Pse marrja e nënshtetësisë zvicerane mund të vlejë deri në 10,000 franga në vit

Emigrantët në Zvicër që u bënë qytetarë të natyralizuar panë fitimet e tyre të rriten ndjeshëm krahasuar me ata që nuk morën pasaportën, tregoi një studim.

Të ardhurat mesatare vjetore ishin 13.5 për qind më të mëdha për emigrantët 15 vjet pasi ata fituan ngushtë natyralizimin përmes një referendumi lokal, e barabartë me rreth 5,500 franga zvicerane (5,500 dollarë), kundër emigrantëve që jetonin në vend, por nuk ishin në gjendje të merrnin shtetësinë, transmeton albinfo.ch.

“Këto gjetje mbështesin argumentin se shtetësia mund të lehtësojë disa nga diskriminimet në tregun e punës që pengon integrimin e emigrantëve,” shkruajnë autorët e punimit që u botua në revistën Science Advances.

Dominik Hangartner, një profesor i asociuar i politikave publike në ETH Cyrih dhe një nga bashkëautorët e studimit, i tha AFP se disa punëdhënës e shihnin shtetësinë si një kredencial që një emigrant planifikon të qëndrojë në Zvicër.

“Të paktën disa punëdhënës e trajtojnë këtë si sinjal se këta janë njerëz që janë integruar me sukses,” tha ai.

Zvicra ishte një vend veçanërisht i dobishëm për t’u studiuar për shkak të sistemit të saj të referendumeve të natyralizimit, në të cilat banorët e qyteteve votojnë për të vendosur nëse emigrantët duhet të marrin statusin.

 

Sistemi përdoret nga rreth një e treta e më shumë se 2000 bashkive të vendit.

Në 46 komuna gjermanishtfolëse, deri në vitin 2003, këto vota mbaheshin me votim të fshehtë në krahasim me ngritjen e duarve, duke i lejuar studiuesit të aksesonin fletëvotimet dhe të përcaktonin se kush e fitoi shtetësinë me një diferencë të ngushtë dhe po ashtu kush e humbi atë me një diferencë të ngushtë.

Ata e kombinuan këtë me të dhënat nga kontributet e detyrueshme të pensioneve të aplikantëve për të gjetur njerëz që ishin ekonomikisht të krahasueshëm në fillimin e të ashtuquajturit “eksperiment natyror” dhe për të gjurmuar se si ndryshuan të ardhurat e tyre.

Studiuesit shkruan se shikimi i aplikantëve që fituan ose humbën statusin me vështirësi përmes këtij procesi i lejoi ata të eliminonin paragjykimet e përzgjedhjes, “pasi rastet e tilla të afërta mund të jepen në një mënyrë ose në tjetrën nga ngjarjet aktuale apo edhe moti dhe në thelb janë arbitrare” ose në fakt caktohet rastësisht.

Ekipi shqyrtoi pothuajse 4,000 aplikantë për natyralizim midis viteve 1970 dhe 2003.

Fitimi i shtetësisë doli veçanërisht i dobishëm për grupet e margjinalizuara si emigrantët nga Turqia dhe Jugosllavia, të cilët panë të ardhurat e tyre të rriteshin mesatarisht me 10,000 franga zvicerane në vit gjatë 15 viteve.

“Ajo që bën shtetësia është se ndihmon për t’u afruar me atë që do të fitonin vendasit zviceranë me arsim të ngjashëm dhe produktivitet të ngjashëm,” tha Hangartner dhe ndihmoi në forcimin e komuniteteve duke rritur të ardhurat nga taksat dhe duke reduktuar shpenzimet për mirëqenien.

“Shtetësia ndihmon për t’iu afruar mbylljes së hendekut,” tha ai.

---