Udhëheqësit e partive zvicerane shohin mundësi dhe rreziqe në fitoren e Trump

Keystone (AP Photo/Julia Demaree Nikhinson)

Rikthimi i shpejtë i Trump në pushtet ka ardhur si një surprizë për politikanët zviceranë. Shqetësimet janë të shumëfishta.

Ngjarjet në SHBA të një dite pas zgjedhjeve amerikane po shkaktojnë shqetësim edhe në politikën zvicerane. Për shembull, bashkëpresidenti i PS-së Cédric Wermuth: “Këto zgjedhje janë një pengesë e madhe për të drejtat e grave, demokracinë dhe drejtësinë globale. Kjo më shqetëson jashtëzakonisht shumë në lidhje me luftën kundër ndryshimeve klimatike dhe një sërë çështjesh të tjera kyçe.

Zvicra tani duhet të mbrojë ligjin ndërkombëtar, pasi multilateralizmi po vihet nën presionin e blloqeve të mëdha të fuqisë, vazhdon Wermuth.

Edhe partitë borgjeze ndajnë këtë shqetësim. Presidenti i FDP, Thierry Burkart: “Për Zvicrën, Donald Trump do të thotë pasiguri dhe paparashikueshmëri në politikën e sigurisë dhe ekonomike”. Por Zvicra ka nevojë për një marrëdhënie të mirë ekonomike me SHBA-në. Fjalët kyçe janë një marrëveshje e tregtisë së lirë ose taksave, për shembull.

Në SVP, kreu i grupit parlamentar Thomas Aeschi analizon fillimin e një epoke të re të Trump: “Është një shqetësim i madh që bota po ndahet gjithnjë e më shumë në blloqe, amerikane, kineze dhe evropiane”. Kjo e bën më të vështirë për Zvicrën, e cila është shumë e orientuar drejt eksportit, t’i shërbejë tregjeve të saj të shitjes.

Për partinë e qendrës, një gjë është e qartë përballë pasigurive të shumta: nën Presidentin Trump, SHBA-të janë në qendër me “Amerika e para”. Këshilltarja Kombëtare dhe ekspertja e politikës së jashtme Elisabeth Schneider-Schneiter e sheh këtë si një sfidë: “Evropa do të bënte mirë të forcohej në mënyrë që të mos shtypet midis këtyre blloqeve”. Zvicra, si një ekonomi e vogël brenda kontinentit evropian, tashmë është e interesuar të ndjekë një politikë të përbashkët me një Evropë të fortë.

Partitë e Këshillit Federal nuk kanë iluzione nëse bota do të bëhet më paqësore me një telefonatë, siç paralajmëroi Trump gjatë fushatës zgjedhore. Qendra dhe e majta shohin forcat autoritare të forcuara. Kjo është arsyeja pse bashkë-presidenti i PS-së Cédric Wermuth thotë për rolin e Zvicrës: “Zvicra duhet gjithashtu të insistojë me shtetet e tjera për rëndësinë e marrëveshjeve ndërkombëtare dhe mbështetjen për Ukrainën.”

Kreu i grupit parlamentar të SVP, Thomas Aeschi tashmë po mendon më tej: “Politika e neutralitetit zviceran në veçanti mund të përjetojë një ringjallje në botën gjithnjë e më të polarizuar. Unë padyshim që shoh potencial për Zvicrën si ndërmjetëse.”/SRF