Archives

Nismë për shkollim gjithëpërfshirës në Gjenevë

Posted on by Alb

Federata e Shoqatave të Personave me Aftësi të Kufizuara dhe Familjeve të tyre në Gjenevë (fégaph) ka dorëzuar një nismë për përfshirjen e plotë të fëmijëve me aftësi të kufizuara në shkollat e zakonshme.

Nisma ka siguruar 5,126 nënshkrime, duke tejkaluar pragun e nevojshëm prej 4,214 për t’u konsideruar e vlefshme. Ajo pritet të shqyrtohet nga Këshilli i Shtetit dhe më pas në Këshillin e Madh, me mundësi për votim popullor.

Projektligji “Të gjithë së bashku në shkollë!” synon garantimin e arsimit pa diskriminim, në përputhje me Konventën e OKB-së për të Drejtat e Personave me Aftësi të Kufizuara.

Nisma propozon:

zhvillimin e klasave gjithëpërfshirëse në shkollat e zakonshme

uljen e numrit të nxënësve në klasa

bashkë-mësimdhënie me specialistë të edukimit special

integrimin e nxënësve pranë vendbanimit të tyre

Sipas iniciatorëve, modeli bazohet në përvojën e kantonit Ticino dhe synon të reduktojë izolimin e nxënësve, pasi shumë prej tyre aktualisht kalojnë deri në dy orë në ditë në transport drejt institucioneve të veçanta.

Ata theksojnë se arsimi gjithëpërfshirës është një përfitim për të gjithë nxënësit dhe se Gjeneva aktualisht ka vonesa në këtë drejtim.

Shifrat: Rritje e turistëve në Shqipëri

Posted on by BR

Shqipëria vijon të mbetet destinacion i preferuar turistik, konfirmuar kjo edhe nga shifrat gjithnjë në rritje të vizitorëve.

Ministri i Turizmit, Kulturës dhe Sportit, Blendi Gonxhja tha se, Shqipëria, gjatë muajit mars, mirëpriti 609.363 vizitorë të huaj, një rritje prej 59.598 turistësh krahasuar me marsin e vitit 2025, ose rreth 11% më shumë.

“Në një kohë sfidash globale, Shqipëria po spikat si një alternativë e sigurt dhe gjithnjë e më tërheqëse për turizmin gjithëvjetor. Nga natyra te trashëgimia kulturore, mikpritja, kulinaria dhe jeta artistike, oferta turistike shqiptare po fiton gjithnjë e më shumë vëmendjen e botës”, u shpreh ministri Gonxhja, transmeton albinfo.ch.

Jo vetëm marsi, por në të tre muajt e parë të vitit është regjistruar rritje e numrit të turistëve, të biletave për vizita në parqet kulturore e historike, zonat e mbrojtura dhe kalatë. Ndërkohë që synimi kryesor mbetet arritja e një turizmi gjithëvjetor, duke ofruar diversitet të lartë në turizmin natyror, kulturor, historik, aventurë, traditë, kulinari e më gjerë.

Kështu, shifrat konfirmojnë trendin edhe në Kalanë e Gjirokastrës, e cila, sipas DRTK, gjatë muajit mars 2026, është vizituar nga 14.253 vizitorë, duke shënuar një rritje prej 57,56% krahasuar me marsin e vitit 2025.

Ky trend pozitiv tregon interesin gjithnjë në rritje për trashëgiminë kulturore dhe historinë e qytetit të Gjirokastrës.

Muriqi, në mesin e top shënuesve në Evropë

Posted on by BR

Harry Kane i Bayernit, Kylian Mbappe i Real Madridit dhe Erling Haaland i Manchester Cityt kanë më shumë gola sesa sulmuesi i Mallorcas dhe Kosovës, Vedat Muriqi.

Muriqi mbetet në mesin e pesë golashënuesve që po luftojnë për Këpucën e Artë të futbollit evropian. Ai shënoi golin e fitores 2:1 të Mallorcas kundër Real Madridit. Muriqi dhe Igor Thiago i Brentfordit kanë nga 19 gola, përkatësisht nga 38 pikë në renditje.

Me 31 gola për Bayernin, Kane ka 62 pikë. Mbappe, që ka shënuar 23 gola, i ka 46 pikë, kurse Haaland me 22 gola i ka 44 pikë.

Në top-liga, koeficienti për gol të shënuar është 2. Ligat e tjera kanë koeficient më të ulët.

Edhe Gjermania po i ndjen pasojat e luftës në Lindjen e Mesme

Posted on by BR

Lufta e SHBA-së dhe e Izraelit kundër Iranit po e tkurr ekonominë botërore. Kostot e energjisë po rriten ndjeshëm. Zinxhirët e furnizimit po copëzohen. Dhe nga faturat e energjisë tek ushqimet, konsumatorët po përballen me rritje çmimesh brenda vetëm një muaji.

Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë thotë se konflikti ka shkaktuar “ndërprerjen më të madhe të furnizimit në historinë e tregut botëror të naftës”, që është regjistruar ndonjëherë deri tani. Po ashtu bllokimi i Ngushticës së Hormuzit po ndërpret furnizimin me plehra kimike, duke rritur çmimet me 30-40% që nga janari, raporton DW, transmeton albinfo.ch.

Shenjat e ngadalësimit të rritjes ekonomike kanë filluar të shfaqen në mbarë botën. Ndërprerjet e mëdha në furnizimet globale me naftë dhe gazin e lëngshëm natyror kanë rritur kostot, veçanërisht për vendet importuese të energjisë.

Gjermani: Alarm nga prodhuesit

Dhe në ekonomitë me prodhim madhor, si Gjermania, prodhuesit kanë vënë alarmin. Timo Wollmershäuser, ekonomist pranë Institutit IFO, thotë se “Pasiguritë më të mëdha lidhen me rrjedhën e ardhshme të konfliktit me Iranin. Nëse lufta përshkallëzohet ose zgjatet, çmimet më të larta të energjisë do ta pengonin më tej rimëkëmbjen në Gjermani, zinxhirët e furnizimit mund të ndërpriten dhe tregjet financiare mund të përballen me turbulenca edhe më të mëdha.

