Archives

Inteligjenca zvicerane nuk po bën mjaftueshëm kundër ekstremizmit të krahut të majtë

Posted on by BR

Shërbimi Federal i Inteligjencës (FIS) nuk po i shfrytëzon të gjitha burimet e disponueshme brenda kuadrit ligjor në luftën kundër dhunës ekstremiste të krahut të majtë.

Ky është përfundimi i një raporti nga autoriteti mbikëqyrës për FIS (AB-ND), i cili u raportua nga Radio SRF të hënën, transmeton albinfo.ch.

Sipas raportit të autoritetit mbikëqyrës, FIS nuk është në gjendje të përmbushë në mënyrë optimale mandatin e tij. Arsyet për këtë përfshijnë mungesën e personelit dhe përkeqësimin e bashkëpunimit me shërbimet kantonale të sigurisë.

Sipas Prisca Fischer, kreut të autoritetit të pavarur mbikëqyrës për Shërbimin Federal të Inteligjencës (AB-ND), fakti që FIS nuk i shfrytëzon të gjitha burimet e disponueshme ka të bëjë edhe me kulturën e menaxhimit. “Kultura e menaxhimit çon në stafin që është tepër i kujdesshëm, si të thuash”, tha Fischer për radion publike SRF.

FIS ka forcuar kapacitetet e tij në fushën e ekstremizmit të krahut të majtë dhe po planifikon zgjerim të mëtejshëm, shkroi ai në një deklaratë të vënë në dispozicion të agjencisë së lajmeve Keystone-SDA. Shërbimi i inteligjencës e justifikon vendimin e tij për të mos vendosur burime individuale në raste të caktuara me konsiderata sigurie.

Ambasadori Fate Velaj më 23 shtator përuron romanin „Kreuztane” në Traiskirchen të Austrisë

Posted on by Arben Gjinaj

 

Fate Velaj, tashmë ka ftuar miq austriak dhe komunitetin shqiptar për të marr pjesë në përurimin romanit “Kreuztanne”. Përurimi do të mbahet të martën më 23 shtator duke filluar nga ora 19:00, në Kammgarnsaal në Traiskirchen. (Wolfstraße 18).

Ambasadori shqiptar Fate Velaj rikthehet për ta përuruar këtë roman në vendin ku filloi historia e tij. Dikur vetë pjesëtar i kampit të refugjatëve në Traiskirchen, ai do të lexoj nga romani autobiografik “Kreuztanne”, do të prezantoj kolazhin fotografik “Anthologie der Gesichter” si dhe veprat e tij artistike me titull “Fenster mit Aussicht”, shkruan albinfo.at

Mësohet se, përpos shumë mysafirëve dhe dashamirëve të librit, i pranishëm do të jetë edhe Andreas Babler, zëvendëskancelar/ ministër i Kulturës në Austri, dikur kryetar i qytetit të Traiskirchen.

Historia e tij: Në vitin 1991, Fate Velaj erdhi në Austri si emigrant – fillimisht në Traiskirchen, pastaj në një restorant të vogël të quajtur “Kreuztanne” në malet e St. Anton/Jeßnitz (Austria e Poshtme). Ai punoi si pjatalarës dhe punëtor fabrike në Gaming. Me këmbëngulje dhe një vizion të qartë, ai përfundimisht arriti në skenën ndërkombëtare të artit, kulturës dhe letërsisë evropiane.

Velaj studioi në Universitetin e Arteve të Aplikuara në Vjenë dhe karriera e tij artistike u ndikua ndjeshëm nga Hermann Nitsch, të cilin ai e konsideron mentorin e tij. Nën ndikimin e Nitsch, Velaj zhvilloi një stil shumë personal që kombinon ekspresivitetin me tema të thella ekzistenciale, raporton albinfo.at

Fate Velaj përfaqësoi Austrinë në shumë vende, ndërtoi ura midis kombeve dhe u nderua me çmimet më të larta në Austri, Itali, Shqipëri, SHBA dhe Parlamentin e BE-së.

34 vjet pas trokitjes së tij të parë në dyert e Austrisë dhe një udhëtimi të gjatë nëpër galeri dhe muze anembanë botës, ai tani kthehet – si ambasador. Historia e Fate Velajt është gjithashtu një histori austriake: Ajo tregon se si ishim në vitet 1990 – dhe ku jemi sot.

Libri i tij “Kreuztanne” është përkthyer tashmë në disa gjuhë.

Ligjet zvicerane të punësimit që duhet të dini nëse pushoheni nga puna

Posted on by erezzaademi

Të përballesh me pushimin nga puna është mjaft e vështirë kudo, por nëse jeton dhe punon jashtë shtetit, është edhe më e vështirë. Këtu, avokatja me bazë në Gjenevë, Renuka Cavadini, shpjegon se çfarë të bësh nëse je pushuar nga puna në Zvicër, ose nëse mendon se do të pushohesh nga puna.

Së pari, disa lajme të mira: Ligji zviceran mbron palën “më të dobët” (domethënë, ty) në një marrëdhënie kontraktuale midis punonjësit dhe punëdhënësit.

Megjithatë, kjo nuk do të thotë që punonjësit mund të jenë të shkujdesur. Është e rëndësishme të mbani mend se duhet të mbani kopje të dokumenteve përkatëse për mbrojtjen e tyre.

Edhe pse mund të duket elementare, është jashtëzakonisht e rëndësishme të mbash një kopje të dokumenteve të mëposhtme në shtëpi:

Marrëveshja e punës (ose kontrata) dhe çdo ndryshim në marrëveshje;

Manuali i punonjësit;

Kodi i sjelljes (nëse punëdhënësi ka një të tillë);

Çdo rregull tjetër punësimi që zbatohet për punonjësin.

Dëshmi për orët shtesë të punës. Sigurohuni që të keni një gjurmë dokumentesh

Nëse mendoni se do të pushoheni nga puna, lini mënjanë çdo email të rëndësishëm që keni shkëmbyer me punëdhënësin tuaj, në mënyrë që a) të ketë një gjurmë me shkrim dhe b) avokati juaj të ketë një pamje të plotë të situatës – dhe jo vetëm anën tuaj të historisë.

Megjithatë, nëse punoni për një bankë ose në një industri me sekrete tregtare, kini kujdes nga kufizimet e sekretit bankar dhe sekreteve tregtare. Këto do të luajnë një rol në lidhje me atë që mund të mbani në shtëpi dhe atë që nuk mund të mbani.

Autoritetet zvicerane e trajtojnë shumë seriozisht shkeljen e sekretit bankar dhe të sekreteve tregtare – shkeljet e tyre përbëjnë vepra penale në Zvicër.

Edhe pse rregullat e mbrojtjes së të dhënave u japin të drejtë punonjësve të marrin një kopje të procesverbalit të mbledhjes së brendshme (nëse ka) në lidhje me pushimin nga puna, si dhe një kopje të plotë të dosjes së tyre të mbajtur nga punëdhënësi i tyre, punëdhënësit zakonisht marrin kohën e tyre për të siguruar këto dokumente – kështu që të kesh paketën tënde të dokumenteve do të shmangë humbjen e një afati.

Çfarë të bëni nëse sapo jeni pushuar nga puna

Me pak fjalë, një punëdhënës zviceran zakonisht ka dy mënyra për të ndërprerë punësimin:

Me periudhën e rregullt të njoftimit të përmendur në ligj ose periudhën më të gjatë të përmendur në marrëveshjen e punësimit (‘Ndërprerje e zakonshme’); ose

Me efekt të menjëhershëm (‘Ndërprerje e menjëhershme’).

Është e rëndësishme të kuptoni se nëse ju kërkohet të largoheni menjëherë nga zyra juaj, pa u kthyer në tavolinën tuaj, kjo nuk do të thotë domosdoshmërisht se jeni pushuar nga puna me efekt të menjëhershëm.

Nëse ju kërkohet të mos ktheheni në punë, kjo do të thotë se jeni të liruar nga detyrimi juaj për të ardhur në punë. Ju lejohet ta përdorni këtë kohë për të kërkuar punësim tjetër.

Nëse jeni pushuar nga puna sipas a) ose b) më sipër, pra, nuk varet nëse jeni apo jo të liruar nga detyrimi juaj për të punuar.

Dallimi midis ndërprerjes së zakonshme dhe ndërprerjes së menjëhershme varet nëse punëdhënësi juaj po vazhdon të paguajë pagën tuaj gjatë periudhës së njoftimit ose po e përfundon kontratën tuaj menjëherë pa ndonjë pagë të rregullt të mëtejshme.

Pavarësisht nga lloji i pushimit nga puna, ju keni të drejtë për sa vijon:

Një letër referimi që përmend detyrat gjatë punësimit, personalitetin e punonjësit dhe cilësinë e punës së kryer.

