Archives

Presidentja Osmani për njohjet e reja: Një ritëm i cili nuk do të ndalet

Posted on by erezzaademi

Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, gjatë qëndrimit të saj në Turqi, në kuadër të Forumit Diplomatik, ka deklaruar se procesi i njohjeve ndërkombëtare të Kosovës është zhbllokuar pas një periudhe pesëvjeçare, pasi përmendi se në më pak se një muaj vendi ka marrë dy njohje të reja – një nga Kenia dhe dje nga Sudani.

Ajo ka thënë se këto zhvillime janë një momentum i rëndësishëm për diplomacinë kosovare, pasi vijnë nga dy shtete me ndikim të madh në kontinentin afrikan dhe më gjerë.

“Është një rienergjizim i rëndësishëm i këtij procesi, por përveç këtyre dy njohjeve të fundit, ka edhe suksese të tjera. Kemi arritur të thellojmë marrëdhëniet me shumë shtete, për të cilat Serbia pretendonte se kanë tërhequr njohjen. Këto shtete tashmë i kanë rikonfirmuar raportet dypalëshe me Kosovën”, tha ajo për Televizionin Publik të Kosovës, transmeton albinfo.ch.

Osmani ka thënë se njohjet ndërkombëtare kërkojnë kohë dhe angazhim afatgjatë.

“Ka shtete me të cilat kemi punuar më shumë se një dekadë për të arritur njohjen, e kjo e bën çdo sukses edhe më domethënës”, shtoi ajo, duke theksuar se sa i përket diskutimeve në vend për meritat e këtyre njohjeve, asnjë person serioz nuk duhet ta personalizojë këtë proces.

“Këto janë merita të popullit të Kosovës, të sakrificës sonë dhe të punës së shumë institucioneve, në bashkëpunim të ngushtë me aleatët ndërkombëtarë”, deklaroi ajo.

E pyetur për të ardhmen e saj në politikë, Osmani deklaroi se nuk ka rëndësi e ardhmja e individëve, por e ardhmja e Kosovës. “Unë do të vazhdoj të kontribuoj për vendin tim për një kohë të gjatë.”

A janë klubet e natës në Gjermani në rënie përfundimtare?

Posted on by erezzaademi

Gjermania – dhe Berlini në veçanti – ka ruajtur prej kohësh një reputacion për të pasur disa nga klubet më të mira të teknologjisë në botë, por një renditje e fundit e vë në pikëpyetje këtë reputacion. A po vdes vërtet skena?

Kushdo që ka kaluar ca kohë në Berlin, me siguri ka dëgjuar të thuhet se është shtëpia e disa prej klubeve më të mira në botë. Ideja është bërë një refren popullor mes banorëve të Berlinit dhe vizitorëve që vijnë për të zhytur gishtat e këmbëve ose të zhyten me kokë në skenën famëkeqe të klubit të qytetit.

Por një renditje “Top 100 Clubs” nga DJ Mag, një revistë e industrisë së muzikës elektronike e hedh poshtë këtë pretendim.

Sipas listës së saj për vitin 2025, vetëm dy klube në Gjermani renditen në mesin e 100 më të mirëve në botë dhe klubi i renditur më i lartë në fakt nuk është në Berlin.

Cilat janë klubet kryesore të Gjermanisë?

Klubi më i vlerësuar i Gjermanisë dhe i vetmi që u rendit në top 10 këtë vit ishte Bootshaus në Këln.

Bootshaus (që do të thotë varkë) është ngritur në një magazinë të kantierit detar në portin Mülheim në qytetin e katërt më të populluar të Gjermanisë. Dj Mag shkruan se “Bootshaus ka qenë i dobishëm në përhapjen e EDM dhe dubstep nxitës të moshpit në të gjithë Gjermaninë dhe në Evropë.”

Klubi dihet se është rritur nga origjina modeste, por sot ka kapacitet për rreth 2000 njerëz dhe përmban tre pista vallëzimi të dallueshme. Ai pret formacione me një përzierje të dj-ve më të mirë ndërkombëtarë, si dhe artistë vendas dhe në zhvillim.

Bootshaus është ngjitur në mënyrë të qëndrueshme në renditjen e klubeve më të mira për pak më shumë se një dekadë – ai u rendit në vendin e 48-të në 2013 dhe hyri në dhjetëshen e parë në 2019. Në vendin e 7-të këtë vit, ai ka rënë me dy vende që nga viti i kaluar.

I vetmi klub tjetër gjerman që bëri këtë ulje ishte Berghain famëkeq i Berlinit, shkruan thelocal, transmeton albinfo.ch.

E vendosur në një ish termocentral pranë bashkimit të lagjeve Kreuzberg dhe Friedrichshain, është ndër klubet më të njohura të Berlinit dhe një kontribues i rëndësishëm në reputacionin e kahershëm të kryeqytetit gjerman si një skenë tekno të klasit botëror.

Në fakt, Berghain zuri vendin e parë në renditjen e DJ Mag në vitin 2009 – dhe ndërsa pozicioni i tij është luhatur mjaft që atëherë, ai ka ruajtur vendin e tij në 20 më të mirat në botë.

Ndoshta është më i njohur për politikën e tij strikte dhe disi misterioze të dyerve. Gënjeshtrat e klubit janë të njohur për shkarkimin e mysafirëve të mundshëm që kanë qëndruar në radhë për orë të tëra me një “Heute leider nicht” të thjeshtë. (Legjenda thotë se Elon Musk u refuzua një herë.)

Për shumë, Berghain përfaqëson gjithashtu atë që është parë si teknika klasike e estetikës së Berlinit: Mendoni fustanin e zi, teknikën e fortë, mjediset e errëta industriale, jo një telefon në sy dhe sasi të bollshme droge dhe seksi.

A po humbet Gjermania kurorën e saj?

Vitet e fundit, jeta e natës dhe skena e festave në Gjermani duket se po përjeton një rënie.

DJ Mag komentoi se fakti që Gjermania përfaqësohet vetëm nga dy klube këtë vit është “një nivel i ulët historik dhe një sinjal i qartë se qendra e skenës globale të klubeve po zhvendoset gjithnjë e më shumë”.

Dy institucione të Berlinit kanë rënë nga renditja këtë vit – Watergate, e cila u rendit e 34-ta në 2024 dhe Tresor, më parë në vendin e 77-të.

Klubet e Berlinit janë përballur me kosto në rritje dhe rënie të numrit të vizitorëve që nga pandemia Covid. Çështjet e financimit të tyre janë përkeqësuar nga shkurtimet për financimin e kulturës.

Watergate ishte ndër viktimat e fundit, pasi mbylli dyert e tij përgjithmonë në fillim të këtij viti pas më shumë se dy dekadash organizimi të festave në buzë të lumit Spree.

Një numër i klubeve ikonë të Berlinit kërcënohen gjithashtu nga planet e zgjerimit të A100 të qytetit. Duke krijuar vend për autostradën e re, do të shihni të shtruara vendndodhjet e klubeve About Blank, Club Ost, Renate, Else, Oxi dhe të tjerë.

