Gazeta zvicerane: “Islami shqiptar po bëhet gjithnjë më konservator”

Njëra ndër gazetat kresore të Zvicrës, “Tages Anzeiger” në botimin e saj të të sidelës “SonntagsZeitung” ka publikuar një artikull në të cilin problematizon trendin konservator që po marrin xhamitë e shqiptarëve në Zvicër, duke e vendosur këtë trend në kuadrin e konservatizimit të përgjithshëm të islamit ndër shqiptarët, shkruan albinfo.ch.

Duke u përqendruar në xhamitë shqiptare në Zvicër, gazeta konstaton se ato “po tregojnë një ndryshim konservator. Edhe vajzat e vogla po mbajnë shami ndërsa
imamët shqiptarë të Zvicrës po shfaqen me predikues që mbështesin pikëpamje mizogjine”.

“Islami shqiptar në Zvicër, i cili normalisht konsiderohet liberal, me sa duket po bëhet gjithnjë e më konservator. Në disa xhami, edhe vajzat e vogla tani mbajnë shami… Vëzhguesit e shohin këtë si një ndryshim drejt një kuptimi më të rreptë të Islamit, i cili mund të vërehet edhe në Ballkan.

Gazeta raporton se fotot nga xhamitë në Wil (SG), Winterthur (ZH), Dietikon (ZH) dhe Reinach (AG) tregojnë pothuajse ekskluzivisht gra dhe vajza të mbuluara. Xhamia në Wil, dikur e konsideruar si një “xhami model”, ka ndryshuar ndjeshëm, sipas gazetës.

Kjo xhami u bë e njohur në vitin 2009 sepse ndërtimi i saj kishte shkaktuar “iniciativën për ndalimin e minareve” të SVP-së. Ndërsa shumë gra kishin qenë pa mbulesë në inaugurimin e saj në vitin 2017, fotot e fundit tregojnë pothuajse ekskluzivisht vizitore të mbuluara, përfshirë këtu edhe vajzat e moshës së shkollës fillore.

Në vazhdum gazeta merret edhe me veprimet sipas saj kontroverse të disa imamëve dhe teologëve shqiptarë nga Zvicra, të cilët kanë marrë pjesë në aktivitete në të cilat kanë predikuar teologë nga Kosova, të akuzuar për mbështetje të terrorizmit islamik, shkruan albinfo.ch.

Organizata ombrellë e komuniteteve shqiptaro-islamike në Zvicër (DAIGS) ka lavdëruar punën e saj, por ka theksuar se ato mbeten të përkushtuara ndaj të drejtave të barabarta dhe sundimit të ligjit. Sipas shoqatës, fotot e vajzave të mbuluara janë pamje të çastit; Fëmijët nuk detyrohen të mbajnë shaminë.

Rreth dy të tretat e afërsisht 445,000 myslimanëve në Zvicër vijnë nga Shqipëria, Maqedonia e Veriut, Mali i Zi dhe Kosova. Në këto vende, feja po fiton gjithnjë e më shumë rëndësi. Në Kosovë, numri i xhamive është më shumë se dyfishuar që nga viti 1998, dhe një nga xhamitë më të mëdha në Evropë po ndërtohet aktualisht në Prishtinë me mbështetjen turke.

Sipas gazetës, aktivistët e të drejtave të njeriut kanë paralajmëruar për rritjen e islamizimit, përcjell albinfo.ch. Austria ka ndaluar shaminë për vajzat nën 14 vjeç, dhe Këshilli Federal Zviceran po shqyrton një ndalim të ngjashëm për vajzat nën 15 vjeç.

Belgjika synon të vendosë të burgosurit e saj në Kosovë

Për shkak se burgjet belge janë të mbipopulluara, Belgjika do të marrë një burg me qira ose do ta ndërtojë atë në Kosovë. Të dënuarit pa status të ligjshëm qëndrimi mund të vuajnë dënimet atje, transmeton albinfo.ch.

Dy ministra kanë qenë tashmë në Kosovë për diskutime mbi këtë çështje. Një marrëveshje e ngjashme tashmë ekzistuese midis Kosovës dhe Danimarkës mund të shërbejë si model, shkruan deutschlandfunk.de

Siç raporton agjencia e lajmeve Belga, qeveria e Kosovës, në këmbim, dëshiron mbështetje nga Belgjika në rrugën e saj drejt anëtarësimit në BE.

Kosova aktualisht është një kandidate potenciale për anëtarësim.

Në burgjet belge ka mungesë prej rreth 2,000 vendesh burgu. Në vitin 2014, Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut dënoi Belgjikën për kushte degraduese të burgjeve. Që nga vera, aktvendimet gjyqësore janë kërkuar të japin arsye të hollësishme pse një dënim me burg është vërtet i nevojshëm.

Shqipe Sylejmani sjell romanin e tretë: “Stolz und Widerstand” – Krenari dhe Rezistencë

Pas “Barrë dhe bekim” dhe “Dinjitet dhe falje”, autorja shqiptaro-zvicerane Shqipe Sylejmani u rikthye këtë javë para lexuesve me romanin e saj të ri, të tretin me radhë: “Stolz und Widerstand” (Krenari dhe Rezistencë). Promovimi i librit u mbajt të enjten në ambientet e Labor5 në Cyrih, ku dhjetëra dashamirës të letërsisë u mblodhën për të festuar me autoren lindjen e një vepre të re.

Në një atmosferë të ngrohtë dhe përplot emocione, Sylejmani solli rrëfime për gratë nga Kosova, Shqipëria, Maqedonia e Veriut dhe Mali i Zi, gra që përballen me fatkeqësi, barrë, padrejtësi e heshtje, por që bartin në vetvete forcë, krenari dhe rezistencë. Romani sjell në dritë historitë e atyre që shpesh kanë mbetur në hije, por që përmes penës së autores marrin zë dhe dinjitet.

Shqipja ndau me publikun fragmente prekëse nga libri, duke i ndërthurur me momente muzikore. Leutrim Aliji në piano dhe Arjeta Zuta me zërin e saj të ngrohtë i dhanë mbrëmjes një dimension artistik të veçantë  duke sjellë këngë nga atdheu dhe një ndjesi nostalgjie që mbushi sallën.

Dy vjet më parë, në të njëjtin ambient dhe me një publik po aq të përkushtuar, autorja kishte promovuar romanin “Dinjitet dhe falje”.