Një certifikatë page nga 1 janari deri në datën e pushimit nga puna.

Një certifikatë punëdhënësi për autoritetet e papunësisë.

Pagesën e ditëve të mbetura të pushimeve sipas marrëveshjes suaj të punësimit (nëse nuk mund t’i shfrytëzoni këto ditë pushimesh gjatë periudhës së njoftimit për shkak se jeni duke kërkuar punë).

Pagesën e orëve shtesë (nëse kjo parashikohet në marrëveshjen e punësimit).

Certifikatën e pensionit (e cila përmend se sa kontribute janë bërë në pensionin tuaj që nga fillimi i punësimit tuaj dhe e cila ju lejon të transferoni këto kontribute nga institucioni i pensioneve të ish-punëdhënësit tuaj në institucionin e punëdhënësit tuaj të ri).

Këto dokumente duhet të paguhen pas datës efektive të pushimit nga puna në marrëveshjen e punësimit, shkruan thelocal. Megjithatë, ju mund të kërkoni një letër referimi të përkohshme në çdo kohë. Megjithatë, kjo mund ta bëjë punëdhënësin tuaj të dyshojë se po eksploroni mundësi të reja punësimi, transmeton albinfo.ch.

Ju lutemi vini re se për pushimin e zakonshëm nga puna ka një dallim midis datës në të cilën merrni letrën e pushimit nga puna – ‘njoftim për pushim nga puna’ – dhe datës efektive të pushimit nga puna. Periudha e njoftimit fillon nga fundi i muajit gjatë të cilit keni marrë në mënyrë efektive njoftimin e ndërprerjes së punësimit, prandaj data e marrjes së njoftimit të ndërprerjes së punësimit është shumë e rëndësishme.

Për shembull, nëse keni marrë një njoftim ndërprerjeje më 1 qershor 2019, periudha e njoftimit, për shembull, një muaj, do të fillojë të llogaritet vetëm nga 30 qershori. Prandaj, data efektive e ndërprerjes së punësimit do të jetë 31 korriku 2019.

Nëse punëdhënësi e dërgon letrën e ndërprerjes së punësimit më 30 qershor dhe ju nuk e merrni atë deri më 2 korrik, periudha e njoftimit njëmujor do të fillojë të llogaritet më 31 korrik dhe do të përfundojë më 31 gusht.

Është shumë e rëndësishme të mos e nënshkruani njoftimin e ndërprerjes së punësimit – apo edhe një faturë që thotë se e keni marrë atë – derisa dhe nëse nuk e keni kuptuar përmbajtjen. Nëse e bëni këtë, mund të hiqni dorë nga të drejtat tuaja ligjore ose të jeni duke u lidhur me klauzola moskonkurruese që mund të mos ekzistojnë fare në marrëveshjen tuaj aktuale të punësimit.

Ndërprerja e zakonshme e punësimit

Në rastin e ndërprerjes së zakonshme të punësimit, nëse njoftimi i ndërprerjes merret gjatë ndonjë prej “Periudhave të Mbrojtjes” të mëposhtme nga punonjësi, ai konsiderohet i pavlefshëm:

Katër javë para ose pas shërbimit ushtarak, për sa kohë që shërbimi ushtarak ose shërbimi i mbrojtjes civile zgjati më shumë se njëmbëdhjetë ditë.

Ndërsa punonjësi ishte i sëmurë për shkak të një sëmundjeje ose aksidenti për të cilin ai/ajo nuk ishte përgjegjës. Periudha e mbrojtjes është 30 ditë radhazi sëmundje që ndodhin gjatë vitit të parë të punësimit, 90 ditë radhazi sëmundje që ndodhin midis vitit të dytë dhe të pestë të punësimit dhe 180 ditë radhazi sëmundje që nga viti i gjashtë i punësimit.

Gjatë shtatzënisë ose 16 javë pas lindjes

Ndërsa punonjësi po ndihmon autoritetet federale zvicerane me ndihmë jashtë vendit – me pëlqimin e një punëdhënësi. Nëse ndonjë nga këto ngjarje ndodh gjatë periudhës së njoftimit, periudha e njoftimit pezullohet gjatë periudhës së mbrojtjes dhe fillon të rrjedhë përsëri pas periudhës së mbrojtjes.

Kontestimi i një pushimi të zakonshëm nga puna

Sipas ligjit zviceran të punës, është e mundur të kontestohet një pushim i zakonshëm nga puna nëse përmbushet një nga kushtet e nenit 336 CO. Në terma themelorë, pa hyrë në detajet e secilit prej kushteve, punonjësi duhet të provojë se pushimi nga puna ishte për shkak të njërës prej sa vijon:

Një tipar personaliteti që nuk lidhet me punën

Ushtrimi nga punonjësi i një të drejte kushtetuese që nuk shkelte detyrimet e tij/saj të punës,

Qëllimi i pushimit nga puna ishte të parandalonte punonjësin nga pretendimi i të drejtave ligjore që i takojnë sipas marrëveshjes së punës

Punonjësi bëri një kërkesë ligjore në lidhje me punësimin e tij/saj

Punonjësi u bashkua me një sindikatë

Punonjësi ishte pjesë e një pushimi kolektiv nga puna që nuk përputhej me kërkesat ligjore të këtij lloji pushimi nga puna.

Nuk është e lehtë të demonstrohen këto kushte në mungesë të provave me shkrim (siç janë shkëmbimi i email-eve, letrave dhe mesazheve në WhatsApp) sepse zakonisht dëshmitarët e vetëm që punonjësi ka janë punonjës të tjerë të kompanisë, të cilët nuk do të duan të rrezikojnë vendet e tyre të punës.

Kjo është arsyeja pse provat me shkrim, siç janë emailet, korrespondenca ose mesazhet në WhatsApp, mund të jenë jashtëzakonisht të dobishme nëse ruhen diku tjetër përveç telefonit celular të punës – përsëri pa shkelur detyrime të tjera ligjore, siç janë sekretet tregtare dhe sekreti bankar.

Afatet për t’u mbajtur mend

Nëse e konsideroni pushimin tuaj nga puna të padrejtë ose abuziv, duhet ta kundërshtoni pushimin nga puna me një kundërshtim me shkrim drejtuar punëdhënësit sa më shpejt të jetë e mundur – jo më vonë se fundi i periudhës së njoftimit (të parashikuar në kontratën tuaj), përndryshe do të konsiderohet se keni pranuar vlefshmërinë e ndërprerjes së kontratës suaj.

Çështja juaj kundër punëdhënësit tuaj bëhet e kufizuar në kohë nëse nuk e paraqisni kërkesën tuaj në gjykatën e punës brenda një periudhe prej gjashtë muajsh nga data e hyrjes në fuqi të ndërprerjes së marrëveshjes suaj të punës.

Është e mundur të pranoni ndërprerjen, por jo shumat e duhura – siç propozohet në letrën e ndërprerjes. Kjo është arsyeja pse duhet të kontaktoni menjëherë një avokat në mënyrë që të kuptoni se çfarë ofrohet dhe çfarë duhet të bëni për të mbrojtur të drejtat tuaja.

Çfarë mund të kërkoni?

Nëse pushimi i padrejtë nga puna vërtetohet, mund të merrni dëmshpërblim deri në një maksimum prej gjashtë muajsh page. I vetmi përjashtim është për pikën c) më sipër, ku dëmi maksimal është dy muaj pagë.

Megjithatë, kufiri i dëmeve prej gjashtë muajsh lidhet me një pushim të zakonshëm nga puna të cilin gjykatat e konsiderojnë abuziv. Kjo nuk e pengon punonjësin të kërkojë dëmshpërblim për arsye të tjera, siç janë shumat e duhura sipas kontratës së punës ose aktet e paligjshme të kryera nga punëdhënësi (p.sh. ngacmim, shpifje etj.).

Ju gjithashtu duhet të peshoni përfitimet e një zgjidhjeje miqësore me punëdhënësin tuaj dhe marrjen e një letre referimi dhe rekomandimi të favorshëm në krahasim me kalimin e muajve në gjykatë, me të gjitha tarifat e avokatit shoqërues, në mënyrë që të merrni një pagë maksimale prej gjashtë muajsh plus çdo dëmshpërblim shtesë.

Në një vend si Zvicra, të gjithë e njohin njëri-tjetrin. Ndërsa është një e drejtë ligjore të luftosh për të drejtat e dikujt në gjykatë, është gjithashtu e rëndësishme të jesh pragmatik dhe të marrësh parasysh aspektet praktike dhe financiare që lidhen me një luftë të tillë.

Zakonisht, në kompanitë e vogla, letrat nga avokatët dhe një seancë dëgjimore eventuale para autoriteteve të pajtimit të gjykatës së punës i sjell palët në një zgjidhje.