Megjithatë, DJ Mag vë në dukje se nuk është vetëm Gjermania, por Evropa në përgjithësi ajo që duket se po humbet dominimin e saj në skenën e klubeve botërore. Ky vit shënon herën e parë që më pak se 40 klube evropiane u renditën, ndërsa klubet në Azi po pretendojnë më shumë vende.

Sa serioze është renditja e klubeve më të mira në botë?

DJ Mag thotë se renditja e 100 klubeve më të mira përcaktohet tërësisht nga votat e audiencës dhe shtoi se këtë vit pa një numër rekord votash nga njerëzit në 226 territore anembanë botës.

Klubi numër një në botë ishte Hï Ibiza, i vendosur në ishullin spanjoll, i cili fitoi titullin për të katërtin vit radhazi.

Klubet e radhës më të vlerësuara ishin në Brazil, MB, SHBA dhe Bali. Por pavarësisht nga renditja e revistës, berlinezët me siguri do të ruajnë preferencën e tyre për ikonat kulturore të qytetit, si dhe xhevahiret e tij pak të njohura.

Si u bë Gjermania fillimisht një qendër për klubet tekno?

Muzika elektronike në Gjermani shkon prapa në vitet 1960 dhe 70 kur teknikët dhe muzikantët filluan të eksperimentojnë me teknika të reja për gjenerimin e tingujve në sintetizues. Artisti më i suksesshëm në këtë kohë ishte Kraftwerk, nga Düsseldorf, i cili u bë i njohur në mbarë botën.

Në vitet ’80, muzika elektronike u bë gjithnjë e më popullore dhe më pas në vitet ’90, pas ribashkimit të Gjermanisë, një skenë e re elektronike nëntokësore lulëzoi.

Veçanërisht në Berlin, përzierja e ish-gjermanëve lindorë dhe perëndimor frymëzoi një lloj rilindjeje kulturore dhe ndërtesat e shumta të braktisura të qytetit, bunkerët dhe stacionet e metrosë shërbyen si mjedis për lindjen e një skene të re alternative.

Disa festa të fshehta evoluan në ngjarje të rregullta dhe përfundimisht krijuan hapësirat e tyre me tulla dhe llaç, duke u bërë klubet e para tekno të qytetit.

Ndërsa muzika elektronike fitoi popullaritet në të gjithë botën, ngjarjet si Parada e Dashurisë në Berlin ndihmuan të shtynin tekno-në dhe kulturën e klubeve drejt rrjedhës kryesore.

Që nga viti 2024, kultura tekno e Berlinit u shtua në listën e UNESCO-s të trashëgimisë kulturore jomateriale për Gjermaninë.

Toblerone rimerr identitetin e saj zviceran

Posted on by BR

Që nga zhvendosja e një pjese të prodhimit të saj në Sllovaki në vitin 2023, Toblerone nuk është më i kualifikuar të pretendojë se është prodhim zviceran. Ikona e Matterhorn-it u zhduk nga paketimi i saj, e zëvendësuar nga një kulm i përgjithshëm. Tani, pronari i saj, multinacionalja amerikane Mondelez, planifikon të rilidhë produktin me Zvicrën, raportoi SRF, transmeton albinfo.ch.

Pasi humbi të drejtën në vitin 2023 për të etiketuar çokollatën e prodhuar në Zvicër me një logo të Matterhorn-it, çokollata trekëndore së shpejti do të shfaqë sërish flamurin zviceran në pjesën më të madhe të paketimit të saj. Kompania thotë se kjo ka për qëllim të riafirmojë rrënjët zvicerane të markës. Mondelez nuk pranoi të komentojë nëse heqja e Matterhorn-it ishte një gabim në aspektin e markës.

Identiteti zviceran i markës do të përforcohet më tej nga një investim prej 65 milionë CHF në fabrikën e Bern-Brünnen-it, ku prodhohet rreth 90% e Toblerone-s. Fabrika, një qendër prej kohësh në prodhimin evropian të çokollatës së Mondelez-it, do të fitojë një linjë të re prodhimi deri në vjeshtë, së bashku me objektet e zgjeruara të prodhimit të nugave dhe çokollatës. Kompania aktualisht nxjerr 4 milionë bare Toblerone çdo ditë nga kjo njësi prodhimi.

“Ne shohim kërkesë në rritje për çokollatë premium globalisht, dhe në këtë, shohim potencial për markën tonë ikonike Toblerone”, tha një zëdhënës i kompanisë.

Ari provon veten si një strehë e sigurt investimi dhe vendos rekorde të reja

Posted on by erezzaademi

Kur tregjet e aksioneve lëkunden, shumë kërkojnë strehim në të ashtuquajturat “strehë të sigurta”. Nga kjo përfiton çmimi i arit. Ndërkohë, reputacioni i dollarit amerikan si një “strehë e sigurt” mbetet e paqartë.

Tregjet dhe investitorët nuk janë rikuperuar ende plotësisht. Edhe pse tarifat e Presidentit të SHBA Donald Trump janë ndërprerë, me pak përjashtime, nervozizmi, pasiguria dhe frika e një recesioni mbeten. Në kohë si këto, investitorët mbështeten në të ashtuquajturat “strehë të sigurta”, transmeton albinfo.ch.

Tradicionalisht, këto janë ari dhe obligacione qeveritare. Ky është sigurisht rasti me arin edhe këtë herë. Të premten, tubimi i arit, i shkaktuar nga tarifat e Trump, përfundoi me çmimin e arit që tejkaloi 3200 dollarë për ons troje, duke thyer një tjetër rekord të lartë. Gazeta “Finanzmarktwelt” e quan arin “vendi më i mirë për të qenë” në kohë të tilla të trazuara.

Megjithatë, ka shenja fillestare të ndryshimit të monedhave. Investitorët nuk janë më aq të sigurt për dollarin amerikan, i cili përndryshe përshkruhet qartë si një “strehë e sigurt”, pas kthimit dhe kthimit të Trump mbi tarifat. “Dëmi është bërë,” i tha Guardian George Saravelos, kreu i kërkimit të këmbimit valutor në Deutsche Bank. “Tregu po rivlerëson atraktivitetin strukturor të dollarit si monedhë rezervë globale dhe po kalon një proces të shpejtë de-dollarizimi.”

Leonard Ferati reagon ndaj abstenimit rekord në Gjenevë: “Demokracia nuk vdes menjëherë, por zbehet në heshtje”

Posted on by erezzaademi

Deputeti në Këshillin e Madh të Gjenevës, Leonard Ferati, ka reaguar për krizën demokratike që po thellohet në kantonin e Gjenevës, pas një niveli rekord të abstenimit në zgjedhjet komunale. Në disa komuna, vetëm 23% e qytetarëve kanë marrë pjesë në votime.

