Zvicra po shkon drejt rishikimit të energjisë bërthamore

Këshilli Federal i Zvicrës po kërkon të heqë ndalimin e vendit për termocentralet e reja bërthamore.

Këtë javë, ajo paraqiti një kundërpropozim ndaj nismës “Stop Blackout” që synon të sigurojë furnizimin me energji të vendit, raportoi RTS. Megjithatë, shumë parti politike, kantone dhe aktorë të energjisë mbeten të pabindur, transmeton albinfo.ch.

Pritej kundërshtimi i Partisë së Gjelbër, Liberalëve të Gjelbër dhe Partisë Socialiste. Tashmë edhe partia e Qendrës, e cila deri para pak kohësh i ishte shmangur qëndrimit të qartë, ka dalë kundër kësaj lëvizjeje. Në parashtrimin e saj, partia argumenton se ndryshimet ligjore që mundësojnë kthimin në energjinë bërthamore do të bien ndesh me rezultatin e referendumit të 2017-ës, në të cilin votuesit zgjodhën të heqin dorë nga energjia atomike – një plan energjie, i cili u pranua nga 58.2% e votuesve në maj 2017, përfshinte ndalimin e ndërtimit të centraleve të reja bërthamore.

Skepticizmi shtrihet përtej linjave partiake. Unioni i Qyteteve Zvicerane dhe shumica e qeverive kantonale janë të vakëta, në mos e kundërshtojnë plotësisht. Në Zvicrën frëngjisht-folëse, çdo kanton që është përgjigjur deri më tani është kundër planit – nuk ka centrale bërthamore në Zvicrën frëngjisht-folëse. Një pjesë e vogël e kantoneve gjermanishtfolëse, duke përfshirë Aargau – shtëpia e tre objekteve bërthamore dhe termocentrali më i madh i vendit – mbështesin propozimin si një mënyrë për të diversifikuar opsionet energjetike të Zvicrës. Për momentin, megjithatë, kjo pikëpamje mbetet në pakicë. Kantonet që refuzuan referendumin e vitit 2017 që përmbante ndalimin bërthamor ishin të gjithë gjermanishtfolës (Schwyz, Obwalden, Glarus, Aargau).

Shumica e qeverive kantonale duan të përqendrohen në energjinë e rinovueshme. Ata gjithashtu theksuan disa mangësi në propozimin e Këshillit Federal për të hequr ndalimin bërthamor. Laurent Favre, president i Konferencës së Drejtorëve Kantonalë të Energjisë dhe një Këshilltar Shtetëror nga Neuchâtel, tha se nevojiten sqarime të mëtejshme. Këshilli Federal duhet të shikojë sërish projekt-planin, tha ai për RTS. Ne kemi nevojë për një pamje më të qartë të perspektivës afatgjatë të energjisë së vendit, së bashku me udhëzime për rinovimet e mëdha të centraleve bërthamore ekzistuese.

Pavarësisht skepticizmit në disa qarqe, propozimi i Këshillit Federal ka tërhequr mbështetje nga lojtarët kryesorë. Ndërsa disa ofrues të energjisë mbeten kundër, tre firmat më të mëdha të energjisë elektrike të Zvicrës – Axpo, Alpiq dhe BKW – mbështesin kundërpropozimin. Ata argumentojnë se Zvicra duhet të mbetet e hapur teknologjikisht në rast se burimet e rinovueshme nuk arrijnë të plotësojnë kërkesën.

PLR/FDP dhe grupet e biznesit pajtohen gjerësisht, ndërsa Partia Popullore Zvicerane (UDC/SVP) mbështet nismën më radikale “Stop Blackout”.

Megjithëse qeveria nuk është e detyruar të veprojë në lidhje me reagimet, Ministri i Energjisë, Albert Rösti e ka bërë pak të fshehtë hapjen e tij ndaj energjisë bërthamore. Me përjashtim të një ndryshimi të rëndësishëm në ndjenja, kundërpropozimi ka të ngjarë të vazhdojë kryesisht i pandryshuar.

Ja pse Kaja Kallas nuk do ta vizitojë Kosovën

Përfaqësuesja e Lartë e Politikës së Jashtme të Bashkimit Evropian, Kaja Kallas, do të qëndrojë në Tiranë më 8 prill.

Sa i përket vizitës së saj në Ballkanin Perëndimor, zëdhënësja  e BE-së, Anitta Hipper, ka bërë të ditur arsyen pse Kaja Kallas nuk do ta vizitojë Kosovën e as Serbinë.

Në përgjigjen e saj thuhet se Kallas për shkak të kufizimeve kohore, nuk mund të vizitojë të gjitha vendet e Ballkanit Perëndimor, transmeton albinfo.ch.

“Përfaqësuesja e Lartë e Politikës së Jashtme të BE-së mbetet plotësisht e përkushtuar për të gjithë rajonin dhe vizitat e ardhshme në vendet e tjera tashmë janë duke u planifikuar. Mbështetja e BE-së për stabilitetin dhe integrimin evropian të Ballkanit Perëndimor mbetet një prioritet”, tha ndër të tjera Hipper për klanKosova.

“Një këshillë – 673 milionë CHF”, shumë para federale shpenzohen për konsulentë dhe shërbime të jashtme

Kontratat e jashtme për fushata, kërkime dhe konsultime i kushtojnë qeverisë federale shuma të mëdha. Pavarësisht kritikave, shpenzimet kanë mbetur të larta për vite me rradhë.

Ish drejtuesit e lartë në administratën federale po kthehen vazhdimisht në vendet e tyre të mëparshme të punës me detyra dhe mandate të veçanta. Ose mbeten të punësuar përtej moshës maksimale të lejuar, për tarifa të konsiderueshme, si punonjës të jashtëm. Si Brigitte Hauser-Süess (70), asistentja personale prej shumë kohësh e ish-këshilltares federale Viola Amherd (62/qendër). Punësimi i saj i vazhdueshëm shkaktoi bujë vitin e kaluar, transmeton Blick.

Kontrata të tilla përfaqësojnë vetëm një pjesë të vogël të shpenzimeve federale për këshillim dhe shërbime të jashtme. Në vitin 2024, kostot arritën në 673 milionë CHF. 170 milionë CHF u shpenzuan për kërkimin dhe konsulencën e kontratave dhe 503 milionë CHF për shërbimet e jashtme si fushatat, kontratat e komunikimit apo këshillat ligjore, sipas buxhetit të shtetit të vitit të kaluar, përcjell albinfo.ch.

Kritika të përsëritura

Parlamentarët kanë kërkuar prej vitesh uljen e shpenzimeve për konsultime dhe shërbime të jashtme. Në mocione të shumta, ata kritikuan administratën federale, të cilën ata e konsiderojnë me staf të mirë, për dhënien e mandateve për kaq shumë para. Megjithatë, departamentet theksuan në mënyrë të përsëritur se përgjegjësitë e tyre po bëheshin gjithnjë e më të ndryshme dhe se presioni mbi stafin – i cili nuk po rritej – po rritej.

Siç tregon krahasimi me vitet e kaluara, shpenzimet për këshillim dhe shërbime të jashtme kanë mbetur brenda një diapazoni të ngjashëm që nga viti 2020. Nga viti 2020 deri në vitin 2024, ky zë arriti në mes 646 milionë CHF dhe 711 milionë CHF.

Dallime të mëdha

Shpenzimet për specialistët e jashtëm ndryshojnë në mënyrë të konsiderueshme brenda administratës. Gama shtrihet nga 31 milionë CHF për konsulencë dhe shërbime në Departamentin Federal të Punëve të Jashtme (FDFA) në 193 milionë CHF në Departamentin Federal të Mbrojtjes (DDPS).