Me kompanitë shumëkombëshe që kanë xhepa më të thellë, çështjet zvarriten nëse punonjësi nuk heq dorë nga çështja për shkak të tarifave ligjore që lidhen me të (nuk ka kosto procedurale).

Sidoqoftë, nëse keni sigurim të përshtatshëm për mbrojtje ligjore, tarifat tuaja ligjore mund të mbulohen.

Nëse jeni të varfër (domethënë, nuk keni burime financiare), do të keni të drejtë për ndihmë ligjore. Kjo kërkon plotësimin e një formulari të detajuar dhe vërtetimin e detajeve të të ardhurave tuaja dhe shpenzimeve të nevojshme, siç janë renditur nga autoritetet – përpara se të ngrini një padi në gjykatë.

Shkëputja e menjëhershme e punës

Shkëputja e menjëhershme e punës është e mundur vetëm për shkak të drejtë. Nëse punonjësi pushohet nga puna për ‘shkak të drejtë’, kjo ka një ndikim në përfitimet e papunësisë, të cilat mund të refuzohen ose të reduktohen ndjeshëm.

Shkëputja e menjëhershme e punës mund të përmendet edhe në letrën e referencës. Të paktën, do të ketë një ndikim në formulimin e letrës së referencës, duke kufizuar kështu shanset për të gjetur një punë të re në atë që është tashmë një treg i vështirë.

Shkaku i drejtë përkufizohet nga ligji si “çdo rrethanë që, sipas rregullave të mirëbesimit, nuk lejon palën që ndërpret punësimin të vazhdojë marrëdhëniet e punës”.

Nëse arsyeja e ndërprerjes së punësimit nuk përmendet në njoftimin e ndërprerjes së punësimit, ju keni të drejtë të kërkoni shkakun me shkrim. Afati për të kundërshtuar ndërprerjen e menjëhershme të punësimit fillon vetëm nga data kur shkaku i komunikohet punonjësit me shkrim.

Për ndërprerjen e menjëhershme të punësimit, punëdhënësi ka nevojë për arsye shumë serioze dhe nuk kërkohet paralajmërim. Këto janë raste vërtet të jashtëzakonshme. Në këtë rast, kur ndodh shkaku i drejtë – i cili duhet të jetë serioz (p.sh. përpjekja për të dëmtuar jetën e punëdhënësit ose të punonjësve të tjerë), atëherë punëdhënësi ka vetëm një periudhë të shkurtër reflektimi (dy deri në tre ditë) për të ndërprerë menjëherë kontratën.

Megjithatë, për të gjitha motivet e tjera më pak serioze, një ndërprerje e menjëhershme e punësimit mund të kryhet vetëm nëse punonjësit i është dhënë një paralajmërim me shkrim.

Duhet të ketë paralajmërim të mjaftueshëm dhe një mundësi që punonjësit të përmirësojnë sjelljen ose performancën e tyre përpara se të ndodhë ndërprerja me efekt të menjëhershëm.

Nëse, pavarësisht paralajmërimit të marrë, punonjësit vazhdojnë me sjelljen e tyre (p.sh. vonesa të përsëritura ose mosrespektim i udhëzimeve të dhëna nga punëdhënësi), atëherë pushimi i menjëhershëm nga puna ndoshta do të konsiderohet i justifikuar.

Sigurisht, nuk ka ndonjë rregull të prerë dhe të prerë dhe të gjitha rrethanat e secilit rast individual duhet të shqyrtohen.

E drejta pas 20 vitesh punësimi nëse jeni 50 vjeç e lart

Nëse jeni të paktën 50 vjeç dhe keni punuar më shumë se 20 vjet me të njëjtin punëdhënës, ose brenda të njëjtit grup kompanish, në kohën e përfundimit të punësimit tuaj, keni të drejtë për një dëmshpërblim, i cili është ose i përcaktuar në kontratën e punësimit ose përcaktohet nga gjyqtari. Gjyqtari nuk mund të japë më shumë se tetë muaj pagë.

Kjo shumë zvogëlohet ose nuk duhet të paguhet nëse e keni ndërprerë punësimin tuaj pa shkak të drejtë, ose nëse punëdhënësi e ka ndërprerë punësimin tuaj menjëherë për shkak të drejtë, ose nëse pagesa e kësaj të drejte do ta vinte punëdhënësin në vështirësi financiare.

Nëse merrni një paralajmërim, nëse shihni punonjës përreth jush duke u pushuar nga puna, ose nëse jeni të shqetësuar se po fajësoheni për gjëra që nuk i keni bërë, mos prisni të kontaktoni një avokat.

Nëse merrni një njoftim për ndërprerje të punësimit gjatë një takimi, kërkoni kohë për ta lexuar dhe kuptuar atë para se ta nënshkruani. Kontaktoni një avokat me marrëveshjen tuaj të punësimit dhe njoftimin e ndërprerjes së punësimit para se të nënshkruani ndonjë gjë. Jini të sjellshëm dhe të përzemërt – mos harroni se ju nevojitet ende letra juaj e referencës.

Nëse nuk keni një sigurim mbrojtjeje ligjore, merrni një polisë që mbulon mosmarrëveshjet e punësimit në mënyrë që të mos shqetësoheni për tarifat ligjore. Asnjë ofrues sigurimi nuk do t’ju mbulojë nëse keni tashmë një problem, kështu që është e mençur të merrni një polisë sigurimi tani sesa më vonë.

Amerikanët drejtohen te bankat zvicerane në kërkim të një strehe të sigurt

Posted on by erezzaademi

Amerikanët po trokasin gjithnjë e më me këmbëngulje në dyert e bankave zvicerane, megjithëse pak institucione tani i shërbejnë këtij lloj klientele.

Tërheqja është reputacioni i Zvicrës si një nga vendet më të qëndrueshme, me një ekonomi të begatë dhe një traditë neutraliteti, një lloj strehe e sigurt në stuhinë e tarifave të Uashingtonit.

Që në mars, banka private Pictet me seli në Gjenevë kishte vënë re një rritje të kërkesës nga klientët ekzistues dhe të rinj në objektin e saj PNAA (Pictet North America Advisors), i cili është i regjistruar në SEC, rregullatorin financiar amerikan. “Ne kemi vëzhguar të njëjtin trend që nga prilli,” konfirmoi një zëdhënëse e grupit për agjencinë e lajmeve AWP pa dhënë shifra.

Vëzhgimi ndahet nga Billy Obregon, drejtor menaxhues i Vontobel Swiss Financial Advisers (SFA). “Në muajt e fundit kemi parë kërkesë në rritje nga klientët tanë amerikanë që duan të diversifikojnë më shumë portofolet e tyre të investimeve”. Gjithashtu duke i tërhequr ata është “stabiliteti i natyrshëm” i sektorit financiar zviceran. “Në vend që të reagojnë ndaj luhatjeve afatshkurtra të tregut, është në interes të investitorëve të përqendrohen në bazat afatgjata dhe përfitimet afatgjata të diversifikimit.”

Sipas raportit financiar gjysmëvjetor të Grupit Vontobel, 52% e aseteve të bankës vijnë nga jashtë vendit. Që nga 30 qershori, Amerika e Veriut kontribuoi me 18 miliardë CHF nga një total prej 306 miliardë CHF, jo shumë larg Mbretërisë së Bashkuar me 24 miliardë CHF dhe Gjermanisë me 23 miliardë CHF.
Banka me seli në Cyrih gjithashtu emëroi një drejtues të klientëve privatë për rajonin e Amerikës, me seli në SHBA, për të udhëhequr fazën tjetër të zgjerimit. “Kemi parë interes të fortë nga investitorët amerikanë”, shpjegon një zyrtar shtypi. “Një interes që, sipas mendimit tonë, duhet të ruhet në të ardhmen e afërt.” Ka hyrje të konsiderueshme në segmentet e klientëve privatë dhe institucionalë, përcjell albinfo.ch.

Ka pak firma financiare në Zvicër që u shërbejnë klientëve amerikanë. Përveç Pictet dhe Vontobel, UBS dhe Julius Bär janë veçanërisht të rëndësishme. Rregulloret e rrepta të vendosura nga Akti i Pajtueshmërisë së Taksave të Llogarive të Huaja (FATCA) që nga viti 2014, të cilat i detyrojnë institucionet të raportojnë llogaritë e amerikanëve, kanë çuar në barrë administrative, kosto dhe rreziqe ligjore, veçanërisht pas sanksioneve të vendosura nga SHBA-të.

Megjithatë, sipas ekspertëve, një gjë është e qartë: Politikat e Presidentit të SHBA-së, Donald Trump, po i shtyjnë investitorët drejt qendrave financiare qetësuese dhe të njohura si Singapori, Londra dhe Frankfurti. “Pasiguritë gjeopolitike dhe makroekonomike na bëjnë të kujtojmë vlerën e stabilitetit zviceran: sundimin e ligjit, institucionet dhe forcën e frangës”, tha për AWP Ariane de Rothschild, drejtoreshë menaxhuese e bankës Edmond de Rothschild.

