Konsumatorët zviceranë të energjisë elektrike do të preken drejtpërdrejt nga marrëveshja me BE-në

(KEYSTONE/DPA/Patrick Pleul)

Marrëveshja historike e lidhur të premten mes Zvicrës dhe Bashkimit Evropian mund të ketë ndikim të drejtpërdrejtë tek konsumatorët e energjisë elektrike. Çmimet në veçanti mund të ndikohen.

Marrëveshja parashikon veçanërisht një liberalizim të tregut të energjisë elektrike. Prandaj, konsumatorët zviceranë do të jenë në gjendje të zgjedhin lirisht furnizuesin e tyre të energjisë elektrike.

Sot, të gjithëve u kërkohet të nënshkruajnë me kompaninë parapublike në rajonin e tyre. Për shembull, një banor i Carouge (GE) do të blejë energjinë e tij nga Services industriels genevois, ndërsa në Hérémence (VS), energjia elektrike do të shitet nga Oiken, për shembull.

Duke i lejuar familjet të zgjedhin çdo furnizues të energjisë elektrike, në Zvicër apo jashtë saj, Këshilli Federal po kërkon të thyejë këtë monopol. Me liberalizimin e tregut, konsumatorët zviceranë mund të nënshkruajnë edhe me EDF në Francë ose Energias në Portugali.

Me këtë ndryshim, kostot e energjisë elektrike mund të bien, me një konkurrencë më të madhe që përgjithësisht çon në çmime më të ulëta.

Por jo të gjithë do të jenë domosdoshmërisht fitues. Evropianët aktualisht paguajnë më shumë për energjinë e tyre sesa zviceranët, pavarësisht fuqisë më të ulët blerëse.

Për më tepër, çmimet luhaten më shumë në tregun e liberalizuar sesa në atë të rregulluar. Disa kompani zvicerane që kanë zgjedhur tregun e lirë kanë parë faturat e tyre të shpërthejnë që kur çmimet e energjisë elektrike u rritën dy vjet më parë.

Ky liberalizim i tregut është rezultat i një kompromisi mes Bernës dhe Brukselit. Pavarësisht nga rreziqet, Këshilli Federal u pajtua me të në këmbim të një garancie për sigurinë e furnizimit.

Marrëveshja parashikon që shtetet fqinje nuk do të jenë në gjendje të kufizojnë kapacitetet kufitare përballë Zvicrës, edhe në rast të një krize energjetike. Prandaj Evropa është e përkushtuar të mbrojë Zvicrën nga mungesa e dimrit të energjisë elektrike, sikur të ishte pjesë e BE-së, në këmbim të një liberalizimi që përfiton kompanitë evropiane të energjisë.

Këshilli Federal u ndje i detyruar të pranonte, duke ditur se Zvicra nuk do të bëhet e vetë-mjaftueshme në dimër. Parqet diellore alpine janë më pak efikase sesa pritej, ndërtimi i digave të reja kërkon dekada dhe zgjidhja bërthamore e mbrojtur nga Këshilli Federal mbetet shumë e pasigurt.

Marrëveshja duhet ende të vërtetohet nga Parlamenti dhe populli. Propozimi në çdo rast do të debatohet. Në vitin 2002, populli hodhi poshtë një liberalizim të energjisë elektrike, ndonëse në një formë më radikale. Në atë kohë, një treg i rregulluar nuk mund të kishte bashkëjetuar krahas tregut të lirë./RTS