Birësimet ndërkombëtare të fëmijëve duhet të vazhdojnë të lejohen në Zvicër, pavarësisht abuzimeve të dokumentuara në të kaluarën. Komisioni i Çështjeve Ligjore të Këshillit Kombëtar (RK-N) ka hedhur poshtë një ndalim të planifikuar nga Këshilli Federal dhe në vend të kësaj, ka kërkuar masa më të rrepta kontrolli dhe mbikëqyrjeje për të siguruar transparencë dhe mbrojtje të fëmijëve.

Me 19 vota pro dhe 6 kundër, komisioni miratoi një mocion që kërkon rishikimin e menjëhershëm të vendimit të janarit nga qeveria federale, i cili parashikonte një ndalim të plotë të birësimeve nga jashtë deri në vitin 2026. Propozimi tani do t’i kalojë Këshillit Kombëtar për votim, transmeton albinfo.ch.

Komisioni theksoi se ndalimi i birësimeve nga jashtë do të stigmatizonte si fëmijët e birësuar, ashtu edhe familjet e tyre. Në vend të kësaj, ai kërkon që të forcohet kontrolli dhe të ulet rreziku i abuzimit, pa i mbyllur dyert plotësisht për birësimet ndërkombëtare.

Një tjetër pikë kyçe në mocionin e miratuar është garantimi i së drejtës për të adoptuarit që të kenë akses në informacion për origjinën e tyre. Komisioni kërkon që të forcohen instrumentet për gjurmimin e prejardhjes dhe të ofrohet mbështetje për individët e prekur.

Në fund të janarit 2024, Këshilli Federal kishte shprehur synimin për të ndaluar birësimet nga jashtë, duke u bazuar në një raport të gjerë të një grupi ekspertësh. Ministri i Drejtësisë, Beat Jans, argumentoi se ndalimi është mënyra më e mirë për të parandaluar abuzimet dhe për të mbrojtur fëmijët.

Raporti nënvizonte rastet e shumta të parregullsive në të kaluarën, veçanërisht midis viteve 1970 dhe 1999, kur mijëra fëmijë u sollën në Zvicër në mënyrë të paligjshme, përmes trafikimit, dokumenteve të falsifikuara dhe pa informacion për origjinën e tyre.

Birësimet ndërkombëtare në Zvicër janë reduktuar ndjeshëm – aktualisht ka rreth 30 raste në vit, nga disa qindra më parë. Megjithatë, shqetësimet për keqpërdorim mbeten aktuale. Këshilli Federal ka pranuar se praktikat e paligjshme kanë vazhduar edhe në dekadën e fundit, veçanërisht me fëmijë nga vende si Sri Lanka, Bangladeshi, Brazili dhe Rumania.

Ndërkohë, Holanda ka ndaluar plotësisht birësimet ndërkombëtare që nga maji 2024, ndërsa vende të tjera si Belgjika, Franca dhe Norvegjia janë duke shqyrtuar kufizime të ngjashme.

Tashmë Këshilli Kombëtar duhet të vendosë mbi mocionin e komisionit. Nëse ai pranohet, ndalimi i planifikuar mund të zëvendësohet me reforma për kontroll më të fortë dhe më shumë të drejta për të adoptuarit, shkruan SRF.

Zvicra ndodhet përballë një zgjedhjeje të rëndësishme mes ndalimit përfundimtar dhe përmirësimit të kuadrit ligjor dhe institucional për të parandaluar abuzimet pa mbyllur mundësinë e birësimit ndërkombëtar, transmeton albinfo.ch.

Një ofertë që tingëllon shumë mirë për të qenë e vërtetë ka ngritur dyshime tek konsumatorët dhe mediat zvicerane. Bileta treni nga Zvicra në Paris për vetëm 24 franga, e promovuar nga SBB në buletinin e saj informativ, ka rezultuar e paarritshme për shumë klientë, duke ngjallur kritika dhe hetime mediatike.

