Arkivat letrare të Zvicrës, një trashëgimi e Durrenmatt-it

Ideja i kishte ardhur nga dijetari i famshëm gjerman dhe shkrimtari i njohur Peter von Matt, i cili ishte i bindur se trashëgimia e shkrimtarëve ishte diçka që duhej t`i takojë domenit p

Arkivat letrare të Zvicrës ekzistojnë falë Friedrich Durrenmatt. Shkrimtari që ka shkruar në gjuhën gjermane, i njohur si dramaturg zviceran i kishte lënë si trashëgimi Konfederatës arkivat e tij me kusht që të krijojë Arkivat letrare zvicerane, (ALZ).

Ideja i kishte ardhur nga dijetari i famshëm gjerman dhe shkrimtari i njohur Peter von Matt, i cili ishte i bindur se trashëgimia e shkrimtarëve ishte diçka që duhej t`i takojë domenit publik.

Në vitin 1988, me avokatin Peter Nobel ishte munduar të bindte shkrimtarin që t’i bëjë presion qeverisë duke i thënë se: “Unë ju jap të gjitha veprat e mia, në qoftë se ju e krijoni një arkiv letrar¨ekombëtar”. Peter Nobel pohon se megjithatë, nuk ka qenë e lehtë për të bindur Dürrenmatt për të parashtruar gjërat në këtë mënyrë.

Peter Nobel, Peter von Matt, Friedrich Dürrenmatt dhe Ministri Flavio Cotti ishin mbledhur në një darkë. Gjatë kësaj darke, Këshilltari federal kishte mbetur i heshtur dhe i varur në telefon, siç e përshkruan në një artikull Peter Nobel për revistën “Du” .

Peter Nobel i kishte thënë shkrimtarit Dürrenmatt se e kishte keqinterpretuar qëndrimin e Këshilltarit federal. “Ai ende mund të dëgjojë të tjerët, nuk është një politikan i vërtetë” kishte thënë për ministrin, duke i dhënë miratimin e tij për projektin.

Prandaj, arikavat letrare zivcerane nuk do të kishin ekzistuar pa përkushitimin e tij. “Pa dinamizmin, përcaktimin dhe përvojën e Peter Nobel-it, ne nuk do të kishim arritur deri këtu” thekson Peter von Matt për gazetën swissinfo.ch.

Sot, arkivat letrare zvicerane mund të konsiderohen si një sukses: 25 vjet pas themelimit të tyre, ato kanë më shumë se 250 financime të plota ose të pjesshme të autorëve të vdekur ose ndonjëherë edhe ende të gjallë.