Lancimi i numrit të urgjencës 142, i destinuar për të ndihmuar viktimat e dhunës në familje, është shtyrë deri në maj të vitit 2026. Fillimisht ishte parashikuar që numri të vihej në funksion në nëntor të vitit 2025, por vonesat në proces e kanë zgjatur afatin me gjashtë muaj.

Zyra Federale për Komunikim (OFCOM) njoftoi të dielën se “krijimi i kuadrit ligjor të nevojshëm për implementimin e një numri të shkurtër dhe kompleksiteti teknik i projektit kanë sjellë këtë shtyrje”. Kjo deklaratë konfirmon raportin e publikuar nga gazeta Le Matin Dimanche, transmeton albinfo.ch.

Një zëdhënës i OFCOM shtoi se “ofruesit e shërbimeve të telekomunikacionit kanë nevojë për më shumë kohë për të përfshirë numrin në rrjetet e tyre”. Përgjegjës për implementimin është Konfederata e Drejtorëve Kantonalë të Çështjeve Sociale (CDAS), në bashkëpunim me kompaninë Swisscom, që është pronare e numrit 142.

“Kemi gatishmëri të ecim përpara”, u shpreh presidenti i CDAS, Matthias Reynard, për gazetën Le Matin Dimanche. Megjithatë, ai sqaroi se për të realizuar këtë hap nevojitet një ndryshim i rregullores nga Këshilli Federal, që duhet të kryhet nga OFCOM.

Rritje shqetësuese e dhunës në familje

Shtyrja e këtij shërbimi vjen në një periudhë kur shqetësimet për numrin e femicideve në Zvicër janë në rritje. Ngjarja e fundit tragjike ndodhi në Epagny (FR), ku një burrë vrau gruan e tij në vendin e saj të punës me një pushkë gjuetie, duke shkaktuar një tronditje të madhe në opinionin publik.

Sipas një grupi që organizoi një marshim heshtjeje për të kujtuar viktimën e Epagny-t, të paktën 14 femicide janë regjistruar në vitin 2025. Statistikat zyrtare tregojnë se dhuna në familje është rritur me 6.1% gjatë vitit 2024, sipas Zyrës Federale të Statistikave.

Përballë përmasave në rritje të dhunës në familje, Konfederata Zvicerane ka prezantuar një plan veprimi për forcimin e parandalimit. Një linjë telefonike ndihmëse do të jetë në dispozicion deri në fund të vitit 2025, si pjesë e këtij plani.

Tarifat e reja të larta amerikane kundër tekstileve kineze po shkaktojnë shqetësime të mëdha në Evropë, me industrinë zvicerane që po e sheh me ankth mundësinë e një vërshimi të mallrave nga Kina në tregun e kontinentit të vjetër. Me SHBA-të që kanë vendosur një taksë prej 125% për tekstilet kineze, ekziston frika se Pekini do t’i ridrejtojë këto produkte drejt Evropës – dhe për pasojë drejt Zvicrës – duke tronditur ekuilibrat tregtarë dhe duke rritur konkurrencën, shpesh të konsideruar si e pandershme, shkruan RTS, transmeton albinfo.ch.

Industria e tekstilit në Zvicër është veçanërisht e ekspozuar. Eksportet kineze të tekstileve dhe veshjeve kanë tejkaluar 250 miliardë franga në vitin 2024, ndërkohë që platformat si Shein dhe Temu po përjetojnë një bum të shitjeve në tregjet evropiane, falë çmimeve të tyre jashtëzakonisht të ulëta.

Megjithatë, jo të gjithë janë pesimistë. Michael Ingram, themelues i markës zvicerane Revario, e cila prodhon veshje sportive në kantonin Fribourg, mbetet optimist. Në një intervistë për lajmet e RTS të shtunën mbrëma, ai u shpreh se “publiciteti i keq” që po marrin produktet kineze mund të nxisë konsumatorët që të zgjedhin prodhimet vendore, duke vlerësuar cilësinë e pëlhurave dhe përfundimin e kujdesshëm të artikujve zviceranë, të cilët nuk synojnë konsum masiv.