Atëbotë, personazhi kryesor, Shota, nisej në kërkim të rrënjëve shqiptare, duke përshkuar hapësira nga Italia e deri në SHBA. Me “Krenari dhe Rezistencë”, Sylejmani e zgjeron edhe më shumë universin e saj letrar – nga historia personale drejt një hymni për gruan shqiptare, për guximin dhe krenarinë e saj përballë kohëve të vështira.

E lindur në Prishtinë, Sylejmani erdhi në Zvicër si fëmijë katërvjeçare, pas përndjekjeve ndaj babait të saj, bashkëpunëtor i gazetës “Rilindja”. Gjatë studimeve për Gazetari dhe Komunikim në Cyrih, ajo punoi për disa revista të njohura në Zvicër dhe Nju Jork.

Pas suksesit të madh me “Barrë dhe bekim” dhe “Dinjitet dhe falje”, që u përkthyen edhe në gjuhën shqipe dhe angleze, romani i tretë “Krenari dhe Rezistencë” konfirmon pozitën e saj si një prej zërave më të rëndësishëm të letërsisë shqiptare në diasporë.

Lexoni po ashtu:

Shqipe Sylejmani prezanton librin e ri: një homazh për gratë dhe historinë tonë

Romani i dytë i Shqipe Sylejmanit, në kërkim të rrënjëve shqiptare

Albinfo.ch online&print, në një mbrëmje Gala zgjedh Personalitetet e Vitit 2022

Qeveria ndan mbi 300 mijë euro për tekste shkollore të nxënësve në Luginën e Preshevës

Qeveria në detyrë e Kosovës ka mbajtur mbledhje elektronike, në të cilën ka ndarë 304 mijë e 511 qind e 16 euro, për pajisjen me 35.448 tekste shkollore për 3.650 nxënës shqiptarë të shkollave në Preshevë, Bujanoc dhe Medvegjë, si dhe për avokimin dhe ndërkombëtarizimin e çështjes së Luginës së Preshevës në SHBA, BE dhe organizatat ndërkombëtare përkatëse.

Po ashtu, u miratua kërkesa e Ministrisë së Financave, Punës dhe Transfereve për kursime dhe ndarje, sipas tabelave të bashkëngjitura në aneksin A (Kursimet) dhe në aneksin B (ndarjet).

Kabineti qeveritar në detyrë ka ndarë 50 mijë euro për familjen Bunjaku, të zyrtarit policor të rënë në krye të detyrës gjatë sulmit terrorist në Banjskë, Heroit Afrim Bunjaku, për ndërtimin e një hapësire pritjeje, e cila do të shërbejë për të gjithë qytetarët dhe në shenjë respekti dhe nderimi për jetën dhe veprën e tij.

Po ashtu, qeveria në detyrë ka ndarë 200 mijë euro për renovimin e objektit në Mitrovicën e Veriut, që do të shfrytëzohet nga Ministria e Financave, Punës dhe Transfereve, përkatësisht Administrata Tatimore e Kosovës.

Ka filluar shpërndarja e materialit zgjedhor për zgjedhjet e 12 tetorit

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve ka filluar shpërndarjen e materialit zgjedhor për procesin e votimit që do të mbahet më 12 tetor. Në mesin e këtyre materialeve përfshihen edhe fletëvotimet që do të përdoren nga qytetarët në të gjitha komunat e vendit, përcjell albinfo.ch.

Zëdhënësi i KQZ-së, Valmir Elezi, ka bërë të ditur se materialet zgjedhore po vendosen në Qendrat Komunale të Numërimit, prej nga të dielën në mëngjes do të shpërndahen në Qendrat e Votimit.

“Sipas planifikimeve, Komisioni Qendror i Zgjedhjeve po shpërndan materialin zgjedhor, ku bëjnë pjesë edhe fletëvotimet, të cilat do të përdoren në procesin e votimit, më 12 tetor. Këto materiale zgjedhore vendosen në Qendrat Komunale të Numërimit, të në çdo komunë të vendit dhe nga aty, të dielën në mëngjes do të shpërndahen në Qendra të Votimit”, tha ai.

Ai bëri të ditur gjithashtu se për raundin e parë të zgjedhjeve për kryetarë të komunave dhe për Kuvendet Komunale janë shtypur mbi 3.6 milionë fletëvotime, nga 1.8 milionë për secilin lloj të zgjedhjeve.

“Në bazë të vendimit të Komisionit Qendror të Zgjedhjeve, për raundin e parë të zgjedhjeve për kryetarë të komunave dhe për Kuvendet Komunale janë shtypur mbi 3.6 milionë fletëvotime, nga 1.8 milionë për secilin lloj të zgjedhjeve”, tha Elezi.

KQZ-ja ka apeluar tek qytetarët që të shfrytëzojnë të drejtën e tyre për të votuar dhe të kontribuojnë në një proces të rregullt, të lirë dhe demokratik.

Rron Zeka shpallet studenti më i mirë i shkëmbimit në Universitetin Augustana

Një nga shembujt më frymëzues të programit UGRAD 2025 është ai i Rron Zekës, student i Fakultetit Juridik në Universitetin e Prishtinës, i cili gjatë qëndrimit të tij në Augustana University, South Dakota, u shpall “Studenti më i mirë i shkëmbimit” dhe u përfshi në Listën e Dekanit për rezultate të shkëlqyera akademike, transmston albinfo.ch.

Duke ardhur nga një sfond i së drejtës civile, Rroni përqafoi me pasion traditën e së drejtës së zakonshme anglo-amerikane, duke zgjeruar mënyrën e të menduarit juridik dhe duke zhvilluar aftësi të avancuara në arsyetim krahasues, analizë ligjore dhe interpretim të jurisprudencës.

Rrugëtimi i tij në SHBA shënoi një kthesë të rëndësishme në zhvillimin personal dhe profesional. “Këto mirënjohje i atribuohen fuqishëm rrugëtimit tim akademik në Shtetet e Bashkuara, ku ato përvoja luajtën një pjesë të madhe në formësimin e rrugës sime,” ndan Rroni me mirënjohje.

Pas kthimit në Kosovë, suksesi i tij u kurorëzua me nderimin më të lartë të Universitetit të Prishtinës – Çmimin “Hasan Prishtina”, duke u shpallur Student i Dalluar i Universitetit dhe Studenti më i mirë i Fakultetit Juridik.