Kjo është pjesërisht për shkak të madhësisë së departamenteve individuale – FDFA ka rreth 5,300 punonjës, DDPS rreth 12,300. Por ka të bëjë edhe me shumëllojshmërinë e detyrave, thekson një zëdhënës i Zyrës Federale të Personelit. Për shembull, Departamenti Federal i Mjedisit (DETEC), me departamentet e tij të transportit rrugor dhe hekurudhor, si dhe zyrat e tij të energjisë dhe komunikimit, kombinon njësi shumë më të ndryshme sesa, për shembull, FDFA. Dhe Departamentit Federal të Çështjeve të Brendshme (FDHA), së bashku me Zyrën Federale të Shëndetit Publik, i janë besuar fushatat dhe kërkimet, të cilat i jep jashtë.

IT e shtrenjtë

Për qeverinë federale, IT është edhe më e kushtueshme se këshillimi dhe shërbimet e jashtme. Ky zë, i renditur në buxhetin e shtetit si shpenzime operative dhe materiale për IT, vitin e kaluar arriti në 883 milionë CHF.

Nga kjo, 562 milionë euro janë shpenzuar për zhvillim, këshillim dhe shërbime. Kjo përfshin konceptet, mbështetjen, trajnimin e sistemit dhe zhvillimin e softuerit. Tarifat e licencës po bëhen gjithashtu gjithnjë e më të shtrenjta për administratën.

Iniciativa bën thirrje për kufirin e kostos

Pas titujve të gjeneruar nga mandati këshillues i Brigitte Hauser-Süess, Lorenzo Quadri, një Këshilltar Kombëtar i Legës së Ticinos, paraqiti një mocion duke kërkuar që jo më shumë se 100 milionë CHF të shpenzohen në vit për mandatet e konsultimit—rreth 40 për qind më pak se në vitin 2024. Këshilli Federal shpesh iu përgjigj se propozimi i jashtëm është më i lirë se sa më i përhershëm. pozicionet. Ulja e kostove këtu do të rezultonte në shpenzime më të larta për personelin.

Ku ka më shumë diell në Zvicër

Ticino ruan reputacionin e tij si një “Sonnenstube”. Sipas meteorologëve, në fakt, vendet ku dielli shkëlqeu më shumë në vitin 2024 janë të gjitha në Ticino: Locarno, Cimetta dhe Lugano. Mbi 2.000 orë me diell u regjistruan në tre pikat e matjes gjatë vitit. Kjo është ajo që del nga një sondazh i kryer nga portali Watson, i cili bazohet në të dhënat e përpunuara nga MeteoSuisse, transmeton albinfo.ch.

Kantoni që arrin më së miri të mbajë hapin me Ticinon është Valais. Sion dhe Montana, në fakt, kanë pasur 1.965 dhe 1.902 orë me diell. Vevey, Nyon dhe Oron gjithashtu u mbrojtën mirë, me më shumë se 1.700 orë diell. Në përgjithësi, është pjesa frëngjishtfolëse e Zvicrës që ka mundur të përfitojë më shumë nga dielli sesa Zvicra gjermanishtfolëse, e cila nuk ka asnjë stacion matës në top 20-shen e qyteteve më me diell në Zvicër.

Në të kundërt, fshati Elm (GL) është fshati me më pak diell në Zvicër: dielli shkëlqeu vetëm për 1.035 orë gjatë gjithë vitit, përgjysmë më pak se në Locarno. Vals (VS) dhe Mottec (GR) gjithashtu regjistruan vlera nën 1.100 orë. Dallimet shpjegohen kryesisht nga gjeografia e vendeve, veçanërisht në pranverë. Disa lugina alpine janë të privuara nga dielli. Në rastin e Jura-s, për shembull, prania e reve gjithashtu luajti një rol të rëndësishëm.

Zvicra dëshiron të shpenzojë 47 milionë CHF për dronë të armatosur

Autoritetet zvicerane janë të interesuara të blejnë dronë luftarakë në distanca të gjata sa më shpejt të jetë e mundur, sipas një raporti të NZZ am Sonntag.

Ky objektiv u hartua nga një “taskforcë” e Armasuisse, Zyra Federale Zvicerane për Prokurimin e Mbrojtjes, e krijuar verën e kaluar.

Në total, 47 milionë CHF do të shpenzohen për dronët gjatë tre viteve të ardhshme, raportoi NZZ am Sonntag. Armasuisse konfirmoi informacionin për agjencinë e lajmeve Keystone-ATS.

“Deri në vitin 2027, ne duam të kemi njohuritë dhe aftësitë e nevojshme për të qenë në gjendje të vendosim dronë të armatosur në distanca të gjata në situata të jashtëzakonshme,” tha Thomas Rothacher, zëvendës shefi i armatimit dhe kreu i Task Force UAV, transmeton albinfo.ch.

Fillimisht, dronët mund të kryenin fluturime pa eksploziv dhe të simulonin përdorimin e armëve.

Armasuisse ka konfirmuar se testet do të fillojnë vitin e ardhshëm. Ushtria zvicerane planifikon të përdorë poligonin e qitjes Val Cristallina në kantonin Graubünden, në Zvicrën juglindore, për këtë qëllim.

Cili është kantoni më i prekur nga tarifat e SHBA-së

Gjeneva ka të ngjarë të jetë një nga kantonet më të goditura pas tarifave të reja amerikane.

Shtetet e Bashkuara janë tregu i dytë më i madh i eksportit – kryesisht ora dhe bizhuteri – që përbën 87% të tregtisë së saj në SHBA ose 6% të PBB-së së saj.

Kreu i Dhomës së Tregtisë së Gjenevës, Vincent Subilia, thotë se tarifat janë një “shpallje e luftës ekonomike” dhe një “goditje çekiçi” për kantonin.

Ekspozita tregtare e orëve Watches and Wonders po zhvillohet aktualisht në Gjenevë.

Kreu i Federatës Zvicerane të Orëbërjes, Yves Bugmann, është i shokuar dhe kërkon që Konfederata t’i shpjegojë situatën SHBA-së dhe të mos ketë tarifa për importet amerikane, transmeton albinfo.ch.

10 gjërat që pronarët në Gjermani nuk mund t’i kërkojnë kurrë qiramarrësve

Nuk është gjithmonë e lehtë të gjesh një vend për të jetuar në Gjermani – por kjo nuk do të thotë që qiramarrësit duhet të durojnë kërkesat e dyshimta dhe rregullat e tepërta. Nëse pronari juaj ju kërkon të bëni ndonjë nga këto dhjetë gjëra, ai mund të jetë duke shkelur ligjin.

Gjetja e një vendi për të jetuar është një proces që pothuajse të gjithë të huajt duhet të kalojnë pas shpërnguljes në vend. Falë përkeqësimit të krizës së strehimit në Gjermani, kjo mund të jetë më e vështirë se sa duket.

Ndërsa kërkojnë për një shtëpi, qiramarrësit mund të dalin kundër kërkesave pushtuese nga pronarët ose rregullave dhe rregulloreve të çuditshme të shtëpisë. Megjithëse mund të ndiheni sikur duhet t’i pranoni këto kërkesa të egra nga dëshpërimi, ia vlen të dini se ligji është në anën tuaj.

Gjetja e banesave mund të jetë e vështirë, por lajmi i mirë për qiramarrësit është se Gjermania ka disa nga mbrojtjet më të forta të qirasë në botë. Për më tepër, ka shumë burime të dobishme si shoqatat e qiramarrësve me kosto të ulët për t’ju ndihmuar të përballeni me situata të vështira, transmeton albinfo.ch.

Pavarësisht nëse jeni duke gjuajtur shtëpi ose tashmë merrni me qira, këtu janë dhjetë linjat e kuqe që pronari juaj nuk lejohet të kalojë kurrë.

  1. T’u ndalojë kafshët shtëpiake

Nëse shpresoni të keni një shok me gëzof në shtëpi, do të jeni të kënaqur të dini se qiradhënësi juaj nuk lejohet t’ju ndalojë të keni kafshë shtëpiake në Gjermani.