Për Sven Lusti, përfaqësues i Federatës Zvicerane të Shitjes me Pakicë, rreziku është real dhe kërkohet veprim institucional. “Zvicra nuk është në gjendje të konkurrojë me këto çmime,” tha ai për RTS, duke bërë thirrje për rregulla më të rrepta kundër gjigantëve të modës online dhe për një konkurrencë të ndershme, që respekton të njëjtat standarde të prodhimit dhe sigurisë, transmeton albinfo.ch.

Përveç tekstileve, pritet të ketë një vërshim edhe të produkteve elektronike dhe elektrike – si konzolat e lojërave dhe kamerat e sigurisë – si dhe makineri industriale dhe produkte kimike, që mund të ndikojnë në sektorët farmaceutikë dhe bujqësorë evropianë.

Një tjetër shqetësim është cilësia e produkteve që nuk përputhen me standardet mjedisore dhe të sigurisë në Zvicër. Gjatë vitit 2024, disa shoqata konsumatorësh depozituan ankesa kundër Shein dhe Temu për shkak të cilësisë së dyshimtë të lodrave dhe produkteve të tjera që shiten në këto platforma.

Megjithatë, ekspertët thonë se Zvicra është pjesërisht e mbrojtur, pasi importon kryesisht mallra me vlerë të shtuar të ulët që rrallë konkurron drejtpërdrejt me prodhimin vendas. Pavarësisht kësaj, rritja e dumpingut kinez dhe mungesa e rregullimit adekuat mbeten një sfidë e hapur për ekonominë dhe tregtinë vendore, transmeton albinfo.ch.

Në administratën federale të Zvicrës ekzistojnë 38 klasa të ndryshme pagash, të cilat përcaktojnë të ardhurat e nëpunësve civilë në varësi të pozitës dhe përgjegjësive. Sipas një raportimi të SonntagsZeitung, aktualisht gjashtë zyrtarë të lartë janë të klasifikuar në klasën më të lartë të mundshme të pagave, me një maksimum vjetor prej 405.251 frangash zvicerane, transmeton albinfo.ch.

Në këtë klasë të lartë përfshihet edhe Shefi i Shtabit të Ushtrisë, Thomas Süssli, si dhe pesë nga gjashtë sekretarët e shtetit. Përjashtim bën Sekretari i Shtetit për Politikën e Sigurisë, Markus Mäder, i cili është i vendosur në klasën 36. Ndërkohë, një person në administratë ka arritur tashmë pagën maksimale prej 405.251 CHF; megjithatë, identiteti i tij nuk është bërë publik nga Zyra Federale e Personelit (EPA).

Paga e një Këshilltari Federal mbetet më e larta në administratë, duke arritur në 477.688 CHF në vit. Ndërkaq, ambasadorët janë të renditur në klasën e pagave 35, me një pagë maksimale vjetore prej 296.277 CHF bruto, shkruan 20 Minuten.

Asistentët personalë të Këshilltarëve Federalë – të cilët i shoqërojnë në udhëtime, shkruajnë fjalime dhe përgatitin raporte – janë të pozicionuar në klasat e pagave 30 dhe 31, me një të ardhur maksimale prej 226.255 CHF.

Pagat ndryshojnë ndjeshëm në varësi të funksionit. Specialistët e IT-së mund të fitojnë deri në 160.000 CHF në vit (klasa 24), ndërsa një shofer limuzine i Këshillit Federal mund të fitojë rreth 92.000 CHF në vit (klasa 11).

Në nivelin më të ulët të klasifikimit janë punonjësit e pastrimit dhe portierët, të cilët gjenden në klasën 11, me një pagë vjetore maksimale prej 66.451 CHF. Sipas EPA-së, rreth gjysma e stafit të administratës federale ndodhet në nivelin më të lartë të pagës përkatëse, ndërsa pjesa tjetër është në proces gradimi, transmeton albinfo.ch.