Por përtej akademisë, Rroni thekson se udhëtimi i tij ka qenë po aq njerëzor sa edhe profesional:

Njerëzit do t’ju mbështesin kur të shohin përpjekjen tuaj.

Gjatë semestrit në SHBA, ai u angazhua në aktivitete të ndryshme të kampusit, vizita në Ambasadën Amerikane dhe bashkëpunime me profesorë e liderë universitarë, me të cilët vazhdon të mbajë marrëdhënie mentorimi dhe bashkëpunimi.

Përvoja ndërkulturore e ka pajisur atë me kompetenca të reja – komunikim ndërkulturor, durim, përshtatshmëri dhe kërkim të avancuar ligjor – duke e përgatitur të kontribuojë me siguri dhe vizion në çdo ambient, nga Prishtina në Kaliforni.

Sot, Rron Zeka rikthehet në Kosovë me një horizont më të gjerë dhe një mision të qartë: të përdorë njohuritë e fituara për të ndikuar në zhvillimin e sistemit juridik dhe në forcimin e drejtësisë shoqërore. /Albinfo.ch

Gjenevë: KNKK do të mbështesë zbatimin e marrëveshjes Izrael-Hamas

KNKK do të ndihmojë në ribashkimin e pengjeve izraelite dhe të të burgosurve palestinezë me familjet e tyre sipas marrëveshjes midis Izraelit dhe Hamasit. Kjo duhet të jetë një pikë kthese pas dy vitesh tmerri të paimagjinueshëm, tha presidentja e saj Mirjana Spoljaric në Gjenevë të premten. “Kjo situatë ofron një mundësi për të shpëtuar jetë dhe për të zvogëluar vuajtjet”, shtoi ajo. Stafi i Komitetit Ndërkombëtar të Kryqit të Kuq (KNKK) në Rripin e Gazës, Bregun Perëndimor dhe Izrael do të punojë në operacion.

“Nga pikëpamja logjistike dhe e sigurisë, kjo është shumë e madhe krahasuar me atë që kemi qenë në gjendje të bëjmë në të kaluarën”, tha Christian Cardon, një zëdhënës i organizatës, për agjencinë zvicerane të lajmeve Keystone-SDA. Marrëveshja parashikon kthimin e 47 pengjeve, të gjallë ose të vdekur, dhe më shumë se 1,900 të ndaluarve palestinezë, në një afat kohor që parashikon që operacioni të zhvillohet të hënën ose të martën e ardhshme, transmeton albinfo.ch.

“Ekziston një dëshirë për të vepruar shpejt” midis palëve në konflikt, shtoi zëdhënësi, duke theksuar se KNKK është gati të ofrojë mbështetjen e nevojshme.
“Presioni është i madh dhe ne duhet të jemi të përgatitur për çdo surprizë të minutës së fundit”, tha ai. Delegatët, si dhe ekspertët mjekësorë dhe psikologjikë, do të jenë aktivë.

Organizata mbetet e kujdesshme. “Ende nuk ka armëpushim, nuk ka lirime, nuk ka fluks masiv të ndihmës humanitare”, thekson z. Cardon. “Të gjithë “kjo është ende hipotetike”, shtoi ai.

Kryeqyteti Ndërkombëtar i Kryqit të Kuq shpreson gjithashtu të jetë në gjendje të dërgojë ndihmë në Rripin e Gazës në siguri të plotë. Të enjten, ai ishte në gjendje të shpërndante pajisje mjekësore dhe ilaçe në Qytetin e Gazës në spitalin e Gjysmëhënës së Kuqe Palestineze për herë të parë që nga largimi i përkohshëm i stafit të tij nga kjo pjesë veriore e territorit palestinez dhjetë ditë më parë.

Zëdhënësi foli për “vështirësinë e familjeve që janë ende të pranishme”. Disa kanë refuzuar të ndjekin urdhrin izraelit për të evakuuar Qytetin e Gazës. Ose sepse nuk janë në gjendje ta bëjnë këtë, ose sepse duan të qëndrojnë pranë rrënojave të shtëpive të tyre, ku mund të ketë ende trupa që nuk mund të gjenden.

Që tani e tutje, zëdhënësi këmbëngul, “të gjithë duhet të kenë akses” në ndihmë në të gjithë vendin, përfshirë të moshuarit.
“Ditët e ardhshme do të jenë vendimtare”, thotë presidentja e organizatës. Ajo u bëri thirrje palëve në marrëveshje të respektojnë angazhimet e tyre për armëpushimin, kthimin e pengjeve dhe të paraburgosurve, si dhe ndihmën humanitare.

Këshilli Federal i thotë “jo” shërbimit civil për të gjithë

Iniciativa “Për një Zvicër të përkushtuar” dëshiron që të gjithë të rinjtë të punojnë për komunitetin dhe mjedisin dhe jo vetëm të rinjtë zviceranë në ushtri. Angazhimi mund të bëhet në ushtri, në shërbimin civil, në mbrojtjen civile ose në një shërbim tjetër të milicisë.

Prandaj, iniciativa dëshiron të zgjasë shërbimin e detyrueshëm ushtarak, i cili aktualisht është i kufizuar në ushtri, mbrojtje civile dhe shërbim civil. Ajo sqaron se rezervat e ushtrisë dhe mbrojtjes civile duhet të garantohen.

Kërkesat për personel janë tashmë të mbuluara. Këshilli Federal dhe Parlamenti e njohin objektivin e iniciativës për të forcuar angazhimin e qytetarëve ndaj shoqërisë si të saktë. “Vendi ynë jeton me angazhimin e qytetarëve të tij”, tha Ministri i Mbrojtjes Martin Pfister për mediat. “Por iniciativa shkon shumë larg.”

Një zgjatje e shërbimit të detyrueshëm ushtarak nuk është rruga e duhur kur bëhet fjalë për furnizimin e qëndrueshëm të ushtrisë dhe mbrojtjes civile, sipas Pfister. Sepse shërbimi i detyrueshëm ushtarak shërben për të pajisur ushtrinë dhe mbrojtjen civile me personel të mjaftueshëm për të siguruar sigurinë e Zvicrës, raporton SRF.