Në fakt, kafshët e vogla si peshqit, minjtë dhe zogjtë mund të zhvendosen automatikisht pa pasur nevojë të njoftoni askënd.

Kur bëhet fjalë për kafshët shtëpiake më të mëdha si macet dhe qentë, është e nevojshme të njoftoni pronarin, por ata ende nuk mund t’ju ndalojnë të adoptoni një mik me katër këmbë pa një arsye të mirë.

Në mënyrë të ngjashme, të kesh një kafshë shtëpiake nuk është një arsye e vlefshme për një pronar që t’ju dëbojë – përveç nëse kafsha juaj po shkakton një shqetësim ose rrezik të rëndësishëm për qiramarrësit e tjerë.

  1. Informacione të tepërta private

Ndarja e asaj që duket sikur e gjithë historia juaj financiare është e barabartë me kursin kur gjuani shtëpi – por ka kufizime për llojin e informacionit që mund të kërkojë qiradhënësi juaj.

Ndërsa kontrollet e kreditit si SCHUFA, detajet e të ardhurave dhe referencat janë të nevojshme, informacionet personale si të dhënat mjekësore ose feja, statusi martesor ose raca juaj nuk janë.

Në postimet në rrjetet sociale, kanë dalë anekdota të njerëzve që u kërkohet informacion i tepruar kur aplikojnë për apartamente në Gjermani. Në një postim famëkeq në Reddit, një grua ndau se asaj i ishte kërkuar të kryente një test shtatzënie si pjesë e procesit të aplikimit. Në një tjetër, një burrë tha se pronari kishte kërkuar prova për aftësitë e tij të gjuhës gjermane, shkruan thelocal.

Të dyja rastet shkojnë përtej fushës së informacionit që duhet të kërkojë një agjent qiradhënës. Edhe në rastin e vizave dhe lejeve të qëndrimit, këto nuk duhet të kërkohen nëse nuk ndikojnë drejtpërdrejt në aftësinë tuaj për të marrë me qira.

  1. Depozitë më shumë se tre muaj

Pronarët në Gjermani kanë të drejtë të kërkojnë qira deri në tre muaj si depozitë sigurie, por më shumë se kjo nuk lejohet me ligj.

Depozita duhet gjithashtu të mbahet e sigurt në një llogari të pashfrytëzuar dhe të kthehet brenda një kohe të arsyeshme që qiramarrësi të largohet – zakonisht brenda 3-6 muajve më së voni.

Megjithëse një pjesë e depozitës mund të mbahet për të paguar për çdo dëm, kjo duhet të justifikohet qartë. Në asnjë rrethanë nuk lejohet që depozitat “e pakthyeshme” të jenë një gjë.

  1. ‘Jo Anmeldung’

Shumica e gjuetarëve të dëshpëruar të banesave në Gjermani hasin relativisht shpesh fjalët “jo Anmeldung” në kërkimin e tyre për një vend për të jetuar.

Zakonisht, kjo ndodh kur qiramarrësit e tjerë me nënqira të gjithë ose një pjesë të banesës së tyre pa lejen e qiradhënësit, dhe kanë frikë se qiradhënësi do ta zbulojë. Në raste të tjera, vetë pronari mund të dëshirojë të japë me qira banesën e tyre pa dijeninë e autoriteteve.

Pavarësisht nga arsyeja, personi nga i cili po merrni me qira duhet t’ju ofrojë provat që ju nevojiten për t’u regjistruar në Bürgeramt-in tuaj lokal brenda dy javësh nga transferimi. Ndalimi i regjistrimit është plotësisht kundër ligjit.

  1. Pagimi i qirasë me para në dorë

Ngjashëm me situatën ‘jo Anmeldung’, disa pronarë mund të duan të rrëshqasin poshtë radarit duke kërkuar pagesa të qirasë në para. Megjithatë, kjo nuk mund të zbatohet si rregull edhe pa marrëveshjen e qiramarrësit.

Kjo do të thotë që nëse preferoni të paguani me transfertë bankare për arsye lehtësie ose sigurie, ju keni të drejtë ta bëni këtë.

  1. Nuk pihet duhan

Ashtu si Franca fqinje, Gjermania priret të marrë një qasje mjaft të qetë ndaj pirjes së duhanit – dhe kjo reflektohet në ligjet e saj të qirasë.

Pronari mund t’ju pyesë nëse jeni duhanpirës përpara se të jepni banesën me qira dhe mund ta konsiderojë atë në vendimin e tij nëse do t’jua marrë me qira pronën.

Megjithatë, pronari juaj nuk lejohet t’ju ndalojë pirjen e duhanit pasi të jeni qiramarrës, qoftë brenda pronës ose në ballkon. Me fjalë të tjera: është e drejta juaj të ndizni nëse u pëlqen apo jo.

Sigurisht që këtu mund të gjendet pak ekuilibër dhe kjo pasqyrohet në ligj. E drejta juaj për të pirë duhan nuk shtrihet domosdoshmërisht në pirjen e duhanit në zona të përbashkëta, duke shkaktuar dëme të tepërta ose shqetësime të njerëzve të tjerë, për shembull përmes tymit që shkon lart në banesat e njerëzve të tjerë.

Në këto raste, mund të jetë e nevojshme të arrini një marrëveshje me fqinjët ose pronarin tuaj. Megjithatë, ata nuk mund të zbatojnë një ndalim të përgjithshëm për pirjen e duhanit në banesën tuaj.

  1. Nuk lejohen të ftuar

Pavarësisht nëse keni miq për darkë gjatë fundjavës ose lejoni një anëtar të familjes të qëndrojë për një periudhë të gjatë kohore, ligjet gjermane të qirasë ju lejojnë një të drejtë pothuajse të pakufizuar për të pasur mysafirë në shtëpinë tuaj.

“Qiramarrësit mund të marrin sa më shumë vizitorë në banesën e tyre aq shpesh dhe sa të duan,” përmbledh shoqata e qiramarrësve të Hamburgut në faqen e saj të internetit. “Nuk ka rëndësi nëse është një vizitor mashkull apo femër, sa kohë qëndron vizitori, nëse vijnë rregullisht apo në mënyrë të parregullt – asgjë nga këto nuk ka të bëjë me qiradhënësin.”

Kjo do të thotë se çdo klauzolë që ndalon ose kufizon mysafirët në marrëveshjen tuaj të qirasë është përgjithësisht e pavlefshme.

Nëse një mysafir qëndron për një periudhë të gjatë, sigurisht, qiradhënësi ka të drejtë të pyesë nëse ata janë transferuar si qiramarrës. Nëse po, ata kanë të drejtë të njoftohen dhe të kërkojnë leje – megjithëse duhet të kenë një arsye shumë të mirë për refuzimin e kërkesës.

  1. Pushtimi i privatësisë suaj

Kur një pronar ju jep me qira pronën e tij, kjo pronë bëhet shtëpia juaj dhe hapësira private. Me këtë në mendje, ligji gjerman e konsideron këtë hapësirë ​​të shenjtë dhe ka rregulla shumë strikte se kur – dhe pse – qiradhënësi mund të hyjë në pronë.

Si rregull i mirë, pronari juaj duhet të kërkojë gjithmonë leje kur hyn në banesë dhe të japë njoftim paraprak dhe një arsye të vlefshme për çdo inspektim. Ngritja pa paralajmërim dhe lejimi i vetes në pronë është një ndalim absolut, përveç nëse ka një urgjencë serioze.

  1. Mirëmbajtje dhe riparime të mëdha

Kur bëhet fjalë për riparimet dhe rinovimet, ekziston një ndarje e rreptë e punës: pronari juaj është përgjegjës për këtë lloj pune mirëmbajtjeje, dhe ju nuk jeni përgjegjës.