Me afrimin e festimeve të Pashkëve dhe fluksin turistik që sjellin ato, mungesa e strehimit për punëtorët sezonalë ka dalë sërish në qendër të vëmendjes në Zvicër. Javën e kaluar, punëdhënësit, hotelierët dhe përfaqësuesit politikë nga zonat turistike u mblodhën në një takim kombëtar për të diskutuar zgjidhje të mundshme ndaj kësaj krize që po ndikon drejtpërdrejt në funksionimin e sektorit të turizmit, shkruan RTS, transmeton albinfo..ch.

Një nga arsyet kryesore të mungesës së banesave është rritja e numrit të banesave të dyta. Ligji i njohur si Lex Weber, i cili u miratua në vitin 2012 për të kufizuar ndërtimin e tyre, nuk zbatohet për ndërtesat e ndërtuara përpara hyrjes në fuqi të këtij ligji, gjë që e zbeh efektivitetin e tij në shumë rajone.

Martin Tchirren, drejtor i Zyrës Federale të Strehimit, theksoi në një intervistë për RTS se banesat parësore po zhduken gjithnjë e më shumë nga tregu për t’iu përshtatur tregut sekondar, i cili ofron çmime më të larta. “Kjo kalim i banesave nga një treg në tjetrin po e përkeqëson ndjeshëm situatën për punëtorët që duan të jetojnë dhe punojnë në resorte,” tha Tchirren.

Ndryshe nga e kaluara, kur mungesa e strehimit nuk paraqiste problem serioz për punësimin, sot situata ka ndryshuar rrënjësisht. Mungesa e fuqisë punëtore të kualifikuar dhe strehimit adekuat po bëhet një pengesë serioze për zhvillimin e qëndrueshëm të sektorit turistik.

Këshilltari kombëtar dhe profesori i turizmit, Christophe Clivaz, theksoi se bashkitë duhet të adoptojnë një qasje proaktive për strehimin. “Kjo nuk do të thotë që ato duhet të investojnë vetë, por të krijojnë kushte, të inkurajojnë dhe të ndihmojnë aktorët lokalë për të realizuar projekte të banesave për punonjësit,” u shpreh Clivaz. Sipas tij, nuk mjafton më të besohet se “tregu do ta zgjidhë vetë çështjen”, transmeton albinfo.ch.

Një shembull i praktikës së mirë vjen nga Grimentz-Zinal, ku kompania e ashensorëve të skive ka marrë vetë iniciativën për të siguruar strehim për punonjësit e saj. Drejtori i kompanisë, Pascal Bourquin, tregoi se ofrimi i një pakete që përfshin punën dhe strehimin e bën kompaninë më tërheqëse për punëtorët sezonalë. Megjithatë, kjo zgjidhje nuk është pa kosto – kompania paguan rreth 200,000 franga zvicerane për 84 kontrata qiraje gjatë gjithë vitit, një shpenzim që përfaqëson rreth 0.6% të xhiros vjetore.

“Është një shpenzim i madh,” pranoi Bourquin, “por do të ishte edhe më i madh nëse 15 punonjësit nuk do të kishin strehim dhe nuk do të vinin fare në punë.”

Në sfondin e mungesës strukturore të banesave dhe sfidave demografike, rajonet turistike po përballen me presionin për të gjetur zgjidhje afatgjata që ruajnë atraktivitetin dhe funksionalitetin e tyre ekonomik, veçanërisht në sezonet e ngarkuara si Pashkët dhe dimri, transmeton albinfo.ch.

Modeli aktual i taksave në Zvicër pritet të pësojë ndryshime të rëndësishme, pasi Këshilli Federal dhe Parlamenti janë në fazat përfundimtare të hartimit të një reforme që synon heqjen e të ashtuquajturit “dënim i martesës”. Megjithatë, mbeten ende mospajtime për mënyrën sesi duhet të duket sistemi i ri tatimor. Në qendër të debatit ndodhen tri propozime që po shqyrtohen aktualisht, shkruan 20minuten, transmeton albinfo.ch.

