Austria parashikon 4.5 për qind deficit buxhetor në vitin 2025

Ministria e Financave e Austrisë ka parashikuar një deficit të qeverisë së përgjithshme prej 4.5 për qind të PBB-së për vitin 2025, që ka të ngjarë të shkaktojë një procedurë të deficitit të tepruar të BE-së, përcjell albinfo.at.

ORF raportoi se vlerësimi, i dërguar në Statistikat e Austrisë të enjten, tejkalon tavanin prej 3 për qind të BE-së dhe pasqyron dobësinë e vazhdueshme ekonomike, kostot më të larta të interesit dhe shpenzimet në rritje.

Shpenzimet e qeverisë federale pritet të përbëjnë 3.5 pikë përqindje të deficitit, me shtetet federale dhe bashkitë që kontribuojnë në pjesën e mbetur.

Ministri i Financave, Markus Marterbauer (SPÖ), konfirmoi se qeveria do të ndjekë një paketë konsolidimi me vlerë 6.4 miliardë euro këtë vit, duke u rritur në 8.7 miliardë euro në vitin 2026. Partitë opozitare NEOS, FPÖ dhe të Gjelbërit kritikuan të gjitha qasjen e qeverisë, megjithëse nga këndvështrime të ndryshme – duke filluar nga reforma e pamjaftueshme deri te frika e gabuar.

Presidentja Osmani: Serbia, burimi i vetëm i destabilizimit në rajon

Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, në një intervistë është shprehur se Serbia është burimi i vetëm i destabilizimit në rajon, përcjell albinfo.ch.

Osmani ka thënë se me veprime agresive e akte terroriste, Serbia po tenton të rikthejë Ballkanin në të kaluarën. Megjithatë, ajo ka theksuar se Kosova do të mbrojë veten dhe do të kundërshtojë tendencat hegjemoniste që vijnë nga Beogradi.

“Serbia e ka sulmuar Kosovën përmes akteve të agresionit dhe akteve të terrorizmit. Serbia është përpjekur ta shkatërrojë Bosnje e Hercegovinën nga brenda duke e destabilizuar. Serbia shkakton probleme ndaj Kroacisë dhe vendeve të tjera në rajon. Pra, është shumë e qartë për të gjithë ne në Ballkanin Perëndimor se kush është burimi i vetëm i destabilitetit – dhe ajo është Serbia”, ka thënë Osmani.

Ajo ka shtuar se Kosova do të mbrojë interesat e saj dhe do të vazhdojë të punojë me partnerët e NATO-s për të siguruar paqen dhe stabilitetin rajonal dhe global.

“Natyrisht, ne do të mbrohemi nga të gjitha këto ide hegjemoniste, imperialiste që ka udhëheqja e Serbisë, të cilat synojnë të na kthejnë në vitet ’90, për të na kthyer në të kaluarën. Ne duhet të shikojmë drejt së ardhmes. Dhe e ardhmja mund të jetë paqësore dhe e qëndrueshme vetëm nëse mund të mbrohemi nga agresorë si Serbia, të cilët sjellin gjithashtu në rajonin tonë ndikimet e këqija të Rusisë, Kinës dhe Iranit”, ka thënë ajo.

Presidentja e Kosovës ka thënë gjithashtu se Kosova dhe vendet e tjera të rajonit janë të harmonizuara me politikat e jashtme të Bashkimit Evropian dhe po punojnë ngushtë me partnerët e NATO-s për të kontribuar në paqen dhe stabilitetin rajonal dhe global.

Tek ka folur për marrëveshjen ushtarake me Shqipërinë dhe Kroacinë, Osmani ka thënë se ky ka qenë hap i natyrshëm për forcimin e kapaciteteve mbrojtëse të Kosovës. Presidentja ka thënë se bashkëpunimi është në përputhje me standardet e NATO-s, teksa ka shtuar se po zhvillohen biseda edhe me shtete të tjera për ta zgjeruar bashkëpunimin. /TRT Ballkan

Sot vazhdon seanca konstituive në Kuvendin e Kosovës

Mësohet se sot, me fillim nga ora 12:00, do të vazhdojë seanca konstituive e Kuvendit të Kosovës, përcjell albinfo.ch.

As në seancën e kaluar nuk arriti të formohet legjislatura e nëntë, kjo pasi kryesuesi Avni Dehari e ndërpreu seancën për shkak të mosdakordimit të të zgjedhurve për të ecur tutje.

Partitë opozitare që ishin në mandatin e kaluar nuk kanë lëvizur nga qëndrimet e tyre.

Ato duan dorëheqjen formale të Albin Kurtit dhe kabinetit të tij qeveritar.

Po ashtu, përfaqësuesit e PDK-së, LDK-së dhe AAK-së patën edhe shumë ankesa për kryesuesin Dehari, duke thënë se ka bërë shkelje të rënda procedurale gjatë udhëheqjes së seancës.

Ndërsa për numrat, i pari i qeverisë në detyrë nuk tha as edhe një fjalë, duke iu shmangur pyetjeve të vazhdueshme të gazetarëve.

Nga koalicioni fitues LVV-Guxo dhe Alternativa thonë se i kanë numrat për votimin e kryetarit të Kuvendit.

Haxhi Avdyli kishte deklaruar në KTV se kanë një dakordim me Nismën Socialdemokrate.

Ndërsa Emilja Rexhepi, zëvendëskryeministre në detyrë, ka thënë se VV po bisedon me Nismën rreth dy ose tre emrave për kryeparlamentarin.

Mbetet të shihet nëse Vetëvendosje do të arrijë t’i bëjë numrat për ta votuar kryetarin e Kuvendit.

Herën e parë, seanca konstituive u ndërpre për shkak të moskalimit të raportit të Komisionit për Verifikimin e mandateve të deputetëve.

Arkivi Marubi shpallet trashëgimi botërore, merr mbrojtjen e UNESCO-s

“Lajm i jashtëzakonshëm! UNESCO ka shpallur arkivin e negativëve, objekteve dhe dokumenteve të Pietro dhe Kel Marubit si pjesë të Memory of the World International Register. Një nga thesaret më të çmuara të kujtesës sonë kombëtare shpallet tashmë trashëgimi botërore”, ka shkruar ministri i Ekonomisë, Kulturës dhe Inovacionit i Shqipërisë, Blendi Gonxhja.

Ndërsa drejtori i Muzeut Kombëtar të Fotografisë “Marubi”, Luçjan Bedani ka thënë se “ky është një lajm i madh për trashëgiminë kulturore shqiptare dhe kontributin unik që dinastia Marubi ka dhënë për historinë botërore të fotografisë”

Arkiva e negativëve, objekteve dhe dokumenteve të Pietro dhe Kel Marubit është futur në Regjistrin Ndërkombëtar të Kujtesës së Botës nga Organizata e Kombeve të Bashkuara për Edukim, Shkencë dhe Teknologji – UNESCO, duke e renditur kështu ndër trashëgimitë më të çmuara të njerëzimit. Lajmi është dhënë të premten nga ministri i Ekonomisë, Kulturës dhe Inovacionit i Shqipërisë, Blendi Gonxhja, i cili e ka cilësuar këtë si një moment historik për kulturën shqiptare.

“Lajm i jashtëzakonshëm! UNESCO ka shpallur arkivin e negativëve, objekteve dhe dokumenteve të Pietro dhe Kel Marubit si pjesë të Memory of the World International Register!”, ka shkruar ministri Gonxhja në rrjetet sociale.  “Një nga thesaret më të çmuara të kujtesës sonë kombëtare shpallet tashmë trashëgimi botërore”, ka shkruar ai.

Sipas tij, ky nuk është vetëm vlerësim për dinastinë Marubi që hodhi themelet e fotografisë shqiptare, por edhe për qytetin e Shkodrës, që mbetet një pikë referimi për artin, kulturën dhe kujtesën kombëtare.

“Nga zemra e Shkodrës, kjo pasuri e rrallë fotografike që ka përjetësuar imazhin, jetën, historinë dhe shpirtin e shqiptarëve, merr sot vlerësimin më të lartë ndërkombëtar! Ky nuk është thjesht një vlerësimin i kontributit të Marubëve, themeluesve të fotografisë shqiptare, por edhe një vlerësim i jashtëzakonshëm për Shkodrën, qytetin që i dha jetë artit, kulturës dhe kujtesës së një kombi”, ka theksuar Gonxhja. Qyteti ku kanë vepruar Marubët, sipas ministrit,  “për herë të parë, Shkodra ka një pjesë të sajën në Kujtesën e Botës”, duke shtuar se kjo arritje i jep zë, dritë dhe përjetësi një trashëgimie unike.

