Vaksinat përjashtohen nga pagesa paraprake e sigurimit shëndetësor

Që nga 1 janari 2026, shumica e vaksinave në Zvicër nuk janë më të përfshira në pagesën paraprake të sigurimit shëndetësor, një masë që synon më shumë të nxisë parandalimin sesa të lehtësojë barrën financiare për familjet. Alessandro Diana, pediatër dhe ligjërues në Fakultetin e Mjekësisë në Gjenevë, shpjegon pasojat e kësaj ndryshimi.

Zvicra ka rezultate të mira në vaksinimin e fëmijëve: rreth 96% e fëmijëve janë vaksinuar kundër difterisë dhe tetanosit, dhe 80% kundër meningokokut dhe pneumokokut. Megjithatë, situata bëhet më e ndërlikuar gjatë adoleshencës dhe moshës së rritur, veçanërisht për dozat përforcuese.

“Ne kemi një nivel të mirë vaksinimi tek fëmijët, por pak më të ulët tek të rinjtë e moshës së rritur,” konfirmon pediatri Alessandro Diana në programin e RTS-së “On en parle”.

Rubeola mbetet shqetësuese për autoritetet shëndetësore. “Dihet se për të eliminuar qarkullimin e virusit, nevojitet imunitet mbi 95% tek popullsia mbi 60 vjeç. Aktualisht, jemi në 85%. Shumë të rritur nuk kanë marrë ende dy dozat e nevojshme për imunitet,” shpjegon Diana. Zyra Federale e Shëndetit Publik (FOPH) po i inkurajon të gjithë individët të lindur pas vitit 1963 që të plotësojnë regjistrat e tyre të vaksinimit.

Njohje e mjekësisë parandaluese

Përjashtimi nga pagesa paraprake nuk vlen vetëm për vetë vaksinat, por edhe për këshillimin që shoqëron ato, një zhvillim që pediatri e mirëpret:

“Kjo është një njohje për profesionistët e shëndetësisë, sepse ne shpenzojmë kohë duke shpjeguar vaksinën tek pacientët tanë. Mjekësia parandaluese shpesh lihet pas dore. Është një sinjal i mirë që ky lloj mjekësie po promovohet dhe njihet,” thekson specialisti.

Ai shton se është e natyrshme që pacientët të kenë pyetje dhe profesionistët e shëndetësisë duhet të jenë të gatshëm t’u përgjigjen dhe t’i mbështesin ata.

Kjo masë është pjesë e një strategjie që fokusohet më shumë te qëndrueshmëria se sa te kursimi real financiar për familjet. “Shumë shpesh nuk janë arsye financiare ato që pengojnë njerëzit të vaksinohen. Faktorë të tjerë, ideologjikë dhe socio-politikë, ndikojnë gjithashtu,” thekson Diana. Megjithatë, sipas tij, eliminimi i pagesës paraprake për vaksinat ka kuptim: “Studimet tregojnë se sa më i lehtë të jetë vaksinimi, aq më shumë popullsia i përmbahet tij. Kjo masë dërgon një sinjal pozitiv,” shton ai.

Një plan vaksinimi i përshtatur për nevojat individuale

Duke pasur një listë gjithnjë e në rritje të vaksinave, si të zgjidhet? Pediatri qetëson: jo të gjitha vaksinat e skemës janë të domosdoshme për çdo individ.

“Ato janë një udhëzues. Kjo nuk do të thotë se duhet të përdorim të gjitha. Ky është sfida për profesionistët e shëndetësisë në plotësimin e nevojave të fëmijëve. Nëse ka probleme të mushkërive, të imunitetit ose të zemrës, niveli i rekomandimit mund të ndryshojë nga rasti në rast,” shpjegon Diana.

Në Zvicër, asnjë vaksinë nuk është e detyrueshme. Megjithatë, neni 22 i Ligjit për Epidemitë parashikon se në rast epidemie ose nëse është e dobishme për popullsinë, vaksinimi mund të bëhet i detyrueshëm.

28 të lënduar nga zjarri në Crans-Montana vazhdojnë të jenë të shtruar në spitalet zvicerane

Njëzet e tetë persona të lënduar nga zjarri në Crans-Montana vazhdojnë të trajtohen në spitalet e Zvicrës, ndërsa disa të tjerë janë transferuar në klinika të specializuara rehabilitimi. Ndërkohë, 38 të tjerë po marrin trajtim jashtë vendit, përfshirë pesëmbëdhjetë shtetas zviceranë.

Sipas informacionit të dhënë të hënën nga spitalet zvicerane, Centri Spitalor i Valais Romand raportoi katër pacientë, të cilëve jeta nuk u rrezikohet, krahasuar me dhjetë pacientë në fillim të javës së kaluar. “Ata vazhdojnë të marrin kujdes të përditshëm në departamentin e kirurgjisë rikonstruktive (përfshirë transplantin e lëkurës dhe ndërrimin e fashove) dhe përfitojnë mbështetje psikologjike,” u tha. Pacientët që dolën nga spitalet kohët e fundit janë transferuar në Klinikën e Rehabilitimit Romand në Sion.

Në CHUV në Lausanne, numri i pacientëve të shtruar ka mbetur i njëjtë për gati dy javë, gjithsej 9 pacientë. Po ashtu, në rajonin e Liqenit të Gjenevës, dy të lënduar po trajtohen në Spitalet Universitare të Gjenevës (HUG).

Pesëmbëdhjetë shtetas zviceranë ende jashtë vendit

Në Zvicrën gjermanofolëse, Spitali Universitar i Cyrihut po trajton ende gjashtë persona. “Ata janë ende në një fazë kritike të trajtimit,” deklaroi spitali. Pesë viktima të reja janë të shtruar në Kinderspital, gjithashtu në Cyrih, ku po theksohet se gjendja e tyre është kritike. Dy të tjerë po trajtohen në Spitalin Universitar të St. Gallen.

Sipas të dhënave më të fundit ndërkombëtare nga e mërkura e kaluar, gjashtëmbëdhjetë pacientë ndodhen në Francë: shtatë zviceranë (përfshirë një me dy shtetësi) dhe nëntë francezë. Nëntë të lënduar, të gjithë italianë, po trajtohen në Itali.

Shtatë viktima të tragjedisë së Crans-Montana ndodhen në Gjermani (tre zviceranë, dy serbë, një australian dhe një francez). Për më tepër, gjashtë viktima janë të shtruar në Belgjikë: pesë zviceranë (njëri me dy shtetësi) dhe një francez.

Nga një total prej 38 personash që trajtohen jashtë vendit, pesëmbëdhjetë janë shtetas zviceranë, sipas të dhënave të transmetuara nga rrjeti kombëtar i mjekësisë së katastrofave KATAMED.

Detaje tjera: Pse burri nga Kosova fitoi gjyqin ndaj Argau-t dhe pse Komuna do të apelojë vendimin

Sipas gjykatës, komisioni i natyralizimit në qytetin Birr, në kantonin Argau ku aplikanti ka jetuar që nga viti 1996, i kishte bërë atij “pyetje të shumta arbitrare” në testin e tij të shtetësisë që nuk duhej të ishin bërë si pjesë e procesit të natyralizimit.

