Parlamenti Evropian miraton përfundimisht planin ambicioz, por të kritikuar klimatik për vitin 2040

Keystone EPA/CHRISTOPHE PETIT TESSON

Parlamenti Evropian miratoi përfundimisht të martën objektivin klimatik të Bashkimit Evropian për vitin 2040, duke vendosur një synim ambicioz për uljen e emetimeve të gazeve serrë me 90% krahasuar me vitin 1990. Megjithatë, kompromiset e përfshira për të bindur vendet skeptike kanë nxitur kritika nga organizatat mjedisore.

Në seancën plenare në Strasburg, eurodeputetët e mbështetën planin me 413 vota pro dhe 226 kundër. Paketa përfshin disa fleksibilitete, mes tyre edhe mundësinë e blerjes së kredive të karbonit jashtë Evropës, një masë e futur gjatë negociatave për të fituar mbështetjen e vendeve si Italia.

Sipas këtij mekanizmi, BE-ja do të reduktojë 85% të emetimeve brenda territorit të saj, ndërsa 5% e mbetur do të mbulohet përmes financimit të projekteve të dekarbonizimit në vende të tjera. Organizatat mjedisore e kritikojnë këtë qasje, duke e konsideruar si “zhvendosje të përgjegjësisë klimatike” jashtë Evropës.

Sfida mbetet e madhe, pasi deri në vitin 2023 Bashkimi Evropian kishte arritur të ulte emetimet vetëm me 37% krahasuar me vitin 1990, kryesisht falë reduktimit të përdorimit të qymyrit dhe zgjerimit të energjive të rinovueshme.

Pretendime për “udhëheqje globale”

Kompromisi evropian përfshin gjithashtu një klauzolë rishikimi të ligjit klimatik dhe mundësinë e shtimit të kredive ndërkombëtare të karbonit pas vitit 2030, deri në 5% të përpjekjes totale që u kërkohet shteteve anëtare.

Nën presionin e Polonisë dhe Hungarisë, BE-ja vendosi të shtyjë me një vit, nga 2027 në 2028, zgjerimin e tregut të karbonit për transportin rrugor dhe ngrohjen e ndërtesave. Megjithatë, disa shtete anëtare vazhdojnë të kërkojnë shtyrje të mëtejshme edhe pas vitit 2028.

Pavarësisht këtyre lëshimeve, Bashkimi Evropian thekson se është përgjegjës për vetëm 6% të emetimeve globale dhe e paraqet veten si lider në mbrojtjen e mjedisit, me synimin për të arritur neutralitetin klimatik deri në vitin 2050. BE-ja është ndotësi i katërt më i madh në botë, pas Kinës, Shteteve të Bashkuara dhe Indisë, por kritikon fuqitë e tjera globale për mungesë përpjekjesh konkrete.