Iniciativa zvicerane për paratë e gatshme – mënyra të ndryshme për të arritur të njëjtin qëllim

Këshilli Federal dhe parlamenti e kundërshtojnë iniciativën, ndërsa pranojnë se shqetësimet e tyre ngjallin jehonë tek votuesit

Më 8 mars, votuesve zviceranë – dhe kantoneve – do t’u kërkohet të vendosin për fatin e parave të gatshme. Në fletëvotim janë një iniciativë popullore, Paratë janë Liri, dhe një kundërpropozim i drejtpërdrejtë i mbështetur nga qeveria federale dhe parlamenti. Të dyja synojnë të përforcojnë rolin e parave fizike në kushtetutë, por e bëjnë këtë në mënyra të ndryshme, transmeton albinfo.ch.

Iniciativa do të kërkonte që qeveria federale të garantojë disponueshmërinë e parave të gatshme në të gjithë Zvicrën dhe të paraqesë çdo zëvendësim të frangës zvicerane me një monedhë tjetër për miratim si nga votuesit ashtu edhe nga kantonet. Mbështetësit e saj argumentojnë se paratë e gatshme mbrojnë lirinë e zgjedhjes në pagesa, mbeten të arritshme për ata që nuk kanë mjetet ose teknologjinë për alternativa dixhitale dhe vazhdojnë të funksionojnë në kriza – duke ndihmuar në mbajtjen e shtetit dhe ekonomisë në funksionim.

E nisur nga Lëvizja e Lirisë së Zvicrës dhe e mbështetur nga schweiz-macher.ch, iniciativa gjithashtu synon të sanksionojë frangën zvicerane si monedhën e vetme kombëtare të vendit.

Këshilli Federal dhe parlamenti e kundërshtojnë iniciativën, ndërsa pranojnë se shqetësimet e tyre ngjallin jehonë tek votuesit. Në vend të kësaj, ata propozojnë një amendament kushtetues më të ngushtë. Dy fjali shtesë do të shtoheshin në nenin për monedhën: njëra që deklaron në mënyrë të qartë se franga zvicerane është monedha e Zvicrës, tjetra që garanton furnizimin me para të gatshme. Sipas pikëpamjes së qeverisë, kjo do t’i ngrinte dispozitat ekzistuese ligjore në rang kushtetues.

Sipas Karin Keller-Sutter, kundërpropozimi është opsioni më i pastër. Ai mbështetet në gjuhën ligjore të vendosur, shmang paqartësinë dhe është provuar i zbatueshëm në praktikë. Iniciativa, argumenton ajo, lë shumë hapësirë ​​për interpretim – siç është se çfarë niveli i furnizimit me para të gatshme do të konsiderohej i mjaftueshëm. Për më tepër, franga zvicerane tashmë shfaqet në disa pjesë të kushtetutës, duke e bërë të panevojshme mbrojtjen e mëtejshme të qartë.

Nëse të dy propozimet pranohen, votuesit do të përballen me një pyetje balotazhi, duke zgjedhur midis iniciativës dhe kundërpropozimit. Nëse njëri siguron shumicën e votës popullore dhe tjetri shumicën e votës kantonale, rezultati do të përcaktohet nga totali i kombinuar në balotazh.

Zgjedhja, pra, nuk është midis parave të gatshme dhe zhdukjes së tyre, por midis dy mënyrave për t’i mbrojtur ato – dhe për ta shkruar këtë mbrojtje në kushtetutën e Zvicrës.

Këshilli Federal, Këshilli Kombëtar (179 kundër 17) dhe Këshilli i Shteteve (41 kundër 1) e kundërshtojnë fuqimisht këtë iniciativë.

---