Drejtori i Muzeut Kombëtar të fotografisë “Marubi”, Luçjan Bedani ka thënë se “ky është një lajm i madh për trashëgiminë kulturore shqiptare dhe kontributin unik që dinastia Marubi ka dhënë për historinë botërore të fotografisë”.

“Moment historik edhe për artin shqiptar dhe një hap i madh për kontributin që Shkodra i ka dhënë kulturës në Shqipëri. Ajo tashmë do të ketë gjurmën e saj edhe në kulturën e botës. Një falënderim shkon për të gjithë kontribuuesit, që bënë të mundur këtë arritje historike për trashëgiminë kulturore shqiptare”, ka thënë ai.

Programi “Memory of the World” i UNESCO-s synon të ruajë dhe promovojë dokumentet më të rëndësishme të historisë njerëzore në të gjithë globin.

Italiani Pietro Marubbi mbërriti në Shkodër në vitet 1850, menjëherë pas shpikjes së fotografisë. Aty ai hapi studion e parë fotografike në rajon dhe realizoi imazhet e para me teknikën e kolodiumit të lëngshëm. Menjëherë pas vdekjes së Pietros, asistenti i tij Keli do të mbante mbiemrin e mjeshtrit në nderim të tij. Ai e vazhdoi aktivitetin e studios dhe më pas ia la trashëgim të birit, Gegës. Tri gjeneratat e fotografëve realizonin portrete në studio të personave të ndryshëm, që nga borgjezia urbane te shtresat më të varfra, nga perandorët osmanë te mbreti Zog, nga të burgosurit tek aktorët e famshëm dhe piktorët.

“Koleksioni me mbi 150,000 xhama negativë i dinastisë Marubi paraqet interes nga pikëpamja historike, sociologjike, kulturore, antropologjike dhe artistike. Në të zbulojmë ngjarjet e trazuara të historisë së Shqipërisë – që nga Perandoria Osmane te periudha komuniste – ritualet shoqërore, kostumet folklorike dhe portretet”, shkruhet në uebfaqen e Muzeut Kombëtar të Fotografisë “Marubi”.

Në vitin 1970 u themelua fototeka “Marubi” me rreth 500 mijë negativë në teknika dhe formate të ndryshme, të cilat, sipas përkthimit, në momente të caktuara, u përdorën edhe për të ushqyer makinerinë e propagandës komuniste me imazhet historike që buronin nga arkivi. Pikërisht në këtë periudhë, shumë prej tyre u shfaqën në botimet e kohës të manipuluara dhe të tjetërsuara.

“Kjo Fototekë, fillimisht si një sektor i Muzeut të qytetit, ishte nën kujdesin e Bashkisë Shkodër, por në vitin 2003 kalon nën administrimin e Ministrisë së Kulturës. Me 9 maj 2016, me koleksionet e Fototekës u inaugurua Muzeu Kombëtar i Fotografisë Marubi”, shkruhet në uebfaqen e këtij institucioni. Muzeu i ri i projektuar nga studioja arkitekturore Casanova + Hernandez, është krijuar si një hapësirë për të promovuar dialogun e vyer midis traditës dhe modernitetit, së kaluarës dhe së tashmes. Trashëgimia dhe tradita theksohen përmes restaurimit të ndërtesës historike të projektuar nga Kolë Idromeno – artisti dhe arkitekti shqiptar, ish-nxënësi i Pietro Marubbit – duke ruajtur karakteristikat e saj strukturore muzeu shtrin funksionet e tij përtej mureve, në pedonalen e qytetit, përmes një ekspozitori të vendosur përballë hyrjes, konceptuar si një element lidhës për të bërë të mundur që modeli i hapur dhe i gjallë i muzeut të veprojë si shënjues kulturor për Shkodrën.

 

Venecia rikthen tarifën për turistët ditorë

Qyteti ikonë italian i Venecias ka rifilluar zbatimin e “Tarifës së Aksesit” për turistët ditorë, duke e rritur këtë vit çmimin për ata që nuk rezervojnë paraprakisht. Skema, e cila u prezantua për herë të parë në vitin 2024, e bën Venecian qytetin e parë në botë që tarifon hyrjen për vizitorët afatshkurtër, në përpjekje për të menaxhuar turizmin masiv dhe për të mbrojtur trashëgiminë e saj unike, transmeton albinfo.ch.

Sipas faqes zyrtare të komunës së Venecias, udhëtarët që paguajnë brenda tre ditëve para vizitës së tyre do të përballen me një tarifë më të lartë, prej 10 euro, krahasuar me 5 euro për ata që rezervojnë më herët.

“Për ata që paguajnë Tarifën e Aksesit në 3 ditë para ditës së hyrjes, shuma është e barabartë me 10.00 euro,” thuhet në njoftim.

Kjo tarifë, e konsideruar njësoj si pagesë për hyrjen në një muze, është pjesë e një strategjie më të gjerë për të mbrojtur qytetin lagunor, i cili çdo vit përballet me qindra mijëra turistë, sidomos gjatë muajve të verës dhe festave.

Kanaleve, shesheve dhe rrugicave të ngushta të Venecias u shtohet shpesh një fluks masiv vizitorësh që shpesh e tejkalon kapacitetin e qytetit. Autoritetet shpresojnë që tarifa do të ndihmojë në uljen e fluksit të turistëve ditorë dhe në inkurajimin e vizitave më të planifikuara dhe të qëndrueshme.

Tarifa e aksesit do të jetë në fuqi:

  • Çdo ditë deri në fundjavën e parë të majit
  • Më pas, çdo fundjavë nga e premtja deri të dielën, deri në fund të korrikut

Përjashtim nga kjo tarifë do të kenë banorët lokalë, punonjësit dhe turistët që qëndrojnë më gjatë në qytet.

Venecia, e listuar si Trashëgimi Botërore nga UNESCO, ka qenë prej kohësh një simbol i bukurive arkitekturore dhe artistike, por sfidat që sjell turizmi masiv kanë bërë që qyteti të marrë masa gjithnjë e më të rrepta për të ruajtur ekuilibrin midis mikpritjes dhe mbrojtjes së trashëgimisë së saj të jashtëzakonshme, transmeton albinfo.ch.

 

Zvicra importon 70% të energjisë elektrike

Duke filluar nga e shtuna e ardhshme, Zvicra do të kalojë në një periudhë të mbështetjes në kredi për të mbuluar nevojat e saj energjetike. Sipas një studimi të fundit nga Fondacioni Zviceran i Energjisë (SES), burimet energjetike të brendshme të vendit janë të pamjaftueshme për të përballuar kërkesat energjetike, duke bërë që Zvicra të varët nga energjia e importuar pas datës 19 prill. Kjo datë shënon “Ditën e Mbitejkalimit të Energjisë”, momentin kur vendi nuk do të ketë më energji të mjaftueshme nga burimet e brendshme, transmeton albinfo.ch.

Përtej kësaj date, Zvicra do të mbështetet në naftën e huaj, gazin dhe karburantin bërthamor (uranium) për të mbuluar nevojat e saj për energji. Kjo është një situatë që mund të krijojë shqetësime për sigurinë energjetike të vendit, duke e bërë Zvicrën të varur nga vendet e tjera për furnizimin me energji.

Sipas SES, Zvicra shpenzon rreth 8 miliardë CHF neto çdo vit për këto importe energjie. Pjesa më e madhe e importeve, mbi 87%, vijnë nga shtetet anëtare të Bashkimit Evropian, por SES thekson se këto shtete janë më shumë të përfshira në transportin dhe shkëmbimin e energjisë, sesa në prodhimin e saj, transmeton albinfo.ch.

Në fakt, energjia fosile dhe bërthamore e importuar në Zvicër vjen kryesisht nga Lindja e Mesme, Azia Perëndimore, ish-Bashkimi Sovjetik, Shtetet e Bashkuara, Norvegjia dhe Mbretëria e Bashkuar. Kjo ka ngjallur shqetësime për burimet e energjisë bërthamore, ku shufrat e karburantit përdoren në Zvicër përmbajnë ende uranium me origjinë ruse.

Për të forcuar autonominë energjetike të vendit, SES rekomandon zhvillimin e burimeve të rinovueshme të energjisë. Léonore Hälg, kreu i sektorit të klimës dhe energjisë së rinovueshme në Fondacionin Zviceran të Energjisë, beson se Bashkimi Evropian do të mbetet një partner kyç për shkëmbimet e energjisë, veçanërisht në formën e energjisë elektrike të rinovueshme të prodhuar në vendet anëtare.