Ferati thekson se nuk mund të flitet më për “vullnet popullor” kur një shumicë dërrmuese e votuesve zgjedh të mos marrë pjesë. Sipas tij, kjo mungesë mobilizimi nuk është vetëm mungesë interesi, por shpesh pasqyron një mosbesim në politikën institucionale, e cila shihet si arrogante, e largët apo tepër e polarizuar.

Ai bën thirrje për vetë-reflektim të klasës politike, duke kërkuar më shumë shembull personal, dialog ndërpartiak dhe ndërtim të kompromisit, sidomos në komuna ku ekzekutivi dhe legjislativi janë të përbërë nga shumica të ndryshme politike.

Ferati shpreh gjithashtu mirënjohje për të gjithë kandidatët që janë angazhuar në zgjedhje, shpesh në heshtje dhe pa njohje publike, por që mbajnë gjallë demokracinë lokale.

Ai mbyll me një mesazh:

“Demokracia nuk vdes nga një goditje e vetme. Ajo zbehet çdo herë që heqim dorë nga dëgjimi, nga dialogu dhe nga veprimi i përbashkët. Por po aq sa mund të zbehet, mund edhe të rilindë – përmes veprimit të sinqertë dhe guximtar të secilit prej nesh.”

Studimi: Kushtojini vëmendje atyre që urrejnë sportet, përtacia është në gjenet tuaja

Posted on by erezzaademi

Njerëzit dembelë nuk janë thjesht dembelë – sipas një eksperti të Bazelit, është gjithashtu në gjenet tona. Por ndikimi më i madh vjen nga jashtë.

Disa njerëz shkojnë vullnetarisht në palestër në mëngjes, ndërsa të tjerë luftojnë me idenë e ushtrimeve. Sipas shkencëtarit sportiv Markus Gerber nga Universiteti i Bazelit, nuk janë vetëm demonët tanë të brendshëm ata që luajnë një rol – gjenet tona gjithashtu luajnë një rol, transmeton albinfo.ch.

Përtacia si një strategji mbijetese

Deri në 70 për qind e sjelljes sonë të lëvizjes mund të jetë gjenetike, thotë Gerber në një intervistë me Basler Zeitung. Arsyeja për këtë qëndron tek paraardhësit tanë.

“Lëvizja i shërbente gjithmonë një qëllimi specifik – për shembull, gjuetia ose grumbullimi. Periudhat joaktive ndihmuan në ruajtjen e energjisë.” Nga një këndvështrim evolucionar, të mos bësh asgjë është një strategji e rëndësishme për ruajtjen e energjisë.

Fakti që ne tani kemi akses të vazhdueshëm në ushqim dhe mund të udhëtojmë kudo është një zhvillim shumë i fundit në aspektin evolucionar. Në fakt, trupat tanë ende nuk janë përshtatur siç duhet me të.

Ndikimi social është vendimtar

Pavarësisht predispozicionit gjenetik, faktorët social luajnë një rol vendimtar: Fëmijët shpesh adoptojnë sjelljen e prindërve të tyre – jo sepse është në gjenet e tyre, por sepse ata e vëzhgojnë atë. Miqtë, mësuesit e sportit dhe mjedisi – si këndet e lojërave apo shtigjet e biçikletave – gjithashtu ndikojnë fuqishëm në dëshirën e njerëzve për aktivitet fizik.

Nëse dikush i pëlqen ushtrimet varet edhe nga përvojat: Ata që lavdërohen në klasën e edukimit fizik e ruajnë atë si pozitive. Nga ana tjetër, ata me të cilët qeshin, kanë më shumë gjasa të zhvillojnë një qëndrim negativ. “Këto përvoja gjithashtu kanë një ndikim kur ne mendojmë vetëm për stërvitjen,” thotë Gerber.

Edhe pse dihet mirë se stërvitja është e shëndetshme, ky nuk është motivim i mjaftueshëm për shumë njerëz – vetëm shëndeti është tepër abstrakt dhe i paprekshëm si motivim, thotë eksperti. Ajo që ka rëndësi është ndjenja pozitive më pas: njerëzit që kënaqen me një aktivitet kanë më shumë gjasa t’i përmbahen atij.

“Jam 100 për qind i bindur se ekziston një sport apo formë ushtrimi që sjell gëzim për të gjithë”, pohon Gerber. Kjo ndonjëherë kërkon të provoni gjëra të reja dhe që fëmijët të ekspozohen ndaj shumë sporteve të ndryshme.

Pedometrat çojnë në më shumë ushtrime

Ata që kanë vështirësi të veçanta për të ushtruar mund të përfitojnë nga inkurajimi i jashtëm – për shembull, nga një partner, miqtë, një psikoterapist ose një mjek, thotë eksperti. Këshillimi i ushtrimeve ose trajnerët e shëndetit personal gjithashtu mund të ofrojnë lehtësim.

Një hapometri mund të ndihmojë gjithashtu: Gerber shpjegon se studimet kanë treguar se thjesht veshja e një pajisjeje të tillë i ka bërë njerëzit të bëhen më aktivë.

Votimi i ardhshëm i vë në qendër të vëmendjes të pasurit e Zvicrës

Posted on by BR

Zvicra është një komb i pasur, por si kudo tjetër, pasuria nuk shpërndahet në mënyrë të barabartë. Sipas SRF, afro 400.000 banorë zviceranë kanë asete që tejkalojnë 1 milion CHF, transmeton albinfo.ch.

1% e taksapaguesve më të pasur zotërojnë 45% të pasurisë totale të vendit, ndërsa 62% e fundit zotërojnë vetëm 3%. 37% e mbetur e tatimpaguesve zotërojnë pjesën e mbetur prej 53%.

Për t’u bashkuar me 1% më të pasur, duhet një vlerë neto prej më shumë se 5 milionë CHF. Pasuria në mesin e 37% të mesëm varion nga 100.000 CHF në 5 milionë CHF, ndërsa 62% më e ulët kanë asete nga zero deri në 100.000 CHF.

Ky përqendrim i pasurisë ka pasoja fiskale: më të pasurit përfundojnë duke paguar shumicën e taksave të vendit. 10% e lartë paguajnë rreth 86% të tatimit mbi pasurinë e Zvicrës dhe 53% e të ardhurave nga tatimi mbi të ardhurat vijnë nga 10% e fituesve më të mëdhenj. Si rezultat, të pasurit e Zvicrës kanë një ndikim në mënyrë disproporcionale të madh në financat publike.

Kjo e bën një votim të ardhshëm veçanërisht të diskutueshëm. Një iniciativë e propozuar do të vendoste një taksë të madhe mbi trashëgiminë mbi pasuritë që i kalojnë 50 milionë CHF, duke shkaktuar shqetësim te disa vëzhgues.

E nisur në mars 2024 nga Partia e Re Socialiste (JUSO), nisma kërkon një taksë trashëgimie dhe dhurate prej 50% për asetet mbi 50 milionë CHF. Të ardhurat do të caktoheshin për transformimin ekologjik të ekonomisë.

