Vullnetarizmi në Zvicër në krizë: Të rinjtë kërkojnë më shumë se thjesht detyrë

Foto ilustrim @unsplash

Zvicra është një vend i vullnetarëve. Por klubet dhe organizatat po hasin gjithnjë e më shumë vështirësi për të rekrutuar ndihmës të rinj. Një grup veçanërisht po mungon, një realitet që u bë veçanërisht i dukshëm gjatë pandemisë.

Rreth 50,000 vullnetarë janë të angazhuar vetëm në Kryqin e Kuq Zviceran (SRC). Ata ndihmojnë familjarët duke lehtësuar përgjegjësitë e kujdesit, ofrojnë mbështetje për njerëzit ose shërbime transporti. Një pjesë e madhe e këtyre vullnetarëve janë në moshë pensioni. “Grupmoshat e reja, që nënkuptojnë të rinjtë nën 30 vjeç, janë qartësisht të nën përfaqësuara,” thotë Sibylle Baumgartner nga SRC.

Nga detyra tek vetë-rritja

Problemi nuk është vetëm në Kryqin e Kuq. Një studim i Shoqatës Zvicerane për Mirëqenien Publike (SGG) tregon se vullnetarizmi në përgjithësi ka pësuar një rënie të lehtë. Por më e rëndësishmja, motivimet kanë ndryshuar. Në të kaluarën, një ndjenjë detyrimi moral ishte qendrore, ndërsa tani motivimet individualiste po marrin më shumë rëndësi.

Vullnetarët duan të mësojnë dhe të zhvillohen personalisht. Njëkohësisht, gatishmëria për t’u angazhuar rregullisht dhe afatgjatë po bie. Andreas Müller nga Shoqata Zvicerane për Mirëqenien Publike shpjegon: “Vullnetarizmi është si një pasqyrë që reflekton zhvillimet në shoqëri.”

Shërbimi qytetar si zgjidhje e diskutueshme?

Ky trend po krijon një hendek në rritje: vullnetarët kërkojnë gjithnjë e më shumë detyra afatshkurtra dhe të bazuara në projekte, ndërsa shumë fusha, si pozicionet politike, klubet ose kujdesi për të moshuarit, varen nga angazhimet e rregullta. A mund të ofrojë një program shërbimi qytetar një zgjidhje?

Psikologu i punës dhe profesor emeritus në ETH Zurich, Theo Wehner, thotë se kjo varet shumë nga perceptimi i njerëzve. Nëse shërbimi shihet si një mundësi, ai mund të forcojë angazhimin. “Por nëse duket si një detyrim dhe zbatohet si i tillë, atëherë kjo jo vetëm që nuk pranohet, por shkakton rezistencë,” shpjegon ai.

Një ndryshim në fushat e veprimtarisë

Nuk është e lehtë të parashikohet nëse një shërbim qytetar, siç propozohet nga nismëtarët e Iniciativës Service Citoyen, do të forconte apo dobësonte vullnetarizmin. Megjithatë, Wehner është i sigurt se shërbimi qytetar do të shkaktonte një ndryshim fokusimi.

Ai tregon se kur shteti merr përsipër përgjegjësi të caktuara, “komuniteti i vullnetarëve shpesh është shumë krijues në gjetjen e fushave të reja të veprimtarisë.” Si shembull, ai përmend dhjetëra mijëra njerëz që kontribuojnë sot në Wikipedia – një fushë që ishte e pamundur të imagjinohej 60 vjet më parë. “Është e mundur që puna vullnetare në fusha si mbrojtja e mjedisit dhe e klimës të ulet pak dhe të zhvendoset në fusha të reja veprimtarie,” thotë Wehner.

Si kjo do të reflektohet në pjesëmarrjen numerike të të rinjve mbetet për t’u parë.