Para fundvitit pritet të negociohen marrëveshjet mes Zvicrës dhe BE-së

Kanë përfunduar diskutimet teknike mes Bernës dhe Brukselit për një paketë të re marrëveshjesh. Këshilli Federal planifikon një mandat negociues përpara fundit të vitit, njoftoi ai të mërkurën.

Reagimet janë të përziera, por mjaft të favorshme.

Bazuar në rezultatet e punës së brendshme dhe diskutimeve eksploruese me Bashkimin Evropian (BE), Këshilli Federal vendosi të hartojë një mandat negociues. Ajo do të vendosë para fundit të vitit për miratimin e saj dhe konsultimin e saj me komisionet parlamentare dhe kantonet, lexojmë në një komunikatë për shtyp të mërkurën, shkruan RTS.

Departamenti Federal i Punëve të Jashtme do të jetë përgjegjës për përmbajtjen e mandatit të negociatave. Qeveria ka njoftuar Komisionin Evropian për vendimin e saj.

Kjo e fundit pritej. Pasi Zvicra ndërpreu në mënyrë të njëanshme negociatat për një marrëveshje kuadër me BE-në në maj 2021, diskutimet teknike midis Bernës dhe Brukselit rifilluan në prill 2022. U zhvilluan takime të shumta të nivelit të lartë.

Ata u fokusuan në marrëveshjet e reja në fushën e energjisë elektrike, sigurisë ushqimore dhe shëndetit, pjesëmarrjen në programet e BE-së, veçanërisht atë të kërkimit, Horizon Europe, e ngrirë që nga viti 2021. Si dhe rifillimin e dialogut në fushën e rregullimit financiar, përcjell albinfo.ch.

Departamenti Federal i Transportit dhe Telekomunikacionit do të duhet të iniciojë diskutime me industrinë e energjisë elektrike, kantonet dhe partnerët socialë për masat e brendshme të zbatimit në lidhje me një marrëveshje për energjinë elektrike.

Ajo gjithashtu do të duhet të vazhdojë diskutimet në fushën e transportit tokësor me partnerët socialë dhe CFF në lidhje me temat e transportit hekurudhor ndërkombëtar të pasagjerëve.

Një pikë e ndjeshme e negociatave, funksionimi i marrëveshjes për lëvizjen e lirë të njerëzve duhet të garantohet edhe në afat të gjatë. Paketa parashikon përfshirjen e zgjidhjeve institucionale. Si dhe rregullat e ndihmës shtetërore në marrëveshjet për transportin ajror, transportin tokësor dhe energjinë elektrike, si dhe kontributin e rregullt zviceran në kohezionin brenda BE-së.

Deri të hënën, sindikatat kundërshtuan publikisht rezultatet fillestare të bisedimeve të Zvicrës me BE-në. Ata denoncojnë një “liberalizim” të modelit zviceran për mbrojtjen e pagave dhe shërbimin publik.

Krahas kërkimit të zgjidhjeve me BE-në, Këshilli Federal ka “vazhduar muajt e fundit diskutimet me kantonet, partnerët socialë dhe qarqet ekonomike, veçanërisht për lëvizjen e lirë të njerëzve, mbrojtjen e pagave të punëtorëve të postuar dhe ndihmën shtetërore”, shkruan qeveria për këtë temë.

Një pjesë e madhe e këtyre pyetjeve mund të sqaroheshin në mënyrë “të kënaqshme”, si për shembull, fakti që shërbimi publik mbetet jashtë fushës së negociatave.

Megjithatë, mbeten pyetje për t’u eksploruar më në thellësi, pranon Këshilli Federal. Departamenti Federal i Ekonomisë duhet të vazhdojë diskutimet teknike me partnerët socialë dhe kantonet për masat e brendshme për të mbrojtur pagat e punëtorëve të dërguar në Zvicër, shkruan RTS.

Pro Suisse u kthye të mërkurën duke shkruar se në të ardhmen, është Brukseli ai që do të duhet të përcaktojë statusin ligjor të punëtorëve tanë. “Të mos harrojmë se BE-ja nuk dëshiron asgjë më shumë se lëvizjen e lirë të plotë të njerëzve”.

“Kjo do të nënkuptonte që njerëzit nga BE-ja do të viheshin në një pozitë të barabartë me zviceranët, veçanërisht në lidhje me sigurimet shoqërore zvicerane. Me pasojat e imigrimit shkatërrues të shtetasve europianë drejt sigurimeve shoqërore do të rritej”, sipas lëvizjes nacionaliste.

Për të gjetur zgjidhje për të gjitha këto pyetje, koha mbetet e ngushtë. Komisionet e parlamentit do të mund të hyjnë në punë vetëm në janar.

Komisioni Evropian dëshiron t’i përmbahet orarit të tij: ai ende shpreson të jetë në gjendje të përfundojë negociatat deri në verën e vitit 2024, domethënë para skadimit të mandatit të tij në vjeshtë të këtij viti, përcjell albinfo.ch.

---