Sot, rreth 35,000 njerëz janë në detyrë çdo vit. Nga këta, rreth 28,000 shërbejnë në ushtri, mbrojtje civile ose shërbim civil. Nëse iniciativa miratohet, 70,000 persona do të rekrutohen çdo vit. “Kjo i tejkalon shumë nevojat e ushtrisë dhe të ZP-së,” tha Pfister, transmeton albinfo.ch.

Kosto të dyfishta dhe mungesë punëtorësh

Kjo gjithashtu do të thotë se dyfish më shumë njerëz janë aktualisht larg punës. Kompanitë do të vuanin nga kjo. Ministri gjithashtu kujtoi se ato do të duhet të përballojnë kosto të larta, ndër të tjera, për të kompensuar mungesën e punonjësve të tyre.

Ekonomikisht, nuk ka kuptim të përdoren kaq shumë njerëz për detyra që nuk korrespondojnë me aftësitë e tyre profesionale dhe për të cilat ata janë më pak të kualifikuar, theksoi më tej Pfister.

Për më tepër, kostot vjetore do të dyfishoheshin. Ato do të rriteshin në rreth 1.6 miliardë franga për zëvendësimin e të ardhurave dhe në rreth 320 milionë franga për sigurimin ushtarak.

Në kurriz të grave

Për Martin Pfister, një shërbim për qytetarët do të “shkonte në drejtimin e gabuar për gratë”. Do të ishte një barrë shtesë. Gratë tashmë bëjnë një pjesë të madhe të punës së papaguar të arsimit, kujdesit dhe kujdesit për fëmijët dhe të afërmit, si dhe punët e shtëpisë.

Barazia në botën profesionale ende nuk është realitet. Detyrimi i grave për të kryer një shërbim ndaj qytetarëve nuk do të përbënte përparim në aspektin e barazisë.

Së fundmi, Ministri i Mbrojtjes kujtoi gjithashtu se ishte e diskutueshme nëse mund të krijoheshin shërbime të mjaftueshme të milicisë që do të përmbushnin ndalimin e punës së detyruar. Përveç kësaj, qytetarëve do t’u imponoheshin detyrime që shkojnë përtej asaj që është e nevojshme.

Tiranë: Në nëntor zhvillohet Samiti i IV i Diasporës Shqiptare

Në Tiranë, këtë nëntor, do të zhvillohet Samiti i IV i Diasporës Shqiptare.

Samiti do të zhvillohet më 26–27 Nëntor 2025, në Tiranë, nën kujdesin e Kryeministrit të Shqipërisë, Edi Rama, transmeton albinfo.ch.

Sipas njoftimit, ky Samit pritet të mbledhë personalitete, profesionistë, përfaqësues të shoqatave dhe rrjeteve të diasporës shqiptare nga mbarë bota, për të ndarë ide, përvoja dhe për të forcuar lidhjet me Shqipërinë.

Posted in Uncategorized

Sa i keq është një dimër tipik zviceran?

Njerëzit që jetojnë jashtë vendit shpesh e imagjinojnë dimrin në Zvicër ashtu siç portretizohet në kartolina: i mbuluar nga një shtresë e trashë bore. Por a është vërtet kështu?

Shumë zviceranë të moshuar kujtojnë ditët e fëmijërisë së tyre, kur kishte borë të bollshme gjatë muajve të dimrit, dhe ata shkonin me sajë në rrugë dhe bënin patinazh në liqene të ngrira.

Nëse ende shpresoni ta bëni këtë në Zvicër gjatë muajve të ftohtë (domethënë, nga dhjetori deri në mars) dhe të gjeni një vend të mrekullueshëm dimëror kudo që të shkoni, mund të përfundoni të zhgënjyer hidhur.

Ashtu si vendet e tjera, edhe Zvicra ka rënë viktimë e ndryshimeve klimatike – domethënë, ngrohjes globale – që do të thotë se, sipas shërbimit zyrtar të motit MeteoSchweiz, “reshjet në fillim dhe në fund të dimrit kanë tendencë të bien më shpesh si shi sesa si borë”.

Sigurisht, shumë do të varet nga vendi ku shkoni – në malet e larta apo në lartësitë e ulëta.

Le të shohim së pari fushat

Zakonisht, qytetet zvicerane kanë parë pak borë në vitet e fundit. Edhe pse mund të bjerë borë gjatë disa ditëve, temperaturat nuk janë mjaftueshëm të ftohta në një mënyrë të qëndrueshme (domethënë, nën 0°C) për të parandaluar shkrirjen e borës.

Për shembull, temperaturat tipike të dimrit në Cyrih, Bazel dhe kantone të tjera veriore variojnë nga pika e ngrirjes në rreth 7°C, me temperatura mesatare ditore prej 4-6°C, transmeton albinfo.ch.

Në Gjenevë dhe Lozanë, kjo diapazon është nga rreth -2°C deri në 5°C.

Këto janë temperatura tipike në qytetet e ulëta në të gjitha rajonet zvicerane, me një përjashtim të dukshëm: temperaturat ditore në Ticino janë pak më të ngrohta – zakonisht, 6°C deri në 10°C në qytetin e saj më të madh, Lugano.

Kjo për shkak të klimës së saj të ndikuar nga Mesdheu, e vendosur në jug të Alpeve, e cila e mbron rajonin nga ajri i ftohtë që godet pjesë të tjera të Zvicrës.

Po moti në Alpet Zvicerane?

Keni një shans shumë më të mirë për borë dhe temperatura të ulëta në male, megjithëse edhe kjo nuk është më e garantuar kudo që të shkoni.

“Pesëdhjetë vjet më parë, niveli zero gradë ishte rreth 600 metra mbi nivelin e detit. Sot, me dimrat që po bëhen më të ngrohtë, niveli është rreth 850 metra”, theksoi MeteoSchweiz, shkruan thelocal.

“Ngjitja prej 250 metrash e nivelit zero gradë dimëror ka bërë që thellësia dhe kohëzgjatja e mbulesës së borës në male të jenë zvogëluar ndjeshëm, veçanërisht në lartësi mesatare.”

Ky është një problem i madh për vendpushimet e skive të ulëta, të cilat nuk kanë më mbulesë të mjaftueshme bore për të operuar ashensorët e tyre të skive dhe për të tërhequr entuziastët e sporteve dimërore.

Dhe ka edhe viktima të tjera të kësaj situate: akullnajat zvicerane, të cilat janë shkrirë dhe tërhequr me një shpejtësi alarmante.

