Një plan sekret për të zgjidhur çështjen e migracionit po bën bujë në Gjermani. Sipas gazetës “Bild”, lideri i CDU-së, Friedrich Merz, po promovon një aleancë me vendet fqinje, përshirë Zvicrën, për të ndaluar migracionin ilegal.

Kontrollet e përhershme kufitare si zgjidhje

Sipas raportimeve, pas skenave po zhvilloheshin bisedime mes Gjermanisë, Zvicrës, Francës, Polonisë, Republikës Çeke dhe Austrisë për kthimin e emigrantëve ilegalë që në kufi. Një nga masat që po diskutohej ishte vendosja e kontrolleve të përhershme kufitare.

Merz ka marrë mbështetje të madhe brenda vendit. Sipas mediave gjermane, me përfshirjen e vendeve fqinje, edhe SPD pritet ta mbështesë këtë plan. Argumenti kryesor është se ndalimi i migracionit ilegal mund të arrihet duke refuzuar azilkërkuesit drejtpërdrejt në kufi, përcjell albinfo.ch.

Zvicra mohon bisedimet sekrete

Pavarësisht këtyre raportimeve, autoritetet zvicerane mohojnë ekzistencën e negociatave sekrete. Një zëdhënës i Sekretariatit Shtetëror për Migracionin (SEM) deklaroi për Blick: “Nuk ka negociata me Gjermaninë. Bashkëpunimi bazohet në marrëveshjet ekzistuese.” Ai gjithashtu theksoi se ambasada zvicerane në Berlin nuk është në dijeni për ndonjë takim të tillë.

Një zëdhënës i CDU-së nuk pranoi të komentojë mbi kontaktet që Friedrich Merz mund të ketë pasur me Zvicrën.

A ka një motiv politik?

Duke shpallur këtë plan migracioni, Merz përpiqet të tregojë se do të ndjekë një politikë të rreptë kundër migracionit ilegal, ashtu siç premtoi gjatë fushatës elektorale. Megjithatë, raportimet mbi bisedimet sekrete, veçanërisht me Zvicrën, duket se nuk përputhen me realitetin.

Për më tepër, do të ishte e çuditshme nëse ministri zviceran i Azilit, Beat Jans (SP), do të pranonte kontrolle të përhershme kufitare për kthimin e emigrantëve ilegalë.

Një avion Airbus A220 i Swiss Airlines, që udhëtonte nga Berlini për në Zyrih, u detyrua të kthehej në Aeroportin e Berlinit Brandenburg pak pas ngritjes, të dielën. Avioni u nis në orën 10:44 dhe u ul përsëri në orën 11:21, ku u prit nga shërbimet zjarrfikëse.

Një pasagjer raportoi se një dritë e kuqe u shfaq në pjesën e përparme të kabinës, e shoqëruar me një zhurmë të fortë. Ekuipazhi informoi menjëherë pilotin dhe njoftoi vendimin për t’u kthyer, transmeton albinfo.ch.

Konfirmohet problemi teknik

Swiss Airlines konfirmoi se kthimi u bë për shkak të një problemi teknik, konkretisht një defekt të raportuar në sistemin e frenave. Megjithatë, një inspektim në vendngjarje tregoi se bëhej fjalë për një alarm të rremë.

Airbus A220 ka pasur probleme teknike edhe më parë. Në dhjetor 2024, një fluturim i Swiss nga Bukureshti në Zyrih u detyrua të bënte ulje emergjente në Graz, për shkak të tymit në kabinë.

Industria zvicerane e eksportit po përballet me sfida të mëdha si pasojë e tarifave të reja të importit të vendosura nga administrata e presidentit  amerikan, Donald Trump. Veçanërisht, sektori i teknologjisë mekanike, elektrike dhe metalike (MEM) është prekur nga tarifat 25% për çelikun dhe aluminin, duke rritur ndjeshëm kostot për kompanitë zvicerane, shkruan SRF.

Sipas të dhënave të Swissmem, eksportuesit zviceranë të teknologjisë paguajnë deri në 800 milionë CHF në taksa doganore shtesë çdo vit, vetëm për këto tarifa. Kjo ka sjellë një rritje të barrës administrative për bizneset, të cilat duhet të kalkulojnë saktësisht vlerën e përbërësve metalikë në produktet e tyre dhe të përgatisin dokumentacion të detajuar doganor. Përveç kësaj, autoritetet amerikane janë të mbingarkuara me procesimin e tarifave, duke krijuar vonesa dhe pasiguri për kompanitë eksportuese, transmeton albinfo.ch.