Kundërshtarët paralajmërojnë se propozimi mund të kërcënojë bizneset familjare, pasi shumë pasuri private është e lidhur me kapitalin e kompanisë. Për të mbuluar faturën tatimore, kompanitë mund të kenë nevojë të shiten ose të ndahen. Si rezultat, shumë individë dhe familje të pasura kanë kërcënuar se do të zhvendosen jashtë vendit.

Nëse iniciativa JUSO kalon – dhe duke supozuar se të gjithë të pasurit mbeten në Zvicër – vlerësimet nga Universiteti i Lozanës sugjerojnë se mund të mblidhen një shtesë prej 2.5 deri në 5 miliardë CHF në vit.

Ka të ngjarë që disa njerëz të pasur do të largoheshin nga vendi, duke marrë taksat me vete, nëse nisma kalon. Megjithatë, parashikimet ndryshojnë shumë.

Propozimi pritet të votohet këtë vjeshtë.

Sondazhi: Dy të tretat e kundërshtojnë blerjen e F-35

Posted on by erezzaademi

Në një sondazh të Tamedia-s, një shumicë e qartë votoi kundër blerjes së avionëve luftarakë amerikanë F-35. Një shumicë – në të gjitha partitë – është gjithashtu në favor të shpenzimeve më të larta ushtarake.

Në përgjithësi, dy të tretat e të anketuarve deklaruan se nuk duan të blejnë fare avionë luftarakë F-35, ose preferojnë që të mos blihen më. Kjo del nga një sondazh online me 35,132 pjesëmarrës, i publikuar të dielën nga instituti kërkimor Leewas. Ai u krye përpara vendimit të tarifës së presidentit amerikan Donald Trump, shkruan swissinfo, transmeton albinfo.ch.

Sondazhi zbuloi se 42% duan që të shpenzohen më shumë para për ushtrinë sesa ishte planifikuar nga Parlamenti. Për 34%, buxheti i planifikuar është saktësisht i duhuri.

Vetëm 18% e të anketuarve duan më pak para për mbrojtje. Sipas dy të tretave të të anketuarve, kursimet duhet të bëhen në sistemin e azilit; gjysma duan më pak fonde për ndihmën zhvillimore dhe 38% do të shkurtonin fondet për kulturën.

Blerjet online në Kosovë: Kur çmimi i lirë kushton shumë

Posted on by erezzaademi

Mediat sociale janë bërë treg në Kosovë, por jo të gjithë shitësit janë korrektë. Shumë blerës përfundojnë me produkte false ose me cilësi të ulët dhe pa asnjë mënyrë për t’i kthyer prapa paratë e tyre.

Ato që dikur shërbenin kryesisht si hapësirë për t’u lidhur me miqtë, tani janë shndërruar edhe në pazar digjital.

Përdorues të panumërt të mediave sociale në Kosovë i nxjerrin produktet e tyre online, pa ndonjë rregullore, garanci apo përgjegjësi.

Për pasojë, ndodh shpesh që blerësit e tyre marrin diçka tjetër nga ajo që shohin.

“Bluzat nuk kishin as ngjyrën, as materialin, as modelin e as madhësinë si në fotografi”, tregon për Radion Evropa e Lirë një blerës që do të identifikohet vetëm si Arbeni.

I joshur nga reklama e bukur dhe çmimi i volitshëm, Arbeni thotë se bleu dy bluza. Por, kur pranoi pakon, u ndje i zhgënjyer.

“Dallimi ishte jashtëzakonisht i madh me fotografitë”, thotë ai.

Arbeni tregon se ka kontaktuar disa herë faqen në Facebook prej nga ka pranuar porosinë, por se nuk ka marrë përgjigje.

Përmes mesazheve online, atë e kontaktoi edhe Radio Evropa e Lirë, për ta pyetur për adresën e dyqanit, por njësoj – pa përgjigje.

Faqja ka mbi 20 mijë ndjekës dhe asnjë adresë apo numër telefoni.

“Të gjitha produktet janë 100% si në fotografi”, shkruan në përshkrimin që ka.

REL-i kontaktoi edhe postën që i ka dorëzuar porosinë Arbenit, por përfaqësuesit e saj thanë se nuk kanë të drejtë të ndajnë informacione për shitësit dhe se janë përgjegjës vetëm për shpërndarjen.

Ky rast nuk është i izoluar. Në Ministrinë e Industrisë, Tregtisë dhe Ndërmarrësisë (MINT) të Kosovës konfirmojnë për Radion Evropa e Lirë se nga 1 janari deri më 13 mars të këtij viti, kanë pranuar 104 ankesa për kategorinë “blerje online”.

Gjatë vitit të kaluar, ndërkaq, kjo ministri ka pranuar 363 ankesa ndaj operatorëve që veprojnë në tregjet elektronike, shumica prej të cilave kanë pasur të bëjnë me moskthimin e mallit.

Si inspektohen faqet online?

Inspektorati Qendror i Mbikëqyrjes së Tregut, që funksionon në kuadër të MINT-it, është përgjegjës edhe për mbikëqyrjen e shitjeve online.

Megjithatë, autoritetet pranojnë se kontrolli i faqeve online është i vështirë, pasi inspektorët nuk kanë qasje të drejtpërdrejtë në ambientet ku operojnë këto biznese.

“Anonimiteti i shitësve, përdorimi i shumë platformave dhe fshehja e identitetit, duke përdorur faqe dhe emra të rremë, si dhe adresa të pasakta, pamundëson inspektimin dhe ndjekjen ligjore të këtyre subjekteve”, thuhet në përgjigjen e Inspektoratit dhënë Radios Evropa e Lirë.

Për shkak të këtyre sfidave, Inspektorati thotë se i përcjell ankesat e qytetarëve te Policia e Kosovës.

Por, kjo e fundit nuk dha ndonjë informacion për masat e marra për ndalimin e këtyre praktikave.

Thirrje për kujdes

Si Inspektorati, ashtu edhe ekspertët e rrjeteve sociale u bëjnë thirrje konsumatorëve që të jenë të kujdesshëm gjatë blerjeve online, pasi ekziston rreziku i mashtrimeve, sidomos sa i përket cilësisë së produkteve.

Para se të kryejnë një blerje, ata i këshillojnë konsumatorët të verifikojnë besueshmërinë e shitësit, duke kontrolluar identitetin e tij, adresën fizike, numrin e telefonit dhe regjistrimin në Agjencinë për Regjistrimin e Bizneseve (ARBK).

Eksperti i rrjeteve sociale, Dardan Hasku, thotë se pagesa nuk duhet të kryhet përpara se të verifikohet produkti.

“E mira e gjithë kësaj është se pagesat nuk bëhen me kartelë bankare, por me para në dorë, pas pranimit të produktit. Klientët mund të kërkojnë nga posta që t’u lejojë të shohin produktin para se të paguajnë. Nëse produkti nuk përputhet me porosinë, ata kanë të drejtë ta refuzojnë”, thotë Hasku për Radion Evropa e Lirë.

Për të rritur vetëdijen mbi rreziqet e blerjeve online, MINT ka shpërndarë disa materiale informuese për konsumatorët.