Sistemi bankar zviceran ruan avantazhe të mëdha: njohuri të jashtëzakonshme, rezultat i një tradite të gjatë bankare, por edhe një ekosistem inovacioni në ESG (kriteret mjedisore, sociale dhe të qeverisjes së mirë), fintech (më shumë se 500 në Zvicër) dhe kripto-asete. Sipas Martin Hess, ekonomist në Shoqatën e Bankierëve Zviceranë (SBA), “tensionet gjeopolitike kanë errësuar perspektivën dhe kanë shkaktuar luhatje të mprehta në kurset e këmbimit: në një mjedis të tillë, siguria është bërë një mall shumë i kërkuar”. Për Zvicrën, ka përparësi. “Gatishmëria e investitorëve për të paguar një çmim për asete të sigurta çon në norma më të ulëta interesi dhe kështu kosto më të ulëta investimi për kompanitë. Konsumatorët, nga ana e tyre, paguajnë më pak për mallrat e importuara dhe kështu kanë mjete shtesë për konsum ose ndërtim pasurie”.

Zvicra mbetet numri një në shumicën e renditjeve botërore në menaxhimin e pasurisë. Nga 8,400 miliardë CHF në asete të menaxhuara nga bankat zvicerane, 45% (3,800 miliardë CHF) vijnë nga klientë të huaj, llogarit SBA. Institucionet financiare zvicerane menaxhojnë më shumë se 20% të aseteve private ndërkufitare në botë.

Lokalet tradicionale në fshatrat e Zvicrës po zhduken për t’i lënë vendin banesave

Posted on by Alb

Në shumë zona rurale të Zvicrës, lokalet tradicionale po mbyllen dhe ndërtesat e tyre po shndërrohen në apartamente. Shembulli i fundit është “Löwen” në Windisch, Aargau, i cili do të shembet në fund të vitit.

Pronarja Anita Graf, 73 vjeçe, e ka drejtuar lokalin për 13 vite dhe thotë se ndarja me klientët e saj është e dhimbshme. Shumë tavolina të rregullta në komunitetet përreth janë zhdukur tashmë, ndërsa “Löwen” ka mbetur si një nga vendet e fundit të takimit, transmeton albinfo.ch.

Sipas Bruno Lustenberger nga Shoqata e Restoranteve të Aargaut, ky është një trend në rritje: ndërtimi i banesave është më fitimprurës se mbajtja e lokaleve, ndërsa sjellja e klientëve ka ndryshuar. Dikur punëtorët ndaleshin pas pune për një birrë, sot njerëzit dalin më rrallë dhe për periudha më të shkurtra.

Megjithatë, Graf mendon të mbajë gjallë frymën e tavolinës së rregullt duke ngritur një tendë në kopshtin e saj në pranverë 2026, një mënyrë e thjeshtë për të ruajtur lidhjet shoqërore të dikurshme.

Gazetarja kineze e denoncuar për COVID dënohet me 4 vite të tjera burgim

Posted on by Alb

Një gazetare kineze, e cila ishte burgosur për katër vite pas dokumentimit të fazave të hershme të shpërthimit të COVID-19 në epiqendrën e pandemisë, u dënua të premten me katër vite të tjera burgimi, njoftoi organizata “Reporterët Pa Kufij” (RSF).

Zhang Zhan, 42 vjeç, u dënua me akuzën për “nxitje konflikti dhe shqetësimi të rendit”, e njëjta akuzë që çoi në burgimin e saj në dhjetor 2020, pasi kishte publikuar dëshmi të drejtpërdrejta nga qyteti qendror i Wuhan mbi përhapjen e hershme të koronavirusit, sipas RSF.

“Duhet të njihet globalisht si një ‘heroinë e informacionit’, jo të mbetet e mbyllur në kushte të rënda burgimi,” tha Aleksandra Bielakowska, menaxhere e lobimit për RSF në Azi-Paqësor. “Vuajtjet dhe përndjekja e saj duhet të marrin fund. Është më urgjente se kurrë që komuniteti diplomatik ndërkombëtar të ushtrojë presion mbi Pekinin për lirimin e saj të menjëhershëm.”

Zhang ishte arrestuar fillimisht pas muajsh publikimesh, përfshirë video nga spitale të mbushura dhe rrugë bosh, që tregonin një realitet më të rëndë të sëmundjes sesa narrativi zyrtar. Avokati i saj i kohës, Ren Quanniu, tha se Zhang mendonte se po përndiqej për ushtrimin e të drejtës së saj për fjalën e lirë.

Pas arrestimit të parë, ajo bëri grevë urie, duke detyruar policinë ta ushqente me tub. Zhang u lirua në maj 2024, por u arrestua sërish tre muaj më vonë dhe u vendos në Qendrën e Burgimit Pudong në Shangai.

RSF thekson se dënimi i fundit erdhi pas raportimeve të Zhang mbi shkeljet e të drejtave të njeriut në Kinë. Avokati i saj i mëparshëm postoi se akuzat e reja ishin bazuar në komentet e Zhang në faqet e huaja dhe ajo nuk duhet të konsiderohej fajtore. Autoritetet kineze nuk kanë sqaruar publikisht aktivitetet për të cilat ajo është akuzuar.

“Ky është hera e dytë që Zhang Zhan përballet me akuza të pabaza, që nuk janë gjë tjetër veçse një akt i qartë i përndjekjes për punën e saj gazetareske,” tha Beh Lih Yi, drejtor për Azi-Paqësor në Komitetin për Mbrojtjen e Gazetarëve me bazë në New York. “Autoritetet kineze duhet të ndalojnë mbajtjen arbitrare të Zhang, të heqin të gjitha akuzat dhe ta lirojnë menjëherë.”

Kina ka burgun më të madh për gazetarë në botë, me të paktën 124 punonjës mediatikë të prangosur. Në Indeksin Botëror të Lirisë së Shtypit të RSF për vitin 2025, vendi renditet i 178-ti nga 180 vende dhe territore.

 

iPhone 17 “po shitet flakë”, Apple rrit prodhimin

Posted on by BR

iPhone 17 po shkonin mirë, madje duket se edhe Apple po habitet.

Një raport i ri pohon se kompania po rrit prodhimin për të përmbushur kërkesën e papritur.

Apple po rrit prodhimin e modelit standard iPhone 17 për shkak të kërkesës çuditërisht të lartë për atë model të veçantë, sipas mediave të huaja.

Pas porosive të forta paraprake gjatë fundjavës, Apple u kërkoi dy prej furnizuesve të saj të rrisnin prodhimin, transmeton albinfo.ch.

Njërit prej dy prodhuesve kryesorë të iPhone në Kinë iu kërkua të rriste prodhimin ditor të iPhone 17 me rreth 40%.

Një furnizues i pjesëve për të njëjtin model iu tha të rriste prodhimin me rreth 30%. Ndërsa rritja e shitjeve të iPhone 17 është mbresëlënëse, kjo mund të nënkuptojë lajme të këqija për iPhone 17 Pro dhe iPhone 17 Pro Max.

Eksperimenti në Austri, 3 javë pa telefona: Çfarë mësojnë të rinjtë nga abstinenca

Posted on by BR

Eksperimenti: 69 nxënës në një shkollë të mesme në Gänserndorf, Austri e Poshtme, abstenuan plotësisht nga përdorimi i telefonave të tyre inteligjentë për tre javë. Për eksperimentin, i cili ishte pjesë e një transmetimi “Dok 1” nga Korporata Austriake e Transmetimeve (ORF), ata shkruan ditarë jashtë linje rreth asaj se si e përjetuan dhe u përballën me braktisjen e përditshme të TikTok, Instagram dhe mediave të tjera sociale, raporton SRF, transmeton albinfo.ch.

Java e parë: Në javën e parë, rreth tre të katërtat e nxënësve raportuan simptoma të tilla si çrregullime të gjumit, shqetësim i brendshëm, dhimbje koke dhe humor të keq. Të gjitha simptoma të njohura nga literatura. Megjithatë, intensiteti i simptomave të tërheqjes ishte i habitshëm, thotë psikologu Oliver Scheibenbogen nga Instituti Anton Proksch në Vjenë, i cili monitoroi eksperimentin. Vështirësia në shkëputjen nga telefoni celular rezultoi në vlera dukshëm mbi normën, duke demonstruar rreziqet e varësisë për shkak të përdorimit intensiv.