Një anketë e kohëve të fundit nga Instituti për Kërkime Ekonomike i Mynihut u drejtoi prodhuesve gjermanë pyetjen: A jeni të shqetësuar për luftën e Iranit? Përgjigja ishte pothuajse unanime: 90% të prodhuesve po përgatiten për ndikimin e kësaj lufte. Sepse ata po e ndiejnë që tani këtë ndikim.

78% e bizneseve të pyetura thanë se po përballen me rritjen e çmimeve të energjisë. 36% po përballen me rrugë transporti të bllokuara dhe mungesa të lëndëve të para. Dhe 24% presin rënie të kërkesës për eksport.

Jo vetëm zinxhirët e furnizimit

Nën presion nuk janë vetëm zinxhirët e furnizimit, por i gjithë sistemi financiar që lidhet me prodhimin. Institutet kryesore ekonomike të Gjermanisë i ulën pritjet e tyre për parashikimin e rritjes ekonomike për vitin 2026në 0.6%, më pak se gjysma e parashikimit të vitit të kaluar.

Inflacioni arriti në 2.7% në mars, niveli më i lartë në dy vjet. Dhe Banka Qendrore e Gjermanisë paralajmëron se përqindja mund të rritet edhe më tej.

Inflacioni dhe rreziqet financiare

Kompanitë janë gjithashtu të shqetësuara për rreziqet financiare, primet më të larta për sigurimet dhe kostot e paqëndrueshme të transportit të mallrave. Ekspertët e ekonomisë ende presin një rritje prej afër 3% këtë vit në shkallë botërore, por inflacioni në vendet e G20-ës mund të arrijë në 4%. Pra edhe pse konflikti është i kufizuar gjeografikisht, pasojat ekonomike ndihen në mbarë botën.

Mungesa e frëngjishtes në paketimet e ushqimeve shqetëson konsumatorët

Posted on by BR

Sipas raportimeve, shumë produkte në treg shiten vetëm me etiketa në gjermanisht apo gjuhë të tjera, pa përfshirë frëngjishten – edhe pse ato shiten në rajone ku kjo është një nga gjuhët zyrtare, transmeton albinfo.ch.

Megjithatë, kjo praktikë është plotësisht ligjore në Zvicër, çka ka shkaktuar edhe më shumë pakënaqësi te blerësit.

Pse po shqetësohen qytetarët?

Mungesa e informacionit në gjuhën lokale e bën më të vështirë kuptimin e përbërjes së produkteve

Konsumatorët ndihen të përjashtuar në tregun e tyre

Rritet pasiguria për përmbajtjen dhe përdorimin e produkteve

Ky fenomen lidhet edhe me faktin se shumë produkte shpërndahen në nivel kombëtar pa u përshtatur për çdo rajon gjuhësor.

 

 

Qeveria zvicerane premton masa për sigurinë në rrugët më të rrezikshme

Posted on by BR

Sipas Zyrës Federale të Rrugëve (ASTRA), në rrjetin rrugor të Zvicrës janë identifikuar rreth 950 zona me rrezik të lartë aksidentesh. Vetëm gjatë vitit 2025, 4,149 persona humbën jetën ose u plagosën rëndë në aksidente trafiku, shkruan The Local, transmeton albinfo.ch.

Autoritetet kanë identifikuar disa nga pikat më problematike në rrugët kombëtare, përfshirë:

Wangen-Brüttisellen (Cyrih)

Gubrist (Cyrih)

Nyja Egerkingen (Solothurn)

Një nga zonat më të rrezikshme konsiderohet dalja Wangen në autostradën A1, ku ndodhin shpesh përplasje nga pas si pasojë e trafikut të dendur dhe menaxhimit të vështirë të qarkullimit.

Masat që pritet të ndërmerren

Për të ulur numrin e aksidenteve, autoritetet planifikojnë:

Ndërtimin e korsive shtesë për menaxhim më të mirë të trafikut

Përmirësimin e infrastrukturës në zonat kritike

Masa të tjera për rritjen e sigurisë rrugore

Qëllimi është reduktimi i aksidenteve në këto pika të rrezikshme dhe rritja e sigurisë për të gjithë përdoruesit e rrugës.

Ndër më të sigurta në Evropë, por me sfida

Edhe pse disa segmente mbeten problematike, rrugët zvicerane konsiderohen ndër më të sigurta në Evropë, me një nga normat më të ulëta të fataliteteve.

Megjithatë, autoritetet theksojnë se përmirësimi i vazhdueshëm i sigurisë mbetet prioritet, sidomos në zonat ku ndodhin më shpesh aksidentet.

Mësuesit pa diplomë nuk do të lejohen më të japin mësim në Cyrih

Posted on by Drin Reçica

Për katër vitet e fundit, shkollat publike të Cyrih lejuan individë që po përgatiteshin për t’u bërë mësues, por që ende nuk kishin marrë diplomën, të japin mësim përkohësisht. Kjo masë ishte e nevojshme për të përballuar mungesën e mësuesve në qytet, përcjell albinfo.ch.

Megjithatë, nga viti i ri shkollor që fillon në gusht, kjo praktikë nuk do të lejohet më. Arsyeja kryesore është se numri i vendeve të lira për mësues është zvogëluar me 35 për qind, duke bërë që më shumë mësues të diplomuar të jenë tashmë të disponueshëm për punë në shkolla.

Kjo do të thotë se vetëm mësuesit me diplomë të plotë do të mund të punojnë në institucionet arsimore publike të Cyrihut, duke siguruar standarde më të larta të kualifikimit dhe mësimdhënies./Albinfo.ch

Këto janë çmimet e derivateve sot në Kosovë

Posted on by Drin Reçica

Si në çdo shtet të Evropës, ashtu edhe në Kosovë ka pasur një rritje të çmimit të naftës duke arritur deri në 2 euro gjatë këtij muaji, transmeton albinfo.ch.