“Gjatë pranimit të mallit, mos paguani pa e hapur pakon për t’u siguruar se po merrni produktin e porositur. Gjithashtu, kërkoni që pagesa të shoqërohet me kupon fiskal”, thuhet në një broshurë të MINT-it.

Radio Evropa e Lirë pyeti Administratën Tatimore të Kosovës nëse këto biznese paguajnë tatim dhe nëse inspektohen, por, deri në publikimin e këtij artikulli, nuk mori përgjigje.

Sipas ligjeve në fuqi, çdo shitës online është i detyruar t’i dërgojë klientit kuponin fiskal, së bashku me produktin.

Vlerësohet se blerjet online në Kosovë kanë marrë hov nga shpërthimi i pandemisë COVID-19, më 2020, e këndej.

Por, blerjet e tilla janë bërë gjithnjë e më shumë pjesë integrale e jetës së përditshme kudo në botë.

Në vitin 2023, në Bashkimin Evropian, 75% e përdoruesve të internetit të moshës 16 deri në 74 vjeç kanë blerë mallra ose shërbime në internet.

Statistikat tregojnë se aksionet e blerësve elektronikë janë rritur nga 53% më 2010 në 75% më 2023.

Konsumatorët online në BE kanë disa të drejta, përfshirë të drejtën për informacion të qartë për produktin ose shërbimin, të drejtën për anulimin e blerjes brenda 14 ditësh dhe të drejtën e rimbursimit./REL

Studimi tregon lidhjen mes arsimit dhe shëndetit oral zviceran

Posted on by BR

Pavarësisht aksesit të gjerë në shërbimet dentare, pabarazitë e theksuara në shëndetin oral vazhdojnë në Zvicër. Këto dallime shtrihen përtej zakoneve higjienike dhe rezultateve dentare, përfshirë edhe përdorimin aktual të shërbimeve, sipas një studimi të fundit nga Zyra Federale e Statistikave (FSO).

Në vitin 2022, mbi 70% e të anketuarve e vlerësuan gjendjen e dhëmbëve dhe mishrave të dhëmbëve si të mirë ose shumë të mirë. Megjithatë, ky raport ndryshon dukshëm sipas gjinisë dhe nivelit arsimor.

68% e meshkujve dhe 74% e femrave e vlerësuan gjendjen e shëndetit oral si të mirë, ndërsa 55% e personave me nivel arsimor më të ulët (vetëm shkollë e detyrueshme) e krahasuar me 75% të atyre me arsim të lartë (terciar), transmeton albinfo.ch.

Gjatë dy dekadave të fundit, konsultimet e përgjithshme dentare kanë rënë. Në të kundërt, vizitat te higjienistët dentarë janë rritur ndjeshëm. Në vitin 2022, 58% e popullsisë raportoi një vizitë në një klinikë të tillë brenda vitit – një rritje prej 21 pikë përqindjeje.

Megjithatë, përballueshmëria mbetet një pengesë. Në vitin 2023, gati 5% e njerëzve të moshës 16 vjeç e lart nuk morën kujdesin e nevojshëm dentar për arsye financiare, sipas FSO. Më të prekurit ishin të papunët, personat e rrezikuar nga varfëria dhe shtetasit e huaj.

Pyetja e furçës së dhëmbëve
Sipas “Swiss Dental Hygienists”, një shoqatë profesionale, furçat e dhëmbëve duhet të ndërrohen çdo gjashtë javë ose pas një periudhe gripi apo ftohjeje, për të shmangur riinfeksionin. Furçat e dhëmbëve elektrike konsiderohen më efektive dhe më të buta se ato manuale. Shoqata vëren se kjo këshillë mbështetet nga provat më të fundit shkencore. Thënë kështu, furçat manuale me qime shumë të buta mund të ofrojnë gjithashtu rezultate të mira, me kusht që përdoruesit të aplikojnë teknikën e duhur për kohëzgjatjen e rekomanduar.

Pastrimi ditor ndërdhëmbor është gjithashtu thelbësor. Rekomandohet përdorimi i fillit dentar ose furçave ndërdhëmbore, të përshtatura për hapësirën midis dhëmbëve.

Sa i përket kontrolleve, një vizitë te një higjienist dentar një ose dy herë në vit konsiderohet e mjaftueshme për shumicën. Ata me sëmundje periodontale ose kushte të tjera me rrezik të lartë mund të kërkojnë takime më të shpeshta – deri në tre ose katër në vit.

Viruse “zombie” nën akull: A po afron pandemia e radhës nga Arktiku?

Posted on by Alb

Pas goditjes globale të shkaktuar nga pandemia e Covid-19, bota shkencore mbetet në kërkim të burimeve të mundshme të kërcënimeve të reja shëndetësore. Një nga këto kërcënime, gjithnjë e më shpesh i përmendur nga ekspertët, është një sëmundje hipotetike, e njohur si “Sëmundja X”.

Por sipas zbulimeve të fundit shkencore, burimi i saj i mundshëm mund të mos jetë një treg i lagësht apo laborator, por vetë Arktiku – i ftohtë, i largët dhe… duke u shkrirë.

Akulli që fsheh mikrobe të lashta

Me ngrohjen globale që vazhdon me ritme alarmante, permafrost-i (tokë e ngrirë në mënyrë të përhershme) në rajonet arktike po shkrihet. Dhe bashkë me të, po zbulohen mikrobe që kanë mbijetuar për mijëra vjet nën shtresat e akullit. Shkencëtarët flasin për viruse “zombie” – mikroorganizma që kanë qenë në gjumë për epoka të tëra dhe që tani mund të rikthehen në lojë. Disa prej tyre janë rikthyer tashmë në jetë në laboratorë, përfshirë një virus që ishte ngrirë për 48,500 vjet.

“Shkrirja e akullit nuk përfaqëson vetëm një problem ekologjik, por edhe një kërcënim për shëndetin publik global,” paralajmëron Dr. Khaled Abbas nga Universiteti i Sharjah. Ai thekson se zhdukja e barrierave natyrore ndërmjet njerëzve, kafshëve dhe mikrobeve të lashta mund të krijojë terrenin e përsosur për sëmundje të reja, për të cilat trupat tanë janë tërësisht të papërgatitur, përcjell albinfo.ch.

Raste konkrete dhe paralajmërime

Në vitin 2016, një shpërthim antraksi në Siberi vrau një fëmijë dhe infektoi dhjetëra të tjerë. Burimi? Një kafshë e infektuar që kishte qenë e ngrirë për dekada. Studiuesit gjithashtu kanë zbuluar viruse të panjohura më parë në akullnajat kineze – të datuara më shumë se 40,000 vjet më parë.

Në kushte laboratorike, disa prej këtyre viruseve janë ende aktivë dhe të aftë të infektojnë qeliza të gjalla. Nëse ndonjëri prej tyre gjen mënyrën për të kaluar te njerëzit, përmes kafshëve apo ujit, pasoja e mundshme është një pandemi me përmasa të paparashikuara.