Një tjetër rrezik i madh vjen nga tarifat e mundshme për importin e automjeteve në SHBA, të cilat mund të prekin indirekt furnizuesit zviceranë të pjesëve të automjeteve. Kjo ka shkaktuar pasiguri në mesin e bizneseve, të cilat nuk janë të sigurta për të ardhmen e marrëdhënieve tregtare ndërkombëtare.

Ekspertët theksojnë se situata mbetet e paqartë dhe se masat kundërpërgjigjëse të partnerëve tregtarë të SHBA-së, si Bashkimi Evropian dhe Kina, mund të ndikojnë më tej në eksportet zvicerane, duke krijuar sfida të reja për industrinë, përcjell albinfo.ch.

Zvicra dhe Bashkimi Evropian (BE) kanë një histori të gjatë marrëdhëniesh ekonomike të bazuara në marrëveshje dypalëshe, të cilat kanë kontribuar ndjeshëm në rritjen ekonomike të Konfederatës. Marrëveshja e fundit, e arritur në fund të dhjetorit, riafirmon këto lidhje, duke nënvizuar rëndësinë e tregtisë dhe investimeve dypalëshe, shkruan RTS.

BE-ja mbetet partneri kryesor tregtar i Zvicrës, duke përfaqësuar rreth 60% të tregtisë së jashtme të saj. Megjithatë, ndikimi i marrëveshjeve dypalëshe ka qenë subjekt i debateve, me disa ekspertë që vënë në pikëpyetje përfitimet e tyre konkrete. Tregtia midis dy palëve është rritur ndjeshëm gjatë 30 viteve të fundit, megjithëse përqindja e eksporteve zvicerane në BE ka rënë për shkak të zgjerimit të tregjeve të tjera, si SHBA-ja dhe Kina, transmeton albinfo.ch.

Sektori farmaceutik dhe kimik është ndër më të rëndësishmit në këtë bashkëpunim, me Zvicrën si një furnizues kryesor i BE-së për produkte farmaceutike, ar dhe orë. Nga ana tjetër, Zvicra importon masivisht nga BE-ja, sidomos automjete, naftë dhe mobilje, duke pasur një deficit tregtar me bllokun evropian.

Përveç tregtisë, BE-ja është një partner kyç edhe në sektorin e shërbimeve dhe investimeve të huaja direkte. Kompanitë zvicerane investojnë kryesisht në BE, ndërsa investimet evropiane në Zvicër janë të konsiderueshme, veçanërisht nga Holanda, shkruan RTS.

Një aspekt tjetër kyç i marrëdhënieve është Lëvizja e Lirë e Personave (AFMP), e cila ka lehtësuar emigracionin e punëtorëve evropianë në Zvicër. Aktualisht, rreth 1.5 milionë shtetas të BE-së jetojnë në Zvicër, ndërsa rreth 400,000 punëtorë ndërkufitarë janë aktivë në vend. Edhe pse ka pasur shqetësime për ndikimin e emigracionit në tregun e punës, studimet sugjerojnë se kjo ka ndihmuar në plotësimin e nevojave për fuqi punëtore në sektorë të ndryshëm.

Në përgjithësi, marrëdhëniet ekonomike mes Zvicrës dhe BE-së mbeten thelbësore për të dyja palët, pavarësisht sfidave dhe debateve mbi ndikimin e tyre afatgjatë, transmeton albinfo.ch.

Pavarësisht një dyfishimi të fitimeve në vitin 2024, gjiganti zviceran i shitjes me pakicë, Migros, po përballet me një rënie historike të numrit të anëtarëve të kooperativës së tij. Në fund të vitit të kaluar, Migros kishte 38.941 anëtarë më pak krahasuar me një vit më parë, një situatë e paprecedentë që nga themelimi i tij si kooperativë në vitin 1941, raporton “NZZ am Sonntag”.

Në dekadat e mëparshme, numri i anëtarëve ishte në rritje mesatare prej 19.000 në vit. Por viti 2024 solli një kthesë të papritur, me shumë anëtarë që u shprehën të zhgënjyer nga drejtimi i ri i kompanisë dhe procesi i ristrukturimit. Një anëtar i kooperativës, i cituar nga gazeta, shprehu pakënaqësinë e tij: “Disa shefa dhe konsulentë bëjnë çfarë të duan. Ne anëtarët e kooperativës ende lejohemi të nënshkruajmë marrëveshjen dhe të marrim një çokollatë në arkën e Migros si falënderim.”

Megjithatë, Migros nuk e sheh këtë rënie si një kërcënim serioz për imazhin e tij. Sipas një deklarate të zyrës së medias për “NZZ am Sonntag”, numri i dorëheqjeve është rritur “minimalisht”, ndërsa faktorët kryesorë për këtë ndryshim janë reduktimi i anëtarësimeve të reja dhe ndryshimet në procesin e regjistrimit. Tashmë, klientët nuk mund të regjistrohen më drejtpërdrejt në sportelet e dyqaneve, ndërsa edhe ndryshimet demografike kanë ndikuar, pasi konsumatorët e rinj shfaqin më pak interes për konceptin e kooperativës, transmeton albinfo.ch.