Një pensionist nga kantoni Basel-Landschaft u përpoq të gjente ofertën duke përdorur lidhjen zyrtare të dërguar me email, por edhe pas kontrollit të dhjetëra datave të ndryshme, ai nuk gjeti asnjë biletë me çmimin e premtuar. I zhgënjyer, ai iu drejtua revistës së konsumatorit të SRF, “Espresso”, për të zbuluar nëse bëhej fjalë për një mashtrim apo mungesë transparence nga ana e hekurudhave federale, përcjell albinfo.ch.

Zëdhënësi i SBB, Reto Schärli, konfirmoi për SRF se biletat me çmim të ulët ekzistojnë, por sqaroi se janë në numër të kufizuar dhe disponohen për një periudhë të shkurtër. “Duhet të pranoni se nuk është e lehtë të gjesh biletën më të lirë. Duhet pak përpjekje,” tha ai, duke shtuar se me 17 lidhje ditore me Parisin, biletat me çmimin më të ulët shiten shumë shpejt.

Përveç Parisit, SBB ka reklamuar në rrjete sociale bileta për destinacione si Bolonja nga 56 franga, Venecia nga 61 franga dhe Genova nga 53 franga. Por një hetim i SRF zbuloi se edhe këto oferta ishin të vështira për t’u gjetur. Në shumë raste, nuk kishte asnjë tren me çmimin e premtuar, as ndonjë listë që të tregonte disponueshmërinë e tyre.

Për më tepër, megjithëse SBB reklamon “lidhje direkte” me këto qytete, për shembull në rastin e Bolonjës, itinerari i ofruar përfshin deri në tre ndërrime trenash – një përvojë larg idesë së një udhëtimi të thjeshtë dhe ekonomik, transmeton albinfo.ch.

Sipas Schärli, një pjesë e problemit qëndron edhe në funksionalitetin e pamjaftueshëm të aplikacionit të SBB, i cili ende nuk është i aftë të tregojë në mënyrë të qartë biletat më të lira. “Nuk jemi ende aty ku duam të jemi,” pranoi ai, duke theksuar se kompania po punon me partnerë evropianë për të përmirësuar sistemin e rezervimeve ndërkombëtare.

Një alternativë për konsumatorët mund të jetë aplikacioni SBB Preview, ku në seksionin “Frymëzimi” mund të gjenden ide udhëtimesh dhe çmime të ulëta. Megjithatë, gjatë testimeve të SRF, edhe ky aplikacion rezultoi i pasaktë dhe me vështirësi teknike.

Schärli rekomandon që përdoruesit të përdorin faqen zyrtare të SBB për të kërkuar bileta me zbritje. Duke lëvizur poshtë në faqen kryesore, mund të gjendet një lidhje që ofron përmbledhje të çmimeve të ditës për udhëtime ndërkombëtare – një mënyrë më e sigurt për të kapur ndonjë nga ofertat e limituara që promovohen, shkruan SRF.

Ndërsa SBB premton çmime të ulëta dhe udhëtime të lehta drejt qyteteve evropiane, realiteti për klientët shpesh rezulton zhgënjyes. Deri sa të përmirësohet sistemi i rezervimeve dhe transparenca e ofertave, konsumatorët do të duhet të armatosen me durim – dhe pak fat – për të përfituar nga këto promovime, transmeton albinfo.ch.

Zyra Federale e Policisë së Zvicrës (Fedpol) ka publikuar raportin e saj vjetor për vitin 2024, duke shënuar rritje të ndjeshme në çështjet që lidhen me sigurinë kombëtare, financimin e terrorizmit dhe kërcënimet ndaj figurave publike. Të dhënat pasqyrojnë një klimë në përkeqësim të sigurisë në një botë gjithnjë e më të polarizuar.