Efekti: Sipas Scheibenbogen, pas rreth një jave, simptomat e pjesëmarrësve u qetësuan papritur dhe efektet pozitive i tejkaluan ato negative. “Ata raportuan më shumë ndërveprim shoqëror në nivel personal, me miqtë, me familjen, më shumë përvoja në natyrë, me fjalë të tjera, më shumë përvoja në realitet”, thotë psikologu. “Shumë prej tyre përshkruan qartë se si mirëqenia e tyre mendore u përmirësua ndjeshëm dhe simptomat depresive u ulën ndjeshëm kur mund të bënin pa telefonat e tyre celularë.”

Pas eksperimentit: Kur të rinjtë ishin në gjendje të riaktivizonin telefonat e tyre inteligjentë pas tre javësh, disa nga përvojat pozitive mbetën qartësisht me ta. Sipas Scheibenbogen, shumë vendosën të shpenzonin dukshëm më pak kohë në telefonat e tyre në të ardhmen, dhe veçanërisht të përdornin më pak mediat sociale. “Disa fshinë TikTok dhe Instagram, për shembull, dhe mbajtën vetëm WhatsApp – në mënyrë që të mund të takoheshin në jetën reale”, raporton psikologu. Edhe në një anketë pasuese gjashtë javë më vonë, efektet pozitive të heqjes dorë përkohësisht nga telefonat e tyre ishin ende qartë të dukshme.

Mësimet: Scheibenbogen mbështet ndalimin e telefonave celularë në shkolla. Megjithatë, ai argumenton se një ndalim i përgjithshëm i telefonave celularë për të rinjtë do të ishte i paqartë dhe duhet të trajtohet me kujdes. Është shumë më e rëndësishme të mësohet aftësia për të komunikuar me median për të kundërshtuar mbingarkesën shqisore. “Aktualisht, ne jemi në një situatë ku telefoni celular na kontrollon, në vend që ne ta kontrollojmë celularin”, vëren Scheibenhagen. Ai këshillon shkollat ​​që ta përsërisin eksperimentin e tij në mënyrë që të rinjtë të mund të përjetojnë aspektet pozitive të mospërdorimit të telefonave celularë dhe të mësojnë se si ta përdorin pajisjen siç duhet.

Dogana e Kosovës parandalon dy raste të kontrabandës në Jarinje

Posted on by Drin Reçica

Dogana e Kosovës, ka parandaluar dy raste kontrabande në hyrje të territorit të Republikës së Kosovës, përcjell albinfo.ch. 

“Rasti i parë: Gjatë një kontrolli të detajuar mbi një automjet të udhëtarëve, i drejtuar nga një shtetas i Serbisë, zyrtarët doganorë zbuluan dhe sekuestruan rreth 300 gram argjend të padeklaruar. Malli ishte fshehur me qëllim të shmangies së detyrimeve doganore dhe futjes ilegale në tregun e Kosovës. Rasti i dytë: Në një rast tjetër, gjatë kontrollit të një automjeti tjetër, zyrtarët doganorë zbuluan sasi të konsiderueshme produktesh të qumështit, të cilat po tentohej të kontrabandoheshin pa dokumentacionin e nevojshëm shoqërues dhe pa respektuar rregullat e importit të produkteve me prejardhje shtazore”, thuhet në njoftim.

Sipas njoftimit mallrat janë sekuestruar dhe procedurat ligjore janë duke u ndjekur në bashkëpunim me institucionet kompetente.

Dogana e Kosovës thekson se mbetet e përkushtuar në luftën kundër kontrabandës dhe në mbrojtjen e ekonomisë dhe shëndetit të qytetarëve, duke parandaluar hyrjen e mallrave të paligjshme dhe të rrezikshme në treg.

Qeveria zvicerane dëshiron të kursejë 2.4 miliardë CHF në vitin 2027

Posted on by BR

Senati do ta shqyrtojë atë në sesionin e dimrit, ndërsa Dhoma e Përfaqësuesve në pranverë.

Pavarësisht kursimeve të bëra në buxhetet e viteve 2024 dhe 2025, deficitet strukturore prej më shumë se 2 miliardë CHF pritet të rishfaqen në vitin 2027. Këto mund të kalojnë 4 miliardë CHF deri në vitin 2029, shkruan Swissinfo.ch, transmeton albinfo.ch.

Prandaj, qeveria ka vendosur të rishikojë shpenzimet e Konfederatës për vitin 2027. Pas konsultimeve, ajo e ka rishikuar programin e saj poshtë, duke parashikuar shkurtime prej 2.4 miliardë CHF, krahasuar me 2.7 miliardë CHF të parashikuara fillimisht. Programi përfshin pothuajse 60 masa.

3 miliardë CHF në vitin 2028

Në vitin 2028 kursimet do të jenë 3 miliardë CHF. Dhe 3.1 miliardë CHF në vitin 2029. Shpenzimet e Konfederatës do të reduktohen me 300 milionë CHF nga tani deri në vitin 2028. Gati 190 milionë CHF do të kursehen në kostot e personelit në administratën federale, të paktën 100 milionë CHF nga të cilat do të vijnë nga ndryshimet në kushtet e punësimit.

Më shumë se gjysma e këtyre do të kërkojnë ndryshime në legjislacion. Ndryshimet e kërkuara do të grupohen së bashku në një akt të vetëm ndryshimi. Qeveria do t’i paraqesë masat që nuk kërkojnë ndryshime legjislative parlamentit kur të shqyrtojë buxhetin dhe planin financiar.

Swissinfo i prekur

Mandati i jashtëm i Korporatës Zvicerane të Transmetimeve, që përfshin Swissinfo, është gjithashtu i prekur: kontributi federal prej 19 milionë CHF, rreth gjysma e të cilit shkon për Swissinfo, do të anulohet, që do të thotë fundi i platformës dhjetëgjuhëshe në formën e saj aktuale.

“Shërbimi ndërkombëtar u krijua dhe u zhvillua në një kohë kur interneti nuk ishte ende i përhapur gjerësisht”, tha qeveria, duke shpjeguar vendimin. Gama e informacionit të disponueshëm jashtë vendit për Zvicrën tani është shumë gjithëpërfshirëse falë kanaleve të ndryshme mediatike, tha ajo. Masa gjithashtu do të zvogëlonte ndjeshëm barrën e përgjithshme mbi SBC, e cila duhet të bëjë kursime gjithsesi, shtoi ajo.

SBC aktualisht paguan të njëjtën shumë si qeveria federale për kostot operative të Swissinfo.

Arsimi, kërkimi dhe kultura

Nëse masat lehtësuese refuzohen ose zvogëlohen ndjeshëm, masat e reja të lehtësimit buxhetor do të duhet të merren më herët. Edhe një herë, këto do të ndikonin kryesisht në shpenzimet që janë të lidhura vetëm dobët.

Këto përfshijnë arsimin dhe kërkimin, bashkëpunimin për zhvillim, bujqësinë dhe forcat e armatosura. Shkurtime deri në 10% në total do të ishin të nevojshme në këto fusha për të zëvendësuar programin e reduktimit. Ndërsa ushtria do të kursehej nga këto shkurtime buxhetore, fushat e tjera do të goditeshin më rëndë.

Qeveria paralajmëron se pa programin e reduktimit të buxhetit të vitit 2027, Konfederata do të duhej të financonte shpenzimet e saj në rritje.

Blatten/VS: U vu gurthemeli për ndërtimin e fshatit të ri

Posted on by albinfo.ch

Komuna Blatten në luginën Lötschental në Valis ka mbajtur ceremoninë e hapjes së punimeve për ndërtimin e një fshati të ri të premten.

Ceremonia simbolike u zhvillua pranë qendrës së komunës të shkatërruar nga rrëshqitja shkatërruese e dheut, muaj më parë, transmeton albinfo.ch. Këshilli bashkiak planifikon të ndërtojë një kishë dhe të krijojë një shesh të ri në fshat. Do të ndërtohen edhe disa shtëpi, raporton srf.ch.

Qëllimi është që banorët e parë të jenë në gjendje të kthehen në shtëpitë e tyre deri në fund të vitit 2028, sipas kryetarit të bashkisë Matthias Bellwald.

Harta e rrezikut në të ardhmen do të bëjë të mundur përcaktimin e zonave ku rindërtimi është i mundur, u tha.

Fshati ishte evakuuar më pak se katër muaj më parë.

BE-ja pritet të njoftojë sot sanksionet e reja ndaj Rusisë

Posted on by Drin Reçica

Bashkimi Evropian pritet të shpallë sot paketën më të fundit, të 19-të, të sanksioneve kundër Rusisë, për të cilën presidentja e komisionit, Ursula von der Leyen, tha se do të synojë kriptovalutat, bankat dhe energjinë, përcjell albinfo.ch.