Eksperti i reklamave, Frank Bodin, paralajmëron se Migros duhet të marrë masa për të mbrojtur imazhin e tij në të ardhmen. Ai vë në dukje se sondazhet kanë treguar një rënie të mundshme të vlerës së markës, pasi koncepti i “kooperativës” mund të mos jetë më tërheqës për gjeneratat e reja.

Presidenti amerikan Donald Trump deklaroi të shtunën se nuk i intereson fare rritja e çmimeve të makinave në Shtetet e Bashkuara, pas vendosjes së tarifave të reja për automjetet e importuara dhe pjesët e tyre, shkruan RTS.

Në një intervistë për NBC, Trump tha se shpreson që çmimet të rriten, pasi kjo do të inkurajojë konsumatorët të blejnë makina të prodhuara në Amerikë. “Ne kemi shumë prej tyre”, u shpreh ai.

Këto komente vijnë pasi Trump vendosi një tarifë shtesë prej 25% për makinat dhe kamionët e lehtë të importuar, që do të hyjë në fuqi më 3 prill. Ndërkohë, tarifat për pjesët e automjeteve nga Meksika dhe Kanadaja do të shtyhen për momentin, por situata mbetet e paqartë për zinxhirët e furnizimit, transmeton albinfo.ch.

Trump e ka paraqitur këtë masë si një përpjekje për të forcuar industrinë amerikane të makinave, por ekspertët paralajmërojnë se tarifat mund të çojnë në rritje të çmimeve për konsumatorët dhe ndikime negative në tregjet financiare. Aksionet e kompanive kryesore të automjeteve tashmë kanë pësuar luhatje pas këtyre njoftimeve, shkruan RTS.

I pyetur për mesazhin e tij ndaj drejtuesve të shqetësuar të industrisë së automobilave, Trump u përgjigj me ironi: “Mesazhi është ‘urime’. Nëse e prodhoni makinën tuaj në Shtetet e Bashkuara, do të fitoni shumë para. Nëse jo, ndoshta do t’ju duhet të vini këtu”, transmeton albinfo.ch.

Bastorët zviceranë janë përballur me një ndalim të papritur gjatë ndeshjes miqësore mes Zvicrës dhe Luksemburgut, pasi platforma e vetme ligjore e basteve sportive në vend, Sporttip, nuk ishte e lejuar të ofronte baste për këtë sfidë. Vendimi, i udhëzuar nga Autoriteti Ndërkantonal i Lojërave të Fatit (Gespa), shkaktoi irritim mes klientëve të platformës, shkruan Blick.

Sipas rregullave të Gespa-s, bastet sportive nuk lejohen për ngjarje me rrezik të lartë manipulimi. Një nga kriteret për këtë është renditja botërore e skuadrave: çdo ndeshje miqësore ku një ekip nuk bën pjesë në 75 më të mirët në FIFA konsiderohet e ndjeshme ndaj manipulimeve. Luksemburgu, i renditur i 92-ti, e bëri këtë ndeshje të papërshtatshme për baste ligjore në Zvicër.

Ky ndalim bazohet në Konventën e Magglingen të Këshillit të Evropës, të cilën Zvicra e ka ratifikuar për të parandaluar skandalet e basteve dhe marrëveshjet e fshehta në sport. “Ndeshjet miqësore dhe ato të ligave më të ulëta janë dukshëm më të ndjeshme ndaj manipulimit”, shpjegoi Patrik Eichenberger nga Gespa, transmeton albinfo.ch.

Megjithatë, kjo rregullore nuk është e unifikuar ndërkombëtarisht. Ndërsa disa vende kanë ndalim të ngjashëm, në shumicën e shteteve bastet për këtë ndeshje ishin të lejuara. Kjo krijoi një situatë paradoksale, ku klientët zviceranë nuk mund të vendosnin baste në Sporttip, ndërsa bastet ishin të disponueshme në platforma të huaja.

Vendimi ka sjellë pakënaqësi edhe te vetë Sporttip, e cila humbi të ardhurat nga kjo ndeshje. Një zëdhënës i Swisslos, kompania që administron Sporttip, pranoi se konsumatorët shpesh reagojnë me moskuptim ndaj këtyre ndalesave, shkruan Blick.

Ndërkohë, skandalet e basteve mbeten një problem i madh në futboll dhe tenis, kryesisht për shkak të platformave të paligjshme që operojnë në internet, të cilat, sipas Gespa-s, janë të motivuara vetëm nga fitimi financiar. Në kontrast, një pjesë e të ardhurave të Sporttip përdoren për të mbështetur projekte sportive, kulturore dhe sociale në Zvicër, përcjell albinfo.ch.