Gjatë vitit 2024, janë regjistruar 15,141 raportime të dyshuara për pastrim parash dhe financim terrorizmi në Zyrën e Raportimit të Pastrimit të Parave (MROS) – një rritje prej 27.5% krahasuar me vitin paraprak. Kjo tendencë në rritje ka vazhduar prej vitesh dhe shihet si pasojë e zhvillimeve gjeopolitike dhe rritjes së transaksioneve ndërkombëtare të dyshimta, transmeton albinfo.ch.

Në përpjekje për të mbrojtur sigurinë e brendshme dhe të jashtme të vendit, Fedpol ka lëshuar 238 ndalime hyrjeje në Zvicër gjatë vitit 2024 – një rritje e ndjeshme nga 173 ndalime në vitin 2023.
Këto ndalime kanë të bëjnë kryesisht me:

Terrorizëm – 126 raste

Krim të organizuar – 43 raste

Ekstremizëm të dhunshëm – 35 raste

Spiunazh – 34 raste

Shumica e këtyre rasteve janë bazuar në informacion të ofruar nga partnerë ndërkombëtarë të zbatimit të ligjit.

Në vitin 2024, janë urdhëruar katër dëbime – gjysma e shifrës së vitit 2023. Për herë të parë, një dëbim ka qenë për krime lufte, ndërsa tre të tjerët kanë qenë të lidhur me terrorizëm të mundshëm. Tre nga këto dëbime tashmë janë zbatuar.

Fedpol ka regjistruar 689 kërcënime ndaj personave të mbrojtur nga Konfederata, si anëtarët e qeverisë apo parlamentarët – një rritje nga 593 raste në 2023.
Nga këto, 71 raste (rreth 10%) janë vlerësuar si kërcënime reale, që kanë çuar në masa të tilla si:

Kontaktimi i personit që ka bërë kërcënimin

Dërgimi i një letre paralajmëruese

Masa mbrojtëse për viktimën potenciale

Sipas Fedpol, shumica e kërcënimeve ndodhin në mediat sociale, ku toni është bërë gjithnjë e më agresiv, dhe diskutimet rreth politikës janë gjithnjë e më polarizuese, shkruan RTS.

Autoritetet kantonale kanë bërë katër kërkesa për masa parandaluese në bazë të Aktit Federal për Luftimin e Terrorizmit, ndërsa Shërbimi Federal i Inteligjencës (FIS) nuk ka bërë asnjë kërkesë në vitin 2024. Masat e mundshme përfshijnë: Detyrim për t’u paraqitur; intervista të detyrueshme; ndalim kontakti apo ndalim gjeografik; Mbikëqyrje elektronike, transmeton albinfo.ch.

Hekurudhat Federale të Zvicrës (SBB) po përgatiten për një vit jashtëzakonisht të ngarkuar, me rreth 1.600 trena specialë të planifikuar për t’u operuar gjatë vitit 2025 – dyfishi i numrit në një vit tipik me ngjarje të mëdha. Ky fluks i shtuar vjen si pasojë e numrit të pazakontë të aktiviteteve kulturore, sportive dhe muzikore që do të mbahen gjatë vitit në gjithë vendin.

Ngjarja e parë madhore është Eurovision Song Contest (ESC), që do të mbahet në Bazel nga 13 deri më 17 maj, ku SBB do të operojë 115 trena specialë për të përballuar fluksin e vizitorëve. Shefi i Transportit të Ngjarjeve pranë SBB, Florian Kurt, deklaroi në një konferencë për shtyp se synimi është që udhëtimi drejt dhe nga Bazeli të zhvillohet në mënyrë sa më të qetë për spektatorët, transmeton albinfo.ch.

Ndërsa pritet një pjesëmarrje deri në 250.000 vizitorë, nuk është ende e qartë se sa prej tyre do të përdorin trenin si mjet udhëtimi. SBB përdor të dhëna nga platforma e shitjes së biletave Ticketcorner për të përcaktuar origjinën e vizitorëve vendas, por nuk ka informacione të sakta për ata që vijnë nga jashtë vendit.