Zvicra aktualisht ka një shkallë pavarësie energjetike prej 29.6%, e cila është në përputhje me mesataren evropiane. Pavarësisht se kjo normë është ulur disi gjatë dy dekadave të fundit, Zvicra mbetet ende më pak e varur nga importet se disa vende të tjera evropiane, si Belgjika dhe Qipro, që kanë nivele të pavarësisë më të ulëta, shkruan RTS, transmeton albinfo.ch.

Rubio: SHBA mund të humbasë durimin me ritmin e ngadaltë të negociatave për Ukrainën

Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, paralajmëroi të premten se Shtetet e Bashkuara mund të humbasin durimin me ritmin e ngadaltë të negociatave për armëpushim në Ukrainë, duke sinjalizuar një mundësi rishikimi të angazhimit amerikan në këtë çështje, shkruan DW, transmeton albinfo.ch.

“Tani po arrijmë në një pikë ku duhet të vendosim nëse kjo është e mundur apo jo,” tha Rubio për gazetarët gjatë kthimit të tij nga Parisi drejt SHBA-së. “Ne duhet të kuptojmë, brenda disa ditësh, nëse një marrëveshje është realisht e arritshme në afat të shkurtër. Nëse është, ne jemi të angazhuar. Nëse jo, atëherë kemi prioritete të tjera për t’u fokusuar gjithashtu.”

Deklarata vjen në një kohë të tensionuar për administratën Trump, e cila po përballet me sfida ndërkombëtare si lufta tregtare me Kinën, si dhe kritika për politikën e dëbimeve, ndërkohë që konflikti në Ukrainë mbetet një çështje e ndjeshme gjeopolitike.

Rubio theksoi se SHBA ka ofruar ndihmë për Ukrainën gjatë tre viteve të fundit, por theksoi qartë: “Ne duam që kjo të përfundojë, por nuk është lufta jonë.”

Rubio kishte marrë pjesë të enjten në një takim të nivelit të lartë në Paris, të organizuar nga Franca, ku u diskutua për sigurinë e Ukrainës. Ky ishte takimi i parë i tillë që nga inaugurimi i Presidentit Donald Trump, që bashkoi zyrtarë të lartë nga SHBA, Ukraina dhe vendet kryesore evropiane për të shqyrtuar mundësinë e një zgjidhjeje përfundimtare të konfliktit, transmeton albinfo.ch.

Sipas Rubios, zyrtarët evropianë ishin “shumë ndihmues dhe konstruktivë me idetë e tyre”, duke theksuar nevojën për bashkëpunim të ngushtë me Mbretërinë e Bashkuar, Francën dhe Gjermaninë në përpjekjet për të çuar përpara një marrëveshje.

Ai gjithashtu hapi diskutimin për mundësinë e heqjes së disa sanksioneve ndaj Rusisë, të vendosura pas pushtimit të Ukrainës në vitin 2022, si pjesë e një marrëveshjeje të mundshme. “Shumë prej këtyre sanksioneve janë vendosur nga Evropa dhe nuk mund të hiqen nga ne,” tha Rubio, duke nënkuptuar se roli i BE-së është kyç në çdo kompromis të ardhshëm, shkruan DW.

Megjithatë, vendet evropiane nuk kanë treguar sinjale për lehtësimin e masave kundër Moskës – përkundrazi, ato kanë rënë dakord të forcojnë sanksionet në muajt e fundit, si pjesë e presionit të vazhdueshëm ndaj Rusisë për t’u tërhequr nga territori ukrainas.

Pavarësisht skepticizmit amerikan, takimi i Parisit shënon një hap të rëndësishëm diplomatik për një përpjekje të re ndërkombëtare drejt paqes në Ukrainë – megjithëse durimi i Washingtonit duket se po vjen drejt fundit, transmeton albinfo.ch.

 

Gjermani: Operatori Deutsche Bahn ka nevojë për investim prej 150 miliardë eurosh

Kreu i operatorit gjerman të trenave Deutsche Bahn, Richard Lutz, ka deklaruar të premten se rrjeti hekurudhor i vendit ka nevojë për një investim shtesë prej 150 miliardë eurosh, në mënyrë që të modernizohet dhe të përmbushë kërkesat e shekullit të 21-të, transmeton albinfo.ch.

Në një intervistë për median gjermane T-online, Lutz theksoi se nga kjo shumë, 80 miliardë euro do të duhen për riparimin dhe rinovimin e rrjetit ekzistues hekurudhor, ndërsa pjesa tjetër do të shkojë për zgjerime infrastrukturore, përfshirë ndërtimin e linjave të reja të trenave dhe përmirësimin e stacioneve.

Aktualisht, Deutsche Bahn përballet me një borxh neto prej 32.6 miliardë euro, duke e bërë më urgjente mbështetjen nga qeveria për të përballuar sfidat në transportin hekurudhor.

Kjo deklaratë vjen në një moment kritik për Gjermaninë, teksa koalicioni i ri qeverisës – i përbërë nga CDU, CSU dhe SPD – ka premtuar investime të mëdha në infrastrukturë, përcjell albinfo.ch.

Friedrich Merz, lideri i CDU-së, pritet të betohet si kancelar më 6 maj, ndërsa qeveria e tij pritet të aktivizojë një fond special prej 500 miliardë eurosh për infrastrukturën. Koalicioni ka siguruar mbështetjen e Bundestagut për të reformuar kufijtë e huamarrjes, në mënyrë që ky fond të realizohet.

Lutz e përshëndeti këtë fond, duke thënë se “do të na ndihmojë neve dhe të gjithë industrinë hekurudhore dhe të ndërtimit.”

Pavarësisht historisë së gjatë si një model i besueshmërisë dhe rehatisë, trenat e Deutsche Bahn kanë pësuar rënje në cilësi dhe përpikmëri vitet e fundit. Në vitin 2024, vetëm 62.5% e trenave të distancave të gjata ICE dhe IC mbërritën në destinacionin e tyre brenda 6 minutash nga koha e planifikuar, transmeton albinfo.ch.

Përveç kësaj, kompania ka paguar 197 milionë euro në kompensime për pasagjerët, për shkak të vonesave dhe anulimeve të shpeshta.

Situata u përkeqësua gjatë organizimit të UEFA Euro 2024, kur vonëstat masive të trenave shkaktuan zhgënjim tek tifozët që kishin udhëtuar nga jashtë për të ndjekur ndeshjet.

Megjithë sfidat, Deutsche Bahn mbetet një shtyllë kyçe në strategjinë e mobilitetit të qëndrueshëm të Gjermanisë. Investimi prej 150 miliardë eurosh, nëse miratohet dhe realizohet, do të ishte një hap vendimtar drejt modernizimit të një prej rrjeteve hekurudhore më të mëdha në Evropë, shkruan DW, transmeton albinfo.ch.

Relaksimi, jeta e shëndetshme, këto janë qytetet më të mira, përshirë edhe Cyrihun

Qyteti zviceran i Cyrihut është renditur ndër qytetet më magjepsëse të Evropës, duke zënë vendin e dytë në një renditje të re të publikuar nga kompania gjermane e kozmetikës Catrice. Me ofertat e shumta për kujdesin ndaj vetes, blerjet luksoze dhe atmosferën e qetë, Cyrihu lë pas edhe kryeqytete të modës si Parisi dhe Milano, transmeton albinfo.ch.

Në një epokë ku luksi matet jo më vetëm me çanta dizajni dhe makina sportive, por edhe me një mënyrë jetese të shëndetshme e të vetëdijshme, Cyrihu shkëlqen si shembull i një qyteti që promovon mirëqenien dhe estetikën. Sipas Catrice, faktori “magjepsës” i qyteteve është matur në bazë të kritereve si numri i opsioneve për blerje, sallone bukurie, ngjarje mode dhe bukurie, si dhe kërkime online për yoga dhe pilates.

Cyrihu performon jashtëzakonisht mirë në aspektin e blerjeve luksoze, me 158 dyqane të nivelit të lartë për çdo 100,000 banorë. Një prej shembujve më të njohur është Bahnhofstrasse, një nga rrugët më të shtrenjta tregtare në botë, përcjell albinfo.ch.

Kujdesi për pamjen është gjithashtu një prioritet për banorët e Cyrihut. Platforma Treatwell rendit 549 sallone bukurie dhe 160 spa, ndërsa kërkimet në Google për studiot e yogas dhe pilates arrijnë rreth 13,000 në vit. Megjithatë, krahasuar me qytete si Londra, ku këto kërkime janë rreth 30 herë më të larta, Cyrihu ende ka hapësirë për përmirësim në këtë aspekt.

