Pse Zvicra dëshiron të mbajë frangun në këtë nivel

Valuta e fortë mund të duket si një gjë pozitive për ekonominë e një vendi. Atëherë, përse Banka Kombëtare e Zvicrës dëshiron të ruajë vlerën e frangut?

Javën e kaluar, Thesari i SHBA-së e vendosi Zvicrën në listën e monitorimit ‘të partnerëve tregtarë’ që meritojnë vëmendje të madhe për praktikat e tyre të monedhës.

Kjo masë u nxit nga përpjekjet e Bankës Kombëtare Zvicerane (SNB) për të dobësuar frangun, përcjell albinfo.ch.

Pse franga zvicerane është kaq e fortë?

Një arsye është ekonomia e qëndrueshme dhe elastike e Zvicrës, e cila ka arritur t’u rezistojë shumë krizave që kanë dobësuar tregjet financiare të vendeve të tjera.

Në fakt, gjatë recesionit global të vitit 2008, investitorët nga e gjithë bota ngrinë paratë e tyre në Zvicër për ruajtje. Për shkak të këtij fluksi të parave, vlera e franga u rrit në mënyrë dramatike – nga rreth 0.7 franga për euro në afërsi të barazisë.

Një faktor tjetër i rëndësishëm është borxhi relativisht i ulët kombëtar i Zvicrës, i cili, së bashku me krizën e borxhit evropian, ka rritur frangun, përcjell tutje albinfo.ch.

Pse frangu i fortë mund të dëmtonte ekonominë zvicerane?

Zvicra mbështetet shumë në eksporte veçanërisht farmaceutike, makineri, instrumente dhe orë. Mbi 40 përqind e prodhimit të vendit u dërgohet partnerëve të tij kryesorë tregtarë në Bashkimin Evropian.

Është e drejtë të thuhet se eksportet janë shtylla kurrizore e prosperitetit dhe rritjes ekonomike të Zvicrës. Por kur franga rritet, i bën produktet zvicerane më pak konkurruese – domethënë shumë të shtrenjta – në tregjet e eurozonës.

Çfarë ka bërë qeveria në të kaluarën për të mbajtur vlerën e frangut nga rritja?

Në vitin 2011, SNB kishte kapur franga në 1.2 euro, duke e zhvlerësuar monedhën zvicerane me 8 përqind. Banka qendrore ndërmori këtë hap drastik duke shtypur miliarda franga dhe duke i përdorur ato për të blerë para të huaja.

Megjithatë, më 2015, SNB braktisi hendekun, duke thënë se nuk ishte më e justifikuar. Vlera e frangës u rrit menjëherë me rreth 30 për qind.

Çfarë po bën Zvicra për të mbajtur monedhën e saj nga fitimi i vlerës?

Vetëm kur SNB hoqi kapakun e monedhës, banka gjithashtu kishte ulur normat e interesit, duke i shtyrë ato në territorin negativ me -0.75 për qind.

Ky veprim kishte për qëllim të pengojë të huajt që të parkojnë paratë e tyre në bankat zvicerane, siç kishin bërë pas krizës ekonomike të vitit 2008, duke e bërë frangun jo tërheqës për investitorët.

Sidoqoftë, ky mekanizëm mbrojtës provoi të ishte një shpatë me dy tehe: ndërsa mund të ketë mbajtur franga nga fitimi i vlerës, por gjithashtu uli në mënyrë drastike rendimentin nga fondet e pensioneve zvicerane dhe llogaritë e kursimeve.

---