Megjithatë, zonat me lartësi të madhe – zakonisht ato mbi 1,800 metra – ende kanë borë të mjaftueshme (dhe ndonjëherë edhe të bollshme), si dhe temperatura të ulëta.

Zakonisht, ato mbeten nën ose pak mbi shenjën zero gradë gjatë gjithë dimrit.

Për shembull, temperatura tipike në Zermatt në janar është -6C deri në 2C; në Davos -9C deri në 0C, dhe në Verbier, -2C deri në 3C.

Ditë të shkurtra

Një gjë tjetër në lidhje me dimrin është se orët e ditës janë shumë më të shkurtra.

Pas përfundimit të Orës së Verës (këtë vit më 26 tetor) dhe kthimit të akrepave të orës një orë prapa, do të jetë errësirë ​​deri rreth orës 7:30 të mëngjesit ose 8 të mëngjesit, dhe pastaj përsëri menjëherë pas orës 5 pasdite.

Pra, për të përmbledhur, dimrat në pjesën më të madhe të Zvicrës nuk janë shumë me dëborë ose shumë të ftohtë (në varësi të vendndodhjeve), me vetëm disa orë dritë dite.

Kompania zvicerane Nestlé braktis aleancën për emetimet e metanit

Kompania zvicerane Nestlé është tërhequr nga një aleancë globale për reduktimin e metanit në industrinë e qumështit, të cilën e kishte ndihmuar të themelojë në vitin 2023. Aleanca, e krijuar nga Environmental Defense Fund, përfshinte kompani si Danone, Kraft Heinz dhe Starbucks, të cilat angazhohen për të matur dhe reduktuar emetimet e metanit, përcjell albinfo.ch.

Nestlé tha se rishikon rregullisht anëtarësimet në organizata të jashtme dhe mbetet e përkushtuar ndaj objektivave klimatike, përfshirë uljen e metanit në zinxhirin e saj të furnizimit.

Ky vendim vjen pas një veprimi të ngjashëm nga banka UBS, e cila në gusht u tërhoq nga Aleanca Net-Zero për sektorin bankar.

Abdixhiku: Tash le të shohim a i ka numrat Lëvizja Vetëvendosje

Lideri i Lidhjes Demokratike të Kosovës, Lumir Abdixhiku ka thënë se LDK-ja e ka parë të paarsyeshme një vonesë kaq të gjatë për një pozitë të parëndësishme siç është ajo e nënkryetarit të pestë të Kuvendit të Kosovës, përcjell albinfo.ch.

Abdixhiku tha të premten se LDK-ja e ka kuptuar nga aktgjykimi i Gjykatës Kushtetuese se deputetit serb Nenad Rashiq i është dhënë e drejta për t’u zgjedhur nënkryetar.

“Kur erdhem ne në këtë pikë të rënies kaq të madhe intelektuale, republikane dhe institucionale. Për një pozitë kaq të parëndësishme me u vonu vetëm një ditë është shumë e lëre më 35 ditë. Partia fituese na kanë thënë se i kanë numrat, le ta shohim a i kanë numrat”, tha Abdixhiku.

“Me siguri do të shkojmë në zgjedhje të reja, por të shohim”, u shpreh ai.

Trafiku i ngarkuar i përqendruar në qytetet kryesore të Zvicrës

Raporti i ETH-së për zhvillimin e infrastrukturës së transportit në Zvicër propozon që në 20 vitet e ardhshme të përqendrohen investimet në projekte kyçe të mëdha. Ky plan ka shkaktuar reagime të ndryshme në kantonet dhe qytetet kryesore, përcjell albinfo.ch.

Në Zvicrën Qendrore, projekti i stacionit kalimtar në Luzern dhe tuneli Zimmerberg 2 kanë marrë vlerësim të lartë, duke gëzuar politikën lokale. Po ashtu, tuneli i tretë në Rosenbergtunnel në St. Gallen konsiderohet i domosdoshëm për të shmangur kolapsin e trafikut.

Nga ana tjetër, në Bernë dhe Basel ka zhgënjim, pasi disa projekte të rëndësishme si Bypass Bern Ost dhe stacioni i thellë në Basel janë shtyrë, duke shqetësuar autoritetet lokale për ndikimin në zhvillimin urban dhe ekonomik.

Qyteti i Winterthur paralajmëron për pasojat negative të mungesës së investimeve në zgjerimin e autostradës A1 pranë Zürichut.

https://www.20min.ch/video/china-millionen-reisende-stehen-nach-ferienende-im-stau-103431188

Çmimi Nobel për Paqen i shkon María Corina Machado-së, jo presidentit të SHBA-së

Ky vit sjell një surprizë të madhe në ndarjen e Çmimit Nobel për Paqen. Në vend që çmimi të i jepet presidentit të Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, ai i është dhënë aktivistes venezueliane María Corina Machado, një figurë e njohur për angazhimin e saj në mbrojtjen e të drejtave demokratike dhe luftën kundër diktaturës në Venezuelë, përcjell albinfo.ch.

Me zë të lartë dhe pa frikë, María Corina Machado ka deklaruar prej vitesh nevojën për një tranzicion të shpejtë dhe paqësor nga regjimi autoritar drejt demokracisë në vendin e saj. Përpjekjet e saj kanë marrë vëmendjen ndërkombëtare dhe tani janë njohur edhe me këtë çmim të rëndësishëm.

Në një moment që pritej të nderohej presidenti Trump për politikën e tij të jashtme, komiteti i Nobelit ka surprizuar, duke zgjedhur të nderojë një zë opozitar dhe një simbol të rezistencës demokratike në Amerikën Latine.

Mbrojtësit e të drejtave demokratike në Venezuelë e kanë mirëpritur me entuziazëm këtë vendim, duke e parë atë si një mbështetje të fuqishme për kauzën e tyre dhe si një mesazh të qartë për rëndësinë e lirisë dhe demokracisë në botë.

Shqiptarja nga Kosova në mesin e 25 lidereve më me ndikim në SHBA

Nga Kosova në Amerikë: Suksesi i Besës në “The Mighty 25”.

Shqiptarja me origjinë nga Kosova, Besa Tafilaj Pinchotti, është përfshirë në listën prestigjioze amerikane “The Mighty 25”, që nderon liderët më me ndikim në komunitetin e familjeve ushtarake, përcjell albinfo.ch.