Ndërkohë, Ministria e Industrisë, Ndërmarrësisë, Tregtisë dhe Inovacionit (MINTI) ka bërë të ditur çmimet e sotme të derivateve të karburantit në Kosovë.

• Nafta: 1.88 € për litër

• Benzina: 1.46 € për litër

• Gazi: 0.74 € për litër

MINTI u ka bërë thirrje të gjithë operatorëve ekonomikë që të respektojnë me përpikëri vendimin e ri të nënshkruar nga ministrja Rozeta Hajdari Kusari-Lila, i cili synon të garantojë një treg funksional dhe të qëndrueshëm, në shërbim të konsumatorëve.

Autoritetet kanë paralajmëruar se çdo shkelje e këtij vendimi do të trajtohet sipas legjislacionit në fuqi./Albinfo.ch

Zjarr i madh në fabrikën e stiropolit në Kosovë, dëmet mbi 400 mijë euro

Posted on by Drin Reçica

Mediat e Kosovës raportojnë se një fabrikë e stiropolit në shtetin e Kosovës, në Prizren u përfshi nga flakët më 7 prill 2026, duke shkaktuar dëme materiale që vlerësohen mbi 400 mijë euro.

Thuhet se rasti ndodhi në fshatin Mushnikove, ku zjarrfikësit dhe njësitet policore reaguan menjëherë për të vënë situatën nën kontroll.

Referuar informatave paraprake, dyshohet se zjarri mund të ketë nisur nga një makineri për thithjen e pluhurit brenda fabrikës. Ekipet e zjarrfikësve arritën të lokalizonin dhe të shuanin flakët, ndërsa në vendin e ngjarjes kanë dalë edhe hetuesit e Stacionit Policor në Prizren dhe njësia e krimteknikës, të cilët po kryejnë ekzaminime për zbardhjen e rrethanave.

Si pasojë e tymit, një punonjës i fabrikës ka pësuar probleme me frymëmarrjen dhe është dërguar për trajtim në Emergjencën e Spitalit Rajonal në Prizren. Sipas mjekut kujdestar, ai nuk ka lëndime të dukshme dhe ndodhet nën kujdesin mjekësor.

Pronari i fabrikës dhe punonjësi i prekur nuk kanë qenë në gjendje të japin deklarata për momentin. Strukturat përkatëse hetimore, përfshirë prokurorin e shtetit, janë njoftuar dhe hetimet për zbardhjen e shkaqeve të zjarrit janë në vazhdim./Albinfo.ch

Nuk e përballoi ndarjen: Shqiptarja, nënë e katër fëmijëve, vritet brutalisht në Austri

Posted on by Drin Reçica

Një ngjarje e rëndë ka tronditur Austrinë mbrëmjen e së dielës, ku një grua 38-vjeçare, nënë e katër fëmijëve, është gjetur e pajetë në oborrin e një shtëpie në Sooß, një komunë e vogël pranë qytetit Baden, transmeton albinfo.at.

Sipas raportimeve, para se policia të mbërrinte në vendin e ngjarjes, një burrë kishte telefonuar qendrën e emergjencës duke raportuar shkurt dhe ftohtë se kishte ndodhur një vrasje. Kur forcat e rendit arritën, gruaja ishte e shtrirë pa shenja jete në bar, ndërsa në tokë ishin vërejtur gjurmë të errëta zvarritjeje nëpër oborr.

Në vendngjarje ndodhej edhe bashkëshorti i saj, i cili ishte i shqetësuar dhe emocionalisht i tronditur. Autoritetet e cilësuan rastin si një tjetër femicide (vrasje e gruas) që po rrit shqetësimin në Austri.

Albinfo.at merr vesh se i dyshuari i krimit është David O., poashtu nga komuna e Gjakoves

Plagë në kokë, dyshohet për armë zjarri dhe mjet shpues

Viktima kishte lëndime në kokë, ndërsa raportet flasin se ajo kishte marrë disa plagë, të cilat dyshohet se ishin shkaktuar nga thika, arma e zjarrit dhe mjete të tjera të forta.

I dyshuari, një shtetas austriak me prejardhje kosovare, fillimisht e kishte mohuar përfshirjen në krim, por më pas thuhet se ka pranuar para hetuesve se nuk e kishte kapërcyer kurrë ndarjen nga viti 2019, duke e fajësuar gruan për atë vendim.

Madje ai dyshohet se ka deklaruar: “E urrej atë!”

Gjatë kontrollit, policia i ka sekuestruar një pistoletë 9 milimetërshe, të cilën i dyshuari pretendon se e kishte blerë nga një person i panjohur. Si mjet tjetër i përdorur, ai ka përmendur edhe një kaçavidë.

Autoritetet kanë bërë të ditur se për të dyshuarin vlen ende prezumimi i pafajësisë, derisa të përfundojnë hetimet.

Komuna e tronditur: “Nuk e besojmë çfarë ndodhi”

Në Sooß, ku jetojnë rreth 1.000 banorë, familja ishte e njohur për shumë njerëz. Banorët e përshkruajnë viktimën si një grua të hapur, të dashur dhe shumë pozitive.

“Ka qenë gjithmonë e buzëqeshur dhe e sjellshme. Jemi të gjithë të shokuar,” ka thënë një banor lokal.

Në profilin e saj në Facebook, viktima kishte shkruar nën një fotografi: “Jeto, duaj, qesh.” Ndërsa në një foto më të vjetër kishte publikuar një mesazh prekës për gjërat më të bukura të jetës: përqafimet, buzëqeshjet, familjen, dashurinë dhe kujtimet.

Prokuroria konfirmon arrestimin, fëmijët nën kujdesin e shtetit

Të hënën, zëdhënësi i Prokurorisë së Wiener Neustadt, Erich Habitz, ka konfirmuar arrestimin e të dyshuarit dhe ka bërë të ditur se është urdhëruar autopsia, ndërsa është kërkuar edhe paraburgimipër të, transmeton tutje albinfo.at.