Qyteti në brigjet e Limmat organizon gjithashtu rreth 280 ngjarje të modës dhe bukurisë në vit, duke përfshirë evente si Mode Suisse dhe Festivalin e Filmit të Cyrihut, ku yjet ndërkombëtarë parakalojnë rregullisht në tapetin e gjelbër, transmeton albinfo.ch.

Në krye të listës së Catrice renditet Londra, ndërsa në fund të saj ndodhen Stambolli dhe Stokholmi, për shkak të numrit më të vogël të salloneve bukurie, spa-ve dhe mundësive për blerje në raport me popullsinë.

Cyrihu dëshmon edhe një herë se magjepsja moderne nuk qëndron vetëm në luksin e dukshëm, por në harmoninë mes estetikës, mirëqenies dhe një jetese të vetëdijshme, shkruan Blick, transmeton albinfo.ch.

Aargau: Qeveria aprovon iniciativën për leje para se të vendosen kamerat fikse të shpejtësisë

Në kantonin e Aargau, përdorimi i kamerave fikse të shpejtësisë do të bëhet më i kontrolluar dhe do të kërkohet leje për të funksionuar. Kjo iniciativë, e mbështetur nga qeveria kantonale, ka shpërthyer si temë dhe ka tërhequr vëmendjen e politikës lokale, transmeton albinfo.ch.

Aargau ka një kamerë fikse të vetme të shpejtësisë, e vendosur që nga viti 2020 në kryqëzimin Gstühl në Baden. Ky sistem, i cili regjistron shkelje të shpejtësisë dhe dritës së kuqe, ka hasur në kundërshtime, por qyteti ka fituar një betejë ligjore dhe ka siguruar lejen për instalimin e saj, kundër dëshirës së këshillit kantonal.

Një propozim nga parlamenti kantonal për një ndalim të kamerave fikse të shpejtësisë ishte hedhur poshtë, pasi qeveria e konsideroi atë si një shkelje të ligjit federal.

Megjithatë, çështja ka ringjallur një debat të ri. Liberalët e Rinj kanë dorëzuar një iniciativë të re të titulluar “Stop mashtrimet me kamera shpejtësie!”, e cila kërkon që sistemet stacionare të radarëve dhe kamerave të dritës së kuqe të lejohen vetëm me leje, transmeton albinfo.ch.

Sipas iniciativës, leja do të mund të jepet vetëm nëse ekziston “një deficit i konsiderueshëm i sigurisë rrugore”, dhe kjo do të aplikohet për një periudhë maksimale trevjeçare. Përdorimi i sistemeve mobile duhet të kufizohet në 72 orë. Kritika e iniciativës është se këto sisteme shpesh nuk përmirësojnë sigurinë rrugore, por thjesht mbushin arkën e shtetit me gjoba.

Në përgjigje, qeveria e Aargau ka njoftuar mbështetje për këtë iniciativë, duke theksuar se kërkesa për leje për kamerat fikse të shpejtësisë ishte parashikuar tashmë në ligjin e ri të policisë. Megjithatë, kjo dispozitë u hoq nga parlamenti kantonal, dhe tani shpresohet që votuesit do të ndryshojnë ligjin për të pasqyruar kërkesat e qeverisë.

Liberalët e Rinj të Aargau janë të kënaqur me miratimin e iniciativës nga qeveria dhe e konsiderojnë këtë si një “shqetësim legjitim”. Ata presin që parlamenti kantonal të reagojë dhe të diskutojë më tej nismën. Një referendum për këtë çështje është planifikuar për mars të vitit 2026, shkruan SRF, transmeton albinfo.ch.

Gjermani: Sektori i ndërtimit në alarm pas përgjysmimit të numrit të punëtorëve nga Ballkani Perëndimor

Vendimi për të përgjysmuar kontingjentin e forcave të punës nga Ballkani Perëndimor ka shkaktuar shqetësim në sektorin gjerman të ndërtimit, i cili varet në mënyrë të konsiderueshme nga punëtorët e huaj.

Tim-Oliver Müller, drejtori i përgjithshëm i Shoqatës Qendrore të Industrisë së Ndërtimit në Gjermani (HDB), e quajti vendimin “befasues dhe të dëmshëm për degën e ndërtimit”, në një deklaratë për gazetat “Stuttgarter Zeitung” dhe “Stuttgarter Nachrichten” më 17 prill.

Sipas Müller, ulja e kontingjentit ndodh në një kohë kritike, kur Gjermania ka projekte të mëdha infrastrukturore në plan, të cilat kërkojnë më shumë fuqi punëtore. “Zvogëlimi i kontingjentit në maksimum 25.000 punëtorë në vit e prek rëndë ekonominë e ndërtimit,” tha ai, përcjell albinfo.ch.

Aktualisht, rreth 50.000 punëtorë nga Ballkani Perëndimor vijnë çdo vit në Gjermani përmes “rregullores së Ballkanit Perëndimor”, një program që lehtëson pajisjen me vizë dhe leje pune, pa pasur nevojë për njohje të kualifikimeve profesionale.

Sipas marrëveshjes së re të koalicionit qeverisës, ky kontingjent do të kufizohet në 25.000 persona në vit, duke krijuar sfida të reja për sektorët që varen nga puna e emigrantëve.

Vendet e përfshira në këtë rregullore janë Shqipëria, Bosnje-Hercegovina, Kosova, Mali i Zi, Maqedonia e Veriut dhe Serbia – vende që kanë ofruar për vite me radhë fuqi punëtore të rëndësishme për tregun gjerman të ndërtimit.

Sipas Müller, një pjesë e konsiderueshme e fuqisë punëtore të sektorit të ndërtimit vjen nga këto vende të Ballkanit, dhe reduktimi i kontingjentit mund të sjellë vonesë në projekte dhe mungesë të fuqisë punëtore, në një kohë kur Gjermania synon të modernizojë infrastrukturën dhe të përshpejtojë ndërtimet publike, shkruan DW, transmeton albinfo.ch.

Shoqata e ndërtimit i bën thirrje qeverisë të rishikojë vendimin dhe të mbështesë më shumë migracionin e rregullt dhe të ligjshëm për të përmbushur kërkesat e tregut të punës në sektorë kyç si ndërtimi.

Kjo lëvizje vjen në një moment ku Gjermania përballet me mungesa të theksuara të fuqisë punëtore, veçanërisht në sektorët teknikë dhe manualë, dhe po kërkon mënyra për të balancuar nevojat ekonomike me menaxhimin e migracionit, transmeton albinfo.ch.

Austri: Transportonte pa leje 33 dema me kamion, ndalohet kosovari

Një transport pa leje i kafshëve është ndaluar gjatë kontrolleve përgjatë autostradës austriake autobahn Nord/Weinviertel (A5) pranë lokalitetit Gaweinstal (rrethi Mistelbach). Kamioni i ngarkuar me 33 dema, të mërkurën po udhëtonte nga Çekia për në Kosovë, transmeton albinfo.at. Shoferi 36-vjeçar nuk ishte në gjendje të tregonte ndonjë leje transporti mallrash për në Austri.

Gjithsej 48 kallëzime janë bërë pas inspektimit të transportit në fjalë të kafshëve  kur policia e autostradës ka parë nga afër shoferin kosovar dhe kamionin e tij të bërë “për skrap”.

I janë konfiskuar përkohësisht targat dhe certifikata e regjistrimit. Sipas një komunikate të së premtes, shoferi kosovar do të paditet.

Për shkak të shpërthimit të sëmundjes Afta Epizootike (sëmundje e  kafshëve FMD) në Sllovaki dhe Hungari, transporti synonte të ndiqte rrugën përmes Austrisë, Sllovenisë, Kroacisë dhe Serbisë për në Kosovë, tha policia. Gjatë kontrollit në pikën e kontrollit të qarkullimit rrugor Schrick, në automjet janë zbuluar defekte të shumta, shkruan kurier.at.

Janë manipuluar periudhat e pushimit të shoferit

Ndër të tjera, njëra nga gomat e gjysmërimorkios ishte e dëmtuar deri në pëlhurë, si dhe ishte grisur edhe korniza kryesore. Përveç kësaj, shoferi thuhet se ka manipuluar regjistrimin e periudhave të pushimit – në fakt, aty figuron se ka qenë duke vozitur  më pak se tre orë brenda rreth 24 orëve, përcjell albinfo.at. Me urdhër të veterinerit zyrtar demat janë ngarkuar sërish.

Shoferi raportohet në Autoritetin e Qarkut Mistelbach për disa shkelje të Aktit të Automjeteve dhe Aktit të Transportit të Mallrave, si dhe rregulloreve për drejtimin dhe kohën e pushimit.