BE-ja po shqyrton gjithashtu vendosjen e sanksioneve ndaj kompanive në Kinë dhe Indi që po ndihmojnë tregtinë e naftës së Rusisë, ka raportuar Bloomberg, sipas The Guardian.

lg.php.gif

Ky hap vjen mes presionit në rritje nga presidenti amerikan, Donald Trump, që blloku të përshpejtojë gjithashtu planet e tij për të hequr dorë nga nafta ruse.

Duke folur krah kryeministrit britanik, Keir Starmer, ai tha dje se SHBA-ja ishte “për të bërë gjëra të tjera” për të ndihmuar evropianët të kundërshtojnë Rusinë, por “jo kur njerëzit për të cilët po luftoj po blejnë naftë nga Rusia”.

“Nuk mund ta bëni [këtë], kjo nuk është lojë e ndershme me Shtetet e Bashkuara, dhe ne nuk mund ta pranojmë”, tha ai.

Murati: Besojmë në pafajësinë e luftëtarëve të UÇK-së

Posted on by Drin Reçica

Ministri në detyrë i Financave, Hekuran Murati, ka thënë se besojnë që Gjykata Speciale do t;i shpallë të pafajshëm ish-krerët e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK) që po gjykohen në Hagë, përcjell albinfo.ch.

“Ne shpresojmë, besojmë dhe urojmë në pafajësi, pra që Gjykata të nxjerrë verdiktin e pafajësisë për të gjithë ata që po gjykohen atje dhe të kthehen këru, pastja janë çështje të tjera ato se çfarë ka ndodhur gjatë procesit të qeverisjeve”, ka thënë Murati në konferencën e mbajtur pas mbeldhjes së Qeverisë në detyrë të Kosovës, kur është pyetur lidhur me deshminë e ish-ndihmësi i sekretarit amerikan të Shtetit, James Rubin.

“Sa i përket Gjykatës Speciale si të tillë, ne qysh atëherë e kemi thënë të njëjtin qëndrim që ka qenë dhe është gjykatë e padrejtë dhe ne besojmë në pafajësinë e luftëtarëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës”, është shprehur Murati.

Ish-presidenti Hashim Thaçi, ish-kryeparlamentarët Kadri Veseli e Jakup Krasniqi, si dhe ish-shefi i deputetëve të Vetëvendosjes, Rexhep Selimi, akuzohen për ndërmarrje të përbashkët kriminale lidhur me krime lufte dhe krime kundër njerëzimit. Në bazë të aktakuzës së ZPS-së, e publikuar në shkurt të vitit 2023, Thaçi, Veseli, Krasniqi e Selimi akuzohen për ndërmarrje të përbashkët kriminale lidhur me rreth 100 vrasje, pastaj për tortura e trajtim mizor në rreth 40 qendra ndalimi gjatë periudhës 1998-1999.

ZPS-ja pretendon se kryen ndërmarrje të përbashkët kriminale që ndërlidhet me gjashtë akuza për krime lufte: Përndjekje (Pika 1), Burgosje (Pika 2), Akte të tjera çnjerëzore (Pika 4), Torturë (Pika 6), Vrasje e paligjshme (Pika 8), Zhdukje me dhunë (Pika 10), si dhe katër akuza për krime kundër njerëzimit, përfshirë këtu Arrestim dhe ndalim i paligjshëm ose arbitrar (Pika 3), Trajtim mizor (Pika 5), Torturë (Pika 7) dhe Vrasje e paligjshme (Pika 9). Shumica e viktimave të krimeve, sipas ZPS-së, janë shqiptarë, civilë dhe pjesëtarë të Lidhjes Demokratike të Kosovës.

Sipas ZPS-së, të akuzuarit kanë qenë në dijeni apo është dashur të jenë në dijeni shkaku i pozitave udhëheqëse në Shtab të Përgjithshëm, lidhur me pretendimet për krimet që janë kryer dhe kanë pasur qëllim që ta marrin pushtetin në Kosovë përmes tyre. Ish-drejtuesit e Shtabit të Përgjithshëm të UÇK-së i kanë mohuar të gjitha këto akuza. Ata kanë thënë se UÇK-ja nuk kishte hierarki të tillë, meqë peshën e kishin komandantët e zonave dhe se kishte për qëllim ta luftonte Serbinë e jo civilët.

Rama dhe ministrat betohen para presidentit Begaj

Posted on by Drin Reçica

Një ditë pas miratimit në Kuvend të programit të ri qeverisës për katër vitet e ardhshme dhe përbërjes së Këshillit të Ministrave, kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama dhe 16 ministrat e rinj janë duke marrë pjesë në ceremoninë e betimit në Presidencë.

 

Ceremonia e betimit e qeverisë së re në Presidencë nisi në orën 10:00. Cermonia filloi me ekzekutimin e Himnit Kombëtar, teksa më pas u lexua dekreti i Presidentit Begaj për qeverinë e re e të drejtuar nga kryeministri Edi Rama.

Pas leximit të dekretit, duke nisur nga kryeministri Edi Rama dhe duke vijuar me radhë të gjithë anëtarët e qeverisë kryen betimin.

Pas betimit, kreu i qeverisë, siç ka vepruar edhe vitet e mëparshme, pritet që të thërrasë mbledhjen e parë të qeverisë së re, që shënon zyrtarisht nisjen e mandatit të katërt.

 

Seanca plenare e një dite më parë në Kuvend zgjati vetëm 25 minuta, pasi u ndërpre pas debateve mes palëve për shkak të fjalimit të ministres virtuale të Inteligjencës Artificiale, Diella, fjalë e cila u vendos nga teksa po fliste kryeministri Edi Rama. Qeveria e re mori 82 vota mes zhurmës e kundërshtive nga opozita.

Pas ceremonisë së betimit para Presidentit të Republikës së Shqipërisë, Bajram Begaj, Kryeministri Rama dhe 16 ministrat e kabinetit qeveritar iu drejtuan godinës së Kryeministrisë, duke ecur përgjatë bulevardit “Dëshmorët e Kombit”.

Ashtu siç e parashikon edhe protokolli zyrtar, Kryeministri Rama dhe ministrat e kabinetit qeveritar realizuan fillimisht foton familjare në shkallët e Kryeministrisë dhe më pas iu drejtuan sallës së mbledhjeve të Këshillit të Ministrave.

 

Kuvendi i Shqipërisë miratoi dje me 82 vota pro programin qeverisës për katër vitet e ardhshme dhe përbërjen e Këshillit të Ministrave.

Seanca zgjati vetëm 25 minuta, pasi opozita bllokoi foltoren dhe nuk lejoi vijimin e prezantimit të programit qeverisës nga kryeministri Edi Rama.

 

Qeveria e re e miratuar në Kuvend:

 

Edi Rama, Kryeministër

Kryeministri ushtron edhe përgjegjësitë për ngritjen dhe funksionimin e Ministrit Virtual të Inteligjencës Artificiale “Diella”

Belinda Balluku, Zëvendëskryeministër dhe Ministër i Infrastrukturës dhe Energjisë

 

Albana Koçiu, Ministër i Punëve të Brendshme

Elisa Spiropali, Ministër për Evropën dhe Punët e Jashtme

 

Petrit Malaj, Ministër i Financave

 

Blendi Gonxhja, Ministër i Turizmit, Kulturës dhe Sportit

 

Sofjan Jaupaj, Ministër i Mjedisit

Mirela Kumbaro Furxhi, Ministër i Arsimit

 

Evis Sala, Ministër i Shëndetësisë dhe Mirëqenies Sociale

Delina Ibrahimaj, Ministër i Ekonomisë dhe Inovacionit

Besfort Lamallari, Ministër i Drejtësisë

 

Pirro Vengu, Ministër i Mbrojtjes

Andis Salla, Ministër i Bujqësisë dhe Zhvillimit Rural

Ervin Demo, Ministër i Shtetit për Pushtetin Vendor

Majlinda Dhuka, Ministër Shteti dhe Kryenegociator

Adea Pirdeni, Ministër i Shtetit për Administratën Publike dhe Antikorrupsionin

Toni Gogu Ministër i Shtetit për Marrëdhëniet me Parlamentin.

Nidwalden dëshiron të favorizojë frëngjishten mbi anglishten në shkollat fillore

Posted on by Alb

Kantoni i Nidwalden synon të forcojë mësimdhënien e gjuhës frënge në shkollat fillore dhe të zvogëlojë mësimin e anglishtes. Në një përgjigje ndaj një deputeti, ekzekutivi i kantonit thekson se mësimi i frëngjishtes është më i vështirë në fillim se ai i anglishtes, pasi nxënësit janë më të njohur me gjuhën angleze përmes rrjeteve sociale dhe pushimeve.