Si drejtoreshë ekzekutive e Shoqatës Kombëtare të Familjeve Ushtarake (NMFA), ajo është vlerësuar për kontributin e jashtëzakonshëm në mbështetjen e bashkëshortëve dhe fëmijëve të ushtarakëve në SHBA.

Ky nderim e vendos Besën në mesin e figurave të njohura si Elizabeth Dole, George W. Bush dhe Princi Harry, duke e bërë njëherësh krenari për komunitetin shqiptar në Amerikë dhe Kosovë. /Albinfo.ch

20 kombëtaret që kanë siguruar kualifikimin për Botërorin 2026

Me kualifikimin e Algjerisë, numri i ekipeve që kanë siguruar pjesëmarrjen në Kupën e Botës 2026 është rritur në 20. Në këtë edicion, që do të zhvillohet në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, Kanada dhe Meksikë, do të marrin pjesë gjithsej 48 ekipe, që lë 28 vende të lira për tu plotësuar.

Nga Evropa, pjesëmarrja e kombëtareve është 16. Më poshtë është lista e ekipeve që deri tani kanë siguruar kualifikimin, sipas kontinenteve:

Vendet nikoqire:

Kanadaja

Meksika

Shtetet e Bashkuara të Amerikës

Azia:

Australia

Koreja e Jugut

Japonia

Jordania

Irani

Uzbekistani

Afrika:

Algjeria

Egjipti

Maroku

Tunizia

Amerika e Jugut:

Argjentina

Brazili

Kolumbia

Ekuadori

Paraguai

Uruguai

Oqeania:

Zelanda e Re

Kjo listë përfshin ekipet që kanë arritur të sigurojnë pjesëmarrjen e tyre në Botërorin e ardhshëm.

Presidentja Osmani: Serbia po përpiqet të ndikojë në zgjedhjet e Kosovës përmes blerjes së votave

Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, ka deklaruar se Serbia po ndërhyn në zgjedhjet lokale në Kosovë në një mënyrë të hapur dhe të dukshme. Në një intervistë për A2 CNN, Osmani theksoi se përpjekjet e Beogradit për të blerë vota shkelin parimin e fqinjësisë së mirë dhe të drejtën ndërkombëtare.

Në zgjedhjet që do të mbahen të dielën, Lista Serbe, e mbështetur nga autoritetet serbe, është rikthyer në garë. Përveç mbështetjes publike nga zyrtarë serbë, qytetarëve serbë u janë premtuar vende pune dhe pensione nëse votojnë për këtë parti.

Osmani vuri në dukje se ndërhyrjet e Serbisë në zgjedhjet e Kosovës nuk janë të reja. Ato përfshijnë përdorimin e metodave të presionit, kërcënimeve dhe shantazhit ndaj komunitetit serb në vend. Sipas saj, blerja e votave dhe premtimet që nuk mund të përmbushen nga Serbia përbëjnë një shkelje flagrante të së drejtës ndërkombëtare dhe të proceseve demokratike në Kosovë.

Presidentja gjithashtu nënvizoi se Serbia ndjehet e fortë sepse nuk ka pësuar ndonjë pasojë për ndërhyrjet e saj të mëparshme, duke vazhduar praktikat e paligjshme në vend. Osmani theksoi përpjekjet e institucioneve të sigurisë në Kosovë për të mbrojtur qytetarët serbë nga kërcënimet dhe manipulimet e Beogradit, duke garantuar sigurinë e tyre dhe të drejtën për votë të lirë.

Megjithatë, ajo shtoi se presioni ndërkombëtar ndaj Serbisë është i domosdoshëm për të parandaluar ndërhyrje të mëtejshme në zgjedhjet e Kosovës.

Alarmi për ndikimin e Serbisë në zgjedhjet lokale ishte theksuar edhe nga kryeministri në detyrë, Albin Kurti, i cili kërkoi sanksione ndaj Beogradit.

Kosovë: Miliona për studentët, derisa pacientët presin në spitale pa pajisje dhe staf

Në spitalin rajonal të Ferizajt, shtretërit janë plot dhe pacientët presin radhën për një ekzaminim që shpesh nuk mund të bëhet aty.

Rreth 35 kilometra larg, në Prishtinë, Qeveria në detyrë ndan 26 milionë euro ndihmë studentëve – vetëm pesë ditë para zgjedhjeve lokale.

Për disa, kjo ndihmë mund të jetë e mirëpritur; për kritikët është dëshmi se shteti shpërndan para aty ku ka më shumë vota, e jo aty ku nevojat janë më urgjente.

“Vërtet nuk është e kuptueshme që një qeveri, në prag të zgjedhjeve, të shpërndajë mjete pa bërë një analizë apo llogaritje të saktë të ndikimit të tyre”, thotë për Radion Evropa e Lirë Blendi Hasaj, drejtor ekzekutiv i Institutit për Hulumtime të Avancuara GAP në Prishtinë.

Spitali i Përgjithshëm në Ferizaj është njëri prej shtatë spitaleve rajonale të Kosovës, të cilat funksionojnë nën ombrellën e Shërbimit Spitalor dhe Klinik Universitar të Kosovës (SHSKUK).

Në nëntor të vitit të kaluar, ekipi i REL-it vizitoi këtë spital dhe pa një realitet të zymtë: rrëmujë, papastërti, pajisje të prishura dhe mure të mbuluara nga lagështia.

Izolimi i mureve ose zëvendësimi i orendive, si lavamanët pa rubinete, kërkon disa mijëra euro.

Megjithatë, gjendja vazhdon të jetë thuajse e pandryshuar edhe pas një viti.

Drejtori Fikret Arifi thotë se situatën e përkeqëson edhe mungesa e hapësirave në disa reparte.

“Në repartin e internës i kemi 15 shtretër dhe janë plot, nuk mund të pranojmë raste të reja”, thotë ai për Radion Evropa e Lirë.

Me mungesë të kapaciteteve të ngjashme thotë se përballet edhe reparti i pediatrisë, ndërsa spitali nuk ka fare hematologë dhe numri i radiologëve është i kufizuar.

“Si pasojë e mungesës së këtyre shërbimeve, pacientët duhet të referohen në Qendrën Klinike Universitare të Kosovës [QKUK] në Prishtinë”, thotë Arifi.

Në këtë qendër referohen edhe pacientë që adresë do të duhej të kishin Spitalin e Përgjithshëm të Mitrovicës.