Në total, 23 nga 48 pyetje u gjetën “të papranueshme”, shkruan The Local, transmeton albinfo.ch.

Gjykata e ka kthyer çështjen përsëri në këshillin bashkiak me udhëzimin e qartë për t’i dhënë burrit, një shtetas të Kosovës, shtetësinë zvicerane, duke thënë se ai i plotëson të gjitha kërkesat ligjore.

Dhe ka një kthesë tjetër

Burri në fjalë nuk ishte një emigrant në vetvete – ai lindi dhe u rrit në Zvicër – një gjë tjetër në favor të tij, tha gjykata.

Konkretisht, ajo vendosi që kushdo që ka lindur dhe është rritur në Zvicër “supozohet” se është i njohur me mënyrën lokale të jetesës.

“Për të devijuar nga ky supozim, nevojiten prova të qarta”, dhe këto prova mungonin në rastin e burrit kosovar, sipas gjykatës.

“I habitur dhe i tronditur”

Birr nuk po e pranon vendimin e gjykatës në favor të burrit kosovar që po gënjente.

Barbara Gloor, kryetarja e bashkisë, tha se ishte “e habitur dhe e tronditur” nga vendimi i gjykatës, duke shpjeguar se komisioni zbuloi se kandidati nuk ishte plotësisht i integruar.

Prandaj, bashkia po shqyrton një apel në Gjykatën Federale Supreme.

Cilat pyetje i vendosi gjykata si “arbitrare” dhe “të papranueshme” në rastin e aplikantit?

Fatkeqësisht, pyetjet specifike që iu bënë aplikantit nuk janë bërë publike, por ne kemi parë listën e pyetjeve që komunat në Aargau zakonisht u bëjnë kandidatëve të tyre për natyralizim.

Ato kanë për qëllim të vlerësojnë nivelin e integrimit të aplikantit dhe njohuritë e tij për komunitetin e tyre lokal.

Këto janë vetëm disa prej tyre:

Çfarë dini për sistemin e asgjësimit të mbeturinave në komunitetin tonë?

Me cilat ngjarje shkollore jeni të njohur?

Ku është stacioni më i afërt i trenit?

Me cilat ndërtesa publike në komunitetin tonë jeni të njohur?

Cilat janë emrat e komuniteteve fqinje?

Sport i gabuar

Megjithatë, vetëm të lindësh në Zvicër nuk është e mjaftueshme për të fituar shtetësinë në kantonin e Aargaut, ose në çdo kanton zviceran për këtë çështje, dhe ky rast më i fundit nuk është shembulli i vetëm i vendimeve arbitrare.

Disa vite më parë, një rast tjetër bëri bujë pasi ky kanton hodhi poshtë një kërkesë për natyralizim nga një grua e re e lindur dhe e rritur në Zvicër, pasi një intervistë me një komision lokal thuhet se përfshinte 70 pyetje ‘të çuditshme’ rreth jetës së saj personale dhe hobi.

Por përgjigja vendimtare ‘nein’ bazohej në përgjigjen e saj ndaj pyetjes së një sporti tipik zviceran: Ajo e quajti skijimin në vend të ‘Schwingen’ (mundje).

A po synon Donald Trump të krijojë një alternativë ndaj OKB-së me “Këshillin e Paqes”?

Ish-presidenti amerikan Donald Trump ka propozuar krijimin e një “Këshilli të Paqes”, fillimisht i menduar për zgjidhjen e konfliktit në Gaza, por që tashmë synon të shndërrohet në një organizatë ndërkombëtare me mandat të gjerë për promovimin e stabilitetit global. Sipas një projekti-statuti të siguruar nga media ndërkombëtare, kjo nismë po shihet nga disa qarqe si një përpjekje për të krijuar një alternativë ndaj Këshillit të Sigurimit të OKB-së.

Dokumenti parashikon që këshilli të hyjë në fuqi pasi të nënshkruhet nga vetëm tre shtete dhe u jep anëtarëve mandate trevjeçare, të rinovueshme nga presidenti i organizatës. Një nga pikat më të diskutueshme është mundësia për të siguruar anëtarësim të përhershëm përmes pagesës prej një miliard dollarësh.

Donald Trump parashikohet të jetë presidenti i parë i Këshillit të Paqes, me kompetenca shumë të gjera, përfshirë të drejtën për të ftuar ose përjashtuar shtete anëtare dhe për të miratuar të gjitha vendimet e marra nga këshilli. Mandati i tij mund të përfundojë vetëm në rast dorëheqjeje ose paaftësie të konfirmuar unanimisht nga një organ ekzekutiv i zgjedhur prej tij.

Nisma përmban kritika të drejtpërdrejta ndaj institucioneve ekzistuese ndërkombëtare, duke nënkuptuar dështimin e tyre, veçanërisht të OKB-së, të cilën Trump e ka kritikuar vazhdimisht edhe në fjalimet e tij publike.

Franca dhe Gjermania kanë konfirmuar se janë ftuar të marrin pjesë në këtë strukturë, por kanë shprehur nevojën për konsultime dhe kanë theksuar përkushtimin e tyre ndaj Kartës së Kombeve të Bashkuara. Edhe disa vende të tjera, përfshirë Shqipërinë, Italinë, Turqinë dhe Indinë, kanë marrë ftesa, ndërsa Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, ende nuk ka dhënë një përgjigje zyrtare.

Nisma mbetet në fazë shqyrtimi dhe ka ngjallur debate të forta mbi të ardhmen e multilateralizmit dhe rolin e institucioneve ekzistuese ndërkombëtare.

Mësuesve të Cyrihut u jepet më shumë kohë për punë jashtë mësimdhënies

Parlamenti ishte unanim të hënën në konstatimin se: Ngarkesa e punës për mësuesit është e madhe. Dhe: Atraktiviteti i profesionit të mësuesit duhet të ruhet. Megjithatë, pati mosmarrëveshje rreth masave të duhura.

Në qendër të debatit ishte, nga njëra anë, një ndryshim në Ordinancën e Personelit të Mësuesve, i cili përfshinte, ndër të tjera, një rritje të nivelit të pagave për drejtorët e shkollave, transmeton albinfo.ch. Nga ana tjetër, pati një rregullim të mandatit profesional për mësuesit në Aktin e Personelit të Mësuesve.

Partia Popullore Zvicerane (SVP) dhe FDP (Partia Liberale) argumentuan se një përmirësim gjithëpërfshirës i kushteve të punës së të gjithë mësuesve ishte i panevojshëm dhe propozuan të refuzonin propozimin për Aktin e Personelit të Mësuesve, shkruan swissinfo.ch.

Mocioni i tyre dështoi me një votim prej 98 votash kundër 74.

Në mënyrë specifike, qeveria propozoi rritjen e të ashtuquajturës pagesë orare nga 100 në 120 orë. Kjo shumë përcakton numrin e orëve që i kreditohen kohës vjetore të punës një mësuesi të klasës, për shembull, për takime prindër-mësues, organizim ekskursionesh, përgatitje projektesh shkollore ose ndërmjetësim të konflikteve.

Shoqata e Mësuesve të Cyrihut më parë nuk ishte dakord me propozimin e qeverisë për pagesën orare. Është  diçka “simbolike – asgjë më shumë”, tha Presidentja Lena Fleisch në një intervistë me “Tags-Anzeiger”. 250 orë do të ishin të nevojshme.