Ndryshe nga parlamentet e Cyrihut, St. Gallenit dhe Appenzell Ausserrhodens, të cilët kanë miratuar mocione për rikthimin e mësimit të frëngjishtes në shkollat e mesme, qeveria e Nidwalden propozon të forcojë këtë mësim në shkollat fillore. Në këtë kanton të vogël në Zvicrën Qendrore, frëngjishtja mësohet që nga klasa e pestë për afro 30 vjet, ashtu si në shumicën e kantoneve gjermanofolëse.

Përkujdesje për nivelin e frëngjishtes

Sidoqoftë, rezultatet e këtij mësimi janë “qartësisht më të dobëta” se ato të anglishtes, e cila mësohet që nga klasa e tretë e shkollës fillore. “Kjo na shqetëson,” thotë Ministri i Arsimit Res Schmid (SVP). Në përgjithësi, një pjesë e madhe e nxënësve nuk arrijnë objektivat bazë në gjuhë.

Në përgjigje të një iniciative parlamentare lidhur me debatin në kantonet gjermanofolëse për vendin e frëngjishtes në shkollat fillore, qeveria e Nidwalden konsideron se mësimi i dy gjuhëve të huaja në shkollën fillore është i tepruar. “Zgjidhja është të reduktojmë mësimin e anglishtes dhe të ruajmë atë të frëngjishtes,” shpjegon Res Schmid.

Më shumë kohë për një gjuhë më të vështirë

“Mësimi i frëngjishtes është më i komplikuar, sidomos në fillim, sepse kërkon më shumë mbështetje didaktike,” shpjegon ministri. Duke ulur mësimin e anglishtes, “mund të i kushtohet më shumë kohë gjuhës që është më sfiduese.”

Adoleshentët njihen shumë shpejt me anglishten përmes mediave sociale dhe pushimeve jashtë vendit, gjë që ndihmon në përvetësimin më të shpejtë të saj, siç tregojnë rezultatet e testimeve.

Pa iniciativa të nxituara

Qeveria e Nidwalden nuk planifikon të ndërmarrë masa individuale në këtë fazë, duke pritur debatin kombëtar dhe një zgjidhje të përbashkët për Zvicrën gjermanofolëse. Ajo preferon një qasje të përbashkët për të gjithë Zvicrën Qendrore, por jo me çdo kusht.

Kantoni ka gjithashtu fleksibilitet në mësimin e gjuhëve, pasi nuk ka adhuruar marrëveshjen HarmoS që kërkon mësimin e frëngjishtes dhe anglishtes në shkollën fillore. “Një qasje e veçantë do të merrej parasysh vetëm nëse qeveria dhe autoritetet shkollore janë të bindura se kjo do t’u sillte nxënësve përfitime të dukshme pas arsimit bazë.”

 

Qeveria zvicerane ngarkohet me detyrën e zhvillimit të strategjisë për “Long Covid”

Posted on by BR

Qeveria zvicerane do të hartojë një strategji kombëtare për të përmirësuar situatën mjekësore të personave që vuajnë nga Covid i gjatë. Të enjten, Senati pranoi në heshtje një mocion të Dhomës së Përfaqësuesve për këtë qëllim, shkruan Swissinfo.ch, transmeton albinfo.ch.

Teksti, i paraqitur nga parlamentari Lorenz Hess, synon të sigurojë që pacientët që vuajnë nga këto gjendje të marrin të njëjtën cilësi të kujdesit mjekësor në të gjithë Zvicrën. Ndër të tjera, ai kërkon centralizimin e të dhënave dhe mbështetjen nga sistemi i sigurimeve shoqërore.

Më shumë se 300,000 njerëz në Zvicër janë të prekur nga Covid i gjatë. Ky numër pritet të rritet më tej në vitet në vijim, me Covid-19 ende në qarkullim. Strategjia duhet të përfshijë gjithashtu sindromën e lodhjes kronike dhe komplikimet pas vaksinimit.

Qeveria e ka mbështetur këtë propozim. “Simptomat e lodhjes kronike kanë një ndikim të thellë në jetën sociale, profesionale dhe madje edhe familjare të personave të prekur”, tha Ministrja e Shëndetësisë Elisabeth Baume-Schneider. Ne duhet ta përmirësojmë situatën e tyre.”

Megjithatë, roli i shtetit do të kufizohet në atë të koordinatorit, duke pasur parasysh përgjegjësitë e kantoneve në fushën e shëndetësisë. Zyra Federale e Shëndetit Publik planifikon të nisë punën për një strategji kombëtare në janar 2026 dhe, në konsultim të ngushtë me aktorët e interesuar, një strategji gjithëpërfshirëse deri në gjysmën e parë të vitit 2027, shtoi ministri.

Eksportet e orëve zvicerane në SHBA bien për shkak të tarifave të larta

Posted on by BR

Eksportet e orëve zvicerane pësuan një rënie të ndjeshme në gusht, pasi u rritën në korrik në përgjigje të tarifave të vendosura nga Shtetet e Bashkuara.

Dërgesat e orëve në SHBA ranë me pothuajse një të katërtën, pas një rritjeje prej 45% në korrik, shkruan Swissinfo.ch, transmeton albinfo.ch.

Në përgjithësi, eksportet e orëve zvicerane ranë me 16.5% në terma mujorë në 1.64 miliardë CHF (2.08 miliardë dollarë), sipas statistikave të publikuara të enjten nga Federata e Industrisë së Orëve Zvicerane. Gjatë tetë muajve të parë të vitit, rënia ishte 1%.

Tarifat doganore prej 39% për produktet zvicerane të importuara në Shtetet e Bashkuara hynë në fuqi më 7 gusht. Në pritje të futjes së tyre, markat e orëve përjetuan një rritje të kërkesës në korrik në SHBA. Por në gusht, dërgesat në këtë treg ranë me 24%, në 245.1 milionë CHF. Shtetet e Bashkuara mbeten tregu kryesor i sektorit, me një pjesë prej rreth 15%.

Kjo është deri tani rënia më e madhe e pësuar nga çdo treg në gusht. Hong Kongu dhe Kina vazhdojnë të dominojnë statistikat, duke regjistruar rënie prej 13% në 116 milionë CHF dhe 36% në 115.3 milionë CHF, përkatësisht. Këto dy tregje përbëjnë secili 7% të vëllimeve të eksportit. Ndër tregjet e tjera kryesore për prodhimin e orëve zvicerane, Mbretëria e Bashkuar (-20.5%), Japonia (-22.5%) dhe Singapori (-14.2%) nuk arritën të rrisin nivelin e tyre në një rënie ekonomike globale.

Trendi negativ preku të gjitha materialet, si në vëllim ashtu edhe në numër të pjesëve, sipas federatës. Rëniet ishin shumë më të larta se 10%, dhe në disa raste deri në 20%, me kategorinë “materiale të tjera” që ra deri në 30.6% në aspektin e pjesëve të dorëzuara.

Orët prej çeliku kufizuan dëmin, me numrin e pjesëve të eksportuara që ra “vetëm” me 6.9% në 574,100 njësi. Megjithatë, vëllimet në franga ranë me gati 14% në 524.3 milionë franga për këtë kategori. Në “metalet e çmuara”, federata vuri në dukje një rënie prej 17.3% në 617.9 milionë franga.

Kosova bën histori, renditet në pozitën më të lartë ndonjëherë në FIFA

Posted on by Drin Reçica

Përfaqësuesja e Kosovës ka bë histori duke  arritur renditjen më të lartë në FIFA, përcjell albinfo.ch.

Kosova është renditur në pozitën e 91-të që shënon ngjitjen për tri vende me lartë sa ishte në ranglistën e fundit (94).

Kjo erdhi pas fitores ndaj Suedisë në “Fadil Vokrri” dhe humbjes nga Zvicra në Basel, ndeshje që i zhvilloi këtë muaj për kualifikuese në Botërorin 2026.

Riola Xhemaili vendos në fitoren e PSV Eindhoven dhe kualifikimin në raundin tjetër

Posted on by Drin Reçica

PSV Eindhoven arriti të kualifikohet për raundin tjetër të Kupës së Evropës pas një kthimi spektakolar ndaj Rosenborg nga Norvegjia, transmeton albinfo.ch.

Pas humbjes 3-0 në ndeshjen e parë, skuadra holandeze fitoi 4-0 në transfertën e saj, duke siguruar kalimin në fazën tjetër.

Lojtarja e kombëtares së Zvicrës, Riola Xhemaili, luajti një rol kyç, duke shënuar një nga golat vendimtarë që vulosi fitoren dhe avancimin e PSV-së.