Rreziku që vjen nga harresa

Arktiku ka infrastrukturë të dobët shëndetësore dhe mungesë kapacitetesh për të përballuar shpërthime epidemike. Një sëmundje që shpërthen aty mund të kalojë pa u vënë re, derisa të jetë tepër vonë për ta frenuar.

Dr. Abbas thotë se “ajo që ndodh në Arktik nuk qëndron në Arktik”. Sipas tij, ndikimet e stresorëve mjedisorë janë globale, dhe zgjimi i një sëmundjeje zoonotike në veri mund të ketë efekt domino në të gjithë planetin.

Një thirrje për vigjilencë

Ndërkohë që bota përqendrohet në ndërtimin e mureve kundër pandemive të ardhshme, një pjesë e mohuar e rrezikut mund të jetë nën këmbët tona – ose më saktë, nën akullin që po shkrin çdo ditë. Nëse viruse të lashta rikthehen në qarkullim, historia mund të mos përsëritet – por të jetë më e egër dhe më e paparashikueshme.

Në një epokë të klimës që ndryshon, edhe sëmundjet mund të kenë një cikël ringjalljeje. Dhe kjo nuk është më vetëm një fabul shkencore – është një sfidë reale për shkencën, politikën dhe vetë mbijetesën njerëzore.

Grenell godet Specialen: Ndalni fondet, është një farsë politike!

Posted on by Alb

Ish-i dërguari amerikan për dialogun Kosovë-Serbi, Richard Grenell, ka shpërthyer me akuza të forta ndaj Gjykatës Speciale në Hagë, duke e cilësuar atë si një mjet politik të dështuar që vetëm po konsumon miliarda pa dhënë drejtësi.

“Ndaloni financimin e kësaj gjykate! E gjithë kjo është politike. Janë harxhuar dhe shpërdoruar miliarda”, ka shkruar Grenell në rrjetin “X”, duke ngritur alarmin për një mekanizëm që sipas tij nuk sjell as drejtësi, as paqe, transmeton albinfo.ch.

Grenell nuk e la me kaq. Ai rikujtoi edhe një herë qëndrimin e tij të mëhershëm për rolin e Thaçit në historinë e Kosovës. “Themeluesi i shtetësisë së Kosovës duhet të festojë në Prishtinë, jo të kalojë vitet pas hekurave në Hagë”, është shprehur ai, duke akuzuar vendet evropiane për mungesë guximi e për pesë vjet heshtje përballë asaj që e cilëson si “padrejtësi të hapur”.

Tragjedia në diskotekë, 23 arrestime të reja në Maqedoninë e Veriut

Posted on by Alb

Autoritetet në Maqedoninë e Veriut kanë kryer sot edhe 23 arrestime në lidhje me zjarrin tragjik që përfshiu një klub nate në qytetin e Koçanit më 16 mars, duke shkaktuar vdekjen e 61 personave dhe plagosjen e rreth 200 të tjerëve.

Në mesin e të ndaluarve janë tre ish-ministra të Ekonomisë, si dhe drejtues aktualë dhe të mëparshëm të Drejtorisë së Mbrojtjes Civile. Mes tyre ndodhet edhe një ministër pa portofol, përcjell albinfo.ch.

Këto arrestime pasojnë ndalimin e mëparshëm të 33 personave, të dyshuar për përfshirje në funksionimin ilegal të klubit “Pulse”, i cili operonte me dokumentacion të falsifikuar, por me vulë zyrtare nga Ministria e Ekonomisë.

Sipas autoriteteve, hetimet kanë zbuluar një zinxhir të gjerë përgjegjësie që shtrihet që nga viti 2012. Në fokus kanë qenë të gjithë ish-ministrat e Ekonomisë që nga ajo kohë, përjashtuar ministrin aktual, që mori detyrën në qershor 2024 dhe është pjesë e koalicionit “VLEN”.

 

Trump dorëzohet përballë krizës ekonomike – por a është bërë dëmi?

Posted on by Alb

Presidenti amerikan, Donald Trump, u detyrua të ndryshojë kursin për tarifat tregtare, pasi përballoi trysni të fortë ekonomike dhe politike, raporton “The Guardian”.

Megjithëse më herët kishte deklaruar se “politikat nuk do të ndryshojnë kurrë”, Trump njoftoi një pezullim 90-ditor të tarifave të larta për shumicën e vendeve – përjashtuar Kinën. Kjo u pa si një tërheqje e papritur nga qëndrimi i tij i ashpër.

Ekspertët thonë se dëmi është bërë: besueshmëria e SHBA-së është lëkundur, dollari është dobësuar dhe frika nga një recesion është rritur. Tarifat e reja kishin krijuar paqëndrueshmëri në tregje, reagime të ashpra ndërkombëtare dhe përplasje mes figurave të larta si Elon Musk dhe këshilltarë të Trumpit.

Megjithëse pezullimi solli një lehtësim të përkohshëm, tarifa 10% për shumicën e importeve mbetet në fuqi. Sipas Shtëpisë së Bardhë, mbi 75 vende kanë nisur bisedimet për marrëveshje të reja tregtare.

Një i vdekur dhe tre të lënduar në përplasjen mes trenit dhe një veture në Kosovë

Posted on by Alb

Një aksident tragjik ka ndodhur sot në fshatin Jagot të Klinës, ku një tren është përplasur me një veturë, duke lënë të vdekur një 68-vjeçar dhe duke lënduar tre persona të tjerë. Ngjarja ka ndodhur rreth orës 12:25, sipas zëdhënësit të policisë për rajonin e Pejës, Fadil Gashi.

Ndërmarrja “Trainkos” ka reaguar menjëherë pas aksidentit, duke theksuar se përplasja ka ardhur si pasojë e mosrespektimit të shenjave të komunikacionit nga ana e drejtuesit të veturës. “Na vjen keq për humbjen e jetës së një qytetari dhe për lëndimin e tre të tjerëve. Familjes së viktimës i shprehim ngushëllimet tona më të sinqerta”, thuhet në njoftimin zyrtar, transmeton albinfo.ch.

Të lënduarit janë dërguar në Emergjencën e Spitalit Rajonal në Pejë për trajtim.

Policia dhe ekipet e emergjencës kanë dalë menjëherë në vendin e ngjarjes, ndërsa hetimet për shkaqet e sakta të aksidentit janë ende në vijim.

Euro forcohet ndaj dollarit

Posted on by BR

Monedha euro është shfaqur si një fituese surprizë e trazirave të fundit të tregut të shkaktuara nga tarifat, duke u ngjitur në një nivel rekord trevjeçar kundrejt dollarit. Në këto kushte, Evropa rezulton të jetë një bast relativisht i sigurt mes kaosit global.

Nxitësi i lëvizjes së monedhës është nervozizmi në rritje i investitorëve globalë në lidhje me zotërimin e aseteve amerikane, duke i bërë ata të shesin dhe të zhvendosin paratë në vendet e tyre. Në Evropë, flukset po e nxisin euron.