Propozimi nga komiteti përkatës i Parlamentit Kantonal për të vendosur pagesën në 160 orë nuk ishte “kërkesa jonë fillestare”, tha Fleisch. Por është një hap në drejtimin e duhur: “Çdo gjë më pak se kaq, është thjesht e pamjaftueshme”.

Shumica e Parlamentit e ndau këtë mendim të hënën. Deputetët miratuan propozimin e komitetit – si një kompromis dhe duke e ditur se një rritje e mëtejshme nuk do të kishte fituar shumicën.

Një tifoz futbolli bie nga tribunat e stadiumit në Sion dhe vdes

Një tifoz futbolli 36-vjeçar ka vdekur pasi k rënë nga tribunat në Stade de Tourbillon në Sion. Aksidenti ndodhi të mërkurën e kaluar në mbrëmje gjatë ndeshjes së Super Ligës midis FC Sion dhe FC Winterthur, transmeton albinfo.ch.

I përmenduri ra nga shkallët perëndimore të tribunës veriore për arsye që janë ende të paqarta, njoftuan të hënën prokuroria publike e Valisit dhe policia kantonale. Shërbimet e emergjencës i dhanë ndihmën e parë burrit.

Ai u dërgua më pas me ambulancë në spitalin në Sion, ku ndërroi jetë nga plagët e marra të premten, shkruan sda.ch.

Zyra e prokurorit publik ka hapur një hetim për të sqaruar rrethanat e sakta të aksidentit.

Sipas hetimeve fillestare, përfshirja e palës së tretë mund të përjashtohet.

Zviceranët gjithmonë shpenzojnë më shumë në dhjetor

Sipas treguesit të konsumit të llogaritur nga PostFinance dhe të publikuar sot, shpenzimet e përgjithshme në muajin e dymbëdhjetë të vitit 2025 ishin 0.4% më të larta se në dhjetor 2024.

Në dhjetor, konsumatorët zviceranë shpenzuan përsëri pak më shumë se në vitin e kaluar. Në muajin tradicionalisht më të ngarkuar të vitit, shpenzimet e Krishtlindjeve treguan rritje të moderuar. Sipas treguesit të konsumit të llogaritur nga PostFinance, shpenzimet e përgjithshme në muajin e dymbëdhjetë të vitit 2025 ishin 0.4% më të larta se në dhjetor 2024. Pas disa muajsh veçanërisht dinamikë, konsumi në vend ka humbur njëfarë vrulli, vuri në dukje PostFinance. Shpenzimet e konsumatorëve u rritën me 0.7% në nëntor, 1.6% në tetor dhe 1.2% në shtator. Megjithatë, në përgjithësi, rritja e konsumit mbetet e fortë dhe vazhdon të mbështesë ekonominë, transmeton albinfo.ch.

Për mallrat dhe aktivitetet e kohës së lirë, trendi negativ i vërejtur që nga mesi i vitit 2019 vazhdoi në fund të vitit. Blerjet e kompjuterëve dhe pajisjeve elektronike ranë në dhjetor, ashtu si edhe investimet në aktivitete sportive. Shpenzimet ditore të familjeve gjithashtu ranë pak në dhjetor. Shkaku kryesor ishte një rënie e ndjeshme e blerjeve në dyqanet e mëdha.

Megjithatë, udhëtimet rifituan vrullin drejt fundit të vitit. Shpenzimet si për qira makinash ashtu edhe për restorante u rritën ndjeshëm në nivel global në dhjetor. Bukuria dhe Wellness panë një rimëkëmbje të lehtë. Si blerjet e veshjeve ashtu edhe shpenzimet për trajtime shëndetësore u rritën.

Rriten tensionet në Bernë për zbatimin e iniciativës për kujdesin infermieror

Në Bernë po ndizen tensione për mënyrën e zbatimit të iniciativës së Zvicrës për kujdesin infermieror, raportoi RTS këtë javë.

Pas një votimi të suksesshëm (të miratuar nga 61% e votuesve) në vitin 2021 për të përmirësuar jetën e infermierëve, qeveria federale e Zvicrës ka paraqitur një paketë masash që synojnë përmirësimin e kushteve të punës së infermierëve, duke përfshirë orë më të shkurtra pune dhe kompensim më të mirë për punën në ditët e festave zyrtare. Por një komision i Këshillit Kombëtar i ka cilësuar propozimet si shumë të shtrenjta dhe dëshiron t’i zbutë ato, transmeton albinfo.ch.

E majta akuzon shumicën e qendrës së djathtë për shpërfillje të mandatit të dhënë nga votuesit. Teksti i miratuar nga votimi detyron qeverinë federale dhe kantonet të sigurojnë trajnimin e një numri të mjaftueshëm infermierësh të kualifikuar. Një ligj i parë për këtë qëllim është tashmë në fuqi.

Megjithatë, iniciativa bëri thirrje edhe për kushte më të mira pune. Për të përmbushur këtë kërkesë, qeveria hartoi një projektligj të dytë – një projektligj që ka hasur në rezistencë më të ashpër. Propozimi synon ta bëjë profesionin më tërheqës, ndër të tjera, duke ulur javën maksimale të punës nga 50 në 45 orë. Orët normale javore do të caktohen midis 40 dhe 42 orësh. Puna të dielave dhe festave zyrtare do të duhet të kompensohet me kohë të lirë dhe një shtesë page prej të paktën 50%.

Kjo ambicie ka alarmuar shumicën e qendrës së djathtë. Ndërsa projektligji u lejon partnerëve socialë të negociojnë marrëveshje kolektive dhe lejon përjashtime kur është e nevojshme, kritikët thonë se masat mbrojtëse nuk shkojnë aq larg. Prandaj, komisioni parlamentar ka rishkruar dispozitat kryesore. Ai do ta mbante të pandryshuar javën maksimale të punës, do të fiksonte orët normale në 42 dhe do ta përgjysmonte shtesën e propozuar të pushimeve në 25%.

Projektligji ende nuk është debatuar nga Këshilli Kombëtar i plotë, parlamenti federal i Zvicrës, dhe më pas do t’i kalojë Këshillit të Shteteve. Ndryshime të mëtejshme mbeten të mundshme në çdo fazë. Nëse ligji përfundimtar do t’i përmbushë pritjet e votuesve është ende një çështje e hapur.

Ushtarët gjermanë largohen papritur nga Grenlanda pas kërcënimeve të Trumpit për tarifa doganore

Sipas raportimeve të Bild, ushtarët gjermanë që kishin mbërritur në Grenlandë vetëm 44 orë më parë janë larguar papritur nga ishulli Arktik. Gazeta publikoi edhe një fotografi nga aeroporti që tregon largimin e tyre. Megjithatë, Berlini kishte njoftuar më parë se 15 ushtarakët do të qëndronin më gjatë se sa ishte parashikuar.

Vendimi u mor të dielën në mëngjes pa dhënë asnjë shpjegim për ushtarët, me urdhrin e thjeshtë: “Kthehuni prapa”. Të gjitha takimet e planifikuara për gjermanët në Grenlandë për ditën e sotme janë anuluar.