Ai duhej të depozitonte një depozitë të përkohshme sigurie prej 5,320 euro. Përveç kësaj, 36-vjeçari është denoncuar në prokurorinë publike të Korneuburg-ut me dyshimin për falsifikim të provave.

Kosovë: Njësia e Reagimit të Shpejtë përfundon me sukses trajnimin SWAT të udhëhequr nga SHBA

Njësia e Reagimit të Shpejtë e Policisë së Kosovës ka përfunduar me sukses një trajnim intensiv 5-javor të tipit SWAT, i udhëhequr nga Programi i Asistencës kundër Terrorizmit i Sigurisë Diplomatike të Shteteve të Bashkuara të Amerikës, transmeton albinfo.ch.

Përmes një postimi në platformën X (ish-Twitter), Ambasada e SHBA në Kosovë uroi pjesëtarët e njësisë për përkushtimin dhe profesionalizmin gjatë trajnimit. Sipas ambasadës, ky kurs jo vetëm që forcon kapacitetet e sigurisë të Policisë së Kosovës, por edhe thellon bashkëpunimin në fushën e sigurisë mes SHBA-së dhe Kosovës.

“Trajnimi juaj forcon bashkëpunimin e sigurisë SHBA-Kosovë dhe mban të sigurta Ambasadën e SHBA-së dhe vendet tona. Faleminderit për shërbimin dhe përkushtimin tuaj,” thuhet në deklaratën e ambasadës.

Trajnime të tilla janë pjesë e mbështetjes së vazhdueshme që Shtetet e Bashkuara i ofrojnë institucioneve të sigurisë në Kosovë, me synim forcimin e aftësive operacionale dhe reagimin ndaj situatave të rrezikshme, përfshirë kërcënimet terroriste, transmeton albinfo.ch.

 

160 rekrutë të Ushtrisë Zvicerane u bllokuan në kamp për shkak të borës

160 rekrutë të Shkollës së Artilerisë dhe Zbulimit 31 të Ushtrisë Zvicerane u ndikuan nga reshjet e borës në rajonin e Valais. Pasi reshjet e dendura të borës bllokuan rrugët, ushtarët u detyruan të qëndronin në poligonin e qitjes së artilerisë në Kalimin Simplon nga e martë deri të Premten e Madhe, shkruan Blick, transmeton albinfo.ch.

Në fillim gjithçka shkoi siç ishte planifikuar, por pas reshjeve intensive, rruga që lidhte poligonin me luginën e poshtme u bllokua nga bora. Rreziku i madh nga ortekët bëri të pamundur kthimin e shpejtë të ushtarëve. Kështu, rekrutët kaluan fundjavën e Pashkëve në kazermat e ushtrisë, përkundër planit që ta kalonin këtë kohë me të dashurit e tyre.

Pajisjet e rënda të artilerisë gjithashtu nuk mund të transportoheshin përtej Qafës Simplon për shkak të borës së thellë. Pasi rruga u pastrua nga bora, ishte e pamundur për rekrutët të largoheshin menjëherë, dhe për këtë arsye, u thirrën autobusë postarë për të mundësuar transportin e shpejtë deri në stacionin e trenit. 160 ushtarët u transportuan përmes një autokolone autobusësh, duke e mbyllur kështu këtë periudhë të papritur stërvitjeje në kushte të vështira, transmeton albinfo.ch.

Nuk ishte vetëm ushtria që u prek nga kjo situatë. Një shofer kamioni mbeti i bllokuar për më shumë se 40 orë, pa mundur të shfrytëzonte asnjë mundësi strehimi përveç automjetit të tij, duke përjetuar një periudhë të vështirë izolimi në kushte të acarta.

Bllokada në Kuvend mund të vazhdojë edhe pas të shtunës

Procesi i konstituimit të legjislaturës së re të Kuvendit të Kosovës vijon të jetë i bllokuar, pasi ende nuk ka sinjale të qarta se raporti i Komisionit të përkohshëm për verifikimin e mandateve dhe kuorumit do të miratohet së shpejti nga deputetët. Sipas paralajmërimeve, seanca pritet të vazhdojë të shtunën, por edhe kjo ditë nuk shihet me shumë optimizëm nga njohësit e zhvillimeve politike dhe vetë deputetët e partive, përcjell albinfo.ch.

Miratimi i këtij raporti është një hap thelbësor për të mundësuar betimin e deputetëve të rinj dhe për të çuar më tej procesin e konstituimit të Kuvendit, i cili është i nevojshëm për formimin e Qeverisë së re. Megjithatë, Lëvizja Vetëvendosje (LVV), si fituese e zgjedhjeve të 9 shkurtit, nuk ka deklaruar nëse ka siguruar shumicën e nevojshme për të kaluar këtë raport në Kuvend.

Në seancën e parë të mbajtur më 15 prill, partitë opozitare – Partia Demokratike e Kosovës (PDK), Lidhja Demokratike e Kosovës (LDK) dhe Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës (AAK) – kërkuan dorëheqje të qarta, formale dhe publike nga anëtarët e Qeverisë në detyrë që janë zgjedhur si deputetë. Ata kushtëzojnë votimin e raportit me këtë hap, transmeton albinfo.ch.

Nga ana tjetër, kryeministri në detyrë dhe lideri i Vetëvendosjes, Albin Kurti, ka theksuar se dorëheqja e tij ka hyrë në fuqi që më 27 mars, kur ka njoftuar Komisionin Qendror të Zgjedhjeve për kalimin e Qeverisë në detyrë. Megjithatë, ky veprim nuk po konsiderohet i mjaftueshëm nga partitë opozitare, të cilat vazhdojnë të kërkojnë dorëheqje të dokumentuara në Kuvend.

Deputetët e opozitës shprehin rezerva në lidhje me votimin e raportit, por disa prej tyre theksojnë nevojën për të tejkaluar bllokadën. Deputeti Bekë Berisha nga AAK deklaroi se raporti duhet të miratohet dhe se nuk ka arsye për pengesa të mëtejshme.

“Duhet ta kalojmë [miratojmë] raportin dhe të hyjmë në temë, pra, të betohen deputetët. Raportin është dashur të kalojmë [qysh në fillim]. Nuk është kjo as garë as kundërshtim”, theksoi Berisha për REL, transmeton albinfo.ch.

Megjithatë, qëndrimi i LDK-së mbetet i pandryshuar – sipas deputetit Besian Mustafa, vetëm dorëheqjet zyrtare të anëtarëve të Qeverisë mund ta hapin rrugën për votim.

“LDK-ja vazhdon të jetë me të njëjtat qëndrime që kanë qenë që nga fillimi i kësaj seancë konstituive. LDK-ja nuk sheh ndonjë rrugë tjetër, përveç asaj ligjore”, thekson Mustafa.

Ndërkohë, politologu Dritëro Arifi vlerëson se partitë politike nuk po shfaqin vullnet për të zgjidhur ngërçin. Sipas tij, problemi nuk qëndron vetëm te raporti, por më shumë te frika e palëve nga hapi pasues – formimi i Qeverisë së re. Asnjëra nga partitë nuk e ka shumicën për të qeverisur vetëm, dhe asnjëra nuk po shpreh gatishmëri për të ndërtuar një Qeveri të pakicës, shkruan Radio Evropa e Lirë,

“Në fakt, asnjëra palë nuk po dëshiron, por normalisht që përgjegjësia më e madhe bie mbi partinë fituese [LVV], sepse ata janë që duhet të bashkëpunojnë, të gjejnë zgjidhje. Ata i kanë fituar zgjedhjet për të qeverisur dhe jo për të ikur nga qeverisja. Në një këndvështrim afatgjatë, kjo mund ta dëmtojë më shumë Vetëvendosjen sesa partitë tjera”, thekson Arifi.

Arifi sugjeron se tejkalimi i bllokadës mund të vijë përmes një bashkëpunimi minimal ndërmjet LVV-së dhe partive të tjera për miratimin e raportit, çka do të lejonte konstituimin e Kuvendit dhe do t’ia linte përgjegjësinë Vetëvendosjes për të provuar formimin e Qeverisë.

Nëse situata nuk zgjidhet në ditët në vijim, Arifi parashikon përfshirjen e presidentes Vjosa Osmani në nxitjen e një zgjidhjeje, edhe pse roli i saj është i kufizuar për shkak të kompetencave kushtetuese. Ai thekson se presidentja ka përgjegjësi për mbrojtjen e rendit kushtetues dhe për të parandaluar që Kosova të mbetet pa institucione funksionale, përcjell albinfo.ch.