“Nëse qeveria amerikane shkakton rënien e aksioneve dhe zvogëlon fitimet e kompanive amerikane, duhet të pyesim veten nëse pjesa tjetër e botës ende dëshiron të vendosë të gjitha paratë në obligacione ose aksione amerikane,” shprehen analistët.

Euro është rritur më shumë se 5% kundrejt dollarit që nga 1 prilli, një ditë para se Presidenti i SHBA-së Donald Trump të prezantonte tarifa të reja bazë prej 10% për të gjitha ekonomitë dhe të vendoste detyrime që arrinin në 20% për Bashkimin Evropian, shkruan Scan, transmeton albinfo.ch.

Vendimi i Trump për të pezulluar taksat më të larta për 90 ditë nxiti rritjen më të madhe ditore të euros që nga viti 2015. Deri të premten, ajo kishte arritur një nivel rekord trevjeçar mbi 1.14 dollarë, duke u bazuar në rritjen që kishte filluar javë më pare, kur Gjermania njoftoi një plan masiv shpenzimesh.

Ndërsa ekspertët në rajon po e ngrenë lart monedhën e tyre si një lojtar kyç global, kjo mund të dëmtojë eksportuesit evropianë, të cilët kanë përfituar nga një euro më e lirë gjatë ngadalësimeve ekonomike botërore.

Forca e euros ka arritur gjithashtu një rekord 17-mujor kundrejt paundit britanik dhe është tregtuar rreth niveleve maksimale 11-vjeçare me juanin kinez.

Monedhat më “të sigurta” si jeni japonez dhe franga zvicerane janë forcuar po ashtu. Por ndryshe nga ato, euro normalisht dobësohet kundrejt dollarit në kohë krizash.

Për më tepër, në fillim të vitit, monedha evropiane po tregtohej me rreth 1.03 dollarë, ndërsa analistët prisnin që ajo të binte nën 1 dollar nëse do të vendoseshin tarifa. Këto parashikime tani po rivlerësohen në mënyrë dramatike.

Ekonomistët theksojnë se politikat e Trump kanë gërryer besimin te dollari, duke shtuar se vlerësimi i euros mund të vazhdojë. “Rritja e vlerës në 1.25 dollarë është një mundësi shumë e qartë,” thonë ata.

Kjo mund të sjellë pasoja të ndryshme për Evropën. Një përfaqësues i Deutsche Bank tha se kërkesa për borxhin e denominuar në euro mund ta bëjë më të lehtë për qeveritë evropiane të shpenzojnë. Po ashtu, rritja e euros e bën më të lehtë për Bankën Qendrore Evropiane të mbajë normat e interesit më të ulëta edhe nëse tarifat shkaktojnë inflacion të lartë.

Por kjo do të kishte pasoja negative për eksportuesit. “Normalisht, kur cikli global i biznesit është i dobët, euro dobësohet, gjë që zbut ndikimin negativ në ekonominë evropiane”, shprehen analistët.

Instagram vjen me veçori të re, videot do të shikohen me kode

Posted on by Alb

Në heshtje dhe pa shumë bujë të madhe Instagram është duke testuar një veçori të re. Në mediat e huaja thuhet se platforma po mendon që të bëjë video e saj me kod. Pra çdo përdorues që është aktiv dhe që publikon video në platformë mund t’i vendosë videos që publikon një kod.

Video nuk mund të shihet nga të gjithë. për më tepër kjo është si një lojë fjalësh për përdoruesit.

Çdo person që hedh një video, i famshëm, model, bloger, influencer apo këngëtar mund të orientojë ndjekësit me një “inststory” se si mund të jetë kodi i videos që ka hedhur. Përdoruesit duhet të gërmojnë në të dhënat dhe detajet për të gjetur kodin e më pas të shijojnë videon e të preferuarit të tyre.

 

 

Studimi që vë në pah nëse bicikletat elektrike janë po aq të shëndetshme sa biçikletat klasike

Posted on by Alb

Një studim i madh nga Gjermania hedh poshtë stereotipin se ngasësit e e-bicikletave janë dembelë. Duke analizuar mbi 58 mijë udhëtime për më shumë se tre vite, studiuesit zbuluan se e-bicikletat ofrojnë përfitime të ngjashme shëndetësore si biçikletat tradicionale, transmeton albinfo.ch.

Përdoruesit e e-bicikletave qëndrojnë mesatarisht 135 minuta në javë në sedilje – kohë kjo e mjaftueshme për të reduktuar rrezikun nga sëmundje si diabeti dhe tensioni i lartë deri në 40 për qind, sipas profesorit Uwe Tegtbur. Ai thekson se një shëtitje e moderuar me e-bike mund të jetë “po aq efektive sa medikamentet”.

Për më tepër, studimi tregon se këto mjete janë veçanërisht të përshtatshme për personat me probleme shëndetësore apo me peshë të lartë trupore, duke u ofruar një mënyrë të lehtë dhe të sigurt për të lëvizur.

Megjithatë, përdorimi në rritje i e-bicikletave ka sjellë edhe më shumë aksidente fatale, sidomos në mesin e përdoruesve më të moshuar. Ekspertët këshillojnë kujdes dhe përshtatje të ngadaltë me ritmin e e-bike.

Makinat Tesla të oficerëve të lartë të ushtrisë zvicerane krijojnë hapësira për spiunazh

Posted on by Alb

Ushtria e Zvicrës përdor 30 makina Tesla për personelin ushtarak profesionist. Si të gjitha automjetet Tesla, edhe këto janë të pajisura me kamera dhe mikrofonë të shumtë, si dhe me sistem GPS që transmeton vendndodhjen në kohë reale tek prodhuesi, Tesla.

Kjo krijon mundësinë që kompania të ketë qasje në informacione të ndjeshme, si vendndodhjet e armëve, komunikimet apo bisedat konfidenciale, transmeton albinfo.ch

Frika nga spiunazhi dhe mungesa e privatësisë

Kritikët paralajmërojnë se ky sistem i ndërlikuar i kamerave dhe mikrofonëve mund të përbëjë një rrezik real spiunazhi. Shembuj nga Gjermania dhe Kina tregojnë seriozitetin e situatës: në Gjermani, Tesla-t janë ndaluar nga bazat ushtarake, ndërsa në Kinë ndalohet përdorimi i tyre nga personeli ushtarak.

Në Kantonin e Basel-Stadt, ku policia përdor disa Tesla, u krye një kontroll sigurie përpara përdorimit të tyre. U zbulua se të dhënat e vendndodhjes transmetohen në kohë reale tek Tesla – edhe kur makina është e ndalur.

Çfarë thonë autoritetet dhe politikanët?

Zyra Federale për Armatime deklaroi se nuk sheh ndonjë rrezik konkret dhe se përgjegjësia për mbrojtjen e të dhënave u takon vetë punonjësve. Kjo deklaratë ka hasur në kritika.