Ende nuk është e qartë nëse ky largim lidhet me kërcënimet e ish-presidentit Trump për vendosjen e tarifave ndaj 8 vendeve evropiane, përfshirë Gjermaninë, për dërgimin e personelit ushtarak në Grenlandë, apo për arsye të tjera.

Evropa përgatit përgjigjen ndaj kërcënimeve të Donald Trump për Grenlandën

Evropa po përgatit një front të përbashkët për të reaguar ndaj kërcënimeve të ish-presidentit amerikan Donald Trump për vendin autonom të Grenlandës, sipas një interviste me analistin Frédéric Potelle.

Që nga e dielja, diplomatët evropianë po punojnë për të paraqitur një pozicion të unifikuar kundër kërcënimeve të taksave shtesë që Trump ka paralajmëruar ndaj disa vendeve që kundërshtojnë ambiciet e tij për të marrë kontrollin e Grenlandës. Një takim urgjent i ambasadorëve të BE-së është planifikuar në Bruksel, ndërsa Presidenti francez Emmanuel Macron ka paralajmëruar mundësinë e aktivizimit të “instrumentit anti-detinues” të BE-së për të kundërshtuar qëllimet ekspansioniste të Shteteve të Bashkuara.

Trump ngriti zërin të shtunën pas vendosjes së trupave evropiane në ishullin arktik si pjesë e stërvitjeve ushtarake daneze, duke kërcënuar me tarifa të reja për tetë vende evropiane deri sa “të arrihet një marrëveshje për shitjen e plotë të Grenlandës.” Tarifa fillestare do të ishte 10% nga 1 shkurti dhe mund të rritet në 25% më 1 qershor.

“Danimarka, Norvegjia, Suedia, Franca, Gjermania, Mbretëria e Bashkuar, Holanda dhe Finlanda kanë shkuar në Grenlandë për një qëllim të panjohur. Këto vende, duke luajtur këtë lojë shumë të rrezikshme, kanë marrë një rrezik të papranueshëm,” shkroi presidenti amerikan në platformën e tij sociale, Truth Social.

Reagimi i Evropës

Për të kundërshtuar kërcënimet, BE-ja ka thirrur një takim urgjent të ambasadorëve të saj, ndërsa Ministri danez i Jashtëm po zhvillon vizita diplomatike në Norvegji, Mbretërinë e Bashkuar dhe Suedi për të diskutuar forcimin e sigurisë në Arktik.

Macron ka bërë të ditur se do të mbajë kontakt të vazhdueshëm me homologët e tij evropianë për të menaxhuar këtë krizë të paprecedentë brenda NATO-s dhe do të kërkojë aktivizimin e “instrumentit anti-detinues” të BE-së nëse kërcënimet e Trump me tarifa realizohen. Ky instrument mund të përdoret, ndër të tjera, për të bllokuar aksesin në tregjet publike evropiane ose për të ndaluar investime të caktuara.

Protesta dhe kundërshtime globale

Qindra protestues u mblodhën të shtunën në Nuuk, kryeqytetin e Grenlandës, për të kundërshtuar ambiciet ekspansioniste të Trump. Demonstrata të ngjashme u zhvilluan edhe në Kopenhagë, ku protestuesit brohorisnin “Grenlanda nuk është për shitje”. Sondazhet e fundit tregojnë se 85% e grenlandezëve janë kundër bashkimit me SHBA-në, ndërsa vetëm 6% e mbështesin këtë ide.

Edhe në Shtetet e Bashkuara, ambiciet e Trump për Grenlandën po ndeshen me kritika të gjera. Sondazhet e CNN, Reuters dhe ABC News tregojnë se shumica e qytetarëve amerikanë janë kundër veprimeve ekspansioniste të presidentit, ndërsa edhe elektorati republikan është i ndarë në këtë çështje.

Skiatori 81 vjeçar vdes në pistën e skive në Berner Oberland

Një skiator është rrëzuar dhe ka mbetur i palëvizshëm të shtunën pasdite në zonën e skive Kleine Scheidegg mbi Grindelwald, në kantonin e Bernës. Pavarësisht ndihmës së shpejtë të menjëhershme, 81-vjeçari i plagosur rëndë vdiq në vendin e aksidentit, transmeton albinfo.ch.

Siç njoftoi të dielën zyra e prokurorit publik rajonal të Berner Oberlandit dhe policia kantonale e Bernës, i moshuari po bënte ski në një pistë të shënuar. Arsyeja e rënies së tij është ende e paqartë, raporton sda.ch.

Shoqëruesi i viktimës dhe disa ndihmës të parë ofruan ndihmën fillestare dhe njoftuan shërbimet e emergjencës.

I ndjeri ishte një shtetas zviceran nga kantoni i Bernës. Policia, nën drejtimin e zyrës së prokurorit publik rajonal, ka nisur një hetim.

Abuzimet me numërimin e votave në Kosovë: Nisin hetimet

Prokuroria Themelore në Prizren ka njoftuar opinionin publik se, në cilësinë e institucionit të Prokurorit të Shtetit, ka monitoruar nga jashtë procesin e rinumërimit të rezultateve zgjedhore në rajonin e Prizrenit.

Sipas njoftimit, teksa procesi i rinumërimit po i afrohet përfundimit, janë evidentuar dyshime serioze për keqpërdorime të votave gjatë numërimit brenda subjekteve politike.

Në këtë kuadër, Kryeprokurori i Prokurorisë Themelore në Prizren, Petrit Kryeziu, ka ndërmarrë veprime konkrete duke lëshuar me vetiniciativë autorizim me shkrim për Policinë e Kosovës.

“Me këtë autorizim, policia është ngarkuar të identifikojë personat përgjegjës dhe të sigurojë prova relevante, përfshirë procesverbalet dhe nënshkrimet përkatëse”, theksohet në njoftim.

Prokuroria thekson se manipulimi i votës dhe falsifikimi i dokumenteve zgjedhore përbëjnë vepra penale dhe do të trajtohen me seriozitet të plotë, pa asnjë kompromis.

Në përfundim të njoftimit, Prokuroria Themelore në Prizren riafirmon përkushtimin e saj për luftimin e kriminalitetit, forcimin e sundimit të ligjit dhe vënien para drejtësisë të të gjithë atyre që shkelin ligjin.

Sidrit Vokshi dëshiron të përfaqësojë Austrinë në Eurovision

Unë jam Sidriti. 35 vjeç, nga Vjena.  Ika nga Shqipëria si fëmijë. Historia ime në Austri fillon në Traiskirchen. Atje u takova për herë të parë me Austropop. Nuk kuptoja asnjë fjalë atëherë, por ndjeva diçka… Kështu prezantohet në rrjetet sociale Sidrit Vokshi, këngëtari me rrënjë shqiptare që do të marrë pjesë në koncertin nga i cili do të dalë përfaqësuesi i Austrisë për Eurovisionin 2026, shkruan albinfo.ch.

Së pari refuzimi, pastaj telefonata për të marrë pjesë: Sidrit Vokshi ngjitet në parapërzgjedhjen e Konkursit Austriak të Këngës në Eurovision shkruan gazeta “Heute”, duke prezantuar një rrëfim interesant për Sidritin, me peripetitë që e kanë ndjekur derisa ka siguruar pjesëmarrjen.