Me fjalë të tjera, pronari juaj nuk mund t’ju detyrojë të kryeni punë të mëdha riparimi ose mirëmbajtjeje në emër të tij – edhe nëse ju e keni shkaktuar dëmin.

Një shembull i zakonshëm i kësaj është që qiradhënësit u kërkojnë qiramarrësve të lyejnë të gjithë apartamentin përpara datës së planifikuar të lëvizjes. Megjithëse klauzola si kjo shfaqen shpesh në kontratat e qirasë, ato priren të jenë të pavlefshme pasi shkojnë përtej asaj që kërkohet nga qiramarrësi me ligj.

Sigurisht, gjërat mund të bëhen të ndërlikuara kur përfshihen depozitat, kështu që është mirë të kërkoni këshilla nga shoqata lokale e qiramarrësve për të sqaruar të drejtat tuaja.

  1. Dëbimet e menjëhershme

Një nga mbrojtjet më të forta që kanë qiramarrësit në Gjermani është mbrojtja nga dëbimet e padrejta. Ndryshe nga vendet e tjera ku dëbimet “pa faj” janë të mundshme – apo edhe të zakonshme – pronarët në Gjermani duhet të kenë një justifikim të mirë për të hequr qafe një qiramarrës.

Këto mund të përfshijnë muaj të pagesave të humbura të qirasë ose shkelje të mëdha të kontratës, të tilla si thyerja e rregullt dhe e përsëritur e rregullave të shtëpisë. Qiradhënësi gjithashtu mund t’i kërkojë një qiramarrësi të largohet nëse ata kërkojnë pronën për përdorim të tyre – megjithëse ka kritere strikte për këtë.

Në shumicën e rasteve, qiradhënësit i kërkohet t’ju njoftojë të paktën tre muaj – dhe deri në nëntë në disa raste – përpara se t’ju kërkojë të largoheni. Kjo mund të reduktohet vetëm në rastin e shkeljeve të rënda si aktiviteti kriminal ose kërcënimi i qiramarrësve të tjerë.

Kosovë: Aksion i policisë, 16 serbë të arrestuar, katër oficerë aktivë të sigurisë

Ministri në detyrë i Punëve të Brendshme të Kosovës, Xhelal Sveçla, ka dhënë detaje për një operacion të gjerë të realizuar nga organet e sigurisë së Kosovës, ku më 5 dhe 6 prill 2025 janë ndaluar gjithsej 16 persona, të cilët po udhëtonin me katër vetura me targa të qytetit të Kragujevcit të Serbisë.

“Gjatë këtij operacioni të përbashkët janë ndaluar 16 persona, të ndarë në katër grupe, nga të cilët katër janë oficerë aktivë të shërbimeve të sigurisë së Serbisë,” ka shkruar ai, teksa shtoi se veprimet e tyre janë të lidhura me aktivitete inteligjente dhe tentativa për destabilizim.

Tutje, ai ka thënë se nga të dhënat paraprake dyshohet se këto grupe kishin për qëllim mbledhjen e informacioneve për caqe të mundshme në territorin e Republikës së Kosovës, teksa theksoi se ka prova që dëshmojnë ndërlidhjen e tyre me strukturat e inteligjencës ushtarake serbe dhe me anëtarë të grupit terrorist që kreu sulmin në Banjskë, transmeton albinfo.ch.

Grupi i parë, i cili përbëhej nga katër persona, u ndalua në Gjakovë, teksa gjatë kontrollit u janë gjetur: “fotografi me hartën e Republikës së Kosovës, fotografi të terroristëve të vrarë gjatë sulmit në Banjskë, dy thika, një sopatë dhe një dritë rotative”. Ai njoftoi se, me vendim të prokurorit, ata janë ndaluar për 48 orë.

Grupi i dytë, 12 persona, është ndaluar në Prizren, ku po strehoheshin në ambientet e Seminarit Ortodoks të Bogosllavisë. “Në këtë grup ndodheshin gjithashtu dy oficerë të tjerë aktivë të shërbimeve serbe,” deklaroi ai.

Hetimet e deritanishme kanë zbuluar lidhje të drejtpërdrejta të disa prej të ndaluarve me individë të përfshirë në veprimtari terroriste.

Një zyrtar policor serb me gradë togeri, sipas ministrit, është i afërm i Nemanja Radivojeviq, i njohur si “Gandi”, njëri nga anëtarët e grupit terrorist të Banjskës. Po ashtu, Gandi është i lidhur me Vladimir Radivojeviq, “Mami”, i dyshuari kryesor për vrasjen e rreshterit të Policisë së Kosovës, Afrim Bunjaku.

“Një tjetër i ndaluar, me gradën e kapitenit të klasit të parë, është i lidhur me ish-gjeneralin e inteligjencës serbe, Jovan Milanoviq, i njohur për përfshirjen në rrjedhjen e të dhënave të NATO-s para bombardimeve të vitit 1999,” njoftoi Sveçla, i cili e cilësoi shqetësues faktin që pjesë e grupit ishin strehuar në një institucion fetar.

Këshilli i Sigurisë: Serbia po tenton të sabotojë krijimin e institucioneve të reja të Kosovës

Këshilli i Sigurisë së Kosovës ka akuzuar Serbinë se po tenton që të “sabotojë themelimin e institucioneve të reja” dhe legjislaturës së nëntë të Kosovës të dalë nga zgjedhjet parlamentare të 9 shkurtit.

Qeveria e Kosovës njoftoi se Këshilli i Sigurisë së Kosovës mbajti mbledhje më 6 prill me kërkesë të kryeministrit në detyrë, Albin Kurti, për të diskutuar për gjendjen e sigurisë, por edhe për, siç u tha, planet destabilizuese të Serbisë.

Në njoftim u përsëritën akuzat e mëhershme të bëra nga Qeveria e Kosovës se Serbia ka ndërhyrë në zgjedhjet parlamentare të 9 shkurtit përmes Listës Serbe – akuza që janë bërë edhe nga Gjermania dhe misioni i Bashkimit Evropian për monitorimin e zgjedhjeve.

“Serbia tash po ndërhyn te disa prej deputetëve të komuniteteve joshumicë e joserbë, që ta sabotojë themelimin e institucioneve të reja të legjislaturës së nëntë. Me kërcënime e joshje, dhe sidomos me shantazhe, ajo po orvatet të nxisë tensione ndëretnike e ndërpartiake në Kosovë dhe ta destabilizojë Kosovën”, u tha në njoftimin e lëshuar nga Zyra e Kurtit, pa përmendur se për cilët deputetë bëhet fjalë dhe nga cilat komunitete janë.

Këshilli i Sigurisë tha se kjo paraqet ndërhyrje ndaj “sovranitetit shtetëror, funksionimit demokratik dhe integritetit institucional të vendit tonë”.

Kurti, partia e të cilit, Lëvizja Vetëvendosje është fituese e zgjedhjeve të 9 shkurtit, më herët gjatë javës ka zhvilluar takime me partitë e komuniteteve joshumicë në Kosovë, me të cilët ka diskutuar për konstituimin e Kuvendit dhe formimit të Qeverisë.

Më 2 prill, Kurti u takua me kryetaren e Partisë së Re Demokratike nga komuniteti boshnjak, Emilija Rexhepi dhe me udhëheqësin e Partisë për Liri, Drejtësi dhe Mbijetesë nga komuniteti serb, Nenad Rashiq. Që të dy shprehën gatishmëri për vazhdimin e bashkëpunimit me LVV-në e Kurtit.

Një ditë më vonë, Kurti vazhdoi takimet me përfaqësuesit e partive të tjera joserbe. Ai u takua me kryetaren e Unionit Socialdemokrat nga radhët e komunitetit boshnjak, Duda Balje, me kryetarin e Partisë Liberale Egjiptiane, Veton Berisha, kryetarin e Partisë Demokratike Turke të Kosovës, Fikrim Damka, si dhe kryetarin e Partisë së Romëve të Bashkuar të Kosovës, Albert Kinolli.