Taksimi individual: Tre rrugë drejt një reforme

Nisma e FDP Women: Tatimi individual si zgjidhje standarde

Nisma popullore e paraqitur nga grupi i grave të FDP-së kërkon futjen e taksimit individual për të gjithë, për të shmangur përfitimet tatimore të stilit të caktuar të jetesës. Me këtë model, të dy bashkëshortët në një çift të martuar do të dorëzonin deklarata të ndara tatimore, duke rritur stimujt për partnerin që fiton më pak për të qëndruar në punë. Nisma synon të eliminojë disavantazhet ekonomike që sot pengojnë shumë njerëz, sidomos gra, të qëndrojnë në tregun e punës.

Këshilli Federal: Propozim indirekt me lehtësira për fëmijët

Kundërpropozimi indirekt i Këshillit Federal mbështet gjithashtu taksimin individual, por pa ndryshuar Kushtetutën, duke e përfshirë vetëm në nivel ligjor. Një element kyç i këtij modeli është rritja e kreditit tatimor për fëmijët nga 6 700 CHF në 12 000 CHF, që do të ndahet mes prindërve. Kjo qasje konsiderohet më e matur dhe më e lehtë për t’u zbatuar nga administrata tatimore.

Nisma e Qendrës: Heqja e dënimit të martesës, jo taksim individual

Partia Qendër, me mbështetjen e SVP-së, propozon një formulë alternative tatimore, e cila ruan deklaratën tatimore të përbashkët për çiftet e martuara, por llogarit dy skenare tatimore – dhe aplikon atë me barrën më të ulët. Kjo qasje synon heqjen e dënimit për martesën pa ndryshuar rrënjësisht sistemin. Megjithatë, Këshilli Federal ka rekomanduar refuzimin e kësaj nisme, duke argumentuar se ajo pengon futjen e taksimit individual dhe nuk sjell zgjidhje afatgjatë.

Këshilli Kombëtar dhe Këshilli i Shteteve janë në fazën e fundit të debatit për reformat. Dhoma e Madhe do të trajtojë çështjen në një seancë të posaçme në maj, ku pritet të shqyrtohet një kompromis i mundshëm që do të mund të zhbllokojë negociatat dhe të çojë në miratimin e reformës, transmeton albinfo.ch.

Sipas vlerësimit të fundit të Administratës Federale të Taksave, bazuar në propozimin e Komisionit për Çështje Ekonomike dhe Tatime (WAK-N), zbatimi i reformës do të sillte:

• Kompensim tatimor për fëmijët prej 12 000 CHF

• Norma të reja tatimore, që do të reduktonin të ardhurat e shtetit me rreth 600 milionë CHF në vit, krahasuar me 800 milionë CHF që parashikonte fillimisht Këshilli Federal

Kjo do të thotë se shumë familje, veçanërisht ato me të ardhura të dyta dhe me fëmijë, mund të përfitojnë nga ulja e barrës tatimore, ndërsa shteti do të humbasë një pjesë të të ardhurave të tij.

Reforma tatimore në Zvicër po afrohet drejt një faze vendimtare. Heqja e “dënimit të martesës” është një objektiv i përbashkët, por rruga drejt realizimit të saj është ende në diskutim. Seanca e majit në Parlament mund të jetë momenti që përcakton nëse Zvicra do të kalojë në një sistem të ri dhe më të drejtë tatimor – apo nëse debati do të vazhdojë edhe më tej, transmeton albinfo.ch

Të Enjten e Madhe, reshjet e dendura të borës që mbuluan kantonin Valais krijuan jo vetëm probleme infrastrukturore, por edhe një ndërprerje të përhapur të rrjetit celular. Me ndërprerjen e energjisë elektrike në disa lugina, antena e telefonisë mobile pushuan së funksionuari brenda vetëm një ore, duke lënë banorët të shkëputur nga komunikimi në një moment kritik, shkruan SRF, transmeton albinfo.ch.

Sipas kompanisë Swisscom, fajtor për këtë ishte autonomia e kufizuar e baterive të antenave, të cilat aktualisht ofrojnë energji vetëm për një orë pas ndërprerjes së rrymës. “Aktualisht, ka plane për të rritur këtë autonomi nga një orë në katër orë”, deklaroi zëdhënësi i mediave të Swisscom, Armin Schädeli, duke shtuar se kompania do të mbulojë vetë kostot e këtij përmirësimi.