Është një histori që vështirë se mund të jetë më emocionale. Sidrit Vokshi është një nga artistët që konkurrojnë për një biletë për në Festivalin e Këngës në Eurovision më 20 shkurt në shfaqjen kryesore para-seleksionuese të ORF-së “Vienna Calling”.

Por në fakt ai ishte tashmë jashtë garës.

“Ishte një rrëmujë emocionale,” thotë muzikanti për gazetën. Së pari, ai ishte refuzuar. “E pranova. Sigurisht, isha i lumtur që kisha arritur deri këtu. Por në fillim, u dëshprova.”

Pastaj, vetëm pak ditë më vonë, erdhi telefonata e papritur: Për shkak të tërheqjes nga gara të kandidates Tamara Flores, Sidriti papritmas u ngjit në listë, përcjell albinfo.ch. Në kohën e telefonatës, ai ishte në Këln, 900 kilometra larg. Ai po punonte në një treg Krishtlindjesh, duke përgatitur Spätzle. “Kjo disi nuk shkonte fare,” qesh ai.

Megjithatë, Sidriti e bën të qartë: Ai nuk dëshiron të kënaqet vetëm duke plotësuar diçka. “Jam i emocionuar që jam pjesë e garës tani. Nuk dua vetëm të jem ‘zëvendësimi i minutës së fundit’. Do të jap gjithçka nga vetja dhe do të përpiqem t’i ofroj audiencës një moment magjik.”

Kënga e tij titullohet “Kur pi duhan”. Në këtë këngë shumë personale, Sidriti përpunon një moment zemërthyerjeje. Bëhet fjalë për largimin nga mendimet e tij, për netët e kaluara duke shkuar nga një bar në tjetrin për t’u shpërqendruar. Por sapo qetësohet, sapo ai pi duhan dhe është vetëm, kthehet: kujtimi i të dashurës së tij.

Muzikalisht, Sidriti zgjedh intimitetin radikal: nuk dëshiron asnjë aranzhim madhështor, bombastik: vetëm ai dhe një piano. I papërpunuar, i sinqertë, i dhimbshëm. Dhe ndoshta pikërisht për këtë, kaq intensiv.

Nëse hyrja e tij e vonë në garë do të jetë një avantazh apo një disavantazh do të vendoset drejtpërdrejt në ORF më 20 shkurt. Një gjë është tashmë e qartë: Sidrit Vokshi është bërë më shumë sesa thjesht zëvendësim i minutës së fundit.

Bolton paralajmëron Zvicrën: “Shmangni kontaktet e tepërta me Trumpin”

John Bolton, ish-Këshilltari i Sigurisë Kombëtare i presidentit Donald Trump, paralajmëron krerët zviceranë kundër një marrëdhënieje shumë të ngushtë me Presidentin e SHBA-së.

Në një intervistë me “SonntagsBlick”, ai këshillon qeverinë zvicerane të ushtrojë përmbajtje në marrëdhëniet e saj me Trumpin në Forumin Ekonomik Botëror (WEF) të ardhshëm në Davos, transmeton albinfo.ch.

“Shmangni kontaktin me Trumpin nëse është e mundur”, tha Bolton kur u pyet se çfarë këshille do t’u jepte përfaqësuesve të qeverisë zvicerane për një takim të mundshëm me Trumpin.

Ai pranoi se kjo do të ishte e vështirë, pasi Presidenti Guy Parmelin do të duhej të përfaqësonte Zvicrën si vend pritës.

“Ata që kultivojnë këtë lloj marrëdhënieje me të kanë më shumë gjasa të jenë në gjendje të kërkojnë diçka më vonë nga i”, tha Bolton. Ai përmendi me këtë rast ish-kryeministrin japonez Shinzo Abe, i cili kishte përfituar nga kjo strategji.

Si ndikon aktiviteti fizik në shëndet dhe jetëgjatësi

Pesë minuta në kohën e duhur, vetëm pesë minuta më shumë në ditë. Shkenca po fillon të na tregojë se, kur përdoren në mënyrën e duhur, ato minuta mund ta ndryshojnë vërtet ekuilibrin e jetëgjatësisë, shkruan salute.eu.

Dhe pikërisht këtu fillojnë dy studime, të cilat përpiqen të përcaktojnë vlerën e kësaj diference.

Studimi i botuar në ”The Lancet” fillon pikërisht këtu dhe përpiqet të përcaktojë sasinë e efektit të ndryshimeve të vogla, por realiste, të matura me pajisje dhe jo vetëm të treguara teorikisht, shkruan ATSh, transmeton albinfo.ch.

Të dhënat më konkrete janë këto: shtimi i pesë minutave aktivitet fizik me intensitet të moderuar në ditë, për shembull, ecja me rreth 5,0 km/h, shoqërohet me një ulje prej rreth 10% të të gjitha vdekjeve midis shumicës së të rriturve që bëjnë 17 minuta aktivitet të moderuar në ditë – dhe rreth 6% midis më pak aktivëve, atyre që mesatarisht bëjnë vetëm dy minuta në ditë me atë intensitet.

Studimi shton një tjetër pjesë të enigmës që shpesh e nënvlerësojmë: nuk është vetëm “të lëvizësh më shumë” që ka rëndësi, por edhe “të ulesh më pak”.

Ulja e kohës së qëndrimit ulur me 30 minuta në ditë shoqërohet me një ulje prej 7% të vdekjeve të cilët kalojnë rreth 10 orë në ditë ulur, dhe rreth 3% nga më sedentarët, të cilët kalojnë deri në 12 orë.

Përfitimi më i madh, siç pritej, shfaqet kur nëse 20% më pak aktivë do të rrisnin aktivitetin e tyre me pesë minuta në ditë, ndikimi i përgjithshëm do të ishte më i theksuari.

Kur numri i minutave dyfishohet, kurba vazhdon të zhvendoset: 10 minuta më shumë në ditë me të paktën aktivitet të moderuar shoqërohen me një ulje prej 15% të vdekjeve midis shumicës dhe një ulje prej 9% midis më pak aktivëve, ndërsa 1 orë më pak ulur shoqërohet me një ulje prej 13% midis shumicës dhe një ulje prej 6% midis më pak aktivëve.

Sa më shumë ushtrime bëjnë njerëzit midis moshës 50 dhe 70 vjeç, aq më e ulët është incidenca e sëmundjes së Alzheimerit dhe demencës.

Studimi kombinon të dhëna nga mbi 135 000 të rritur nga grupe të shumta në Norvegji, Suedi dhe Shtetet e Bashkuara, me një studim mesatar prej tetë vjetësh.

Një kombinim faktorësh

Për njerëzit me gjumin, aktivitetin fizik dhe zakonet më të këqija të të ushqyerit, autorët vlerësojnë se një numër i vogël rregullimesh të koordinuara mund të përkthehen në përfitime të habitshme: pesë minuta më shumë gjumë, dy minuta më shumë aktivitet nga mesatarja në energji dhe gjysma e një porcioni shtesë perimesh në ditë teorikisht mund t’u shtojnë një vit shtesë jetë atyre që fillojnë nga më e keqja.