Edhe kryetari i komunës, Hermann Rauch, është shprehur i tronditur nga ngjarja, duke thënë se:

“Kjo nuk përshkruhet me fjalë.”

Ndërkohë, katër fëmijët e mitur që mbetën pas kësaj tragjedie janë marrë nën përkujdesje nga shërbimet sociale dhe autoritetet e mirëqenies së fëmijëve në Baden.

Ngjarja ka rikthyer edhe një herë debatet në Austri për dhunën në familje dhe rritjen e rasteve të vrasjeve të grave, duke shkaktuar reagime të forta në opinionin publik./Albinfo.ch

 

Polica austriake, policia, austri,
Keystone SDA

Zvicra nën presion amerikan për politikën monetare

Posted on by Alb

Zvicra ndodhet në tension përballë Shteteve të Bashkuara për shkak të presionit të rinovuar mbi politikën e saj monetare. Banka Kombëtare Zvicerane (SNB) ka vendosur të mbajë normën kryesore të interesit në 0.00% për të tretin herë radhazi, duke ruajtur qëndrimin e saj të ngurtë ndaj normave të ulëta të interesit.

Sipas mediave gjermanishtfolëse, Këshilli Federal ka thirrur për takim presidentin e SNB-së, Martin Schlegel, për të diskutuar mbi ndërhyrjet valutore të bankës, të cilat Shtetet e Bashkuara i shohin me dyshim.

Ultimatumi i 31 marsit kaloi pa incidente; Washingtoni kishte vendosur këtë datë për përfundimin e një marrëveshjeje tregtare me Bernin. Megjithatë, vendimi i Gjykatës Supreme, që anuloi të gjitha tarifat e vendosura nga Donald Trump që nga prilli 2025, ka ndryshuar situatën. Sipas Guy Parmelin, Ministrit të Ekonomisë, nuk pritet një marrëveshje e shpejtë.

Megjithatë, Këshilli Federal po ndërmerr veprime parandaluese përballë papriturësisë së Trump. Berni dëshiron të diskutojë me Martin Schlegel, pasi ndërhyrjet e SNB-së kundër forcës së frangut po monitorohen nga Shtetet e Bashkuara.

Hetime ndaj disa vendeve

Pas vendimit të Gjykatës Supreme, presidenti amerikan ka nisur masa të tjera, duke përfshirë tarifat 10% mbi tregtinë globale dhe duke përdorur Seksionin 301, i cili lejon masa kundër praktikave tregtare të padrejta. SHBA-ja ka nisur hetime për të zbuluar këto praktika, duke përfshirë edhe Zvicrën.

Washington kritikon Zvicrën për tepricën e saj të madhe tregtare, një çështje kyçe që ka shkaktuar tension gjatë vitit të kaluar. Po ashtu, SHBA-ja dyshon se SNB po dobëson frangun për të bërë eksportet më të lira, duke favorizuar bizneset zvicerane – një akuzë e përsëritur nga SHBA, e cila e ka etiketuar Zvicrën si manipuluese të valutës në të kaluarën, ashtu si Kina në vitin 2020.

Lufta kundër deflacionit

Banka Kombëtare Zvicerane mohon manipulimin e valutës. Për SNB-në, blerjet e valutës të kryera për dobësimin e frangut janë një mjet i politikës monetare për të ruajtur stabilitetin e çmimeve. Një frang i fortë e bën importin më të lirë, por kjo rrezikon deflacionin: ulja e vazhdueshme e çmimeve mund të ndalë konsumimin dhe të ngadalësojë ekonominë.

Në shtator të vitit të kaluar, SNB kishte arritur të bindë Washingtonin me një deklaratë të përbashkët ku të dy vendet ranë dakord të mos përdorin valutën për konkurrencë tregtare, duke pranuar nevojën e Zvicrës për ndërhyrje monetare.

Në vitin 2025, SNB ndërhyri relativisht pak, duke blerë 5,5 miliardë franga në valutë të huaj, një shumë e ulët krahasuar me vitet e mëparshme. Për shembull, në 2015, pas heqjes së normës minimale frang-euro, banka kishte blerë valutë të huaj në vlerën e 86 miliardë frangave.

Martin Schlegel ka theksuar se rreziku për t’u cilësuar si manipulator nuk do ta pengojë SNB-në të veprojë në rast nevoje ekonomike

Hospitalizimi në shtëpi po fiton terren në Zvicrën frankofone

Posted on by Alb

Kujdesi mjekësor në shtëpi po zhvillohet gjithnjë e më shumë në kantonet gjermanishtfolëse të Zvicrës dhe po fillon të përhapet edhe në zonat frankofone. Ky model synon të lehtësojë presionin mbi spitalet dhe të mbështesë rikuperimin e pacientëve në mjedisin e tyre familjar.

Si alternativë ndaj trajtimit akut spitalor, ky qasje është e përshtatshme për pacientë me gjendje të qëndrueshme, të cilët mund të monitorohen në distancë. Pas trajtimit fillestar në urgjencë, disa pacientë mund të vazhdojnë kujdesin në shtëpi nën mbikëqyrje mjekësore.

Në praktikë, një pacient 73-vjeçar me sëmundje kronike të mushkërive mund, pas stabilizimit, të kthehet në shtëpi me një aparat oksigjeni dhe sistem monitorimi në distancë. Ai përfiton vizita të përditshme nga mjeku dhe infermierja, transmeton albinfo.ch.

Një model që po zgjerohet, por ende po testohet

Ky model mbetet i kufizuar: nuk përfshin kirurgji ose kujdes intensiv. Shoqëria Zvicerane për Hospitalizimin në Shtëpi, e themeluar në 2023, synon të përshpejtojë implementimin e tij. Studimet tregojnë se kjo qasje redukton komplikacionet dhe shpejton rikuperimin në shtëpi.