Ky spital nuk ka rezonancë magnetike, thotë drejtori i tij, Gëzim Berisha, për Radion Evropa e Lirë.

Pajisja me një të tillë “do ta shkarkonte shumë edhe Qendrën Klinike Universitare të Kosovës”, thotë ai.

Rezonanca magnetike shërben për të parë strukturat e brendshme të trupit në detaje.

Çmimet e saj në ueb-faqe të ndryshme në internet variojnë – nga disa qindra mijëra euro deri në mbi një milion.

Berisha thotë se spitali në Mitrovicë përballet edhe me mungesë stafi.

“Për shembull, kur një pacient përfshihet në një aksident rrugor dhe ka nevojë për konsultën e një kirurgu torakal, ne duhet ta referojmë në Prishtinë, sepse nuk kemi mjek torakal”, thotë ai.

Problemet me mungesë stafi, barnash apo aparaturash nuk janë të kufizuara vetëm në këto dy spitale – ato prekin të gjitha institucionet shëndetësore në Kosovë.

Vitin e kaluar, mbi 100 mjekë e braktisën vendin, duke u ankuar për kushtet e punës dhe pagat e ulëta.

Në 2023-ën, ky numër arriti në 167, ndërsa në periudhën 2018-2022, sipas Odës së Mjekëve të Kosovës, u larguan mbi 650 mjekë.

Për pasojë, pritjet për shërbime të caktuara në QKUK zgjasin me muaj apo edhe vite.

Zyra e Auditorit Kombëtar raportoi vitin e kaluar se pritja mesatare e pacientëve në këtë institucion arrinte në gati tre vjet.

Pavarësisht ndërrimit të qeverive dhe premtimeve për reforma, qoftë nga SHSKUK-ja apo Ministria e Shëndetësisë, problemet e tilla e kanë përcjellë sektorin e shëndetësisë që nga paslufta, më 1999.

Investimet nuk kanë munguar – për shembull, vitin e kaluar, janë përuruar renovimet e Klinikës së Kardiologjisë në QKUK, por në shumë hapësira ato nuk janë të dukshme.

Për kimioterapinë që përdorin pacientët e sëmurë me kancer, ata duhet të drejtohen vetëm në QKUK – në asnjë spital tjetër të Kosovës ajo nuk ofrohet.

Dhe, në QKUK, ka pasur raste kur mbingarkesa i ka detyruar ata të marrin kimioterapi në salla të improvizuara.

Hasaj thotë se ndarja e miliona eurove nga Qeveria nuk duhet të ketë vetëm efekt afatshkurtër, por të sjellë ndryshim të qëndrueshëm, pavarësisht sektorit se ku shfrytëzohen.

“Për shembull, të mbulohet shpenzimi për pushimin e lehonisë, jo nga sektori privat apo nga punëdhënësit, por të bëhet përgjegjësi e Qeverisë. Sepse, sipas meje, kjo do të kishte efekt të dukshëm, do të ndikonte në ndryshimin e qasjes dhe strukturës së punësimit”, thotë Hasaj.

Sipas vendimit të Qeverisë në detyrë, të datës 7 tetor, 20 milionë euro janë ndarë për mbështetjen e studentëve bazuar në distancën që e kanë nga vendi i banimit tek ai ku studiojnë.

E, 6 milionë euro të tjera janë ndarë për një shtesë prej 100 eurosh për të gjithë studentët, me rastin e fillimit të vitit të ri akademik.

Partitë ish-opozitare e cilësuan këtë vendim si “blerje votash” në prag të zgjedhjeve lokale të 12 tetorit, por jo edhe kryeministri në detyrë, Albin Kurti.

“Ata [studentët] dhe familjet e tyre do ta kenë më lehtë përballimin e kostove”, tha ai./REL

Zvicra do të zgjasë përfitimet e papunësisë së pjesshme për të zbutur tronditjen tarifore

Zvicra të mërkurën zgjati përfitimet e pjesshme të papunësisë për të kufizuar pushimet nga puna nga kompanitë e goditura nga rritja e tarifave të SHBA-së, të cilat kanë dëmtuar veçanërisht prodhuesit e orëve dhe eksportuesit e vegjël industrialë.

Shtëpia e Bardhë vendosi tarifa prej 39 përqind për mallrat zvicerane në gusht, një normë shumë më e lartë se ajo e zbatuar në Bashkimin Evropian.

Në një njoftim për shtyp, Këshilli Federal i Zvicrës njoftoi se po e zgjatte kohëzgjatjen maksimale të kompensimit të pjesshëm të papunësisë në 24 muaj, krahasuar me 18 muaj më parë, shkruan AFP, transmeton albinfo.ch.

Zgjatja duhet t’u lejojë atyre “të përshtaten me një situatë ekonomike ende të vështirë” përballë “pasigurisë së lidhur me tarifat doganore” dhe “të shmangin pushimet nga puna”, tha qeveria.

“Industritë e makinerive, pajisjeve elektrike dhe metaleve, si dhe industria e orëve, janë ndër më të prekurat”, shtoi deklarata.

Papunësia e pjesshme në Zvicër i referohet punëtorëve të detyruar të zvogëlojnë orët e tyre ose të mos punojnë fare, ndërsa ende mbeten zyrtarisht në staf – me qeverinë që paguan një pjesë të pagës së tyre.

Zgjatja do të hyjë në fuqi në fillim të nëntorit. Përfitimet e pjesshme të papunësisë u zgjatën nga 12 në 18 muaj në mesin e vitit 2024 pas një rritjeje të kostove të energjisë.

Sipas shifrave nga Ministria e Ekonomisë, shkalla e papunësisë në Zvicër ishte vetëm 2.8 përqind në gusht dhe shtator, por statistikat për punën me kohë të shkurtër gjatë këtyre dy muajve nuk janë ende të disponueshme.

Në një studim mbi industrinë e prodhimit të orëve të publikuar të mërkurën, firma e auditimit dhe konsulencës Deloitte vuri në dukje se 65 përqind e furnizuesve të pjesëve të orëve, zakonisht të parët që preken në rast të një ngadalësimi, raportuan në korrik se kishin përdorur masa të përkohshme për uljen e orëve të punës.

A mund të bashkohen banorët e huaj me forcat policore të Zvicrës?

