Tregtia e energjisë elektrike diellore midis banorëve të së njëjtës komunë do të jetë e mundur nga viti 2026

Nga 1 janari, furnizuesit e energjisë elektrike si Groupe E, GIS ose Romande Energie nuk do të jenë më thelbësorë. Qytetarët do të jenë në gjendje të shesin ose blejnë drejtpërdrejt energjinë elektrike të prodhuar nga panelet diellore të vendosura në komunën e tyre. Një premtim autonomie dhe kursimesh që megjithatë do të duhet kohë për t’u materializuar.

Deri më tani, rregulli ishte i thjeshtë: nëse prodhonit më shumë energji elektrike sesa konsumonit me panelet tuaja diellore, teprica duhej t’i shitej furnizuesit tuaj të energjisë elektrike (si Groupe E, SIGs, Viteos, Oiken ose Romande Energie) me një çmim që shpesh nuk është shumë i favorshëm dhe në rënie të ndjeshme kohët e fundit.

Nga 1 janari, ky kufizim zhduket. Banorët e së njëjtës komunë do të kenë lirinë të shesin energjinë e tyre të tepërt elektrike direkt te një bashkëqytetar që nuk e prodhon atë, me çmimin e rënë dakord midis tyre.

Enigmë për individët

Ideja e një “komuniteti lokal të energjisë elektrike” – ky është emri zyrtar – mund të bëhet shpejt një dhimbje koke administrative. Kush i lexon numëruesit? Kush faturon? Çfarë ndodh në rast të një mosmarrëveshjeje për çmimin ose pagesës së vonuar? Për të parandaluar që këto shkëmbime të shndërrohen në një konflikt lagjeje, organizimi është thelbësor.

Është ky reflektim që i shtyu rreth pesëmbëdhjetë banorë të Essertines-sur-Rolle, në kantonin e Vaud, të krijojnë një kooperativë. Kjo strukturë synon të bashkojë shpejt disa qindra anëtarë, pronarë dhe qiramarrës, për të bashkuar menaxhimin dhe për të gjetur një formulë fituese për të gjithë.

“Sfida është të mbetemi tërheqës në çmimet e blerjes së energjisë elektrike për ata që e prodhojnë atë, ndërsa e shesin me një çmim që është gjithashtu tërheqës për konsumatorët”, shpjegon Pierre Jaccard, president i kooperativës, shkruan RTS.

Një model ekonomik ende në zhvillim e sipër

Që këto komunitete lokale të energjisë elektrike të jenë ekonomikisht të qëndrueshme, prodhuesit dhe konsumatorët duhet të gjejnë llogarinë e tyre. Zyra Federale e Energjisë (FOEN) ka planifikuar një mekanizëm nxitës: furnizuesit e energjisë elektrike do të duhet të japin zbritje në kostot e transportit të energjisë elektrike brenda këtyre komuniteteve, duke filluar nga 20 deri në 40% në varësi të madhësisë së tyre. Logjika është se, ndërsa rryma udhëton në një distancë më të shkurtër, shpërndarësit bëjnë kursime që duhet t’i kalojnë.

Megjithatë, kjo zbritje nuk është unanime. Yannick Sauter, koordinator frëngjishtfolës i Swisssolar, ombrellës diellore, beson se kjo zbritje nuk është e mjaftueshme për të qenë tërheqëse. Përballë kësaj kritike, OFEN e justifikon vendimin e Këshilltarit Federal Albert Rösti duke argumentuar se kursimet në transport për furnizuesit nuk janë aq të rëndësishme në nivel lokal.

Zgjidhje për mbiprodhimin e verës

Në të njëjtën kohë, këto komunitete lokale mund të kenë gjithashtu avantazhe për furnizuesit e energjisë elektrike, veçanërisht në verë. Gjatë periudhave me diell, prodhimi fotovoltaik shpesh tejkalon kërkesën, duke i detyruar ndonjëherë shpërndarësit ta shesin këtë rrymë me humbje.

Duke i inkurajuar konsumatorët të përdorin energjinë elektrike lokale në kohën kur prodhohet – për shembull, duke karikuar makinën e tyre elektrike ose duke ndezur lavatriçen në mes të ditës – këto komunitete do të balanconin më mirë ofertën dhe kërkesën. Është çështje e inkurajimit të individëve për të konsumuar më me kujdes, si menaxhimi i ujit (mos e ujitni kopshtin tuaj me ujë të pijshëm nëse ekziston një alternativë), përcjell albinfo.ch.

Së pari për konsumatorët e mëdhenj

Pavarësisht këtyre përfitimeve të mundshme reciproke, furnizuesit e energjisë ende nuk kanë komunikuar masivisht rreth këtyre mundësive të reja. Megjithëse të autorizuara që në janar, komunitetet e para lokale të energjisë elektrike nuk duhet të jenë plotësisht funksionale deri në maj. “Zhvillimi do të jetë gradual”, thotë Philippe Délèze, president i Shoqatës së Shpërndarësve të Energjisë Elektrike të Valais. Ndoshta do të jetë një sukses i madh apo jo, por hap mundësi të reja.”

Në të ardhmen e afërt, komunitetet lokale të energjisë elektrike duhet të jenë kryesisht me interes për subjektet me disa ndërtesa në të njëjtën komunë, siç janë kompanitë ose agjencitë e pasurive të paluajtshme ose komunat. Janë këta “konsumatorë të mëdhenj” që do të bëjnë kursimet e para të rëndësishme në faturën e tyre të energjisë elektrike.

---