Tashmë i aplikuar në disa kantone gjermanishtfolëse, sidomos në Cyrih, programi po zgjerohet gradualisht në Zvicrën frankofone. Projekte ekzistojnë në rajonin Jura Arc, dhe të tjerë pritet të zhvillohen gjatë këtij viti në kantonet Vaud dhe Wallis.

Çështja e financimit mbetet ende e pazgjidhur. Aktualisht, shpenzimet ndahen mes kantoneve dhe sigurimeve brenda kuadrit të projekteve pilot. Një model i qëndrueshëm duhet të përcaktohet për të mundësuar zbatimin e gjerë të këtij kujdesi.

Në këto vende numri i zviceranëve është duke u zvogëluar

Posted on by erezzaademi

Ndërsa, në përgjithësi, diaspora zvicerane vazhdoi të rritet në vitin 2025, ka një rënie të ndjeshme në numrin e zviceranëve dhe banorëve zviceranë që jetojnë në disa vende.

Numri i zviceranëve që jetojnë jashtë vendit rritet çdo vit. Vetëm viti 2020, i shënuar nga pandemia Covid-19, ka qenë një përjashtim gjatë tridhjetë viteve të fundit. Që atëherë, emigrimi është rifituar dhe, në fund të vitit 2025, diaspora zvicerane kishte rreth 840,000 njerëz.

Në shifra absolute, midis fundit të vitit 2024 dhe fundit të vitit 2025, Franca renditet e para duke regjistruar 1833 zviceranë më shumë në territorin e saj. Pastaj vijnë Shtetet e Bashkuara (+1198 persona), Gjermania (+1108), Spanja (+856) dhe Portugalia (+643).

Pavarësisht përkeqësimit të situatës së sigurisë në rajon që nga tetori i vitit 2023 dhe luftës dymbëdhjetëditore në verën e vitit 2025, Izraeli renditet i gjashti në vendet ku komuniteti zviceran është rritur më fuqishëm në vitin 2025 (+615).

Megjithatë, në disa vende, komuniteti i zviceranëve jashtë vendit po zvogëlohet. Në shifra absolute, rëniet mund të duken të vogla, por ato janë të rëndësishme në përqindje brenda komuniteteve të vogla. Pra, cilat vende po shënojnë rëniet më të theksuara?

Midis viteve 2020 dhe 2024, numri i zviceranëve që jetojnë në Meksikë u rrit vazhdimisht. Viti 2025 shënon një boshllëk, pasi vendi tani ka 66 Helvete më pak – humbja më e madhe në shifra absolute. Për disa muaj, situata e sigurisë në Meksikë ka qenë e tensionuar, veçanërisht për shkak të operacioneve ushtarake kundër karteleve të drogës dhe dhunës sporadike në disa shtete.

Singapori është vendi i dytë që përjeton një rënie të ndjeshme të numrit të shtetasve zviceranë, me 58 persona më pak. Ndërsa shteti i vogël i Azisë Juglindore kishte 3,292 banorë zviceranë në vitin 2015, numri i tyre është ulur vazhdimisht që atëherë, për të arritur në 2441 në vitin 2025.

Disa vende afrikane gjithashtu lihen gjithnjë e më shumë pas dore nga zviceranët. Në shifra absolute, ndër më të shqetësuarit janë Afrika e Jugut (-42 persona), Tunizia (-24) dhe Uganda (-22).

Si përqindje, për arsye që lidhen me konfliktet e armatosura të brendshme ose ndërkombëtare që shpërthejnë atje, diaspora zvicerane është shkrirë gjithashtu në Sudanin e Jugut (-27%), Nigerin (-25%), Çad (-25%) dhe Sudanin (-22%), raporton RTS, transmeton albinfo.ch.

Në vitin 2025, Kuba dhe Haiti humbën përkatësisht 21 dhe 20 banorë zviceranë.

Kuba pa numrin e zviceranëve të pranishëm në territorin e saj nga 312 në vitin 2018 në 191 në vitin 2025, ose 121 njerëz më pak në tetë vjet (-39%). Për disa vite, vendi i Karaibeve është përballur me një krizë ekonomike dhe sociale në rritje, e përforcuar nga embargoja amerikane.

Situata është edhe më shqetësuese në Haiti. Nga 67 zviceranë që ende jetonin atje në vitin 2024, mbetën vetëm 47 në vitin 2025, pothuajse 30% më pak. Si në terma absolutë ashtu edhe në përqindje, Haiti është një nga vendet me rënien më të lartë të banorëve të regjistruar zviceranë. Midis viteve 2016 dhe 2025, numri i tyre u shkri me dy të tretat, nga 157 në 47.

Ky vend i Indive Perëndimore, i vendosur në lindje të Kubës, është i rrënuar nga bandat e armatosura që tani dominojnë pothuajse të gjithë kryeqytetin Port-au-Prince dhe zona të mëdha rurale. Vrasja e Presidentit Jovenel Moïse në vitin 2021 përkeqësoi gjithashtu paqëndrueshmërinë politike. Departamenti Federal i Punëve të Jashtme këshillon kundër udhëtimit në Haiti për shkak të paqëndrueshmërisë atje.

Në përpjesëtim, megjithëse më pak zviceranë janë larguar nga Venezuela dhe Kina vitet e fundit, diaspora është zvogëluar gjithashtu.

54% më pak zviceranë në Timorin Lindor

Shteti i vogël i Timorit Lindor, i cili ndodhet pranë Indonezisë, përjetoi rënien më marramendëse të numrit të zviceranëve dhe vizitave zvicerane jashtë vendit në përqindje në vitin 2025: -54%. Ende 13 në vitin 2024, kishte vetëm 6 shtetas zviceranë në vitin 2025.

Zviceranët jashtë vendit janë të shpërndarë shumë në të gjithë botën. Nga 197 vende në total, vetëm pesë nuk kishin asnjë zviceran në vitin 2025: Koreja e Veriut, Turkmenistani, Nauru (Oqeania), ishujt Marhsall (Oqeania) dhe Tuvalu (Polinezia). Prandaj, lista mbetet e pandryshuar krahasuar me vitin 2024.

