Transparenca e pagave po përparon në Evropë dhe ngre pyetje për praktikat zvicerane

Pagat, një temë tabu në Zvicër, po bëhen gjithnjë e më të dukshme në Evropë. Një direktivë evropiane për transparencën e pagave do të hyjë në fuqi në qershor, me qëllim barazinë mes grave dhe burrave, dhe mund të ndikojë gradualisht edhe në praktikat zvicerane.

Në Zvicër, paga mbetet një çështje delikate dhe rrallë diskutohet. Kompensimi shpesh konsiderohet ende si një çështje private, e mbrojtur nga një kulturë e gjerë e diskrecionit.

Në nivel evropian, kjo rezervë do të vihet në provë. Bashkimi Evropian ka vendosur të imponojë një transparencë më të madhe të pagave, duke besuar se mungesa e informacionit nxit pabarazitë, veçanërisht mes grave dhe burrave, dhe kufizon mundësitë për ankesë ligjore, transmeton albinfo.ch.

Direktivë evropiane për transparencën e pagave do të hyjë në fuqi në qershor, duke shënuar një ndryshim paradigme, pasi vendos çështjen e kompensimit në qendër të politikave të barazisë dhe qeverisjes në kompani.

Detyrime më të rrepta për kompanitë

Me këtë direktivë, kompanitë do të jenë të detyruara të publikojnë gamat e pagave në shpalljet e vendeve të punës. Ata gjithashtu do të duhet të informojnë punonjësit mbi kriteret që përdoren për përcaktimin e nivelit të pagës dhe mundësitë për avancim.

“Transparenca kërkon strukturë, mjete dhe metodologji,” shpjegon Alain Salamin, ekspert në burimet njerëzore pranë Zyrës Federale për Barazinë. “Gamat e pagave bëjnë kriteret individuale më të dukshme dhe detyrojnë kompanitë të justifikojnë vendimet e tyre për kompensimin. Kjo u mundëson kandidatëve — sidomos grave — të kuptojnë më mirë vendin ku ndodhen bazuar në përvojën dhe kualifikimet e tyre dhe se ku duhet të jetë paga e tyre.”

Punëdhënësit gjithashtu do të duhet të komunikojnë për pabarazitë e pagave brenda kompanisë. Në rast diferencash të padrejta mbi 5%, parashikohen sanksione. Një ndryshim tjetër i rëndësishëm është se në rast mosmarrëveshjeje, barrën e provës do ta ketë punëdhënësi dhe jo punonjësi.

Zvicra pa detyrime ligjore

Pa një detyrim ligjor, direktiva evropiane mund të ndikojë megjithatë edhe në Zvicër, përmes kompanive ndërkombëtare dhe një tregu pune të hapur. “Shumë kompani punësojnë ndërkombëtarisht — përfshirë punonjësit e kufirit — të cilët janë të mësuar me këto rregulla. Nuk do të detyrojmë kompanitë, por do të mund të identifikojmë qartë ato për të cilat kjo çështje ka rëndësi,” shton Alain Salamin.

Aktualisht, transparenca e pagave nuk është e detyrueshme në Zvicër. Megjithatë, kompanitë me mbi 100 punonjës duhet të bëjnë një analizë të barazisë së pagave mes grave dhe burrave, por nuk parashikohen sanksione nëse konstatohet ndonjë pabarazi. Publikimi i gamave të pagave mbetet vullnetar. Disa kompani të mëdha, si CFF dhe La Poste, e kanë bërë këtë hap, ndërsa disa ndërmarrje të vogla dhe të mesme po e praktikojnë për të përgatitur terrenin për ndryshime ose për t’iu përgjigjur pritshmërive të kandidatëve.