Po atë ditë, Kurti zhvilloi takim edhe me deputetin e zgjedhur të komunitetit goran, Kryetarin e Partisë Unike Gorane, Adem Hoxha, si dhe deputetin e zgjedhur nga radhët e komunitetit boshnjak, Rasim Demiri nga Koalicioni Vakat.

Hoxha ka qenë në të kaluarën pjesë e Grupit Parlamentar të Listës Serbe, partisë kryesore të serbëve në Kosovë, e cila në zgjedhjet e 9 shkurtit fitoi nëntë ulëse në Kuvendin e Kosovës.

Pas takimeve, Balje, Berisha dhe Kinolli thanë se i kanë paraqitur kërkesat e tyre Kurtit për një bashkëpunim të mundshëm me LVV-në. Damka shprehu gatishmërinë për vazhdimin e bashkëpunimit, ndërkaq Hoxha nuk dihet se çfarë qëndrimi ka sa i përket një bashkëpunimi të mundshëm me partinë e Kurtit.

LVV-ja – që ka 48 mandate në Kuvend, të pamjaftueshme që ta formojë e vetme ekzekutivin – ka thënë se dëshiron ta krijojë një qeveri me partitë e komuniteteve pakicë joserbe.

Komunitetet joshumicë kanë 20 ulëse në Kuvend, dhjetë janë të rezervuara për partitë joserbe dhe dhjetë për komunitetin serb.

Përveç çështjes së formimit të institucioneve, sipas njoftimit, Këshilli i Sigurisë ka diskutuar edhe për sulmin me granata dore ndaj Zyrës së Postës së Kosovës në Zveçan më 1 prill, por edhe për arrestimin të shtunën mbrëma “të katër ‘pelegrinëve’ serbë në Gjakovë”.

Sipas Këshillit, njëri nga ta ishte toger i policisë së Serbisë e tjetri kapiten i ushtrisë së Serbisë.

Policia, ndërkaq, në raportin 24-orësh ka thënë se në Gjakovë ka arrestuar më 5 prill katër të dyshuar, pasi gjatë kontrollit në bagazhin e veturës së tyre me targa të Serbisë, janë gjetur dhe sekuestruar dy thika dhe një sëpatë./REL

Shkencëtarët shpikin testin universal që zbulon autizmin përmes një fije floku

Shkencëtarët kanë shpikur një test universal për autizmin tek foshnjat që përdor një fije floku. Ai analizon mostrën për nivelet e metaleve si plumbi dhe alumini, të cilat janë më të larta te fëmijët autikë.

Testi përfshin dërgimin e një mostre flokësh në një laborator për analizë dhe u tregua se parashikonte autizmin me saktësi 81 për qind të kohës në një studim të rishikuar nga kolegët.

Shkencëtarë të tjerë e shpallën testin si një zhvillim ‘novator’ për gjendjen famëkeqe të vështirë për t’u diagnostikuar që prek 5.4 milionë amerikanë dhe 700,000 britanikë. Për shkak se nuk ka asnjë test standard për gjendjen, mjekët duhet të mbështeten në historinë e zhvillimit dhe sjelljen e fëmijës.

Për testin, shkencëtarët fillimisht përdorin një lazer për të hequr shtresën sipërfaqësore të flokëve. Një lazer i dytë, më i fuqishëm, lëshohet më pas përgjatë flokëve, i cili merr matje në 650 pikë për çdo centimetër. Kjo gjithashtu e kthen fillesën në plazmë. Ai kontrollon për substanca të lidhura me autizmin duke përfshirë metale si plumbi, kadmiumi, arseniku, zinku dhe bakri ndër të tjera. Hulumtimet e mëparshme kanë gjetur nivele më të larta të të tre metaleve elementare në flokët e fëmijëve autikë.

Rezultatet futen më pas në një program kompjuterik i cili kërkon modele që tregojnë autizëm. Shkencëtarët testuan metodën e tyre në fijet e flokëve të mbledhura nga 220 fëmijë japonezë kur ata ishin rreth një muajsh. Më pas, rezultatet u krahasuan me diagnozën klinike të autizmit, e përfunduar kur të rinjtë ishin rreth katër vjeç.

Shkencëtarët zbuluan se testi i tyre identifikoi saktë autizmin në 394 raste (81 për qind e totalit). Ai identifikoi saktë autizmin në 96.4 për qind të fëmijëve dhe ia dha plotësisht të qartë 75.4 për qind të fëmijëve që nuk kishin autizëm.

Autizmi është diçka me të cilën njerëzit lindin, gjë që çon në funksionimin e trurit të tyre ndryshe nga ai i njerëzve të tjerë. Ata me këtë gjendje mund të luftojnë për të komunikuar, e kanë të vështirë të kuptojnë se si mendojnë ose ndihen të tjerët, ose shqetësohen dhe mërziten në situata të panjohura dhe ngjarje shoqërore. Shkencëtarët nuk janë të qartë se çfarë e shkakton këtë gjendje, megjithëse mendohet se janë të përfshirë faktorë mjedisorë dhe gjenetikë.

 

 

Shteti evropian që vendosi të vrasë 350 arinj, i cilëson rrezik për njerëzit

Qeveria e Sllovakisë ka miratuar një plan për të vrarë 350 arinj, pas një sulmi vdekjeprurës ndaj një burri 59-vjeçar në qendër të vendit. Ministri i Mjedisit, Tomáš Taraba, deklaroi se sulmet e arinjve ndaj njerëzve janë shtuar ndjeshëm, me 1.900 incidente vetëm vitin e kaluar. Popullsia e arinjve të kafenjtë në Sllovaki llogaritet mbi 1.000.

“Kjo nuk është jetë normale. Njerëzit nuk mund të kenë frikë të shkojnë në pyll,” u shpreh kryeministri Robert Fico. Në 55 nga 72 qarqet e vendit është shpallur gjendje emergjente, duke i dhënë Ministrisë së Mjedisit të drejtën të lëshojë direkt leje për gjuetinë, shkruan A2 CNN, transmeton albinfo.ch.

Organizatat mjedisore e kritikuan vendimin, duke e quajtur shkelje të detyrimeve ndërkombëtare të Sllovakisë dhe duke kërkuar masa parandaluese në vend të vrasjeve. Deri tani, për vitin 2024 ishin lejuar të vriteshin vetëm 144 arinj.

 

 

Rekord i popullsisë në Zvicër

Numri i banorëve në Zvicër ka arritur një rekord të ri prej 9.05 milionë – një rritje prej 1% krahasuar me vitin e kaluar – pavarësisht një rënieje në nivelin e emigracionit.

Sipas të dhënave të publikuara nga Zyra Federale e Statistikave, të gjitha kantonet kanë shënuar rritje të popullsisë, me kantonin Schaffhausen që kryeson me një rritje prej gati 2%.

Megjithatë, numri i lindjeve është në rënie. Vitin e kaluar u regjistruan rreth 78,000 lindje të gjalla – 2,000 më pak se një vit më parë, transmeton albinfo.ch.

Kjo rritje e përgjithshme e popullsisë mund t’i japë shtysë fushatës “Jo 10 milionëve” të Partisë Popullore Zvicerane (SVP), e cila i bën thirrje qeverisë të marrë masa të ashpra për të frenuar rritjen demografike dhe për të mbajtur popullsinë nën këtë prag.

Megjithatë, sipas parashikimeve të mëparshme të statisticienëve të qeverisë, popullsia pritet të nisë një rënie natyrore përpara se të arrijë shifrën prej 10 milionësh.