Rreth 7-8 orë gjumë, më shumë se 40 minuta aktivitet në ditë dhe një dietë e shëndetshme shoqërohet me mbi nëntë vjet jetë shtesë.

Hyn në fuqi vendimi për pagën minimale në Kosovë: 425 euro nga janari, 500 nga korriku

Qeveria e Republikës së Kosovës ka zyrtarizuar rritjen e pagës minimale për të gjithë punëtorët me orar të plotë, duke e ndarë procesin në dy faza gjatë vitit 2026. Me këtë vendim, pagat minimale përcaktohen në 425 euro bruto nga janari dhe 500 euro bruto nga korriku.

Rritja do të zbatohet në dy faza gjatë vitit 2026, me qëllim që të lehtësohet përshtatja e sektorit publik dhe privat ndaj standardeve të reja të pagës.

Sipas vendimit zyrtar me numër 10/273, të datës 31 tetor 2025, e nënshkruar nga kryeministri në detyrë Albin Kurti, paga minimale për punë me orar të plotë do të jetë 425 euro bruto duke filluar nga 1 janari 2026. Në fazën e dytë, që hyn në fuqi më 1 korrik 2026, paga minimale do të rritet në 500 euro bruto.

Vendimi detyron Ministrinë e Financave, Punës dhe Transfereve, Administratën Tatimore të Kosovës (ATK) dhe Inspektoratin e Punës të ndërmarrin të gjitha veprimet e nevojshme për zbatimin e tij në kohë dhe mënyrë të plotë.

Ky ndryshim vjen pas një periudhe të gjatë diskutimesh dhe kërkesash nga sindikatat e punëtorëve për përshtatje të pagës minimale me inflacionin dhe koston e jetesës.

Qeveria ka deklaruar se synon që me këtë vendim të përmirësojë mirëqenien e punëtorëve dhe të forcojë standardet e tregut të punës në vend.

Paga minimale në Kosovë deri më tani ka qenë ndër më të ultat në rajon, prandaj rritja e saj pritet të ketë ndikim të ndjeshëm në fuqinë blerëse të qytetarëve dhe në përmirësimin e kushteve të punës.

Megjithatë, disa përfaqësues të sektorit privat kanë kërkuar mbështetje shtesë nga Qeveria, duke paralajmëruar se bizneset e vogla dhe të mesme mund të përballen me vështirësi financiare në fazën e parë të zbatimit.

Nga ana tjetër, organizatat sindikale e kanë mirëpritur vendimin, duke e cilësuar atë si një hap pozitiv drejt drejtësisë sociale dhe vlerësimit më të lartë të punës së ndershme.

Sipas tyre, ky vendim duhet të pasohet me masa shtesë për kontroll të çmimeve dhe për mbrojtjen e punëtorëve nga shkeljet e mundshme të ligjit të punës.

Vendimi hyn në fuqi në ditën e publikimit në Gazetën Zyrtare të Republikës së Kosovës, dhe zbatimi i tij do të monitorohet nga institucionet përkatëse.

425 euro nga janari dhe 500 nga korriku, hyn në fuqi vendimi për pagën minimale në Kosovë

Qeveria e Republikës së Kosovës ka zyrtarizuar rritjen e pagës minimale për të gjithë punëtorët me orar të plotë, duke e ndarë procesin në dy faza gjatë vitit 2026. Me këtë vendim, pagat minimale përcaktohen në 425 euro bruto nga janari dhe 500 euro bruto nga korriku.

Vendimi i Qeverisë së Republikës së Kosovës për rritjen e pagës minimale ka hyrë zyrtarisht në fuqi, duke shënuar një nga ndryshimet më të rëndësishme në politikat e punësimit të viteve të fundit.

Rritja do të zbatohet në dy faza gjatë vitit 2026, me qëllim që të lehtësohet përshtatja e sektorit publik dhe privat ndaj standardeve të reja të pagës.

Sipas vendimit zyrtar me numër 10/273, të datës 31 tetor 2025, e nënshkruar nga kryeministri në detyrë Albin Kurti, paga minimale për punë me orar të plotë do të jetë 425 euro bruto duke filluar nga 1 janari 2026. Në fazën e dytë, që hyn në fuqi më 1 korrik 2026, paga minimale do të rritet në 500 euro bruto.

Vendimi detyron Ministrinë e Financave, Punës dhe Transfereve, Administratën Tatimore të Kosovës (ATK) dhe Inspektoratin e Punës të ndërmarrin të gjitha veprimet e nevojshme për zbatimin e tij në kohë dhe mënyrë të plotë.

Ky ndryshim vjen pas një periudhe të gjatë diskutimesh dhe kërkesash nga sindikatat e punëtorëve për përshtatje të pagës minimale me inflacionin dhe koston e jetesës.

Qeveria ka deklaruar se synon që me këtë vendim të përmirësojë mirëqenien e punëtorëve dhe të forcojë standardet e tregut të punës në vend.

Paga minimale në Kosovë deri më tani ka qenë ndër më të ultat në rajon, prandaj rritja e saj pritet të ketë ndikim të ndjeshëm në fuqinë blerëse të qytetarëve dhe në përmirësimin e kushteve të punës.

Megjithatë, disa përfaqësues të sektorit privat kanë kërkuar mbështetje shtesë nga Qeveria, duke paralajmëruar se bizneset e vogla dhe të mesme mund të përballen me vështirësi financiare në fazën e parë të zbatimit.

Nga ana tjetër, organizatat sindikale e kanë mirëpritur vendimin, duke e cilësuar atë si një hap pozitiv drejt drejtësisë sociale dhe vlerësimit më të lartë të punës së ndershme.

Sipas tyre, ky vendim duhet të pasohet me masa shtesë për kontroll të çmimeve dhe për mbrojtjen e punëtorëve nga shkeljet e mundshme të ligjit të punës.

Vendimi hyn në fuqi në ditën e publikimit në Gazetën Zyrtare të Republikës së Kosovës, dhe zbatimi i tij do të monitorohet nga institucionet përkatëse.

Lajmet që morën më shumë vëmendje për këtë javë

A duhet që kërkuesit e punës në Zvicër të flasin një gjuhë kombëtare dhe sa emigrantë të BE-së largohen nga Zvicra, janë ndër lajmet që The tërhoqën më shumë vëmendje për këtë javë.

A duhet që kërkuesit e punës në Zvicër të flasin një gjuhë kombëtare?

Të jesh në gjendje të flasësh një nga gjuhët kombëtare të Zvicrës mbetet një kërkesë për një numër kompanish, sektorësh dhe pozicionesh.

Edhe pse shumë firma ndërkombëtare dhe shumëkombëshe zvicerane operojnë në anglisht, agjencitë e rekrutimit theksojnë se për punët që përfshijnë klientë, autoritete publike ose partnerë lokalë, të folurit e gjuhës përkatëse rajonale është shpesh “thelbësore dhe jo opsionale”.

Dhe ndërsa gjuha e rajonit do të mjaftojë në shumicën e rasteve, në disa raste, “punëdhënësit do të kërkojnë kandidatë që janë të aftë si në gjermanisht ashtu edhe në frëngjisht.

Shumë emigrantë evropianë largohen nga Zvicra pas disa vitesh

Sipas Patrick Chuard-Keller, kryeekonomist në Shoqatën e Punëdhënësve Zviceranë, çdo vit, 30,000 evropianë largohen nga Zvicra.