Bllokada në Kuvendin e Kosovës mund të vazhdojë edhe për disa seanca të tjera, nëse nuk arrihet ndonjë marrëveshje ndërmjet palëve politike. Miratimi i raportit mbetet çelësi për ecjen përpara të institucioneve, por për këtë kërkohet vendosmëri dhe kompromis politik.

Situata në Valais pas reshjeve të borës, disa rrugë vazhdojnë të jenë të mbyllura

“Situata alarmante” e vendosur nga Këshilli i Shtetit të enjten u largua të premten në orën 20:00, njoftoi Këshilltari Shtetëror Christophe Darbellay për RTS, transmeton albinfo.ch.

Në të gjithë kantonin, gjërat po kthehen në normalitet, thanë banorët e Valais. Megjithatë, rreziku i rrezikut mbetet i lartë deri në fund të fundjavës.

Disa rrugë mbeten të mbyllura dhe disa komunitete ende janë të shkëputura nga pjesa tjetër e botës. Luginat Saas dhe Zermatt janë veçanërisht të prekura, pasi këto zona kanë qenë prej ditësh pa energji elektrike dhe shërbime telefonike. Sipas Kantonit të Valais, trafiku rrugor mund të rikthehet të shtunën, transmeton albinfo.ch.

Në lidhje me transportin, lidhjet hekurudhore përmes Simplon janë rihapur mëngjesin e së premtes, por janë të ngarkuara në drejtimin Zvicër-Itali. Kalimi i Simplon mund të rihapet pasdite. Megjithatë, kalimi dhe tuneli i Madh i Shën Bernardit do të mbeten të mbyllura për disa ditë të tjera për shkak të dëmtimit të trarëve të betonit të një galerie mbrojtëse.

Rreziku mbetet i lartë dhe do të vazhdojë deri në fund të fundjavës. Autoritetet kanë apeluar për vigjilencë maksimale nga ana e popullatës, duke u kërkuar që të kufizojnë lëvizjet dhe të shmangin ecjen pranë pemëve dhe rrugëve ujore, përcjell albinfo.ch.

Situata me furnizimin me energji elektrike në rajon ka shënuar përmirësime, megjithatë sfidat vazhdojnë në disa zona. Sipas kompanisë energjetike Oiken, energjia elektrike është rikthyer pothuajse në të gjithë Valais-in frëngjishtfolës deri në orët e pasdites së vonë të së premtes. Vetëm një numër i vogël konsumatorësh vazhdon të jetë pa energji.

Zgjidhje të përkohshme janë duke u zbatuar në Val d’Hérens, ku ende ekzistojnë zona të izoluara pa furnizim të qëndrueshëm. Fshatrat Lannaz dhe Chemeuille janë ndër më të prekurit. Në Lannaz, furnizimi pritet të sigurohet me gjenerator deri në fund të ditës, ndërsa në zonën Val des Dix, një zgjidhje e ngjashme do të vihet në funksion gjatë mbrëmjes për të mbuluar Pralong dhe rrethinën, transmeton albinfo.ch.

Në Val d’Anniviers, furnizimi me energji ka mbetur stabil që nga mbrëmja e së enjtes, me ndihmën e riparimeve të përkohshme. Megjithatë, për shkak të mosfunksionimit të linjës së tensionit të lartë, aktualisht nuk ka kapacitet për furnizim shtesë në rast nevoje.

Në Valais-in e Epërm, disa qytete mbeten ende pa energji, përfshirë Luginën e Saas dhe Mattertal, ku dëmtimi i rrjetit të tensionit të lartë ka penguar rikthimin e furnizimit. Dëme më të vogla janë raportuar edhe në rrjetin e tensionit të mesëm, duke shkaktuar ndërprerje të lokalizuara.

Ndërkohë, rruga që të çon drejt Luginës së Saas ka mbetur e mbyllur të premten për shkak të rrëshqitjeve të borës, të cilat kanë rrezikuar infrastrukturën rrugore, edhe pse pa shkaktuar dëme të mëdha, sipas raportimeve të RTS.

Autoritetet u bëjnë thirrje qytetarëve të tregojnë kujdes gjatë udhëtimeve, pasi disa rrugë në pjesë të tjera të kantonit mbeten të pakalueshme. Oiken njofton se do të vazhdojë operacionet në terren gjatë fundjavës dhe në ditët në vijim, për të rikthyer furnizimin me energji për të gjithë banorët e prekur, transmeton albinfo.ch.

Sulm me thikë në Gjermani: Dy të plagosur rëndë para një supermarketi

Një sulm i dhunshëm me thikë ndodhi të enjten në mbrëmje në qytetin Rochlitz, në shtetin lindor të Saksonisë, duke lënë dy persona të plagosur rëndë, ndërsa policia ka arrestuar autorin 23-vjeçar të premten dhe ka nisur hetimet, shkruan DW, transmeton albinfo.ch.

Sipas deklaratës së policisë së Chemnitz, ngjarja ndodhi pranë hyrjes së një supermarketi, ku i dyshuari i zuri pritë një gruaje 59-vjeçare dhe e goditi me thikë sapo ajo po dilte nga ndërtesa. Një punëtor 18-vjeçar i një dyqani fqinj ndërhyri për ta ndihmuar dhe gjithashtu u plagos nga sulmuesi.

Të dy viktimat u transportuan menjëherë në spital dhe ndodhen jashtë rrezikut për jetën.

Autori u neutralizua nga kalimtarët në vendngjarje dhe u mbajt derisa mbërriti policia. Gjatë arrestimit, i dyshuari rezistoi dhunshëm dhe sulmoi oficerët e policisë.

Sipas informacioneve paraprake, i riu kishte hyrë më herët gjatë ditës në supermarket, pavarësisht se i ishte ndaluar qasja në ambientet e tij. Një punonjës i kishte kërkuar të largohej, por nuk dihet ende nëse kjo ka ndikuar në motivin e sulmit, përcjell albinfo.ch.

Autoritetet kanë hapur një hetim penal për sulm të rëndë me armë të ftohtë dhe pritet që i dyshuari të dalë përpara gjykatës për masën e sigurisë.

Ngjarja ndodh në një moment kur Gjermania është në alarm të shtuar për krimet me thikë, veçanërisht pas sulmit vdekjeprurës në Solingen në gusht të vitit të kaluar, ku disa persona humbën jetën.

Pas atij rasti, qeveria gjermane ka shtyrë përpara masa më të ashpra sigurie, përfshirë ndalimin e thikave në ngjarje publike si festivale, ndeshje sportive, dhe në stacionet e trenave, të cilat shpesh janë zona me rrezik të lartë për krime të tilla, transmeton albinfo.ch.

Të qenit i pasur në Zvicër: Një bekim apo një mallkim?

Faturat e reja të rrymës “do të zbrazin shportën e konsumatorit”

Nëse faturën e rrymës për muajin mars e keni paguar 33 euro, për të njëjtën sasi të shpenzuar të rrymës në maj do të paguani 38.31 euro.

Kjo pasi që, më 11 prill, Zyra e Rregullatorit të Energjisë (ZRRE) miratoi rritjen e çmimeve për tarifat e energjisë elektrike për amvisëri dhe biznese që kanë deri në 50 punëtorë.

Me gjithë protestat e organizuara për ta kundërshtuar këtë rritje, tarifat e reja janë miratuar më 16 prill dhe do të hyjnë në fuqi nga 1 maji.

Këshilli për Mbrojtjen e të Drejtave dhe Lirive të Njeriut (KMLDNJ) e ka kundërshtuar ashpër vendimin e ZRRE-së, duke thënë se “rritja e çmimit të energjisë nuk do të mbetet rast i izoluar, por do të prodhojë rritje të çmimeve të tjera”.

Zakonisht, tarifat e reja hyjnë në fuqi më 1 prill, çdo vit. Këtë vit kjo gjë po ndodh një muaj më vonë për shkak të ankesave dhe reagimeve të shumta.

Operatori për Furnizim me Energji, KESCO, është furnizuesi kryesor i licencuar për energji elektrike në Kosovë, kurse ZRRE-ja bën rishikimin e çmimeve çdo vit.

Rritja e çmimeve të rrymës është arsyetuar me mungesën e prodhimit të mjaftueshëm nga Korporata Energjetike e Kosovës (KEK) dhe nevojën për import me çmime më të shtrenjta ne bursat ndërkombëtare.

Si mund ta ndikojnë çmimet e reja shportën e konsumatorit?

Vendimi për shtrenjtimin e rrymës ka shkaktuar reagime të shumta nga qytetarët dhe bizneset.