Ndërsa një zgjidhje afatgjatë do të ishte përdorimi i gjeneratorëve me naftë, kjo paraqet sfida serioze logjistike. “Nuk mjafton vetëm një gjenerator,” tha Schädeli. “Duhet personel në terren për t’i operuar dhe për të furnizuar rregullisht me karburant, çdo katër deri në gjashtë orë.”

Moti ekstrem dhe rreziqet natyrore si ortekët e borës e bëjnë të domosdoshme një rrjet të qëndrueshëm celular, sidomos për sistemin e alarmimit të popullsisë. Që nga korriku 2024, Zyra Federale për Mbrojtjen Civile ka vendosur një strategji me shumë kanale, përfshirë sirenat, radio-informimet dhe pikat e takimit urgjent në komunitete, transmeton albinfo.ch.

Megjithatë, fokusi kryesor është te aplikacioni Alertswiss dhe sistemi i transmetimit celular, i cili dërgon njoftime me tekst në telefonat mobilë edhe nëse aplikacioni nuk është instaluar. Por ky sistem varet nga funksionimi i rrjetit – dhe ndërprerje si ajo në Valais e bëjnë të pamundur përdorimin e tij.

Sipas autoriteteve, furnizimi me energji në luginat anësore të Valais-it po rikthehet, dhe antenat e rrjetit celular janë aktivizuar sërish. Kjo do të lejojë ripërhapjen e sinjalizimeve përmes të gjitha kanaleve, duke përfshirë edhe transmetimin celular.

Swisscom dhe autoritetet federale kanë nisur diskutimet për forcimin e rrjetit në rast emergjencash, por procesi mbetet i hapur. Ndërkohë, episodet si ai i fundit në Valais theksojnë nevojën urgjente për infrastrukturë më të qëndrueshme dhe fleksibël, sidomos në zonat malore dhe më të izoluara të Zvicrës, transmeton albinfo.ch.

Zvicra po përjeton një mungesë të theksuar të banesave, teksa ndërtohen më pak apartamente për frymë se në çdo periudhë tjetër që nga vitet 1950. Sipas një raporti të publikuar nga SonntagsZeitung, gjatë viteve të fundit janë ndërtuar mesatarisht vetëm 52 apartamente të reja në vit – një nivel historikisht i ulët, përcjell albinfo.ch.

Kjo mungesë është bërë veçanërisht e dukshme në sfondin e një rritjeje të vazhdueshme të popullsisë, e cila në fund të vitit 2024 arriti mbi nëntë milionë banorë, kryesisht për shkak të emigracionit. Statistikat tregojnë se mes viteve 2020 dhe 2024, për çdo 100 banorë shtesë janë ndërtuar vetëm 52 apartamente – një rënie drastike krahasuar me vitet 1980, kur kjo normë ishte mbi 100.

Ekspertët theksojnë se aktiviteti i dobët ndërtimor dhe fluksi i lartë i emigracionit janë faktorët kryesorë që po e rëndojnë tregun e banesave në qytetet zvicerane. Vitin e kaluar u ndërtuan rreth 5.000 apartamente më pak se në vitin 2023, duke shtuar edhe më tej presionin mbi qiratë dhe çmimet e banesave, shkruan 20 Minuten.

Sipas Fredy Hasenmaile, kryeekonomist pranë Raiffeisen, problemi kryesor ka natyrë strukturore dhe lidhet me ndryshimet ligjore të planifikimit hapësinor. Ligji i rishikuar për Planifikimin Hapësinor, që hyri në fuqi në vitin 2014, e bëri më të vështirë ndërtimin në toka të reja. “Para këtij ligji, ishte e lehtë dhe e lirë të zononit tokë të gjelbër dhe të ndërtonit. Tani është koha për të rritur densitetin, jo për të zgjeruar më tej zonat urbane,” shprehet Hasenmaile.

Megjithatë, zbatimi i rregullave të reja kërkon kohë, pasi nevojitet përshtatja e planeve në nivel kantonal dhe komunal – një proces që ende nuk ka përfunduar. Për më tepër, numri i kundërshtimeve ndaj projekteve të reja është gjithnjë në rritje.

