ZKA: Sistemi arsimor në Kosovë ende nuk siguron mbështetje të barabartë për nxënësit me nevoja të veçanta

(KEYSTONE/Gaetan Bally)

Sistemi arsimor në Kosovë ende nuk arrin të sigurojë mbështetje të barabartë, të qëndrueshme dhe të bazuar në nevojat reale për nxënësit me nevoja të veçanta arsimore. Ky është një nga përfundimet kryesore të raportit të auditimit të performancës të publikuar nga Zyra Kombëtare e Auditimit (ZKA).

Raporti, me titull “Mbështetja e Nxënësve me Nevoja të Veçanta në Shkollat Fillore dhe të Mesme të Ulëta në Kosovë”, ka shqyrtuar periudhën 2022–2024 dhe është fokusuar në funksionimin e mekanizmave për identifikimin, vlerësimin dhe ofrimin e mbështetjes për nxënësit me nevoja të veçanta arsimore, transmeton albinfo.ch.

Në kuadër të auditimit janë përfshirë Ministria e Arsimit, Shkencës, Teknologjisë dhe Inovacionit (MASHTI), Drejtoritë Komunale të Arsimit në Prishtinë, Pejë dhe Mitrovicë, si dhe 10 shkolla publike.

Sipas ZKA-së, ekipet vlerësuese komunale nuk kanë funksionuar në mënyrë të qëndrueshme, ndërsa kapacitetet profesionale dhe mbështetëse në shkolla nuk janë të mjaftueshme. Në këtë kategori përfshihen asistentët, mësuesit mbështetës, psikologët dhe pedagogët.

Auditimi ka evidentuar gjithashtu se shpërndarja e këtyre kapaciteteve nuk është bërë mbi bazën e analizave të dokumentuara të nevojave të nxënësve.

Mangësi janë evidentuar edhe në monitorimin dhe koordinimin institucional. Të dhënat për nxënësit me nevoja të veçanta arsimore në Sistemin për Menaxhimin e Informatave në Arsim (SMIA) kanë shfaqur mospërputhje me gjendjen e evidentuar në terren.

Në disa raste, sipas raportit, mungesa e mbështetjes institucionale është kompensuar nga prindërit, të cilët kanë angazhuar asistentë privatë për fëmijët e tyre.

Auditorja e Përgjithshme, Vlora Spanca, ka theksuar se arsimi gjithëpërfshirës nuk nënkupton vetëm përfshirjen e nxënësve në shkollë, por edhe sigurimin e mbështetjes së nevojshme për zhvillimin e potencialit të tyre dhe pjesëmarrjen e barabartë në procesin mësimor.

“Rezultatet e auditimit tregojnë se nevojitet një qasje më e koordinuar dhe e bazuar në nevojat reale të nxënësve, në mënyrë që mbështetja të jetë e qasshme dhe në kohë për secilin nxënës”, ka deklaruar Spanca.

Për përmirësimin e situatës, ZKA ka dhënë 14 rekomandime, të cilat synojnë përmirësimin e funksionimit të ekipeve vlerësuese, planifikimin e kapaciteteve mbështetëse, cilësinë e të dhënave dhe forcimin e monitorimit institucional.

Raporti i plotë i auditimit mund të gjendet në lidhjen e publikuar nga Zyra Kombëtare e Auditimit.