Rahime Mehmeti nga Prishtina, e cila punon në sektorin privat, thotë se çmimi i rrymës edhe tani është shumë i shtrenjtë. Për pesë anëtarë të familjes së saj, nëse e kursen rrymën, fatura mujore iu vjen 100 euro.

“E kursejmë rrymën në ekstrem. Gjatë dimrit nuk e kemi lëshuar vazhdimisht ngrohjen, e kemi edhe klimën, por nuk e lëshojmë shumë, për shkak se fatura na vjen deri në 150 euro në muaj”, thotë Mehmeti, duke shtuar se rritje e tarifave të energjisë e përkeqëson standardin e qytetarëve për shkak se pritet të rriten edhe çmimet e artikujve të tjerë.

Kundër shtrenjtimit janë organizuar dy herë protesta në Prishtinë, ndërsa grupi “Asnjë cent më shumë”, të premten ka bërë të ditur se më 19 prill do të organizohet protesta e radhës.

Aktivisti nga ky grup, Besnik Shabiu, tha se nëse nuk ka reflektim nga ana e ZRRE-së, protestat do të masivizohen. Në një konferencë për media të premten, ai shtoi se për shkak të tarifave të reja të energjisë është paralajmëruar edhe shtrenjtimi i miellit, si produkt esencial.

Kundër shtrenjtimit të rrymës, ky grup tashmë ka njoftuar se do dorëzojnë padi ndaj ZRRE-së në Gjykatën Themelore në Prishtinë.

Avokati i këtij grupi, Ardian Bajraktari, tha se padia është gati dhe se po presin publikimin zyrtar të vendimit të ZRRE-së, me qëllim që të vazhdojnë me procedurat e tjera ligjore.

“Po ashtu, krahas padisë vlen të theksohet se ne kemi punuar dhe po punojmë në mënyrë intensive edhe në hartimin e propozimit për masë të përkohshme – si masë për shtyrje të ekzekutimit të vendimit, për faktin se një vendim i tillë paraqet dëm, vështirë të riparueshëm, për qytetarët”, tha Bajraktari gjatë konferencës për media.

ZRRE-ja nuk iu përgjigj pyetjes së Radios Evropa e Lirë se kur pritet të publikohet vendimi në faqen e saj zyrtare.

Se shtrenjtimi i tarifave të energjisë do jetë vetëm fillimi dhe se ky shtrenjtim më vonë do të ndikojë të gjithë ekonominë, kanë paralajmëruar edhe përfaqësues të bizneseve.

Përderisa për qytetarët ekziston një mënyrë për të kursyer pak – duke përdorur pajisjet elektrike gjatë natës, kur rryma kushton më lirë – për prodhuesit vendorë kjo nuk do të ishte e mundur, pasi që orari i tyre i punës nuk përshtatet me orarin e tarifave të ulëta, nga ora 23:00 në orën 8:00.

Sipas përfaqësuesve të bizneseve, shtrenjtimi i rrymës do t’i detyrojë bizneset të rrisin çmimin e produkteve dhe shërbimeve të tyre, si mielli, buka, qumështi, vaji dhe produkte tjera të prodhuara në vend.

Radio Evropa e Lirë pyeti Shoqatën e Mullisëve të Kosovës për mundësinë e rritjes se çmimit të miellit, ashtu siç paralajmëroi grupi “Asnjë cent më shumë”, dhe nga kjo shoqatë konfirmuan se pasi të marrin faturat me rritje mund të ketë lëvizje të çmimit, por jo në masë të madhe.

Kryetari i kësaj shoqate, Bashkim Zejnullahu, thotë se aktualisht çmimi për 100 kilogramë miell është deri në 35 euro. Ndërkaq, pas rritje së çmimit të tarifave të energjisë, çmimi për këtë sasi të miellit mund të rritet për dy euro.

“Nëse shtrenjtohet çmimi në përmasa më të mëdha, është shfrytëzim i situatës”, thotë ai për Radion Evropa e Lirë.

Ngritje të çmimeve për produktet e tjera ka paralajmëruar edhe Gani Durmishi, kryetar i Shoqatës së Prodhuesve dhe Përpunuesve të Qumështit në Kosovë.

“Kur shtrenjtohet energjia elektrike, rritet edhe çmimi i ambalazhit, edhe çmimi i qumështit, djathit, kosit e jogurtit”, thotë ai për Radion Evropa e Lirë.

Kryetari i Odës Ekonomisë të Kosovës, Lulzim Rafuna, thotë se bizneset “do të detyrohen” t’i shtrenjtojnë çmimet e produkteve dhe shërbimeve të tyre.

“Në momentin që rriten çmimet, ka inflacion… Si pasojë e kësaj, humb vlera e parasë”, thotë Rafuna.

Në katër vjetët e fundit Kosova është përballur më rritje të vazhdueshme të çmimeve të mallrave dhe shërbimeve.

Fillimisht për shkak të pandemisë COVID-19 në vitin 2020, kurse dy vjet më vonë, në vitin 2022 kur Rusia nisi pushtimin e Ukrainës.

Vitin 2022 Kosova e mbylli me normë të inflacionit 11.6 për qind. Sipas të dhënave të Agjencisë së Statistikave të Kosovës (ASK) ajo u ul në 4.9 më 2023, kurse vitin e kaluar ra në 1.6 për qind.

Edhe pse inflacioni ka rënë apo është stabilizuar, çmimet nuk janë zbritur.

Liberalizim apo kaos ekonomik dhe energjetik?

Tarifat e reja të energjisë elektrike nuk vlejnë për të gjitha bizneset në Kosovë.

Tarifat e rregulluara nga ZRRE-ja mund t’i përdorin vetëm konsumatorët e amvisërisë dhe bizneset që kanë deri në 50 punëtorë ose që kanë qarkullim vjetor nën 10 milionë euro.

Bizneset më të mëdha nga muaji qershor do të detyrohen ta zgjedhin vetë furnizuesin e tyre të rrymës dhe të dalin në tregun e hapur.

Kjo nënkupton se ata do të paguajnë më shumë për rrymën që shpenzojnë, por ende nuk dihet ndonjë çmim.

ZRRE-ja thotë se ky është hap drejt liberalizimit të tregut të energjisë.

Odat ekonomike në Kosovë nuk pajtohen me këtë vendim. Ato thonë se vendi nuk është gati për këtë ndryshim sepse nuk ka kompani të mjaftueshme të licencuara që ofrojnë energji me çmime të përballueshme për biznese dhe se kjo do ta çrregullojë tregun e çmimeve.

Për këtë arsye, më 21 mars, Oda Ekonomike e Kosovës kërkoi nga Avokati i Popullit që të iniciojë këtë çështje në Gjykatën Kushtetuese dhe të kërkojë pezullimin e vendimit për të paktën një vit.

Deri më tani, Avokati i Popullit nuk është përgjigjur në pyetjet se si do të veprojë në këtë rast.

ZRRE-ja, megjithatë, ka insistuar se janë 18 kompani të licencuara për shitjen e energjisë dhe është zotuar se do t’i monitorojë vetë marrëveshjet mes bizneseve dhe kompanive furnizuese, për të shmangur abuzimet e mundshme./REL

Austria do të heqë “Klimaticket” falas për 18-vjeçarët

Në programin qeveritar të koalicionit trepartiak u paralajmërua një “zhvillim i mëtejshëm” i biletës së klimës. Kjo ka të ngjarë të ketë të bëjë me përdorimin falas të biletës për 18-vjeçarët, e cila u prezantua vitin e kaluar. Heqja e KTÖ18 ishte planifikuar tashmë gjatë negociatave të dështuara midis ÖVP dhe FPÖ. Të enjten u zbulua se qeveria po heq opsionin e lirë, sipas “Tiroler Tageszeitung” (TT).

TT” raportoi në edicionin e saj të së premtes se një rregullore ishte finalizuar tashmë në Ministrinë e Mobilitetit të drejtuar nga Peter Hanke (SPÖ). Në një deklaratë nga ministria për APA thuhet se numrat e publikuar të buxhetit nënvizojnë nevojën për konsolidim, për të cilin qeveria ka rënë dakord dhe se çdo departament duhet gjithashtu të kontribuojë. “Heqja e KTÖ18 falas është një nga masat ku është evidentuar potenciali i kursimit. Nëse ky hap merret, Ministria e Mobilitetit do të japë informacion të plotë.”

Sipas Oberhofer, deri më tani janë shpenzuar afro 15 milionë euro.