Një tjetër sfidë është rritja e qirave. Ekonomisti i pasurive të paluajtshme, Andreas Loepfe, në një prononcim për NZZ am Sonntag, paralajmëron se, nëse qytetarët nuk fillojnë të kursejnë që tani, nuk do të jenë në gjendje të përballojnë qiratë për dhjetë vitet e ardhshme. Ai shton se edhe banesat kooperative, të cilat tradicionalisht ofrojnë alternativa më të përballueshme, po preken nga kjo krizë – veçanërisht në rastet kur apartamentet rinovohen ose shiten, çka shpesh çon në rritje të qirave.

Kombinimi i rregulloreve ndërtimore të rrepta, kostove të larta dhe rritjes së popullsisë po i vë qytetarët përballë një realiteti gjithnjë e më sfidues në sigurimin e një strehimi të përballueshëm në Zvicër, përcjell albinfo.ch.

Vigjilenca mbetet rend i ditës në kantonin jugor të Valais, pavarësisht situatës stabile pas borës së madhe të enjten. Tuneli i Madh i Shën Bernardit është i mbyllur të paktën deri të premten e ardhshme për shkak të një orteku. Gjithashtu, ekziston rreziku i rënies së pemëve.

“Tuneli i Madh i Shën Bernardit do të qëndrojë i mbyllur deri të premten e ardhshme”, tha zëdhënësi i policisë kantonale, Stève Léger, për agjencinë e lajmeve Keystone-SDA të shtunën. Tuneli u mbyll të premten pas një orteku në galerinë Toules. Kalimi Simplon u rihap vonë të premten pasdite.

Disa ortekë janë raportuar në kanton, veçanërisht në Valais të Epërm, shpjegoi Léger. Rreziku i orteqeve mbetet i lartë, me shkrirje të dendur të borës që pritet të shtunën dhe të dielën.

Ekziston gjithashtu një rrezik real për rënien e pemëve. Policia këshillon qytetarët të shmangin shëtitjet në pyll, të paktën deri të martën. Situata është ndryshe “përgjithësisht mjaft e mirë”, tha Léger. Niveli i lumit Rhone mbetet normal. Lumenjtë anësorë janë ende në gatishmëri.

Nuk raportohet për të lënduar si pasojë e motit të keq, pavarësisht numrit mbresëlënës të thirrjeve në qendrën e urgjencës. Ndërmjet të mërkurës dhe të premtes, qendra ka marrë 4695 telefonata, ose një telefonatë e gjysmë në minutë, për 525 detyra, shkruan albinfo.ch.

Situata në Zermatt, e cila është shkëputur nga pjesa tjetër e botës që nga reshjet e borës, do të vlerësohej të shtunën. Lugina Saas duhet të rihapet më vonë gjatë ditës, sipas deklaratave të bëra nga Christophe Darbellay, një anëtar i qeverisë kantonale të Valais, të premten në mbrëmje.

Është vetëm çështje kohe që edhe Zvicra, ashtu si vendet e tjera të Evropës, të përjetojë një përshkallëzim të dhunës lidhur me drogën, thotë kreu i Policisë Kriminale Federale. Tashmë në Zvicër kanë ndodhur të shtëna lidhur me drogën, thekson ai.

“Vendet me reputacion për qetësi, si Belgjika, Holanda dhe Suedia, tani janë duke u goditur nga të shtënat dhe llogaritjet, duke përfshirë eksplozivët […] Nuk ka asnjë arsye për të menduar se Zvicra do të kursehet. Kjo do të ndodhë herët a vonë”, tha Yanis Callandret në një intervistë për Tamedia, përcjell albinfo.ch.

Kjo rritje e dhunës po shkaktohet pjesërisht nga vala e kokainës që po përfshin Evropën, shpjegoi ai. “Grupet kriminale janë të organizuara në shkallë ndërkombëtare,” tha ai. “Qëllimi i tyre është të fitojnë para, të vendosen në treg.”

Por këto grupe janë gjithashtu aktive në trafikimin e qenieve njerëzore, prostitucionin dhe mashtrimin, tha Callandret: “Ata janë kudo ku ka para për të bërë.”