Një trend në TikTok, rrezik që udhëtarët të humbasin fluturimet

Një trend i ri në rrjetin social TikTok, i njohur si “teoria e aeroportit”, po sfidon udhëtarët që zakonisht arrijnë në aeroport shumë herët. Ideja që qëndron pas këtij trendi është që, në vend që të mbërrijnë me orë të tëra paraprakisht, udhëtarët të paraqiten në aeroport vetëm 15 deri në 20 minuta para nisjes së fluturimit.

Sfida konsiston në faktin që, nëse keni kryer “check-in” elektronikisht dhe udhëtoni vetëm me bagazh dore, mund të kaloni shpejt sigurinë dhe të arrini në kohë te porta e imbarkimit.

“Teoria e aeroportit synon të verifikojë nëse është me të vërtetë e nevojshme të arrish në aeroport shumë herët për të kapur fluturimin”, shpjegon Betsy Grunch, një neurokirurge me 2.4 milionë ndjekës në TikTok.

Disa influencerë me miliona ndjekës kanë provuar me sukses këtë sfidë, duke kaluar të gjitha procedurat për vetëm disa minuta dhe duke arritur fluturimet e tyre në kohë.

Megjithatë, kjo teori nuk rekomandohet për ata që udhëtojnë nga zona metropolitane apo aeroporte shumë të ngarkuara.

Në Aeroportin Ndërkombëtar të Denverit – i gjashti më i ngarkuari në SHBA gjatë vitit 2023 – autoritetet theksojnë se këshilla për të arritur në aeroport 2 deri në 3 orë përpara nisjes mbetet e vlefshme, për shkak të mundësisë së vonesave të paparashikuara si moti i keq apo probleme me transportin e brendshëm, raporton CNN, përcjell albinfo.ch.

 

 

Zvicra do të shpenzojë 47 milionë franga për dronë luftarakë

Autoritetet zvicerane po synojnë të blejnë sa më shpejt dronë luftarakë me rreze të gjatë veprimi, sipas një raporti të gazetës NZZ am Sonntag.

Ky synim është përcaktuar nga një “Taskforcë për Dronët”, e krijuar verën e kaluar nga Armasuisse, Zyra Federale për Prokurimin e Mjeteve të Mbrojtjes. Në total, planifikohet një investim prej 47 milionë frangash zvicerane (rreth 55 milionë dollarë amerikanë) gjatë tre viteve të ardhshme për zhvillimin e këtij projekti. Armasuisse e ka konfirmuar këtë informacion për agjencinë e lajmeve Keystone-ATS, transmeton albinfo.ch.

Sipas Thomas Rothacher, zëvendës-shefit të armatimit dhe drejtuesit të Taskforcës për Dronët, objektivi është që deri në vitin 2027 Zvicra të ketë njohuritë dhe kapacitetet e nevojshme për përdorimin e dronëve të armatosur në situata të jashtëzakonshme dhe mbi distanca të gjata.

Fillimisht, dronët do të testohen me misione pa eksplozivë dhe me simulime të përdorimit të armëve. Testet pritet të nisin vitin e ardhshëm, ndërsa ushtria zvicerane planifikon t’i zhvillojë ato në poligonin e Val Cristallina, në kantonin Graubünden, në juglindje të Zvicrës.

Kjo iniciativë është pjesë e një përpjekjeje më të gjerë për modernizimin e ushtrisë zvicerane, ndërkohë që po diskutohet edhe zhvillimi i pavarur i dronëve brenda vendit.

Bicikletat elektrike tashmë përbëjnë shumicën në qytetin e Lozanës

Bicikletat elektrike kanë kaluar nivelin prej 50% në Lozanë dhe po zëvendësojnë ato tradicionale.

“Në vitet e fundit, gjatë numërimeve tona kemi pasur mes 25 dhe 33% bicikleta elektrike, por tani kemi kaluar shifrën prej 50%,” deklaroi Florence Germond, zyrtare komunale për mobilitetin, duke cituar një studim të Universitetit të Lozanës.

Krahas tyre, 10% të përdorimit të bicikletave e zënë bicikletat ngarkuese, përfshirë ato familjare që mund të mbajnë deri dy fëmijë. Sipas këtyre të dhënave, aktualisht vetëm rreth 40% e bicikletave janë mekanike, transmeton albinfo.ch.

Rritje prej 15% në qarkullimin me biçikletë

Edhe pse bicikletat tradicionale janë në rënie, numri i përgjithshëm i dy-rrotakëve në Lozanë është në rritje. Të dhënat nga observatorët e mobilitetit tregojnë një rritje prej 15.3% të trafikut ditor me biçikletë ndërmjet viteve 2021 dhe 2023 në pesë pika kyçe të qytetit: Grand-Pont, urat Chauderon dhe Bessières, Rue de Genève dhe Avenue du Chablais.

Pjesa modale e biçikletës në krahasim me mënyrat e tjera të transportit është rritur nga 1.7% në 2015 në 4.3% në 2021. Një përditësim i këtyre të dhënave pritet në vitin 2027.

Zhvillimi teknologjik dhe politikat mbështetëse janë faktorë kyç në këtë trend në rritje. “Përhapja e bicikletave elektrike ka kontribuar në zgjerimin e përdorimit të biçikletave në qytet,” thotë Florence Germond. “Njëkohësisht, ekziston një vullnet i fortë i qytetit për të nxitur lëvizshmërinë aktive, e cila është më e mirë për mjedisin dhe shëndetin.”

Dyfishim i infrastrukturës për biçikleta

Për të përkrahur këtë lëvizje, numri i shtigjeve për biçikleta në Lozanë është dyfishuar nga viti 2010 deri në vitin 2024, duke kaluar nga 65.3 në 131.3 kilometra. “Po e bëjmë më të sigurt dhe më të lehtë përdorimin e biçikletës për të nxitur edhe më shumë qytetarë,” shton Germond.

Gjithashtu, janë instaluar 105 tabela që lejojnë kthimin djathtas në semafor të kuq, vetëm për biçikletat.

Këto përpjekje janë vlerësuar në nivel kombëtar, me qytetin që fitoi çmimin “Bicycle Infrastructure Award 2024” nga shoqata Pro Velo për masat e marra gjatë pandemisë së Covid-19.

Subvencione të reja për biçikleta elektrike

Për të nxitur përdorimin e biçikletave në të gjitha moshat, që nga 1 janari 2024 qyteti ka zgjeruar subvencionet për bicikletat elektrike deri në 45 km/h. Po ashtu, që nga nëntori i kaluar ofrohet një kupon prej 300 frangash për të rinjtë 14-vjeçarë për blerjen e një biçiklete. Deri tani janë shpërndarë rreth 60 subvencione. Lozana synon që deri në vitin 2030, pjesa modale e biçikletës të arrijë në 15%.

Krahasimi me qytete të tjera

Pavarësisht progresit, Zvicra frankofone mbetet prapa pjesës gjermanofone: në vitin 2021, pjesa modale e biçikletës ishte 21% në Basel, 19% në Bernë, 16% në Winterthur dhe 11% në Zyrih.

Për krahasim, në Kopenhagë ky tregues ishte 22% (2021), ndërsa në Amsterdam 32% (2018).

 

Pasojat e tarifës nga SHBA, 50 shtete duan bisedime

Drejtori i Këshillit Ekonomik Kombëtar të SHBA-së, Kevin Hassett, deklaroi se më shumë se 50 vende kanë kontaktuar Shtëpinë e Bardhë për të nisur negociata tregtare.

Ai mohoi gjithashtu se tarifat e vendosura nga presidenti Donald Trump përbëjnë një formë indirekte presioni ndaj Rezervës Federale të SHBA-së për të ulur normat e interesit.

Në një intervistë për NBC News, sekretari amerikan i Thesarit, Scott Bessent, minimizoi shqetësimet për rënien e çmimeve të aksioneve në bursa pas njoftimit të presidentit për vendosjen e tarifave. Ai theksoi se “nuk ka asnjë arsye” për të pritur një recesion ekonomik si pasojë e këtyre masave, shkruan TCH, transmeton albinfo.ch.