Franziska Roth nga SP kërkon që në të ardhmen të blihen alternativa evropiane në vend të makinave Tesla. Ndërsa Rino Büchel nga SVP thotë: “Nëse mbrojtja e të dhënave rrezikohet, duhet të rikthehemi te makinat funksionale, pa teknologji të tepërt.”

Fshati zviceran pa dyqan, ofrohet mundësi vetë-shërbimi

Posted on by Alb

Banorët e fshatit Abtwil në kantonin Aargau kanë kërkuar prej kohësh një dyqan. Tani, faza e testimit për një dyqan vetë-shërbimi ka nisur, përcjell albinfo.ch.

Një fshat pa dyqan?

Me një popullsi prej rreth 1,200 banorësh, Abtwil ka dy restorante, por që nga viti 2021 nuk ka më një dyqan të mirëfilltë. “Posta nuk është më, banka është mbyllur, kasapi është zhdukur dhe dyqani i fshatit është zhdukur. Kjo nxiti një dëshirë të fortë në popullatë për rikthimin e një dyqani,” shpjegon anëtari i këshillit komunal, Roland Bühler. Një anketim me banorët tregoi se ekzistonte nevoja për një mundësi për të blerë, transmeton albinfo.ch.

Zgjidhja: “La Petite Épicerie”

Një grup pune kërkoi një operator për një dyqan të ri, por dyqanet tradicionale nuk treguan interes. Kështu, Abtwil vendosi të bashkëpunojë me “La Petite Épicerie”, një koncept që tashmë operon me sukses në pjesën frëngjisht-folëse të Zvicrës. Në vitin 2021, hapën dyqanin e parë edhe në zonën gjermanisht-folëse, pikërisht në Abtwil.

Si funksionon?

Dyqani ndodhet në një kontejner të rikonstruktuar dhe është i hapur 24 orë në ditë, 365 ditë në vit. Klientët hyjnë përmes një aplikacioni në telefon, me të cilin edhe skanojnë blerjet. Vetëm të shtunave paradite ka staf të pranishëm për ndihmë. Ndryshe, stafi nevojitet vetëm për rimbushjen e rafteve. Roland Bühler thekson se edhe njerëzit më të moshuar përshtaten mirë me këtë sistem. “Kemi një 90-vjeçare që bleu një smartphone dhe një kartë bankare vetëm për të bërë blerje në këtë dyqan.”

Çfarë ofrohet?

Produkte bazë si biskota, majonezë dhe lëng për larje enësh janë në dispozicion, por gjithashtu edhe produkte të freskëta lokale dhe rajonale. Çmimet janë më të larta se në supermarket, por sipas Bühler, kursen kohën dhe udhëtimin për të bërë blerje.

Si reagojnë banorët?

Disa e mirëpresin mundësinë, veçanërisht për raste të papritura. “Kur më duhet diçka urgjent, blej fruta apo perime të freskëta këtu,” thotë një banore. Të tjerë, megjithatë, ndihen të distancuar: “Do të doja më shumë një shitës me të cilin të bisedoja, ose të më ndihmonte të gjeja një produkt,” thotë një banor i moshuar.

Çfarë thonë furnitorët?

Çifti Frei, që mban dele në Abtwil, shet produktet e veta në këtë dyqan. “Nuk është shumë fitimprurëse,” thotë Melanie Frei, “por është një mënyrë e mirë për t’i shitur produktet tona në mënyrë lokale.”

Hapat e ardhshëm

Komuna do të mbështesë dyqanin me një shumë vjetore me katër shifra gjatë fazës së testimit, që do të zgjasë edhe tre vjet të tjera. Më pas, vetë banorët do të vendosin për të ardhmen e dyqanit. Ky model mund të shërbejë si shembull edhe për komunat e tjera. Për momentin, dyqani do të mbikëqyret rregullisht nga përfaqësues të komunës.

 

Franca ashpërson rregullat për telefonat edhe në shkollat e mesme

Posted on by BR

Franca do të ashpërsojë masat për përdorimin e telefonave celularë në shkollat e mesme, duke i rekomanduar nxënësit e moshës 11 deri në 15 vjeç të mbyllin pajisjet e tyre në një dollap ose çantë në fillim të ditës dhe t’i përdorin ato sërish vetëm kur të largohen, sipas “The Guardian”.

Ministrja e Arsimit, Élisabeth Borne, ka kërkuar Senatit që fëmijët të shmangen plotësisht nga telefonat e tyre gjatë orarit mësimor në të gjitha shkollat e mesme franceze që nga shtatori.

“Në një kohë kur përdorimi i ekraneve po vihet gjerësisht në pikëpyetje për shkak të efekteve të dëmshme, kjo masë është thelbësore për mirëqenien dhe suksesin e fëmijëve tanë në shkollë”, tha Borne.

Në vitin 2018, Franca i ndaloi fëmijët të përdorin telefonat celularë në të gjitha shkollat e mesme – të njohura si “collèges”, shkruan ATSH, transmeton albinfo.ch.

Telefonat duhet të qëndrojnë të fikur në çantat e shkollës dhe nuk mund të përdoren askund në mjediset e shkollës, duke përfshirë edhe kohën e pushimit.

Shkollat kanë raportuar një efekt pozitiv, me më shumë ndërveprim social, më shumë ushtrime fizike, më pak ngacmime dhe përqendrim më të mirë.

Por disa raporte thonë se disa fëmijë hynin fshehurazi në tualete për të parë video në telefon gjatë orës së pushimit.

Tani qeveria franceze sugjeron se është e nevojshme të veprohet më tej, duke i larguar plotësisht fëmijët nga pajisjet e tyre telefonike gjatë gjithë orarit të shkollës.

Kjo “pauzë digjitale” e detyrueshme – siç e quan qeveria franceze – është testuar në një skemë pilot në rreth 100 shkolla të mesme për gjashtë muajt e fundit, me fëmijët që heqin dorë nga telefonat e tyre pas mbërritjes në ambientet mësimore – duke i vendosur në një dollap me kyç ose kuti, ose në një qese të veçantë të kyçur, që mund të zhbllokohet vetëm nga një sistem elektronik – në portat e shkollës ndërsa ata largohen për në shtëpi.

Telefonat celularë janë të ndaluar edhe në shkollat fillore.

BE synon lidership në AI: Plan ambicioz për të ardhmen digjitale

Posted on by Alb

Bashkimi Evropian ka prezantuar një plan të ri ambicioz për Inteligjencën Artificiale, duke synuar të pozicionohet si lider global në këtë fushë. Plani parashikon investime prej 20 miliardë eurosh dhe përqendrohet në pesë shtylla kyçe: ndërtimin e superkompjuterëve (AI factories), qasje më të mirë në të dhëna, zhvillimin e aplikacioneve të AI, fuqizimin e talenteve dhe krijimin e një kuadri të qartë ligjor.

Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, theksoi se ky hap do të përshpejtojë inovacionin dhe do të ndihmojë kompanitë evropiane të konkurrojnë me gjigantët globalë. Plani synon gjithashtu që më shumë kompani të adoptojnë AI dhe që Evropa të ndërtojë sovranitetin e saj teknologjik.