Përdorimi i parave të gatshme në Evropë: Në cilat vende janë më të popullarizuara?

Edhe pse pagesat me kartë po bëhen gjithnjë e më të zakonshme në Evropë, mbi gjysma e transaksioneve vazhdojnë të kryhen me para të gatshme. Megjithatë, kur merret parasysh vlera e pagesave, pjesa e tyre bie ndjeshëm.

Një anketë e Bankës Qendrore Evropiane e vitit 2024, ku morën pjesë 40,000 qytetarë, tregon se 52% e transaksioneve në zonën e euros kryhen me para të gatshme, por vetëm 39% e vlerës totale të pagesave bëhen në këtë mënyrë.

Në 14 nga 20 vendet e eurozonës, paratë e gatshme janë metoda kryesore e pagesës, me përdorim mes 45% dhe 55%. Sipas të dhënave, përdorimi varion nga 22% në Holandë deri në 67% në Maltë. Evropa Jugore dhe Lindore kanë nivelet më të larta të përdorimit: Italia (61%), Spanja (57%), Sllovenia (64%).

Në pjesën veriore dhe perëndimore të kontinentit, vendet janë më të orientuara drejt pagesave dixhitale: Holanda (22%), Finlanda (27%), Luksemburgu (37%), Belgjika (39%) dhe Franca (43%). Nga katër ekonomitë më të mëdha të BE-së, Franca ka përdorim më të ulët se mesatarja e eurozonës, ndërsa Gjermania është pak mbi të (53%).

Në Holandë, konsumatorët preferojnë pagesat pa kontakt përmes kartës ose telefonit, ndërsa tregtarët ofrojnë mundësi të kombinuara për shkak të tarifave më të ulëta dhe nxitjeve për pagesat dixhitale.

Paratë e gatshme sipas vlerës

Në nivel vlerësor, 39% e transaksioneve në eurozonë kryhen me para të gatshme, por kjo ndryshon shumë nga vendi në vend: nga 17% në Holandë deri në 59% në Lituani. Vendet me më shumë se 50% të shpenzimeve totale në para të gatshme janë: Lituania (59%), Sllovakia (56%), Sllovenia (56%), Austria (56%), Malta (54%) dhe Kroacia (51%). Në mesatare gjenden Italia (49%), Portugalia (47%), Spanja (45%) dhe Greqia (42%). Vetëm gjashtë vende kanë përdorim 35% ose më pak: Holanda, Finlanda, Luksemburgu, Gjermania, Franca dhe Belgjika.

Përdorimi sipas shumës së pagesës

Paratë e gatshme përdoren më shumë për shuma të vogla, ndërsa kartat dominojnë për pagesa mbi 50 euro. Në Austri ato mbeten të zakonshme, ndërsa Gjermania po kalon gradualisht në pagesa dixhitale.

Arsyet pse njerëzit përdorin para të gatshme

Sipas anketës:

41% e përdorin për privatësi dhe anonimitet;

35% për të menaxhuar më mirë shpenzimet;

30% sepse transaksionet kryhen menjëherë.

Për 28%, paraja e gatshme pranohet gjerësisht, ndërsa rreth 20% e konsiderojnë më të lehtë ose më të shpejtë. Vetëm 18% e shohin si më të sigurt.

Dallimet midis brezave

Të rinjtë nën 40 vjeç përdorin para të gatshme për më pak se gjysmën e transaksioneve, ndërsa personat mbi 65 vjeç bëjnë 57% të pagesave me para në dorë.

---