TT, kreu i shtetit Tirol NEOS dhe deputeti i parlamentit Dominik Oberhofer komentoi biletën falas për klimën e prezantuar nga ish-ministrja e Transportit Leonore Gewessler (Të Gjelbrit), duke vënë në dukje se rreth 15 milionë euro ishin shpenzuar për të që nga viti 2024. Është e qartë se “stimuj financiarë” të tillë nuk do të jenë më të mundshëm me një buxhet të tillë federal, shkruan The International, transmeton albinfo.at.

Natyrisht, zëdhënësi aktual i mbrojtjes së klimës i Të Gjelbërve e kritikoi këto plane. Qeveria po “u heq një pjesë të madhe lirie të rinjve në Austri” për Pashkë. KTÖ18 ishte një investim në një të ardhme të mirë për të frymëzuar në mënyrë të qëndrueshme të rinjtë për transportin publik dhe mbrojtjen e klimës. “Ndërsa ka ende para për autostradën shumë-miliardëshe Lobau dhe subvencionimin e transportuesve të huaj me privilegjin e naftës, qeveria po redukton rininë. Unë mendoj se kjo është e gabuar,” tha Leonore Gewessler në një deklaratë.

Shpenzimet reale ishin më të ulëta se sa ishte buxhetuar.

Bileta falas ishte buxhetuar në 120 milionë euro në ish-Ministrinë e Klimës. Shpenzimet aktuale ishin dukshëm më të ulëta; në fillim të vitit, vetëm një në pesë nga afërsisht 89,000 marrës të kualifikuar përdorën opsionin falas, sipas shifrave të mëparshme të ministrisë. Një biletë e rregullt klimatike për të rinjtë (deri në 25 vjeç) ka kushtuar 884.20 euro që nga fillimi i vitit.

KTÖ18 u prezantua më 1 korrik 2024. Të gjithë individët që kanë mbushur ose do të mbushin 18 vjeç nga 1 janari 2024 deri në ditëlindjen e tyre të 21-të dhe kanë një vendbanim në Austri, kanë të drejtë. Bileta falas është e vlefshme për një vit, dhe fillimi mund të zgjidhet lirisht nga data 18 dhe një ditë para ditëlindjes së tyre të 21-të. Ata që nuk e kanë përdorur biletën në vitin 2024, mund ta bëjnë akoma në vitin 2025. Ky grup përfshin 72,000 persona, përveç rreth 89,000 që do të festojnë ditëlindjen e tyre të 18-të në vitin 2025. Nëse të gjithë e pretendojnë biletën, do të kushtonte rreth 142 milionë euro këtë vit.

“Do të rritet presioni mbi Zvicrën për të investuar më shumë në mbrojtje”

Vendet e Evropës Lindore po mbyllin kufijtë e tyre me Rusinë: të mërkurën, Letonia vendosi të dalë nga marrëveshja ndërkombëtare për ndalimin e minave kundër personelit. Kjo për shkak se vendi baltik dëshiron të jetë në gjendje të minojë përsëri kufirin e tij me Rusinë nëse situata e sigurisë përkeqësohet më tej.

Markus Mäder, sekretari i shtetit për politikën e sigurisë në Zvicër po i ndjek me shqetësim zhvillimet e tilla. Ai drejton Sekretariatin e sapokrijuar të Shtetit për Politikat e Sigurisë në ministrinë zvicerane të mbrojtjes. Shumë shpesh, kur një çështje merr rëndësi në nivel federal, krijohet një sekretariat shtetëror. Pas disa turbulencave të personelit, ministrja e atëhershme e mbrojtjes Viola Amherd emëroi ish-gjeneralin e brigadës për të udhëhequr sekretariatin e ri.

Në fillim të marsit, Bashkimi Evropian vendosi të investojë 800 miliardë euro shtesë (745 miliardë CHF) në mbrojtje. Zvicra synon të shpenzojë 1% të prodhimit të brendshëm bruto për ushtrinë deri në vitin 2032. Sekretari i shtetit parashikon se Zvicra do të jetë nën presion me këtë plan, transmeton albinfo.ch.

“Evropa është e preokupuar me veten në këto çështje”, thotë Mäder. “Por presioni do të rritet mbi Zvicrën për të investuar më shumë në mbrojtjen e saj”.

Avioni luftarak F-35 është gjithashtu i rëndësishëm për Evropën

Dhe çfarë do të thotë Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, për politikën zvicerane të sigurisë? A nuk duhet që Zvicra të blejë më pajisje mbrojtëse në SHBA? Social Demokratët, për shembull, po i bëjnë thirrje qeverisë zvicerane që të anulojë blerjen e avionëve luftarakë amerikanë F-35, shkruan swissinfo.

Mäder nuk mendon se kjo është një ide e mirë. Shumë vende evropiane do të blinin F-35, përfshirë Gjermaninë. “F-35 do të jetë avioni më i përdorur në Evropë pas disa vitesh”, thotë ai. “Si një platformë për bashkëpunim, F-35 do të ofrojë potencialin më të madh për sinergji dhe bashkëpunim.”

Duhet më shumë bashkëpunim

Sekretari i shtetit beson se nevojitet më shumë bashkëpunim për të forcuar mbrojtjen, një çështje e ndjeshme politike për shkak të neutralitetit të Zvicrës. Mäder shpjegon se ai është më pak i shqetësuar nëse është NATO apo fqinjësia evropiane: “Ne duhet të përgatitemi në mënyrë që politika jonë të ketë opsionin e punës me partnerët për t’u mbrojtur më mirë në rast të një konflikti të armatosur.”

Sa bashkëpunim nevojitet? Mäder dëshiron ta shtjellojë këtë në një strategji të re të politikës së sigurisë deri në verë, e cila më pas do të miratohet nga Këshilli Federal në fund të vitit dhe do të diskutohet në parlament.

Cilat janë çështjet për të cilat kantonet zvicerane do të votojnë në maj?

Nga promovimi i barazisë së pagave gjinore te taksat – këto janë disa nga çështjet në rrezik në referendumet e ardhshme kantonale në Zvicër.

Katër data janë caktuar për referendumet në 2025: 9 shkurt, 18 maj, 28 shtator dhe 30 nëntor.

Në përgjithësi, përveç atij të majit, votuesit do të peshojnë për çështje me rëndësi kombëtare.

Më 18 maj, megjithatë, nuk është caktuar asnjë votim federal; do të mbahen vetëm ato kantonale.

Këto janë disa prej tyre:

Aargau
Nisma popullore e quajtur “Paga e barabartë në kantonin e Aargau – Tani!” bën thirrje për analiza më të rrepta të pagave gjinore sesa mandatohet nga ligji federal.

Në nivel kombëtar, firmat zvicerane me 100 ose më shumë punëtorë duhet të ofrojnë këtë analizë të pagave dhe t’ua komunikojnë rezultatet të gjithë punonjësve të tyre, në mënyrë që procesi të jetë plotësisht transparent se ku duhet të bëhen përmirësime.

Megjithatë, nisma e Aargaut shkon një hap më tej: ajo kërkon të vendosë këtë kërkesë për kompanitë me të paktën 50 punonjës.

Cyrih
Në lojë në kutinë e votimit do të jetë një amendament i propozuar për ligjin tatimor, duke kërkuar uljen e taksave mbi të ardhurat e korporatave me 1 për qind.

Norma aktuale e taksës për bizneset në kanton është 19.6 për qind, kështu që votuesve u kërkohet të miratojnë planin për uljen e kësaj norme në 18.6 për qind.

Ndonëse kjo lëvizje, nëse miratohet, do të gjeneronte më pak të ardhura për arkën publike, ideja e këtij propozimi është ta bëjë Cyrihun më tërheqës ndaj taksave për kompanitë, duke krijuar rrjedhimisht më shumë vende pune dhe të ardhura gjithashtu, shkruan The Local, transmeton albinfo.ch.

Bazel-City
Votuesit do të vlerësojnë iniciativën që bën thirrje për “Rrugët e sigurta të çiklizmit” në të gjithë kantonin.

Kërkon rrugë të gjera e të shënuara me përparësi për biçikleta, së bashku me kalime të sigurta për biçikletat dhe këmbësorët në rrugët publike.

Infrastruktura ekzistuese e biçikletave nga nxitësit është e pamjaftueshme dhe duhet përmirësuar.

Gjenevë
Një nga çështjet në fletëvotim: një tranzicion më i shpejtë në energjinë diellore.

Nisma synon të bëjë të detyrueshëm instalimin e paneleve fotovoltaike në çati dhe fasada të përshtatshme, me objektiv vendosjen e plotë deri në vitin 2035.

Për të thjeshtuar zbatimin e masës, nisma parashikon një procedurë të përshpejtuar: projektet që përputhen me ligjin federal nuk do të kërkonin një autorizim zyrtar.