Viti 2025 është parashikuar të jetë jashtëzakonisht intensiv për SBB-në, me rreth 1.400 ngjarje të listuara në kalendarin e saj – nga koncerte e festivale, te ndeshje sportive dhe evente folklorike. Disa nga ngjarjet kryesore përfshijnë Kampionatin Evropian të Futbollit për Femra, Festivalin Zviceran të Mundjes dhe Alpeve në Mollis, si dhe Kampionatin profesional SwissSkills në Bernë, shkruan RTS.

Për të përballuar këtë fluks, punonjësit e SBB-së nuk do të lejohen të marrin pushime gjatë periudhave kyçe. Qendra Qendrore e Kontrollit të Trafikut (TCC), e udhëhequr nga Carlo Fasciati, ka një rol kyç në planifikimin dhe zbatimin e qarkullimit të trenave shtesë. Fasciati tha se TCC “duhet të punojë magjinë e saj” për të siguruar që secili nga 9.700 trenat ditorë të pasagjerëve të funksionojë pa probleme – veçanërisht rreth ESC, ku oraret e vonshme janë vendimtare për shumë udhëtarë që kërkojnë kthimin në shtëpi, përcjell albinfo.ch.

Samuele Gobbi, një student në Shkollën e Inxhinierisë dhe Arkitekturës në Fribourg (HEIA-FR), ka thyer rekordin botëror të shpejtësisë me një dron me katërkopter, duke arritur 557.64 km/h. Kjo arritje është regjistruar në Rekordet Botërore të Guinness.

Ishte një sfidë personale që u shndërrua në një arritje teknike: në vetëm një semestër, Gobbi zhvilloi, ndërtoi dhe testoi një dron që vendosi një rekord shpejtësie, tha HEIA-FR në një deklaratë për shtyp të premten.

Një pilot i mprehtë FPV (First Person View), studenti i inxhinierisë elektrike po ndjek nga afër zhvillimet e shpejta teknologjike në fushën e dronëve. Me miqtë e tij, ai projektoi prototipin e tij të parë si pjesë e kursit të tij, me synimin për ta bërë atë sa më të shpejtë, transmeton albinfo.ch.

Duke pasur parasysh rezultatet premtuese, Gobbi sugjeroi që për tezën e tij të Masterit të studionte optimizimin e fluturimit me shpejtësi të lartë me një katërkopter. Nën mbikëqyrjen e Nicolas Rouvé, dhe me mbështetjen e anëtarëve të Grupit Kërkimor Ndërdisiplinor të UAV-ve (GRID) të HEIA-FR, Gobbi zhvilloi, ndërtoi dhe testoi UAV-në “Fastboy 2” (Ajror pa pilot), shkruan swissinfo.

Projekt ndërdisiplinor

Disa koncepte novatore e veçojnë Fastboy 2 nga konkurrenca: sistemi i tij inercial i ftohjes së ujit dhe dizajni revolucionar aerodinamik.

“Inercia e lartë termike e ujit, e cila gjendet në dy rezervuarë, mundëson ftohjen e elektronikës. Përveç kësaj, krahët e dronit janë projektuar për të mbajtur anijen me shpejtësi të lartë. Në ajër, forca vjen si nga motori ashtu edhe nga krahët”, shpjegoi Gobbi.

“Është shumë një projekt ndërdisiplinor: jam marrë me aspektet elektrike, por edhe me mekanikën, aerodinamikën dhe menaxhimin e projektit,” tha ai, duke shtuar se njohuritë dhe aftësitë e fituara gjatë tezës së magjistraturës janë po aq të rëndësishme sa edhe rezultati përfundimtar.

Analiza e rrezikut

Analiza e rrezikut është gjithashtu një temë themelore në garantimin e sigurisë së njerëzve dhe objekteve. Megjithëse është në përputhje me rregulloret aktuale, funksionimi i këtij avioni 1.6 kg me fuqi maksimale prej 10 kW kërkon masa rigoroze sigurie.