Shorti për raundin e dytë kualifikues do të zhvillohet të premten, ku skuadra holandeze do të mësojë kundërshtarin e rradhës. /Albinfo.ch

https://www.facebook.com/share/p/14SrHVGMXgJ/?mibextid=wwXIfr 

Mijëra jetë të humbura këtë verë në Evropë për shkak të ndryshimeve klimatike

Posted on by Alb

Më shumë se 15 000 viktima mund t’i atribuohen ndikimit të ndryshimeve klimatike gjatë kësaj vere në qytetet kryesore të Evropës, sipas një studimi paraprak me ndikim të madh, publikuar nga dy institute kërkimore në Mbretërinë e Bashkuar: Imperial College London dhe London School of Hygiene & Tropical Medicine.

Ngrohja globale, shkaktar i drejtpërdrejtë i vdekjeve

Sipas studimit, i cili përfshin të dhëna nga 854 qytete evropiane, rreth 68% e 24 400 vdekjeve të ndodhura për shkak të valëve të të nxehtit këtë verë lidhen drejtpërdrejt me ndryshimet klimatike.

Shkencëtarët vlerësojnë se mes 15 000 dhe 18 000 jetë mund të ishin shpëtuar nëse nuk do të kishim të bënim me efektet e ngrohjes globale.

Kjo përfaqëson një nga analizat më të gjera dhe më të detajuara të ndikimeve të temperaturave ekstreme mbi shëndetin publik në Evropë.

Vera më e nxehtë në histori për disa vende

Europa këtë verë është përballur me disa vala të forta të të nxehtit, duke shënuar rekorde temperaturash në vende si Spanja, Portugalia dhe Mbretëria e Bashkuar. Kjo është cilësuar si një nga verërat më të nxehta të regjistruara ndonjëherë.

Rreziku më i madh: të moshuarit dhe personat me probleme shëndetësore

Nxehtësia ekstreme dihet se ndikon drejtpërdrejt në shëndetin e njerëzve, duke përkeqësuar sëmundjet kardiovaskulare, shkaktuar dehidrim, çrregullime gjumi dhe probleme të tjera shëndetësore.

Personat e moshuar janë grupi më i prekur dhe më i rrezikuar nga pasojat fatale të temperaturave ekstreme.

“Vetëm një rritje prej 2–4°C në temperatura do të ishte fatale për mijëra njerëz,” paralajmëroi Garyfallos Konstantinoudis, bashkautor i studimit, në një konferencë për shtyp, duke i cilësuar valët e nxehtësisë si ‘vrasës të heshtur’.

 

Ka plagosur dy shitës droge: 15 vjet burg dhe vjet 12 dëbim për kosovarin

Posted on by albinfo.ch

Një pazar droge në komunën Stein në rajonin Fricktal të Aargaut pesë vjet më parë u përshkallëzua dhe pati pasoja dramatike për të gjithë të përfshirët: Dy trafikantë të rinj zviceranë droge u goditën me thikë, njëri prej tyre në gjendje kritike, transmeton albinfo.ch. Dhe blerësi i drogës nga Kosova u dënua të martën me një dënim të detyrueshëm me burg prej 15 vjetësh dhe një dëbim të detyrueshëm nga vendi për akuza të shumta për tentativë vrasjeje me dashje, shkruan Aargauer Zeitung.

Gjykata e Lartë Rajonale e Aargaut kështu e rriti ndjeshëm dënimin krahasuar me gjykatën e shkallës së parë. Në tetor 2023, Gjykata e Qarkut Rheinfelden kishte dënuar të akuzuarin me një dënim të detyrueshëm me burg prej njëmbëdhjetë vjetësh për akuza të shumta për tentativë vrasjeje – të shtyrë në favor të trajtimit të varësisë spitalore. Gjykata gjithashtu kishte refuzuar të dëbonte kosovarin, i cili kishte lindur në Zvicër.

Prokurori publik e apeloi këtë vendim, kështu që gjyqi filloi të martën para Gjykatës së Lartë Rajonale.

I akuzuari, tani 25-vjeçar, donte të blinte 100 gramë pilula MDMA (drogë festash) për 1,100 franga. Së bashku me një koleg, ai u takua me dy trafikantët e drogës në gusht 2020 dhe u dha atyre një zarf plot me letër të grisur në vend të shumës së rënë dakord, pëercjell albinfo.ch. Kur njëri nga trafikantët u përpoq të hapte zarfin, i akuzuari i goditi dy trafikantët me thikë. Një nga dy viktimat më pas kërkoi ndërhyrje kirurgjikale urgjente. Vetëm rastësisht plaga e thikës nuk e kihste prekur zemrën, thuhet në aktakuzë.

Në gjyq, i akuzuari pranoi se nuk donte të paguante për drogën. Ai kishte dashur t’ua jepte zarfin trafikantëve dhe pastaj të largohej me makinën e arratisjes. “Por unë nuk doja të lëndoja askënd.” Vetëm kur njëri nga tregtarët më goditi në kokë, e godita me thikë”.

Gjykatësi vuri në dukje se shoqëruesi i tij kishte deklaruar se e kishte goditur me thikë papritur kur tregtari u përpoq të hapte zarfin. Kjo u konfirmua edhe nga viktima, e cila ishte plagosur rëndë në atë kohë: “Ai më goditi me forcë të madhe.” Zvicerani ishte shtruar në spital për pesë ditë.

25-vjeçari me lot në sy deklaroi se sjellja e tij atëbotë ishte “krejtësisht absurde”. Ai kishte qenë nën ndikimin e drogës në atë kohë. Tani ai ndodhet në një qendër trajtimi dhe që atëherë ka qenë “i kthjellët”. Lidhur me deportimin, ai tha: “Nuk mund ta imagjinoj një jetë në Kosovë; “Nuk kam kontakte atje.” Ai është rritur në Zvicër dhe familja e tij jeton gjithashtu këtu.

Prokurori publik kritikoi vendimin e gjykatës së shkallës së parë. “Nuk i përmbush standardet e një vendimi të drejtë për dy viktimat.” Dënimi ishte shtyrë në favor të trajtimit të drogës në spital dhe dëbimi nga vendi u hoq.

Sipas prokurorit, i akuzuari e kishte goditur viktimën me thikë pa paralajmërim: “Nuk ishte vetëmbrojtje dhe as një sulm i shkallës së parë nga viktima”. Edhe shoqëruesi i të akuzuarit e deklaroi këtë gjatë hetimit. “Ishte një sulm i planifikuar dhe i fshehtë me thikë; disa milimetra më thellë, dhe viktima do të kishte vdekur.”

Lidhur me dëbimin, prokurori tha: “I akuzuari nuk është as i integruar profesionalisht dhe as shoqërisht.”

Avokati mbrojtës e konsideron si reale akuzën për vrasje të qëllimshme në tentativë dhe dëmtim të thjeshtë trupor. Ai kërkoi një dënim me burgim të pakushtëzuar prej shtatë vjetësh dhe heqjen dorë nga dëbimi nga vendi, transmeton albinfo.ch.

“Shitësit e drogës u zemëruan dhe u bënë agresivë kur kuptuan mashtrimin dhe sulmuan klientin tim.” Njëri prej tyre madje nxori një thikë. Pasoi një sherr që doli jashtë kontrollit. “Klienti im nuk kishte ndërmend të vriste askënd.”

Por Gjykata e Lartë e pa këtë ndryshe. “I akuzuari mori në konsideratë vdekjen e dy tregtarëve të drogës.” Ishte një vrasje e qëllimshme në tentativë. Lidhur me urdhrin e dëbimit, gjyqtari tha se “interesi publik në largimin e personit është më i rëndësishëm se nevoja e të akuzuarit për qëndrim në Zvicër, edhe nëse rasti i tij bën pjesë te rastet e rënda”.

 

Merz paralajmëron gjermanët për ndryshime të thella

Posted on by Drin Reçica

Në Bundestag të mërkurën (17.09.), kancelari Friedrich Merz i përgatiti gjermanët për reforma të gjera në muajt e ardhshëm. Ai e paraqiti veten si kancelar reformist dhe theksoi se vendi përballet me vendime themelore për mënyrën e jetesës, punës, biznesit dhe ruajtjen e vlerave, përcjell albinfo.ch.

Merz paralajmëroi rritjen e pasigurisë te qytetarët dhe presionin mbi modelin ekonomik nga proteksionizmi global. Ai kërkoi reforma të thella në sistemin e pensioneve për t’i shmangur barrës shtesë të rinjve gjermanë.

Në lidhje me luftën në Ukrainë, kancelari theksoi se ajo nuk duhet të përfundojë në kurriz të sovranitetit ukrainas dhe paralajmëroi për pasojat e një paqeje të imponuar nga Rusia, duke vënë në dukje veprimet destabilizuese të Moskës edhe ndaj Gjermanisë.

Nga opozita, Alice Weidel (AfD) kritkoi Merz për shkelje premtimesh dhe politikë ndaj Ukrainës, ndërsa partia Të Gjelbrit dhe E Majta kërkuan masa për çmime energjie dhe mbështetje sociale më të drejtë për qytetarët.