Këto organizata kriminale, të përbëra në veçanti nga mafia italiane, serbe dhe shqiptare, “punojnë së bashku” dhe ndajnë rolet, shpjegoi shefi i policisë. “Tensionet lindin në nivelin e tregtarëve rajonalë dhe lokalë. Ata mbrojnë një territor ose një treg, gjë që çon në dhunë.”

Konsumi i kokainës në Zvicër është dyfishuar në dhjetë vjet, shtoi kreu i Policisë Kriminale Federale. “Nuk janë vetëm qendrat urbane që preken, por edhe më shumë komunitete rurale.” Nga 1,000 CHF (1,221 dollarë) për gram 20 vjet më parë, në 30 CHF për gram sot në Francë, ky ilaç “ka demokratizuar konsumin dhe përdorimin” dhe prek të gjitha sferat e jetës, tha ai.

Sa i përket fentanilit, i cili është 20 deri në 40 herë më i fuqishëm se heroina dhe po bën kërdinë në Shtetet e Bashkuara, ka shumë pak në Evropë dhe Zvicër për momentin, tha Callandret. “Ne jemi duke vëzhguar me shumë vëmendje atë që po ndodh në Amerikën e Veriut”, sepse “ky lloj produkti një ditë do të arrijë në tregun zviceran”.

Në Valais, normaliteti u kthye gradualisht të shtunën pas stuhive, teksa Zermatt ishte i qasshëm përsëri pasdite.

Saas mbetet i ndërprerë. Saas-Fee është i aksesueshëm vetëm nga Saas-Grund, jo nga Stalden. Rreziku i orteqeve dhe rënies së pemëve vazhdonte.

Turistët e bllokuar në Zermatt mundën të largoheshin me tren duke filluar nga ora 14:30. Udhëtimi ishte gjithashtu i mundur përsëri. Rruga midis Visp dhe Täsch u rihap.

Motoristët ishin gjithashtu në gjendje të udhëtonin përsëri në Saas-Fee të shtunën. Harta Truckinfo e Zyrës Federale të Rrugëve (Astra) nuk tregoi më ndërprerje midis Saas-Fee dhe Visp, shkruan SRF, përcjell albinfo.ch.

Treni i anijes midis Täsch dhe Zermatt gjithashtu funksionon sipas orarit që nga ora 14:35. Rruga midis Visp dhe Täsch është gjithashtu e hapur.

Autoritetet bëjnë thirrje për kujdes

Pavarësisht lehtësimit të situatës, autoritetet e Valais vazhduan të këshillojnë kujdes. Disa orteqe ndodhën në kanton, veçanërisht në Upper Valais, siç tha për Keystone-SDA Stève Léger, zëdhënës i policisë kantonale.

Rreziku i ortekëve mbetet i lartë, pasi pritet shkrirja e dendur e borës mes të shtunës dhe të dielës. Gjithashtu ekziston rreziku i rënies së pemëve. Përndryshe, megjithatë, situata është “në përgjithësi mjaft e mirë”, tha Léger.

Tuneli në Shën Bernardin e Madh mbetet i mbyllur

Niveli i ujit të Rhône mbeti normal, por degët mbetën nën vëzhgim. Përndryshe, situata ishte “përgjithësisht e mirë”, tha Léger. Mes të mërkurës dhe të premtes, në qendrën e kontrollit janë pranuar 4,695 telefonata. Askush nuk u lëndua.

Tuneli i Madh i Shën Bernardit, një nga rrugët kryesore të tranzitit nga Valais në Itali, do të mbetet i mbyllur për një periudhë të gjatë. Një ortek i madh dëmtoi një galeri 300 metra të gjatë në anën Valais të tunelit të enjten. Sipas autoriteteve, mbyllja pritet të qëndrojë në fuqi deri të paktën të premten e ardhshme.

Në një demokraci pjesëmarrëse si Zvicra, popullsia ka një rol të rëndësishëm në formësimin e politikave të vendit – qoftë përmes kutisë së votimit ose një asambleje.