Ndërsa testet përparuan, mundësia për të mposhtur rekordin e mëparshëm të vendosur në 480 km/h nga Luke Maximo Bell i Afrikës së Jugut u shfaq e madhe. Protokolli i certifikimit ishte i rreptë: fluturimi duhej të ishte horizontal ose lart, dhe 100 metra në vijë të drejtë, në dy drejtime të kundërta, të gjitha brenda së njëjtës orë.

Ekspertët e jashtëm mbikëqyrën provën dhe konfirmuan shpejtësinë e arritur: 557.64 km/h. Rekordi më pas u regjistrua në Rekordet Botërore Guinness.

Nëse jeni i ri në Zvicër, ose planifikoni të udhëtoni këtu nga jashtë, mund të pyesni veten se çfarë thotë ligji zviceran për përdorimin e pajisjeve që zbulojnë kamerat e shpejtësisë ose kontrollet e shpejtësisë nga policia.

Disa sisteme të integruara GPS në makina mund të përdoren për të paralajmëruar shoferët për praninë e kamerave fikse të shpejtësisë në rrugë.

Ekzistojnë gjithashtu aplikacione të shumta për smartphone që ofrojnë të njëjtin shërbim paralajmërimi dhe gjithashtu paralajmërojnë shoferët për praninë e kontrolleve të policisë, kur oficerët përdorin radar për të kapur shoferët me shpejtësi, transmeton albinfo.ch.

Pra, ndërsa këto pajisje dhe aplikacione mund të jenë të njohura për shoferët, të cilët duan të shmangin një gjobë nëse kalojnë kufijtë e shpejtësisë, a janë ato të ligjshme në Zvicër?

A mund t’i keni këta detektorë në makinën tuaj?

Sipas qeverisë, “në Zvicër është e ndaluar përdorimi i pajisjeve paralajmëruese të kamerave të shpejtësisë”, pavarësisht nga lloji: një model i pavarur, ose ato të integruara në sistemet GPS ose telefonat celularë.

Arsyeja e ndalimit është e qartë – sepse këta detektorë duket se promovojnë shpejtësinë dhe për këtë arsye i bëjnë rrugët më të rrezikshme.

Drejtuesit e mjeteve ngadalësojnë shpejtësinë vetëm nëse e dinë se ku ndodhen kurthët e shpejtësisë dhe përshpejtojnë përsëri pasi i kalojnë, shkruan thelocal.

Nëse jeni turist ose thjesht kaloni tranzit nëpër Zvicër, sigurohuni që të çaktivizoni pajisjet tuaja të zbulimit ndërsa jeni në vend.

Çfarë ndodh nëse përdorni një detektor dhe kapeni?

“Pajisjet e kësaj natyre do të konfiskohen dhe do t’u dorëzohen autoriteteve përgjegjëse kantonale,” thotë qeveria.

“Si rregull, pajisja do të shkatërrohet dhe do të vendoset një gjobë”, shuma e së cilës do të përcaktohet nga kantoni ku jeni kapur.

Gjobat ndryshojnë, me një shofer francez që gjobitet me 400 franga në vitin 2019 dhe sipas blogjeve të automobilistëve shuma mund të shtrihet nga 600 në 1,000 franga në varësi të kantonit.

Raporti vjetor i vitit 2024 i Zyrës Federale të Policisë (Fedpol) zbulon se numri i rasteve të dyshuara të pastrimit të parave, raporteve për kërcënime ndaj oficerëve dhe rasteve të krimeve që lidhen me pedofilinë ka shënuar rritje gjatë vitit të kaluar – në disa raste, ndjeshëm.

Numri i raporteve të marra nga Zyra e Raportimit të Pastrimit të Parave në Zvicër (MROS) është rritur në mënyrë të konsiderueshme gjatë viteve të fundit. Krahasuar me një vit më parë, autoriteti regjistroi një rritje prej 27.5% të raporteve për aktivitete të dyshimta në lidhje me pastrimin e parave dhe financimin e terrorizmit, shkruan swissinfo, përcjell albinfo.ch.