Gjysma e tyre largohen pas pesë vitesh, dhe pas 10 vitesh, 60 përqind e shtetasve të BE-së janë kthyer në shtëpi.

Edhe pse ekonomia zvicerane ofron shumë përparësi për të huajt dhe lëvizja e lirë e njerëzve është “shumë fleksibile” dhe e përshtatur me nevojat e ekonomisë dhe tregut të punës, shumë emigrantë largohen shpejt nga vendi nëse profili i tyre nuk përputhet me pritjet e punëdhënësve.

Zvicra do të marrë vendime të mëdha në lidhje me marrëdhëniet e saj me BE-në

Një paketë e re traktatesh midis Bashkimit Evropian dhe Zvicrës u përfundua në dhjetor 2024 dhe u nënshkrua nga të gjitha partitë në maj 2025.

Por ky vit do të jetë kyç në çuarjen përpara të këtyre marrëveshjeve – ose jo.

Së pari, dy dhomat e Parlamentit – Parlamenti Kombëtar Këshilli dhe Këshilli i Shteteve, do të debatojnë gjerësisht mbi traktatet këtë vit.

Gjithashtu, referendumi për të frenuar imigracionin nga BE-ja, i cili është planifikuar për nëntor 2026, do të përcaktojë se si do të evoluojnë marrëdhëniet e ardhshme midis Bernës dhe Brukselit.

Nuk ka detyrim vaksinimi në Zvicër, por a mund të ndryshojë?

St. Gallen planifikon të vendosë gjoba të rënda, deri në 20,000 franga, për ata që refuzojnë të vaksinohen, shkruan thelocal. A mund të ndodhë kjo edhe në nivel federal?

Sipas Zyrës Federale të Shëndetit Publik, legjislacioni i Zvicrës parashikon mundësinë e vaksinimit të detyrueshëm për grupe të caktuara njerëzish në situata të caktuara të jashtëzakonshme, për shembull, profesionistët e kujdesit shëndetësor në një pandemi të rëndë, transmeton albinfo.ch.

Megjithatë, një kërkesë e tillë zyrtare nuk është vendosur kurrë në nivel federal, as gjatë pandemisë Covid, dhe imunizimi i dikujt me forcë mbetet i paligjshëm.

Mijëra të huaj largohen nga Cyrihu çdo vit

Çdo vit, rreth 40,000 njerëz largohen nga qyteti më i madh i Zvicrës, Cyrihu, dhe 55 përqind e tyre janë të huaj shtetas.

“Kjo është një shifër e lartë, duke pasur parasysh se në qytetin e Cyrihut, përqindja e shtetasve të huaj është 32 përqind”, theksonte raporti.

Nga ana tjetër, “përqindja e shtetasve të huaj midis atyre që lëvizin në qytet është gjithashtu mbi mesataren, pak mbi 60 përqind.”

Pajisjet e energjisë nuk mund të përdoren ose karikohen më gjatë fluturimit në linjat ajrore zvicerane

Për të rritur sigurinë, linjat ajrore SWISS dhe Edelweiss po prezantojnë rregullore të reja nga 15 janari mbi mbajtjen dhe përdorimin e pajisjeve të energjisë në aeroplanët e tyre.

Shkurt, pajisjet e energjisë nuk mund të përdoren ose karikohen më gjatë fluturimit, dhe një maksimum prej dy pajisjeve të energjisë mund të sillen në bord për pasagjer.

Karikimi i vetë pajisjes së energjisë nga furnizimi me energji elektrike i avionit është gjithashtu tani i ndaluar.

Presidentja Osmani nderon figurën e Skënderbeut

Presidentja e Republikës së Kosovës, Vjosa Osmani, ka kujtuar figurën e Heroit Kombëtar Gjergj Kastrioti–Skënderbeu, duke e cilësuar atë si simbol të lirisë, strateg të betejave dhe ndërtues të aleancave që mbrojtën jo vetëm tokën shqiptare, por edhe vlerat evropiane, përcjell albinfo.ch.

Përmes një mesazhi përkujtimor, Osmani ka theksuar se Skënderbeu ishte figura kyçe e qëndresës shqiptare dhe një mbrojtës i dinjitetit, besimit dhe lirisë së kontinentit evropian në një nga periudhat më të vështira historike.

“Gjergj Kastrioti–Skënderbeu ishte shpata e lirisë, strateg i betejave dhe ndërtues i aleancave. Ai nuk e mbrojti vetëm tokën shqiptare, por edhe dinjitetin, besimin dhe lirinë e kontinentit evropian. Nga Kruja në zemrën e Evropës, emri i tij u bë simbol i qëndresës, i nderit dhe i identitetit tonë të përjetshëm”, ka shkruar presidentja.

Ajo ka theksuar se trashëgimia e Skënderbeut vazhdon të frymëzojë brezat, duke e bërë atë një figurë qendrore të identitetit kombëtar shqiptar dhe një simbol të përhershëm të rezistencës dhe unitetit.

Në fund të mesazhit, Osmani ka nderuar heroin kombëtar me fjalët: “Lavdi Kryetrimit Gjergj Kastrioti–Skënderbeu!”.

Banjat termale në Zvicër, gjithnjë e më të shumta dhe më luksoze

Wellness-i në Zvicër është shndërruar në një industri në rritje të vazhdueshme, duke gjeneruar qindra milionë franga investime çdo vit. Tradita e banjave termale daton që nga koha e romakëve, të cilët shfrytëzonin burimet natyrore të ujërave termale, të cilat edhe sot burojnë me temperatura deri në 42 gradë Celsius, por tashmë në ambiente moderne dhe luksoze, përcjell albinfo.ch.

Në qytetin Baden, në kantonin Aargau, disa vite më parë u hap qendra luksoze “Fortyseven”, e cila përveç banjave termale ofron edhe sauna, banja me kripë dhe shërbime të shumta relaksuese. Edhe në Zvicrën perëndimore, në Yverdon-les-Bains, kompleksi termal po rinovohet me një investim prej 40 milionë frangash, me synimin për t’u ofruar vizitorëve jo vetëm ujëra shëruese, por edhe një përvojë të plotë relaksi. Rihapja e tij është planifikuar për fund të vitit 2027.

Sipas drejtuesve të këtyre qendrave, profili i vizitorëve ka ndryshuar. Nuk bëhet më fjalë vetëm për kurë shëndetësore, por për përvoja të kombinuara relaksi, argëtimi dhe shërbimesh të shpejta, të përshtatura për shije të ndryshme.

Investimet në sektorin e wellness-it janë rritur ndjeshëm, me një rritje vjetore prej 15–20 për qind që nga viti 2020. Veçanërisht në zonat malore, banjat termale po shihen si një alternativë e qëndrueshme ekonomike përballë mungesës së borës dhe pasigurive të turizmit dimëror.