“Mbrëmë mora një raport nga Zyra e Përfaqësuesit të Tregtisë së SHBA-së (USTR), ku thuhej se më shumë se 50 vende kanë kontaktuar presidentin për të nisur negociata. Ata po e bëjnë këtë sepse kuptojnë se po mbajnë shumë tarifa mbi mallrat tona.

Nuk mendoj se do të ketë një ndikim të madh te konsumatori amerikan, sepse mendoj se arsyeja kryesore për deficitin tonë tregtar afatgjatë është se këta vende kanë një ofertë shumë joelastike,” u shpreh Hassett.

Evakuohet stacioni hekurudhor në Gjermani, gjenden 4 bomba të Luftës së Dytë Botërore

Stacioni qendror hekurudhor në Osnabrück, një qytet në veriperëndim të Gjermanisë, u mbyll të dielën dhe zona përreth u evakuua, pas gjetjes së katër bombave të Luftës së Dytë Botërore. Lajmin e bëri të ditur kompania shtetërore hekurudhore, Deutsche Bahn (DB), përcjell albinfo.ch.

Sipas njoftimit të DB-së, kufizimet në trafikun e udhëtarëve dhe transportin e mallrave do të mbeten në fuqi gjatë gjithë ditës, ndërkohë që të gjithë qytetarët dhe banorët e zonës përreth stacionit janë urdhëruar të largohen. Autoritetet bënë të ditur se evakuimi i rreth 15,400 banorëve është kryer në orët e hershme të mëngjesit, pas gjetjes së bombave në oborrin e ish-shtëpisë së mallrave të qytetit.

Nëse bombat konfirmohen si të pashpërthyera, ekspertët do të thirren për t’i asgjësuar ato. Ky nuk është rasti i parë i evakuimeve në Osnabrück për shkak të mbetjeve të Luftës së Dytë Botërore, pasi qyteti ka qenë një ndër objektivat kryesorë të bombardimeve masive gjatë luftës. Në muajin shkurt, autoritetet lokale theksuan se rajoni ka ende mundësi për gjetje të tjera të materialeve të rrezikshme, pasi disa zona nuk janë hetuar ende.

Osnabrück ndodhet rreth 70 kilometra në lindje të kufirit me Holandën, dhe evakuimet për arsye të mbetjeve të luftës janë bërë tashmë një fenomen i përsëritur në këtë qytet.

Ekspertët ftojnë diasporën të investojë në industri e jo banesa, 180 mijë banesa të zbrazëta në Kosovë

Kosova ka parë një rritje të ndjeshme të investimeve në patundshmëri, veçanërisht nga diaspora.

Sipas të dhënave të Bankës Qendrore të Kosovës, diaspora është burimi kryesor i investimeve të huaja, me mbi 647 milionë euro të investuara vetëm në sektorin e patundshmërisë gjatë vitit të kaluar. Këto investime janë nxitur nga një tendencë në rritje e qytetarëve nga diaspora për të blerë shtëpi dhe banesa në Kosovë, me synimin për të siguruar një pasuri të qëndrueshme për veten dhe familjet e tyre.

Megjithatë, një pjesë e madhe e këtyre pronave të blera nga diaspora mbeten të pabanuara, duke krijuar një paradoks ekonomik. Edhe pse këto investime nxisin zhvillimin e sektorit të ndërtimit, ato nuk kanë ndikim të drejtpërdrejtë në ekonominë e vendit, pasi nuk përdoren për jetesë apo për aktivitete ekonomike, thonë ekspertët për REL, transmeton albinfo.ch.

Profesorët dhe ekspertët ekonomikë, si Naser Kabashi dhe Lulzim Rafuna, theksojnë se këto investime, ndonëse të dobishme për ndërtimin, janë “një pasuri e vdekur” që nuk kontribuojnë në zhvillimin ekonomik të Kosovës.

Sipas tyre, nëse këto fonde do të ishin investuar në industri apo prodhim, diaspora do të kishte ndihmuar në krijimin e vendeve të reja të punës dhe në rritjen e eksporteve, duke përmirësuar ekonominë dhe mirëqenien sociale në vend. Kjo do të kishte ndikuar në uljen e papunësisë dhe në zhvillimin më të qëndrueshëm afatgjatë.

Një shifër shqetësuese, sipas ekspertëve, është ajo e banesave të zbrazëta.

Sipas të dhënave të ASK-së, në Kosovë janë mbi 182 mijë banesa të tilla, përfshirë ato që janë ende në ndërtim, të blera apo të destinuara për shitje.

Eksportuesit zviceranë përgatiten për goditjen tarifore të SHBA-së

Tarifat prej 31% të shpallura nga administrata Trump këtë javë, u përshkruan nga disa analistë si një goditje në tregtinë zvicerane. Disa industri tashmë po shikojnë tregje alternative për të zbutur goditjen, raportoi RTS, transmeton albinfo.ch.

Megjithatë, sektorët e industrisë së Zvicrës do të ndjejnë ndikimin e tarifave të reja amerikane në mënyrë të pabarabartë. Ndërsa industria farmaceutike deri më tani ka shpëtuar kryesisht e padëmtuar, sektorët e tjerë janë më të ekspozuar. Orëbërësit, për të cilët SHBA përbën rreth 20% të shitjeve, përballen me një goditje të rëndë. Makineritë, instrumentet precize dhe pajisjet elektrike mund të kenë humbje deri në 2 miliardë CHF. Eksportuesit agro-ushqimor, duke përfshirë prodhuesit e çokollatës dhe djathit, mund të shohin rënien e të ardhurave me 20%.

Vitin e kaluar, SHBA ishte tregu më i madh i jashtëm i sektorit farmaceutik, duke zënë 48% të totalit prej 65 miliardë CHF të eksportuara nga Zvicra në SHBA. Shumica e kësaj erdhi nga vaksinat, anti-serumet (serumi i gjakut që përmban antitrupa) dhe ilaçet. Pharma (31 miliardë CHF), së bashku me arin (11 miliardë CHF) përbënin 65% të totalit të eksporteve në Amerikë në vitin 2024.

Disa analistë u befasuan si nga niveli i lartë i tarifave ashtu edhe nga përjashtimi i farmacisë. Megjithatë, afati është i mirëpritur, tha njëri. Megjithatë, pushimi mund të jetë jetëshkurtër. Një zyrtar i lartë amerikan paralajmëroi se Presidenti Trump po konsideron nisjen e një hetimi të veçantë për importet farmaceutike, duke hapur potencialisht derën për tarifat e ardhshme. Firmat zvicerane argumentojnë se ato janë ndër kontribuesit më të mëdhenj në shpenzimet për R&D në SHBA, një fakt që ata shpresojnë se do të peshojë në favor të tyre.

Industritë e tjera po kërkojnë mënyra për të kufizuar dhimbjen. Swissmem, shoqata e makinerive, pajisjeve elektrike dhe industrisë së metaleve të Zvicrës, po u kërkon eksportuesve të diversifikohen përtej SHBA-së, e cila përbën vetëm 15% të shitjeve të tyre të huaja. Ajo po inkurajon anëtarët e saj të forcojnë lidhjet me BE-në dhe tregjet me rritje të shpejtë si India, Azia Juglindore, Amerika Latine dhe Kina.

Prodhuesit e orëve luksoze përballen me kërcënime të ngjashme. Një ekspert pret që tarifat e reja amerikane të pakësojnë kërkesën për orët zvicerane dhe të detyrojnë markat të rishqyrtojnë çmimet e tyre. Ndikimi në markat si Rolex, Patek Philippe dhe Swatch mund të jetë i rëndë pasi Amerika është tregu i tyre më i madh. Priteshin tarifa prej 20%. 31% ka ardhur si një tronditje. Firmat e orës po nxitojnë për të rimbushur filialet amerikane, ndërkohë që vendosin se sa nga kostot do t’u kalojnë konsumatorëve amerikanë.

