon se arsyet kryesore të rënies së eksportit dhe rritjes së importit lidhen ngushtë me ndërhyrjen e politikës në ekonomi dhe mungesën e bashkëpunimit me sektorin privat.

Ai vlerëson se agjenda politike në Kosovë po e ngulfat zhvillimin ekonomik, ndërsa mungesa e dialogut dhe partneritetit publiko-privat po e dobëson seriozisht sektorin prodhues.

“Është vërtet një realitet i hidhur i krijuar në Kosovë, ku agjenda politike është duke dominuar. Një agjendë politike që po e ngulfat zhvillimin ekonomik dhe ekonomia në Kosovë po përjeton forma të ndryshme të dështimit, duke u nisur që nga mungesa e dialogut dhe partneritetit publiko-privat. Ka një arrogancë të pushtetit përballë sektorit privat. Për fat të keq kjo kronologji apo vazhdimësi e rënies së eksportit të Kosovës është duke u evidentuar nga viti në vit, në veçanti në tri-katër vitet e fundit. Vetë fakti që tani kemi një rënie prej minus 12 milionë eurosh të eksportit dhe kemi një rritje enorme të importit e dëshmon më së miri efektin e shkatërrimit të sektorit privat në Kosovë. Nuk ka dialog të mirëfilltë, tentohet vetëm të paralizohet sektori privat, nuk ka motivim që të jetë më kreativ, më inovativ”, potencon Gërxhaliu.

Në anën tjetër, drejtori programor në Institutin Riinvest, Visar Vokrri, thotë se rënia e eksporteve dhe niveli i lartë i deficitit tregtar në Kosovë lidhen kryesisht me sfida të thella strukturore në ekonominë e vendit.

Ai thekson se një nga arsyet kryesore është baza e dobët prodhuese, e cila sipas tij kufizon kapacitetin e Kosovës për të eksportuar në mënyrë konkurruese.

“Arsyet pse ne e kemi këtë deficit të lartë tregtar, sfidat janë të karakterit strukturor. Duke filluar prej bazës prodhuese në Kosovë. Pastaj besoj që edhe investimet jo të kënaqshme në inovacion, kërkime dhe zhvillim në sektorin privat, boshllëqet në tregun e punës dhe faktorë të tjerë të ngjashëm kanë bërë që ne ende të mos jemi mjaftueshëm konkurrues në tregjet e eksportit”, thotë Vokrri.

Ndërkaq, sipas Gërxhaliut, për të ndalur trendin negativ në eksport, Kosova ka nevojë për stabilitet politik.

Ai thekson gjithashtu nevojën për përmirësim të imazhit të vendit përmes një diplomacie aktive politike dhe ekonomike, në mënyrë që sipas tij të largohen sanksionet ekonomike.

“Kosova ka nevojë për një stabilitet politik. Në rend të dytë Kosova duhet të përmirësojë imazhin përmes një diplomacie aktive politike dhe ekonomike, që të hiqen apo të largohen sanksionet ekonomike. Në rend të tretë duhet të jetë më aktive në promovim të investimeve. Nuk mund të jemi atraktivë për investitorë të huaj nëse nuk bëjmë më tepër për sektorin privat dhe prodhuesit vendorë”, thekson Gërxhaliu.

Prodhuesit në Kosovë vazhdimisht iu kanë bërë thirrje institucioneve të vendit që të krijojnë politika të favorshme fiskale për të rritur eksportin.

Krahas rritjes enorme të importit, deficiti tregtar gjatë muajve janar-maj 2025 është thelluar në 2.4 miliardë euro.

Krahas kësaj, tri shtetet e para prej të cilave Kosova pranoi importe në muajt janar-maj të vitit 2025 janë Gjermania me rreth 384 milionë euro, Turqia me 381 milionë euro dhe Kina me mbi 329 milionë euro. Pas këtyre, tri shtetet e tjera që sjellin mallra në Kosovë janë Shqipëria, Italia dhe Maqedonia e Veriut.