Më 15 prill, Asambleja Qytetare e Zvicrës rekomandoi vendosjen e taksës së shitjes për ushqimet dhe pijet me sheqer.

Kjo masë është një nga gjashtë reformat promovuese të shëndetit të miratuara nga grupi, të tjerat kërkojnë taksa më të larta për alkoolin dhe duhanin dhe, në përgjithësi, “forcimin e shkrim-leximit shëndetësor në të gjitha fazat e jetës” – të gjitha këto, në afat të gjatë, do të reduktonin kostot e kujdesit shëndetësor.

Çfarë është konkretisht ky ‘Kuvendi Qytetar’?

Është një shembull tjetër i demokracisë së drejtpërdrejtë për të cilën është e njohur Zvicra, duke i lejuar anëtarët e publikut të ndajnë mendimet e tyre mbi temat që janë të rëndësishme për popullatën në përgjithësi, dhe të sigurojë një sërë rekomandimesh që ligjvënësit t’i marrin në konsideratë.

Dhe, pavarësisht nga emri i tij, ky asamble nuk kufizohet vetëm për shtetasit zviceranë, pasi mund të marrin pjesë edhe shtetas të huaj rezidentë në vend.

Ideja pas këtij koncepti është që një asamble e këtij lloji duhet të “reflektojë diversitetin e popullsisë zvicerane dhe të sigurojë që të përfshihen njerëz me mendime të ndryshme”, sipas koordinatorëve të projektit, Universitetet e Cyrihut dhe Gjenevës, si dhe Qendra për Demokraci.

Kjo do të thotë se ata duhet të jenë sa më të ndryshëm për sa i përket moshës, gjinisë, arsimit, pikëpamjeve politike, vendbanimit, si dhe sjelljes së votimit, shkruan thelocal, transmeton albinfo.ch.

Si u zgjodhën anëtarët e këtij grupi?

Si fillim, emrat e rreth 22,000 personave mbi moshën 16 vjeç janë nxjerrë nga mostra e regjistrimit të Entit Federal të Statistikave.

Me shkresa u ftuan të marrin pjesë në Kuvendin e qytetarëve.

Të interesuarit për projektin mund të regjistrohen për përzgjedhjen e dytë të rastësishme, duke dhënë informacion për moshën, arsimimin dhe pikëpamjet e tyre politike.

Në atë kohë u regjistruan gjithsej 2004 persona.

Në hapin tjetër, 100 persona u përzgjodhën në mënyrë të rastësishme.

Si u zgjodh tema e debatit të tyre?

Në pranverën e vitit 2024, popullata zvicerane përcaktoi temën e Asamblesë Qytetare me anë të një sondazhi përfaqësues.

Mbi 40 për qind e të anketuarve votuan për të diskutuar çështjen e “rritjes së kostove shëndetësore”.

Shumë nga pjesëmarrësit e anketës e panë Kuvendin Qytetar si një mundësi për të zhvilluar një diskutim të orientuar drejt zgjidhjes për këtë temë, të lirë nga ndikimi i interesave të veçanta.

Çfarë ndodhi atëherë?

Anëtarët e Asamblesë u takuan gjatë tre fundjavave në Cyrih, Neuchâtel dhe Bernë, si dhe në katër takime online.

Fillimisht, pjesëmarrësit mësuan rreth temës në fjalë dhe përcaktuan se në cilin fokus të veçantë duan të punojnë (qartësisht, vendosja e taksave më të larta për produktet e pashëndetshme me sheqer ishte një prej tyre).

Më pas, ata shkëmbyen mendime me njëri-tjetrin dhe diskutuan çështjen edhe me politikanët.

Në fund, ata përgatitën një raport përfundimtar për t’iu dorëzuar ligjvënësve.

Çfarë ndikimi do të kenë, nëse ka, gjetjet dhe rekomandimet e tyre – a do të ketë ndonjë rezultat konkret?

Është shumë herët për të ditur në këtë pikë.

Raporti përfundimtar i Kuvendit do t’i dorëzohet Ministres së Shëndetësisë Elisabeth Baume-Schneider më 20 maj për një vazhdimësi.