Mobilizim i madh kundër shkurtimeve buxhetore në kantonin Vaud

Mijëra persona dolën në rrugët e Lausanne të enjten mbrëma për të protestuar kundër shkurtimeve buxhetore të shpallura nga Këshilli i Shtetit për vitin 2026. Punonjësit e sektorit publik dhe atij parapublik, së bashku me sindikatat, refuzuan në mënyrë unanime masat e parashikuara.

Në pankartat e shumta që mbante turma, lexohej: “Mbrojtje sociale kundër shkurtimeve vdekjeprurëse”, “Fëmijët tanë vlejnë më shumë se një buxhet i ngushtë” apo “Paga jonë nuk është sallam”.

Protestuesit u nisën nga sheshi Montbenon pak para orës 19:00, për të marshuar drejt Château Saint-Maire, selia e qeverisë së kantonit Vaud, e cila javën e kaluar njoftoi masa kursimi me vlerë 305 milionë franga.

Kundërshtim i plotë ndaj masave

“Ne po protestojmë për të shprehur mosmarrëveshjen tonë të thellë me këtë program shtrëngues, i cili ka nisur që nga buxheti i vitit 2025,” tha Cora Antonioli, presidente e Sindikatës së Shërbimeve Publike të Vaudit (SSP). Protesta e së enjtes u thirr nga kjo sindikatë, në bashkëpunim me sindikatat FSF dhe SUD.

Sipas Antoniolit, shqetësimi është i madh në të gjitha sektorët. “Nga këndvështrimi i punonjësve, sektori parapublik është veçanërisht alarmues, për shkak të pasigurisë së vendeve të punës dhe vështirësive shtesë,” u shpreh ajo.

Sindikatat kërkojnë ndryshim të politikave që nuk duhet të fokusohen vetëm te uljet e taksave, si dhe hapjen e negociatave për përmirësimin e kushteve të punës dhe garantimin e shërbimeve cilësore për popullatën.

Financa të kantonit në deficit

Qeveria e Vaudit prezantoi më 24 shtator projektbuxhetin për vitin 2026, me një deficit të parashikuar prej 331 milionë frangash. Kursimet prej 305 milionë frangash prekin të gjitha departamentet, me shëndetësinë dhe arsimin si më të goditurit.

Një nga masat më të diskutueshme është “kontributi i krizës” prej 0.7% të pagës bruto për punonjësit e klasave 6 deri në 18 në vitin 2026. Edhe kjo masë është refuzuar nga sindikatat.

“Edhe nëse mobilizimi është i suksesshëm, ndoshta nuk do të mjaftojë,” pranoi Antonioli, duke paralajmëruar se sindikatat po përgatiten për hapa të tjerë. “Kjo është vetëm fillimi. Po përgatitemi për grevë,” tha ajo.

Konteksti i mëparshëm

Më 18 shtator u njoftuan shkurtime prej 10 milionë frangash në kujdesin për fëmijë.

Më 25 shtator, spitalet rajonale të Vaudit u informuan për masat që do t’i prekin në vitin 2026.

Po atë ditë, këshilltarja shtetërore Rebecca Ruiz garantoi se qasja në kujdes shëndetësor do të ruhet në të gjitha rajonet e kantonit, pavarësisht shkurtimeve.

Më 8 shtator, banorët e zonave malore të Vaudit i quajtën shkurtime të tilla “një katastrofë” për buxhetin e shëndetësisë.

 

---