Për restaurimin e këtij monumenti industrial po rinovohen individualisht tre elementë urë. Edhe ndërtimi i saj në vitet 1920 ishte i guximshëm.

Përgjegjësit e kishin planifikuar projektin me përpikëri. Gjithçka ishte gati për fillimin e rinovimit të urës në linjën SBB Lucerne-Zurich-Zyrich. Dhe tani, nga të gjitha gjërat, era e tmerrshme mund të pengojë dhe të rrëzojë vinçin gjigant jashtë ekuilibrit. Stefan Wassmer, menaxher i përgjithshëm i projektit në SBB, është dukshëm i tensionuar, transmeton albinfo.ch.

Ai kontrollon motin përsëri. Drita jeshile: “Mund të fillojmë”, njofton Wassmer përmes telefonit të tij celular. Menjëherë pas kësaj, vinçi më i madh zvarritës i Zvicrës ngre në ajër pjesën e urës 47 metra të gjatë. Një ngarkesë prej 185 tonësh rri pezull në ajër. “Ne kemi punuar për këtë ditë për vite me radhë.”

SBB do të riparojë urën Fluhmühle mbi Reuss në Lucern deri në vjeshtën e vitit 2027. Mbrojtja nga korrozioni i ndërtesës së listuar duhet të rinovohet; kjo është bërë për herë të fundit gati 40 vjet më parë, shkruan 20minuten.

Për shkak të operacioneve hekurudhore, tre elementët e urës po hiqen një nga një dhe po rinovohen në breg. Një zgjidhje e përkohshme do të lejojë afërsisht 200 trena në ditë që të vazhdojnë të kalojnë urën 144 metra të gjatë me një binar.

SBB vlerëson se projekti do të kushtojë rreth 15.3 milionë CHF. A nuk do të ishte më e lirë një urë e re? “Jo,” thotë Stefan Wassmer. “Një studim zbuloi se kostot do të kishin qenë 30 deri në 40 për qind më të larta.”

Kolosi i çelikut është një ndërtesë e listuar

Ura Fluhmühle mbi Reuss është një nga urat e pakta gjysmë parabolike të mbetura në Zvicër. Ajo ka qenë në shërbim për më shumë se njëqind vjet: U hap për trafikun hekurudhor më 21 shtator 1921, pas 13 muajsh ndërtimi.

Struktura e listuar e çelikut zëvendësoi urën nga viti 1863/64. Ura kishte pesë harqe dhe duhej t’i hapte rrugën strukturës aktuale kur linja hekurudhore u elektrizua në vitin 1922. “Lokomotivat elektrike ishin shumë më të rënda se lokomotivat me avull,” thotë Susanna Kraus Casutt, bashkëdrejtoreshë e Arkivave të Qytetit të Lucernit.

Nga këndvështrimi i sotëm, instalimi i kantierit dhe metodat e punës së kohës duken të pamend. “U përdorën mjetet më të thjeshta”, thotë Kraus. “Vinça të vegjël, shumë punë manuale dhe dru për strukturat e përkohshme.” Trarët e çelikut u montuan dhe u ribatuan pjesë-pjesë.

Siguria? Ka lënë shumë për të dëshiruar. “Punëtorët po ngjiteshin rreth skelës pa asnjë pajisje sigurie,” thotë Kraus. Ndërtimi i urës Reuss u shoqërua me disa aksidente. Një person ka mbetur i vrarë nga një rreze që ka rënë.

Vdekja e dy inxhinierëve dhe dy punëtorëve të tyre është gjithashtu e dokumentuar. Një detonator ka dështuar gjatë prishjes së kalatave të përkohshme të urës. Një hetim mbi detonatorin shkaktoi një shpërthim, duke vrarë katër burrat. “Atëherë, jeta njerëzore nuk vlerësohej aq lart sa sot,” thotë Kraus.

E njëjta procedurë tani vijon dy herë të tjera

Kthehu në të tashmen. Stefan Wassmer, menaxher i përgjithshëm i projektit në SBB, qëndron në brigjet e lumit Reuss dhe bën një bilanc: “Një peshë e madhe është hequr nga supet e mia,” thotë ai. “Gjithçka shkoi ashtu siç shpresonim”. Nëse gjërat vazhdojnë kështu, ai do të jetë shumë i kënaqur.

Spektakli i vinçit tani do të përsëritet edhe dy herë të tjera, tjetra pas gjashtë muajsh. Në vjeshtën e vitit 2026, vinçi gjigant është planifikuar të transportojë kolosin e fundit të çelikut në vendin e tij në urën hekurudhore.