Çështjet e mëdha për të cilat do të votojnë kantonet zvicerane në mars

Përveç referendumeve federale, votuesit në disa kantone zvicerane do të japin mendimin e tyre edhe për çështje me rëndësi rajonale më 8 mars

KEYPIX - Ein Mann fuellt die Abstimmungsunterlagen aus, am Dienstag, 10. Februar 2026 in Bern. Am 8. Maerz wird das Stimmvolk ueber folgende eidgenoessische Vorlagen abstimmen: Die Volksinitiative "Bargeld ist Freiheit", Bargeldinitiative, und den direkten Gegenentwurf, die Volksinitiative "200 Franken sind genug! (SRG-Initiative)", die Volksinitiative "Fuer eine gerechte Energie- und Klimapolitik: Investieren fuer Wohlstand, Arbeit und Umwelt (Klimafonds-Initiative)" und das Bundesgesetz ueber die Individualbesteuerung. (KEYSTONE/Alessandro della Valle)

Në nivel federal, votuesit do të kenë fjalën e tyre për katër çështje të mëdha: taksimin individual të çifteve të martuara, mbrojtjen e parave të gatshme si monedha e vetme zyrtare e Zvicrës, tarifën vjetore për Korporatën Zvicerane të Transmetimeve dhe ndarjen e më shumë fondeve për luftën kundër ndryshimeve klimatike, shkruan The Local, transmeton albinfo.ch.

Cilat çështje do të vihen në votim në kantone?

Vetëm disa kantone do të mbajnë referendume lokale më 8 mars:

Aargau: Puna duhet të shpërblehet

Iniciativa e Partisë Popullore Zvicerane (SVP) e quajtur “Puna duhet të shpërblehet” synon të ulë ndihmën sociale në kanton.

Njerëzit që kanë marrë ndihmë sociale për më shumë se dy vjet do të marrin më pak mbështetje në të ardhmen. Ndihma bazë për këta individë do të ulet me të paktën 5 përqind.

Megjithatë, përjashtime do të bëhen për fëmijët, prindërit me fëmijë nën katër muajsh dhe personat e moshës 55 vjeç e lart – por vetëm nëse kanë qenë të punësuar në Zvicër për të paktën 20 vjet dhe nuk kanë marrë ndihmë sociale gjatë asaj kohe.

Aargau: Ndalo mashtrimet me kamerat e shpejtësisë

Iniciativa e nisur nga Liberalët e Rinj vë në pikëpyetje nëse pajisjet e përhershme të radarit shërbejnë për të përmirësuar sigurinë rrugore apo thjesht mbushin arkën e shtetit.

Propozon që kamerat stacionare të shpejtësisë në Aargau të mund të instalohen vetëm me miratimin e qeverisë kantonale, dhe jo në mënyrë arbitrare nga policia bashkiake.

Miratimi do të jepet vetëm nëse situata e trafikut në vendndodhjen e planifikuar është e pasigurt dhe mund të demonstrohet se masat e tjera kanë qenë joefektive.

Bazel: Kufizim shpejtësie prej 30 km/orë në rrugët kryesore – vetëm me pëlqimin e popullit

Ky veprim synon ta bëjë futjen e kufizimeve të shpejtësisë prej 30 km/orë në rrugët kryesore të kushtëzuara nga miratimi i votuesve.

Propozimi kërkon një ndryshim në praktikën aktuale të zbatimit të një kufiri shpejtësie prej 30 km/orë pa referendume specifike lokale.

Bazel: Zbritje e plotë tatimore e primeve të vetëpaguara për sigurimin shëndetësor të detyrueshëm (Zbritje primi për të gjithë)

Propozimi kërkon zbritjen e plotë dhe të pakufizuar të primeve të sigurimit shëndetësor të vetëpaguar (sigurimi bazë) nga të ardhurat e tatueshme për të lehtësuar barrën mbi klasën e mesme.

Parlamenti kantonal ka hartuar një kundërpropozim që rrit ndjeshëm zbritjet për primet e sigurimit (për shembull, 3,000 në vend të 2,000 frangave për të rriturit).

Gjenevë: Paga minimale për punët verore

Propozimi është të ndryshohet seksioni i Aktit të Inspektimit dhe Marrëdhënieve të Punës (LIRT) që ka të bëjë me pagën minimale – duke futur konkretisht një përjashtim për punët verore.

Aktualisht, një punë verore përkufizohet si punësim deri në 60 ditë, i kryer midis 15 qershorit dhe 15 shtatorit, nga një person i ri nën 25 vjeç i regjistruar në një program trajnimi që çon në një kualifikim të njohur në Zvicër. Pagat e punës verore i nënshtrohen ligjit të pagës minimale.

Çfarë është në lojë në votim: Për punët verore, nëse pranohet ndryshimi i ligjit, paga minimale do të jetë 75% e pagës minimale të përgjithshme.

Ticino

Votuesit do të japin mendimin e tyre mbi një propozim që do t’u kërkonte kompanive me seli në Ticino të njoftojnë autoritetet kantonale për kontratat e punës në fuqi, si dhe ato të nënshkruara ose të ndërprera gjatë vitit.

Do të duhet të jepen detaje në lidhje me llojin e kontratës, kohëzgjatjen, funksionin, llojin e kualifikimit të kërkuar për pozicionin, pagën e mëparshme për këtë pozicion në rast të një zëvendësimi, vendin e punës, orët e punuara, nivelin e punësimit dhe pagën.

Arsimi, mosha, gjinia, kombësia, lloji i lejes, adresa dhe numri i fëmijëve të varur të punonjësit duhet të zbulohen gjithashtu. Nëse autoriteti që merr njoftimet gjen një shkelje të qartë të ligjit anti-dumping, ai duhet t’i dërgojë një raport autoritetit kompetent për veprim.

Ligji i ri do të kërkonte gjithashtu krijimin e një zyre përgjegjëse për zbatimin e Aktit të Barazisë Gjinore. Mosdhënia e informacionit i nënshtrohet një gjobe deri në 5,000 franga.