Një kompani zvicerane e qumështit sfidon krizën energjetike

Posted on by erezzaademi

Konflikti në Lindjen e Mesme ka shkaktuar rritje të çmimeve të energjisë dhe shumë kompani të vogla dhe të mesme zvicerane po e paguajnë gjithashtu faturën.

Kompanitë që kanë investuar tashmë në energjinë e rinovueshme, duke zvogëluar varësinë nga lëndët djegëse fosile dhe luhatjet e tregut, janë më mirë ta përballojnë tronditjen.

Ky është rasti i qumështores Eyweid në Zäziwil, në Emmentalin e Bernës, i analizuar nga lajmet si një shembull konkret i këtij transformimi. Midis rreshtave të formave të djathit, kompania prodhon 30 lloje të ndryshme, duke përfshirë djathin Emmental dhe djathin raclette. Një aktivitet që kërkon sasi të mëdha energjie, të nevojshme si për të ngrohur qumështin gjatë përpunimit ashtu edhe për të ftohur format në fazat e ndryshme të prodhimit. Në të kaluarën, qumështores i duhej të blinte sasi të mëdha energjie elektrike. Sot, megjithatë, ajo ka gjetur një mënyrë alternative duke u përqendruar në energjinë diellore dhe atë të marrë nga druri.

Andreas Wyss, menaxher teknologjik i qumështores Eyweid, shpjegon se kompania është në gjendje të përdorë mbeturinat e drurit për të prodhuar nxehtësi me kosto të ulët dhe gjithashtu energji të dobishme për përpunimin e qumështit. Në thelb, thekson ai, kjo zgjedhje ju lejon të shmangni varësinë nga çmimi i naftës dhe të mbështeteni në një burim energjie ekonomikisht të favorshëm.

Por përhapja e burimeve të rinovueshme paraqet edhe sfida të reja. Më shumë se 300,000 sisteme fotovoltaike janë aktive në Zvicër. Një rritje e konsiderueshme që, nëse nga njëra anë përfaqëson një hap përpara në tranzicionin energjetik, nga ana tjetër krijon presion mbi rrjetin elektrik, sepse prodhimi diellor është nga natyra i parregullt, raporton RSI, transmeton albinfo.ch.

Për të tërhequr vëmendjen në këtë aspekt është Swissgrid, operatori i rrjetit kombëtar. Zëdhënësi Thomas Reinthaler thekson se sistemet fotovoltaike sigurisht që duhet të jenë të lidhura me rrjetin dhe se kjo do të thotë nevoja për ta zgjeruar atë. Megjithatë, specifikon ai, zgjerimi i rrjetit nuk ecën me të njëjtën shpejtësi me të cilën mund të ndërtohen termocentrale të reja. Dhe shton se nuk do të kishte kuptim të përmirësohej infrastruktura në kapacitetin e saj maksimal në të gjitha rrethanat.

Sipas Swissgrid, i cili ende mbështet zgjerimin e burimeve të rinovueshme, rrjeti duhet të përshtatet për të qenë në gjendje të menaxhojë energjinë elektrike shtesë të prodhuar nga energjia diellore. Nga ana e tij, Wyss sugjeron një zgjidhje praktike: të konsumohet sa më shumë energji elektrike të jetë e mundur brenda vendit. Nëse më shumë kompani e miratojnë këtë model, vëren ai, ngarkesa në rrjet mund të lehtësohet dhe në të njëjtën kohë kostot e prodhimit mund të optimizohen.

Zgjerimi i burimeve të rinovueshme, pra, nuk është një rrugë pa pengesa. Por rasti i qumështit Zäziwil tregon se, me investime të synuara dhe menaxhim më autonom të energjisë, edhe ndërmarrjet e vogla dhe të mesme mund ta shndërrojnë një krizë në një mundësi.

PDK i vendos kusht Kurtit për takim

Posted on by erezzaademi

Partia Demokratike e Kosovës ka reaguar lidhur me ftesën e Kryeministrit Albin Kurti për takime me partitë politike në funksion të zgjedhjes së presidentit të ri.

Nga PDK kanë bërë të ditur se kryetari Bedri Hamza i është përgjigjur kryeministrit, duke kërkuar që ftesa të formalizohet përmes një  letre zyrtare, në mënyrë që të trajtohet me seriozitet institucional.

“Kryetari Hamza i ka kthyer përgjigje z. Kurti lidhur me ftesën për takim. Atij i është kërkuar që ta konkretizojë iniciativën e tij të re përmes një letre zyrtare, në mënyrë që të rritet serioziteti në trajtimin e kësaj çështjeje. Pas këtij konkretizimi nga ana e tij, çështja do të shqyrtohet në organet e partisë dhe më pas do të paraqitet qëndrimi përfundimtar i PDK-së”, thuhet në përgjigjen e Zyrës së Informimit të partisë, transmeton albinfo.ch.

Tutje, PDK thekson se çdo zhvillim i mëtejmë lidhur me këtë çështje do të trajtohet në përputhje me procedurat e brendshme partiake, duke lënë të hapur mundësinë për një qëndrim zyrtar pas shqyrtimit në organet drejtuese.

Niset peticioni për të vazhduar prodhimin e Aromat në Zvicër

Posted on by erezzaademi

Një sipërmarrës nga Bazeli nisi një peticion me titull “Aromat i përket Zvicrës”. Çështja ishte një projekt bashkimi që përfshinte markën, i cili ngjall frikën e një ndryshimi në prodhim. Në komunën e Thayngen (SH), preken 180 vende pune.

E pranishme në tryezat zvicerane për breza, Aromat shkon përtej statusit të thjeshtë të një erëze. “Për mua, aroma nuk është një erëz, por një kujtim fëmijërie”, shpjegon Michael Oehl, një sipërmarrës i ri nga Bazeli, i cili është burimi i peticionit. Ashtu si produktet e tjera ikonike, ajo shoqërohet me një formë identiteti kombëtar.