Shtetet e Bashkuara janë gjithashtu tregu i dytë më i madh i Zvicrës për çokollatën, me eksporte me vlerë 605 milionë CHF. Një analist vlerëson se tarifat e reja mund ta bëjnë çokollatën zvicerane dukshëm më të shtrenjtë për konsumatorët amerikanë, duke ulur potencialisht shitjet me 20%.

Kurti mbledh Këshillin e Sigurisë, flasin për planet destabilizuese të Serbisë në Kosovë

Këshilli i Sigurisë së Kosovës mbajti sot një mbledhje me kërkesë të Kryeministrit të Republikës, Albin Kurti, ku u diskutua për gjendjen e përgjithshme të sigurisë, me theks të veçantë te planet destabilizuese dhe ndërhyrjet kriminale të Serbisë.

Gjatë mbledhjes, u raportua për incidentin e ndodhur më 1 prill, kur zyra e Postës së Kosovës në Zveçan u sulmua me dy granata dore, njëra prej të cilave shpërtheu. Megjithatë, zyra u riparua dhe tashmë funksionon normalisht. Po ashtu, u raportua për arrestimin e katër qytetarëve serbë në Gjakovë, përfshirë një toger të policisë dhe një kapiten të ushtrisë serbe, nga të cilët u konfiskuan armë dhe materiale të dyshimta, transmeton albinfo.ch.

Këshilli i Sigurisë theksoi gjithashtu ndërhyrjen e Serbisë në fushatën zgjedhore dhe përpjekjet e saj për të sabotuar themelimin e institucioneve të reja pas zgjedhjeve të 9 shkurtit 2025. Serbia po përdor kërcënime dhe shantazhe për të nxitur tensione ndëretnike dhe ndërpartiake në Kosovë, duke rrezikuar stabilitetin e vendit. “Gjithashtu, është raportuar për trysninë që Serbia po ushtron ndaj serbëve të Kosovës për pjesëmarrje në tubimin e presidentit Aleksandër Vuçiq në Beograd”, thuhet në njoftim.

Këshilli i Sigurisë falënderoi qytetarët për mbështetjen e vazhdueshme ndaj institucioneve dhe shtetit të Kosovës.

 

Gjermania shqyrton mundësinë e tërheqjes së rezervave të arit nga SHBA

Gjermania po shqyrton mundësinë e rikthimit të rezervave të saj të arit nga Shtetet e Bashkuara, për shkak të shqetësimeve mbi politikat e paparashikueshme të presidentit aktual, Donald Trump.

Për dekada me radhë, Gjermania ka mbajtur rreth 1.200 ton ar – afërsisht 30 për qind të rezervave të saj totale – në kasafortat e Rezervës Federale në New York. Megjithatë, kjo praktikë po vihet gjithnjë e më shumë në pikëpyetje.

Aktualisht, vlera e këtyre rezervave kap shifrën e 113 miliardë eurove. Stoqet janë mbajtur jashtë vendit kryesisht për të siguruar qasje të shpejtë në dollarë amerikanë në rast krizash financiare. Megjithatë, disa zyrtarë të lartë të Unionit Demokristian (CDU) kanë shprehur dyshime mbi këtë strategji dhe po kërkojnë rishikimin e saj, transmeton albinfo.ch.

“Po, kjo çështje është rihapur,” tha Marco Wanderwitz, ish-ministër dhe anëtar i CDU-së, i cili prej vitesh ka kërkuar inspektime të rregullta apo rikthimin e arit në Gjermani. Markus Ferber, një tjetër anëtar i CDU-së në Parlamentin Evropian, mbështeti këtë thirrje, duke theksuar se zyrtarët e Bundesbank duhet të inspektojnë fizikisht rezervat dhe të dokumentojnë gjendjen e tyre.

Gjermania zotëron rezervat e dyta më të mëdha të arit në botë, të grumbulluara kryesisht pas Luftës së Dytë Botërore si pjesë e sistemit monetar të Bretton Woods.

Produktet e “freskëta” në supermarkete në Zvicër janë në fakt të ngrira më parë

Nëpër raftet e produkteve të freskëta në supermarketet zvicerane, mish i shkrirë, peshk dhe fruta deti zënë vend me qetësi, ndërkohë që konsumatorët mendojnë se po blejnë mallra të freskëta. Federata Romande e Konsumatorëve (FRC) ka kryer një hetim për këtë praktikë dhe ka zbuluar mospërputhje të mëdha në etiketim, ndërsa disa ekspertë e konsiderojnë mbikëqyrjen ligjore të pamjaftueshme.

Etiketim i paqartë dhe informim i munguar

Shumë konsumatorë janë përballur me situatën kur blejnë mish apo peshk në seksionin e produkteve të freskëta, duke menduar se mund t’i ruajnë në ngrirje për më vonë. Por sapo mbërrijnë në shtëpi, lexojnë në paketim se produkti ka qenë i ngrirë më parë dhe nuk duhet rifutur sërish në ngrirje.

Rebecca Eggenberger nga FRC, bashkautore e hetimit, tregon:

“Ky fenomen ishte i njohur për ne prej vitesh, por më parë ishte sporadik. Në muajt e fundit kemi marrë shumë ankesa nga konsumatorët dhe vendosëm të shohim nëse praktika është përhapur.”

Agjentë të fshehtë nga rajone të ndryshme të Zvicrës frankofone vizituan dyqanet Coop, Manor, Migros, Denner, Aldi, Lidl dhe Aligro. Rezultatet treguan se në të gjitha rastet, produkte të shkrira si mish, peshk apo fruta deti ishin vendosur te seksioni i produkteve të freskëta, transmeton albinfo.ch.

“Etiketat zakonisht janë të paqarta, të shkruara me shkronja shumë të vogla dhe në pjesën e pasme të paketimit,” shpjegon Eggenberger. “Jo vetëm produktet e thjeshta, por edhe mish apo peshk të marinuar, madje edhe gjalpë, shpesh rezultonin të shkrirë.”

Çfarë thotë ligji?

Ligji kërkon që të shënohet fjala “i shkrirë” në produkt, por nuk kërkohet që kjo të jetë e theksuar në mënyrë të veçantë. “Ndryshe nga përbërësit alergjikë që janë me germa të mëdha ose të trasha, këtu mjafton një njoftim i zakonshëm në tekst,” thotë Eggenberger.

Sipas hetimit, Coop kishte një etiketim më të qartë krahasuar me zinxhirët e tjerë – në disa degë, fjala “i shkrirë” ishte në pjesën e përparme të paketimit dhe me shkronja të trasha. Në kontrast, te Aldi u gjetën etiketime ku fjala “i shkrirë” ishte e fshehur në mes të tekstit dhe vetëm në gjuhën gjermane – çka është teknikisht e ligjshme, pasi gjermanishtja është një nga gjuhët kombëtare të Zvicrës.

Por çfarë ndodh nëse rifutni në ngrirje një produkt që ka qenë i ngrirë më parë?

“Procesi i ngrirjes nuk i vret bakteret, por vetëm ndalon përhapjen e tyre. Kur produkti shkrihet, lëngjet e qelizave krijojnë një mjedis të përshtatshëm për zhvillimin e baktereve,” shpjegon Patrick Edder, kimist kantonal në Gjenevë.

Sipas tij, bakteret më të zakonshme në këto raste janë: salmonela, Staphylococcus aureus dhe Escherichia coli. Tek personat e shëndetshëm, zakonisht shkaktojnë probleme të lehta gastrointestinale, por për fëmijët, të moshuarit apo personat me imunitet të ulët, këto infeksione mund të jenë serioze.

“E çuditshme është që ligji kërkon të shënohet ‘i shkrirë’, por jo domosdoshmërisht ‘mos e rifut në ngrirje’,” përfundon Edder.