Qyteti zviceran i Lozanës tha se mund të fillojë të punësojë shtetas të huaj për forcën e tij policore. Por cilat janë rregullat e përgjithshme në Zvicër kur bëhet fjalë për atë se kush mund të bëhet oficer policie?

Deri më tani, vetëm shtetasit zviceranë mund të bëheshin oficerë policie në Lozanë – si në shumicën e qyteteve dhe kantoneve të tjera.

Por kjo mund të ndryshojë së shpejti.

Komuna tani po shqyrton rekrutimin e disa banorëve të huaj për të rritur radhët e policisë së saj sepse, sipas gazetës lokale, 24 Heures, “përqindja e të huajve në popullsinë e Lozanës arrin në 42 përqind, por forca policore në këtë rajon mbetet relativisht e padiversifikuar”.

Ky veprim vjen menjëherë pasi disa nga oficerët e policisë së Lozanës u akuzuan për racizëm pas trazirave të dhunshme që shpërthyen në kryeqytetin e Vaud në gusht.

A do të thotë kjo se çdo banor i huaj i Lozanës mund të aplikojë dhe të pranohet?

Rekrutimi do të jetë i hapur vetëm për mbajtësit e lejes C – me fjalë të tjera, për shtetasit e huaj që kanë jetuar në vend midis pesë dhe 10 vjetësh, e njohin gjuhën dhe janë plotësisht të integruar.

Po në vende të tjera në Zvicër?

Si shumë sektorë të tjerë të ekonomisë, edhe zbatimi i ligjit vuan nga mungesa e personelit të kualifikuar.

Megjithatë, shumica e kantoneve dhe komunave pranojnë vetëm shtetas zviceranë në radhët e forcave të tyre policore.

Në fakt, vetëm një numër i vogël kantonesh – Graubünden, Jura, Neuchâtel, Schwyz dhe Basel-City – deri më sot i kanë hapur forcat e tyre policore për të huajt me leje C.

Por a është e ligjshme të pengosh të huajt të bashkohen me zbatimin e ligjit?

Marrëveshja e Lëvizjes së Lirë të Njerëzve (AFMP) midis Bernës dhe Brukselit përcakton që punëtorët e BE-së duhet të kenë “të drejtën për trajtim të barabartë me shtetasit [zviceranë] në lidhje me aksesin në aktivitetin ekonomik, si dhe kushtet e jetesës, punësimit dhe punës”.

Për më tepër, një ligj zviceran, Akti i Shtetasve të Huaj dhe Integrimit (FNIA), gjithashtu përcakton këtë përparësi, shkruan thelocal.
Në fakt, kjo do të thotë që qytetarët e BE-së (së bashku me ata nga shtetet e EFTA-s – Norvegjia, Islanda dhe Lihtenshtajni), kanë të njëjtin akses në punë si shtetasit zviceranë, transmeton albinfo.ch.

Pse pra nuk punësohen më shumë shtetas të BE-së/EFTA-s për punë në polici?

Kjo për shkak se Këshilli Federal vendosi që shtetasit zviceranë mund të favorizohen për punë që lidhen me sigurinë, drejtësinë, mbrojtjen, inteligjencën, kontrollin kufitar ose përfaqësimin e Zvicrës jashtë vendit.

Gjithashtu shtoi se aktualisht 95 përqind e pozicioneve në administratën federale janë të zëna nga zviceranët, dhe në 5 përqind të tjerë, 80 përqind janë shtetas të BE-së ose EFTA-s.

Xhaka: Suedia ka cilësi

Kapiteni i Zvicrës, Granit Xhaka ka folur para ndeshjes me Suedinë, e vlefshme për kualifikim në Kupën e Botës 2026.

Xhaka tha se Suedia, nuk e nisi ashtu siç e prisnin të gjithë, pasi në dy ndeshjet e para, ka një barazim dhe një humbje, ndaj Kosovës.

Kapiteni paralajmëron ekipin e tij, pasi beson se Suedia ka cilësi, shkruan Blick, transmeton albinfo.ch.

“Suedia nuk e nisi ashtu siç të gjithë e prisnin. Por, nëse e studion ekipin, ata kanë cilësi. Kemi një ndeshje të vështirë”, u shpreh Xhaka.

Suedia dhe Zvicra takohen të premten nga ora 20:45.

Kosovë: Nesër vazhdimi i seancës konstituive

Të premten, 10 tetor, do të vazhdojë seanca konstituive e Kuvendit të Kosovës, përcjell albinfo.ch.

Seanca do ta ketë një pikë të vetme, zgjedhjen e nënkryetarit të Kuvendit nga radha e komunitetit serb.

Ajo do të fillojë nga ora 10:00, njoftohet në faqen zyrtare të Kuvendit. 

Prej 8 tetorit ka nisur afati 12-ditor pë konstituim të Kuvendit, sipas aktgjykimit që lëshoi Gjykata Kushtetuese. Por, gjykata nuk ka treguar edhe se cilat janë pasojat nëse këtë nuk e bëjnë deputetët brenda afatit.

Në aktgjykimin e plotë në rastin e ngritur nga Lista Serbe, Kushtetuesja ka konstatuar se është kushtetues edhe votimi i ndarë për nënkryetarët, e cila ishte kontestuar edhe nga një numër i partive në Kuvend që ose abstenuan në procesin e votimit për nënkryetarin serb, ose nuk votuan fare. Kësisoj, gjykata ka konstatuar se zgjedhja e Emilja Rexhepit për nënkryetare është në përputhje me Kushtetutën.

Gjykata në arsyetim ka theksuar se e drejta për të propozuar nuk nënkupton edhe të drejtën për ta mbajtur të bllokuar konstituimin. Ajo ka elaboruar rrethanën kur Kuvendi mund të funksionojë edhe pa të gjithë nënkryetarët.

Megjithatë Kushtetuesja ka theksuar se në rastin konkret dështimi për konstituim i atribuohet mosvotimit të shumicës së deputetëve të zgjedhur të Kuvendit për deputetët e propozuar. Në rastet e deritashme nuk kanë votuar deputetët e Lidhjes Demokratike, por edhe ata të Listës Serbe. Në disa raste nuk kanë marrë pjesë në votim as deputetët e Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës.

Edhe në këtë aktgjykim, Kushtetuesja ua ka rikujtuar deputetëve obligimin për të marrë pjesë në seancë dhe për të votuar, qoftë për, kundër apo duke abstenuar.