Sot, kutia e famshme e verdhë i përket tashmë grupit Unilever, nëpërmjet markës Knorr. Por prodhimi i saj mbetet i ankoruar në Zvicër, në fabrikën e Thayngen, në kantonin e Schaffhausen.

Një prodhim zviceran i kërcënuar

Bashkimi i planifikuar midis divizionit ushqimor të Unilever dhe kompanisë amerikane McCormick ngre shqetësime. Objektivi i shpallur është të bëhen kursime, gjë që nxit frikën e zhvendosjes, raporton RTS, transmeton albinfo.ch.

Për Michael Oehl, një skenar i tillë do të ishte i papranueshëm. “Aromat-i ynë nuk mund të bjerë në duart e amerikanëve”, thotë ai. Peticioni i tij synon të mbledhë 10,000 nënshkrime për të sfiduar autoritetet dhe menaxhimin.

Përtej simbolit, çështja është edhe ekonomike. Një mbyllje e mundshme e vendit të Thayngen do të kishte pasoja të drejtpërdrejta për 180 punonjësit. Për momentin, nuk është njoftuar asnjë vendim, por tema tashmë po gjeneron një mobilizim të fortë.

Kryeministri i Kosovës: Do të përpiqem që të takohem edhe me kryetarin e PDK-së

Posted on by erezzaademi

Kryeministri i Kosovës Albin Kurti, në prononcimin për media pas takimit me kryetarin e LDK-së, Lumir Abdixhikun, ka deklaruar se do të përpiqet ta takojë edhe kryetarin e PDK-së Bedri Hamzën.

“Do të përpiqem që të takohem edhe me kryetarin e PDK-së Bedri Hamza, për shkak se Presidenti nuk do të jetë vetëm i një partie, por as i dy partive, por është shprehje e unitetit popullor. Partia Demokratike e Kosovës nuk ka nxjerr emra përpara nesh, vetëm ka kërkuar që ne t’i besojmë në mënyrë absolute dhe të verbër, që dy kandidatë të jenë të PDK-së. Uroj që në komunikimet dhe takimet në vijim me kreun e PDK-së, kjo të ndryshojë sepse nuk mund të ketë marrëveshje politike për presidentin përderisa nuk e thua asnjë emër”, deklaroi ai, transmeton albinfo.ch.

Ai nuk ka dhënë detaje se kur do të mund të mbahet ky takim.

Trump sërish flet për marrëveshjen me Iranin dhe pasojat e mosmarrëveshjes

Posted on by BR

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka deklaruar se ekziston një mundësi e fortë për arritjen e një marrëveshjeje me Iranin që nesër, ndërsa gjithashtu ka paralajmëruar për përshkallëzim të ndjeshëm të sulmeve nëse Teherani nuk lëviz shpejt.

Duke folur për Fox News, Trump tha se po konsideron “të shkatërrojë gjithçka” dhe “të marrë nën kontroll naftën” nëse Irani nuk ecën mjaftueshëm shpejt drejt një marrëveshjeje.

Ai shtoi se u ka dhënë amnisti negociatorëve iranianë për të siguruar vazhdimin e bisedimeve, megjithëse nuk pati reagim të menjëhershëm nga Teherani.

Më herët, Trump tha se Washingtoni ka pasur kontakte me kryetarin e Parlamentit të Iranit, Mohammad Bagher Ghalibaf, shkruan ATSH, transmeton albinfo.ch.

Irani nuk reagoi menjëherë ndaj pretendimit të Trumpit se një marrëveshje mund të jetë pranë.

Deklaratat erdhën në të njëjtën ditë kur Trump publikoi një paralajmërim të ashpër në platformën e tij Truth Social, duke deklaruar se e marta do të ishte “dita e centralit energjetik dhe e urave, të gjitha së bashku, në Iran”, duke iu referuar kërcënimeve për të goditur infrastrukturën iraniane.

“Nuk do të ketë asgjë si kjo”, shtoi ai. Ai gjithashtu i kërkoi Iranit të rihapë Ngushticën e Hormuzit “ose do të jetoni në ferr”.

Rajoni ka qenë në gatishmëri që kur SHBA dhe Izraeli nisën një ofensivë të përbashkët kundër Iranit më 28 shkurt, duke vrarë më shumë se 1.340 persona, përfshirë ish-liderin suprem, Ali Khamenei.

Irani është kundërpërgjigjur me sulme me dronë dhe raketa ndaj Izraelit, Jordanisë, Irakut dhe vendeve të Gjirit që strehojnë forca amerikane, ndërsa ka kufizuar lëvizjen përmes Ngushticës së Hormuzit, një rrugë ujore përmes së cilës kalojnë rreth 20 milionë fuçi naftë në ditë, përpara fillimit të luftës.

171 aksidente nga ortekët – pse ky dimër ishte kaq i rrezikshëm në Zvicër

Posted on by BR

Dimri 2025/2026 në Zvicër është cilësuar si një nga më të rrezikshmit për ortekët, me gjithsej 171 aksidente dhe qindra persona të përfshirë.

Sipas Institutit për Studimin e Borës dhe Orteqeve (SLF), një nga arsyet kryesore ishte një shtresë e dobët e borës së vjetër (“altschnee”), e cila e bëri situatën shumë të vështirë për t’u parashikuar edhe nga ekspertët.

Nga këto aksidente, 244 persona u përfshinë, ndërsa dhjetëra u varrosën plotësisht nga bora. Numri i rasteve është dukshëm më i lartë se mesatarja e 10 viteve të fundit, shkruan watson.ch, transmeton albinfo.ch.

Një tjetër faktor ishte kombinimi i kushteve ekstreme: fillimisht dimër i thatë me pak reshje dhe më pas reshje të mëdha bore në një periudhë shumë të shkurtër, duke krijuar një situatë shumë të rrezikshme në male.