Sipas statistikave të Doganës së Kosovës dërguar për KosovaPress, gjashtë shtetet e para që pranuan eksport nga vendi ynë gjatë këtyre muajve janë Maqedonia e Veriut me mbi 54 milionë euro, pastaj Shqipëria me mbi 52 milionë euro, pasuar nga Gjermania dhe Zvicra. Ndërkaq, në vendin e pestë është Mali i Zi, i cili në pesëmujorin e këtij viti pranoi mallra nga Kosova në vlerë prej afro 21 milionë eurosh.

Në vitin 2024 Kosova shënoi një rekord historik për import të vlerës së mallrave.

Gjatë vitit të kaluar, Kosova ka eksportuar mallra në vlerë prej vetëm 889 milionë eurosh, ndërsa për herë të parë ka importuar 6.38 miliardë euro brenda një viti.

Në vitin 2023 vlera e eksporteve ka qenë 819 milionë euro, importi po ashtu 5 miliardë e 878 milionë euro.

Në vitin 2022 eksportet kanë qenë 920 milionë euro, importet 5 miliardë e 639 milionë euro. Më 2021 ishin 755 milionë euro eksporte, kurse importet 4 miliardë e 684 milionë euro.

Më 2020, vlera e eksporteve ishte 474 milionë euro, ndërsa 3 miliardë e 296 milionë euro importe.

Banka Qendrore e Austrisë instalon bankomate për të kapërcyer hendekun rural të parave të gatshme

Për të adresuar një boshllëk në rritje në disponueshmërinë e parave të gatshme në të gjithë Austrinë rurale, Banka Kombëtare Oesterreichische (OeNB) ka filluar instalimin e bankomatëve të saj. Makina e parë u përurua të martën në Obritzberg-Rust, në Austrinë e Poshtme. Gjatë dy viteve të ardhshme, deri në 120 bankomate të tjera do të vendosen në të gjithë vendin.

Sipas të dhënave të OeNB të analizuara nga APA, më shumë se 330.000 austriakë aktualisht jetojnë në komuna pa asnjë bankomat të vetëm, rreth 4 për qind e popullsisë së përgjithshme. Në total, 342 komuna janë të prekura, ose pa një degë bankare dhe bankomat (328) ose duke pasur vetëm një degë bankare me orar të kufizuar pa një makinë (14), përcjell albinfo.at.

Niederösterreich është rajoni më i goditur, me mbi 116.000 banorë (7 për qind e popullsisë lokale) në 113 komuna pa qasje në bankomate. Austria e Epërme vjen me më shumë se 61.000 banorë të prekur në 60 komuna, ndërsa Styria raporton 48.000 njerëz në 28 zona të tilla. Burgenland numëron gati 43.000 banorë në 52 komuna pa makina, shkruan theinternational.

Ndërsa Salzburgu është më pak i prekur, me vetëm 3.000 banorë në 6 komunitete që nuk kanë akses, Vjena nuk ka një problem të tillë. Të dhënat nga 23 distriktet e saj tregojnë mbulim të plotë.

Distanca të gjata deri te bankomati më i afërt

Përtej mungesës së bankomateve, disa banorë ruralë përballen me distanca të gjata udhëtimi për të pasur akses në para të gatshme. Në distriktin Gmünd të Austrisë së Poshtme, gjashtë komuna nuk kanë asnjë bankomat brenda pesë kilometrave. Në distriktet Horn dhe Waidhofen an der Thaya, katër dhe tre komuna përballen përkatësisht me sfida të ngjashme.

Burgenland gjithashtu tregon boshllëqe të konsiderueshme. Shtatë komunitete në Güssing dhe katër në Oberwart ndodhen më shumë se pesë kilometra nga bankomati më i afërt.

Të dhënat e OeNB për vitin 2024 tregojnë se 87 komuna nuk kishin një bankomat brenda një rrezeje prej pesë kilometrash, dhe në gjashtë prej tyre, bankomati më i afërt ishte mbi dhjetë kilometra larg.