Megjithatë, zgjerimi i këtij sektori shoqërohet edhe me shqetësime. Numri i banjave termale në Zvicër ka arritur rreth njëzet, duke ngritur debate për mbrojtjen e burimeve ujore dhe ndikimin në mjedis. Ekspertët paralajmërojnë se uji është një burim i kufizuar dhe në të ardhmen mund të lindin konflikte mes nevojave lokale dhe turizmit, çka mund të kufizojë zhvillimin e projekteve të reja./Albinfo.ch

Autopsia, një problem i madh pas tragjedisë në Crans-Montana

Pas katastrofës së rëndë të zjarrit në Crans-Montana, kritikat ndaj autoriteteve po shtohen dita-ditës. Përveç hetimit të shkaqeve të ngjarjes, në qendër të debatit publik ka dalë një çështje thelbësore: mungesa e autopsive për disa nga viktimat në fazën fillestare të procedurave, përcjell albinfo.ch.

Për familjarët e viktimave, kjo nuk është një çështje formale apo burokratike, por një nevojë themelore për siguri dhe qartësi. Ata kërkojnë të dinë se si kanë vdekur saktësisht të dashurit e tyre dhe se çfarë nënkupton kjo për kuptimin dhe përballimin e një tragjedie të tillë.

Sipas avokatit Romain Jordan, i cili përfaqëson disa nga familjet e viktimave, autopsia është një element thelbësor në çdo hetim serioz. Ai thekson se që në fillim të procedurave i kishte kërkuar zyrës së prokurorit publik që të përcaktohej shkaku i saktë i vdekjes. “Është e domosdoshme të dihet nëse viktimat humbën jetën nga mbytja, nga përplasja apo si pasojë e djegieve,” shprehet Jordan, duke shtuar se këto detaje janë vendimtare si për hetimin penal, ashtu edhe për familjarët.

Një nga rastet që ka tërhequr më shumë vëmendje është ai i Trystan, një 17-vjeçar, të cilit iu bë autopsia vetëm pas presionit të vazhdueshëm nga avokatët e familjes. Si pasojë e kësaj vonese, funerali i tij u shty, duke i shkaktuar familjes një barrë të rëndë emocionale në një moment tashmë tejet të dhimbshëm.

Avokati Jean-Luc Addor ka reaguar ashpër ndaj mënyrës se si është menaxhuar rasti, duke kritikuar drejtpërdrejt zyrën e prokurorit publik. Ai thekson se, ndonëse autopsia është gjithmonë një proces i vështirë për prindërit, situata është bërë edhe më e rëndë nga fakti se familja u detyrua të këmbëngulte për kryerjen e saj, madje pasi trupi i ishte dorëzuar tashmë.

Çështja e autopsive të munguar në Crans-Montana ngre pyetje serioze mbi standardet e ndjekura pas katastrofave të tilla. Përtej përgjegjësive ligjore, autopsia mbetet një mjet kyç për transparencë, drejtësi dhe respekt ndaj viktimave dhe familjeve të tyre./Albinfo.ch

Për më shumë detaje rreth kësaj teme – https://www.srf.ch/news/schweiz/internationale-kritik-crans-montana-und-die-frage-nach-den-fehlenden-autopsien

Shqiptari dënohet me 18 muaj burg për fermë kanabisi në Skoci

Një shtetas shqiptar, Sadik Marku (35 vjeç), është dënuar me 18 muaj burg nga Gjykata e Sherifit në Kilmarnock, pasi u kap në flagrancë në një shtëpi bari në qytetin Irvine, në Mbretërinë e Bashkuar, transmeton albinfo.ch.

Referuar mediave britanike, Marku ishte identifikuar nga autoritetet si person që qëndronte ilegalisht në Mbretërinë e Bashkuar. Ai u arrestua në janar të vitit të kaluar, gjatë një operacioni policor në një apartament në Neil Avenue, ku policia zbuloi një fermë kanabisi me rreth 180 bimë.

Gjatë kontrollit, policia konstatoi se në një nga dhomat e gjumit ishte ngritur një zonë e madhe kultivimi me pajisje profesionale, ndërsa dhoma tjetër shërbente si çerdhe për bimët. Sipas prokurorisë, rreth 80 bimë ndodheshin në fazën e hershme të rritjes.

Hetimet u thelluan edhe përmes pamjeve filmike të siguruara nga një kamerë zileje dere e një shtëpie fqinje. Pamjet tregonin Markun duke hyrë në apartament më 29 dhjetor 2024, së bashku me një person tjetër, duke mbajtur një çantë jeshile. Ai u pa duke u larguar rreth tre orë më vonë me të njëjtën çantë.

Autoritetet arritën ta identifikonin Markun më vonë, në maj të vitit të kaluar, kur ai u paraqit në një stacion policor në Govan, lidhur me një çështje tjetër. Gjatë marrjes në pyetje, ai nuk dha deklaratë, por u asistua nga një përkthyes. Një mostër ADN-je e marrë në atë kohë përputhej me gjurmët biologjike të gjetura në vendngjarje, duke e lidhur drejtpërdrejt me apartamentin ku ishte zbuluar kultivimi.

Marku u shpall fajtor për përfshirje në furnizimin me drogë të Klasit B dhe u dënua me 18 muaj burgim, dënim që llogaritet që nga paraburgimi i tij fillestar më 22 maj të vitit të kaluar.

Në mbrojtje, avokati i Markut deklaroi se klienti i tij kishte jetuar në Mbretërinë e Bashkuar për gati katër vjet, kishte punuar në kantiere ndërtimi dhe kishte vizituar apartamentin vetëm një herë për të përdorur lavatriçen dhe për të marrë ushqim. Ai pranoi se kishte ujitur bimët, por pretendoi se nuk kishte përfituar financiarisht nga aktiviteti i paligjshëm.

Megjithatë, sherifi Colin Bissett theksoi seriozitetin e veprës penale, duke nënvizuar se kanabisi klasifikohet si drogë e Klasit B, për shkak të ndikimit të dëmshëm që ka në shëndetin mendor dhe lidhjes së tij me sjellje kriminale.

“Sasia e drogës së përfshirë është serioze dhe pragu për një dënim me burgim është tejkaluar plotësisht,” deklaroi sherifi, duke shtuar se gjykata duhet të mbajë një qëndrim të rreptë ndaj çdo personi të përfshirë në furnizimin me drogë./Albinfo.ch

Gjashtë kantone kërkojnë nga federata 24 miliardë franga për hekurudhat

Kantonet Basel-Landschaft, Basel-Stadt, Gjenevë, Ticino, Vaud dhe Valis i kanë paraqitur një rezolutë të përbashkët Këshillit Federal në lidhje me zgjerimin e hekurudhave.

Në këtë rezolutë, ato theksojnë rëndësinë e hekurudhës për trafikun e udhëtarëve, furnizimin dhe lidhjet ndërkombëtare të Zvicrës, transmeton albinfo.ch. Në të njëjtën kohë, kantonet në fjalë paralajmërojnë për rritjen e mbingarkesës në rrjetin hekurudhor në rajonet e tyre.

Ato argumentojnë se veprimi është veçanërisht urgjent sepse gjashtë kantonet në fjalë ndodhen në rrugët kryesore të transportit dhe janë shumë të ndërlidhura me hapësirat përtej kufijve, shkruan srf.ch.

Kantonet po kërkojnë 24 miliardë franga zvicerane nga qeveria federale për zgjerimin e hekurudhave, duke përfshirë zhvillimin e linjave hekurudhore lindje-perëndim dhe veri-jug.