Në total, 15 persona humbën jetën nga ortekët këtë dimër, ndërsa incidente të tjera fatale vazhduan edhe në fund të sezonit.

Ekspertët theksojnë se probleme të tilla me shtresa të dobëta bore janë ndër më të rrezikshmet, pasi nuk mund të identifikohen lehtë dhe mund të shkaktojnë ortekë edhe në kushte që duken të sigurta.

Shefi i drejtorëve të shkollave në Zvicër kërkon heqjen e provimeve për gjimnaz

Posted on by BR

Presidenti i Shoqatës së Drejtorëve të Shkollave në Zvicër, Thomas Minder, ka kërkuar heqjen e provimeve për pranimin në gjimnaz, duke vënë në pikëpyetje sistemin aktual të arsimit.

Sipas tij, përzgjedhja e nxënësve në një moshë kaq të hershme rrit pabarazitë sociale. Ai thekson se çdo kalim i hershëm në sistemin arsimor favorizon fëmijët nga familjet më të privilegjuara.

Minder propozon që përzgjedhja e nxënësve të bëhet më vonë, në fund të shkollimit, dhe jo përmes provimeve në faza të hershme.

Ai gjithashtu sugjeron krijimin e klasave më të përziera, me nivele të ndryshme vështirësie, shkruan watson.ch, transmeton albinfo.ch.

Në të njëjtën kohë, ai kritikon edhe sistemin e përgatitjes së mësuesve, duke thënë se kërkesat ndaj tyre janë rritur shumë dhe se trajnimi aktual nuk është i mjaftueshëm.

Sipas tij, nevojitet një arsimim më i gjatë dhe më i thelluar për mësuesit.

Megjithatë, propozimet e tilla pritet të hasin vështirësi politike, pasi do të kërkonin reforma të mëdha dhe kosto shtesë në sistemin arsimor.

U shpall futbollisti i ndeshjes, Ismajli flet për mediat italiane

Posted on by BR

Torino mori një fitore shumë të rëndësishme këtë të diel ndaj Pisës me rezultatin 1:0. Che Adams ishte ai që i dhuroi suksesin Torinos, por elementi më i rëndësishëm për skuadrën granata rezultoi të ishte mbrojtësi i kombëtares shqiptare, Ardian Ismajli

Dhe ishte pikërisht futbollisti kuqezi ai që u shpall edhe futbollisti më i mirë i ndeshjes.

Në përfundim të sfidës, Ismajli nuk e fshehu kënaqësinë e tij për këtë fitore me Torinon që duket se e ka lënë pas krizën ku ishte zhytur përpara se ardhjes së D’Aversës në pankinë, transmeton albinfo.ch.

“Jam i lumtur për çmimin, por gjëja më e rëndësishme ishte të merrnim tre pikët në shtëpi. Dhe e meritonim. Për Pisën, ishte ndeshja e fundit ku ata mund të kishin bërë një hap përpara, por ne luajtëm mirë. Tani mund të flemë të qetë. Nuk e meritonim këtë krizë, por që nga ardhja e D’Averses, kemi ndryshuar”, tha Ardian Ismajli për mediat italiane.

Cilat janë vendet më të varura nga remitencat

Posted on by BR

Në disa ekonomi, paratë e dërguara në vend nga punëtorët jashtë nuk janë thjesht ndihmë, por një shtyllë kryesore e të ardhurave kombëtare. Në Taxhikistan, remitancat ishin sa 47.9% e PBB-së në vitin 2024, niveli më i lartë në botë.

Vizualizimi, i krijuar nga Iswardi Ishak duke përdorur të dhëna nga Banka Botërore, paraqet remitancat personale si përqindje e PBB-së në 194 ekonomi në vitin 2024. Ai tregon se si të ardhurat e lidhura me emigracionin luajnë një rol shumë më të madh në një grup të vogël vendesh, krahasuar me mesataren globale prej vetëm 0.82%.

Taxhikistani renditet shumë mbi çdo ekonomi tjetër, me remitanca sa 47.9% e PBB-së në vitin 2024.

Nikaragua, Nepali, Hondurasi dhe Samoa gjithashtu dallohen, duke u mbështetur në këto hyrje për rreth një të katërtën e prodhimit kombëtar. Në nivel global, mesatarja është vetëm 0.82%, shkruan monitor, transmeton albinfo.ch.

Renditja e vendeve (si përqindje e PBB-së, 2024):

Taxhikistan – 47.89%

Liban – 33.35%

Nikaragua – 26.64%

Nepal – 26.23%

Honduras – 25.70%

Bermuda – 25.41%

Samoa – 24.01%

El Salvador – 24.00%

Gambia – 22.00%

Liberi – 21.28%

Lesoto – 20.94%

Komore – 19.60%

Guatemala – 19.12%

Kirgistan – 17.74%

Somali – 17.70%

Pse disa ekonomi varen më shumë nga remitancat

Varësia nga remitancat është më e lartë në ekonomitë më të vogla ose me të ardhura më të ulëta, ku një pjesë e konsiderueshme e fuqisë punëtore emigron jashtë vendit. Paratë e dërguara mbështesin shpenzimet familjare, arsimin, banesat dhe konsumin bazë, duke u dhënë remitancave një rol të madh në ekonominë vendase.

Kjo varësi mund të jetë një thikë me dy presa. Ndërsa remitancat shpesh janë më të qëndrueshme se investimet e huaja gjatë krizave, vendet që varen prej tyre janë më të ekspozuara ndaj ndryshimeve në tregjet e punës në vendet pritëse, politikave të emigracionit dhe kostove të transferimit.

Shqipëria renditet me remitanca sa 8.41% e PBB-së, një nivel dukshëm mbi mesataren globale prej 0.82%, çka tregon peshën e lartë të emigracionit në ekonomi. Këto hyrje mbeten një burim i rëndësishëm për konsum dhe stabilitet financiar të familjeve, por gjithashtu reflektojnë varësinë nga të ardhurat jashtë vendit.