Numri i raporteve për kërcënime gjithashtu u rrit paksa vitin e kaluar, pas një rënieje të përkohshme pas heqjes së masave për Covid-19. Në vitin 2024, Fedpol mori dhe shqyrtoi 689 raporte. Sipas raportit vjetor të Fedpol-it, përmbajtja e këtyre kërcënimeve ishte alarmante dhe toni veçanërisht agresiv.

Autoriteti raportoi gjithashtu një rritje të rasteve të pedofilisë që kanë lidhje me Zvicrën.

Komuniteti shqiptar në Zvicër është tronditur sot, pasi në Épagny, mëngjesin e sotëm ka ndodhur një tragjedi. I dyshuari, shqiptari me inicialet R.B. nga komuna e Malishevës, vrau dhe dogji bashkëshorten, e më pas edhe veten.

Në vendin e ngjarjes pati një ndërhyrje të madhe policore dhe të zjarrfikësve, në një zonë të qetë rezidenciale të këtij fshati të kantonit Fribourg. Rreth orës 9:15, dëgjoheshin sirena dhe zhurma të tensionuara.

Ndërsa policia kishte izoluar zonën, gazetarja e albinfo.ch nga vendi i ngjarjes vërejti ndërhyrjen e forcave speciale, të cilat hynë me forcë në shtëpi duke bërtitur “Duart lart!”, teksa flakët nisën të përhapeshin. Zjarrfikësit e Gruyères dhe Broc arritën ta vinin zjarrin nën kontroll rreth mesditës.

Sipas autoriteteve, dy trupa pa shenja jete u gjetën nën rrënojat e shtëpisë, bashkë me një armë të gjatë. Sipas informacioneve të mbledhura në vendin e ngjarjes dhe nga burime të besueshme në komunitetin shqiptar, viktimat ishin një burrë dhe një grua me origjinë nga Kosova – konkretisht nga rajoni i Malishevës. Ai ishte 42 vjeç, ajo 38. Ata ishin të martuar dhe prindër të katër fëmijëve, transmeton albinfo.ch.

Sipas të dhënave jozyrtare, gruaja punonte si pastruese në atë shtëpi, ndërsa burri kishte qenë më parë i punësuar në një firmë lokale. Ai dyshohet se ka hyrë në shtëpi me një armë zjarri, ka qëlluar mbi bashkëshorten dhe më pas ka shkaktuar zjarrin, ku humbi jetën edhe vetë.

Burime nga komuniteti i informuan gazetarët se çifti kishte pasur marrëdhënie të tensionuara prej kohësh. Viktima thuhet ta kishte denoncuar bashkëshortin për dhunë në familje, dhe ai kishte qëndruar për rreth një muaj në paraburgim. Vetëm pak kohë pas lirimit të tij ka ndodhur kjo ngjarje tragjike.

Pamjet nga vendi i ngjarjes janë tronditëse: dritare të thyera, mure të nxira nga tymi, struktura e vilës pjesërisht e shkatërruar. Banorët vendas ishin ende të tronditur. Një prej tyre i tha gazetares sonë: “Nuk e kemi përjetuar kurrë diçka të tillë. Ishte si një film, por me fund tragjik, këtu pranë nesh.”

Policia kantonale ka konfirmuar se rrethanat janë ende objekt hetimi, ndërsa identifikimi zyrtar i viktimave vazhdon. Hetimi po udhëhiqet nga Zyra e Prokurorit Publik të Fribourgut.

Organizatat për mbrojtjen e viktimave të dhunës në familje kanë reaguar duke theksuar se dhuna nuk duhet të injorohet asnjëherë dhe se ndihma duhet kërkuar menjëherë.

Albinfo.ch do të vazhdojë të përcjellë zhvillimet nga ky rast dhe të informojë lexuesit në kohë reale për çdo zhvillim të mëtejshëm.

Nga gazetarja e Albinfo.ch – Épagny, Fribourg, Zamira Bytyqi