Archives

Sondazhi: Shumica e zviceranëve favorizojnë një sigurues të vetëm shëndetësor

Posted on by BR

Me rritjen e primeve të sigurimit shëndetësor për të tretin vit radhazi, votuesit zviceranë po shfaqin interes të ri për një ide të vjetër: zëvendësimin e shumë siguruesve shëndetësorë konkurrues me një sigurues të vetëm publik. Sipas një sondazhi të fundit nga GFS Bern, 53 % e të anketuarve mbështesin një plan të tillë, transmeton albinfo.ch.

Për momentin, çdo ide që premton uljen e primeve të sigurimit shëndetësor rezonon me publikun, tha Tobias Keller nga GFS Bern në një intervistë për SRF.

Sondazhi, i porositur nga Merck Sharp & Dohme—një kompani farmaceutike—përputhet me gjetjet e tjera që sugjerojnë zhgënjimin në rritje të publikut me sistemin aktual.

Modeli pjesërisht privatizuar i sigurimit shëndetësor në Zvicër është kritikuar prej kohësh për krijimin e iluzionit të konkurrencës, duke kontribuar në joefikasitet administrativ dhe shpenzime spirale. Partia Socialiste po kërkon partnerë për të nisur një nismë të re që ndryshon modelin aktual.

Siguruesit zviceranë nuk bien dakord: grupi i industrisë prio.swiss këmbëngul se një model me një pagues të vetëm nuk do të ulte kostot dhe do të ishte më pak efikas për shkak të mungesës së konkurrencës. Ai fajëson rritjen e primeve për shpenzime më të larta, jo për defekte strukturore.

Votuesit zviceranë kanë refuzuar tashmë një sistem me një sigurim të vetëm tre herë, por ndjenja publike mund të jetë duke u zhvendosur. Vitet e rritjes së primeve kanë vënë një barrë financiare në rritje për familjet, duke e bërë sërish politikisht të pranueshme reformën e dikurshme.

30 orë “pushim”: Armëpushimi i Pashkëve në luftën në Ukrainë përfundon me sulme të natës

Posted on by erezzaademi

Presidenti rus Vladimir Putin shpalli në mënyrë të njëanshme një armëpushim në luftën kundër Ukrainës të shtunën. Është në fuqi në frontet në Ukrainë nga ora 18:00 e të shtunës deri në mesnatë të së dielës së Pashkëve, 21 Prill, me orën e Moskës, sipas shërbimit për shtyp të Kremlinit. Të dielën herët në mëngjes, Ukraina raportoi se Rusia kishte nisur dhjetëra sulme ndaj Ukrainës gjatë natës, duke shkelur sërish armëpushimin.

Putin tha se ai priste që Ukraina të ndiqte shembullin e Rusisë. Megjithatë, ai udhëzoi shefin rus të Shtabit të Përgjithshëm, Valery Gerasimov, që t’i mbante trupat ruse të gatshme për t’iu përgjigjur çdo shkeljeje të armëpushimit nga Kievi. Ministria ruse e Mbrojtjes tha se urdhri i armëpushimit u ishte dërguar të gjithë komandantëve në zonat e luftimit. Ai u urdhërua për arsye humanitare dhe do të respektohej me kusht që edhe Ukraina t’i përmbahet, shkruan SRF, transmeton albinfo.ch.

Presidenti ukrainas fillimisht u shpreh skeptik ndaj armëpushimit të Pashkëve të Putinit, por më pas propozoi zgjatjen e tij me 30 ditë. “Kjo do të zbulonte qëllimet e vërteta të Rusisë – 30 orë janë të mjaftueshme për titujt e lajmeve, por jo për masat reale të ndërtimit të besimit,” shkroi Zelensky në X të shtunën. Në të njëjtën kohë, presidenti ukrainas theksoi se Ukraina ishte e përgatitur të imitonte sjelljen e forcave të armatosura ruse: “heshtja e armëve në këmbim të heshtjes, sulmet mbrojtëse në përgjigje të sulmeve”. Ai gjithashtu theksoi se nuk u beson fjalëve të Moskës. Rusia nuk e kishte komentuar propozimin e Zelenskit për të zgjatur armëpushimin.

Akuza e Ukrainës: Rusia vetë dyshohet se ka shkelur armëpushimin brenda natës së të dielës. Deri në orën 6 të mëngjesit, kishte pasur tashmë 59 incidente të bombardimeve ruse dhe pesë sulme nga njësitë ruse në drejtime të ndryshme përgjatë vijës së frontit, tha Zelensky në X. Në përgjithësi, ushtria ruse po përpiqet të japë përshtypjen se po i përmbahet armëpushimit. Pavarësisht kësaj, ka pasur përpjekje të izoluara për të avancuar në Ukrainë dhe për të dëmtuar forcat e armatosura të Kievit, tha ai. Midis orës 18:00. Të shtunën dhe mesnatën, sipas Zelensky, ka pasur 387 incidente bombardimesh dhe 19 sulme nga forcat e armatosura ruse. “Dronët janë përdorur nga rusët 290 herë”, shtoi ai.

Akuza e Rusisë: Menjëherë pas kësaj, Rusia akuzoi gjithashtu Ukrainën për shkeljen e armëpushimit, duke përfshirë rajonin e Donetskut. Ministria ruse e Mbrojtjes raportoi dhjetëra sulme me dron nga Ukraina gjatë natës. Ata u zmbrapsën. Rajonet kufitare ruse të Bryansk, Kursk dhe Belgorod u granatuan gjithashtu. Deklaratat nga të dyja palët ndërluftuese nuk mund të verifikohen në mënyrë të pavarur.

Taksa turistike që do të paguani në pjesë të ndryshme të Austrisë këtë verë

Posted on by erezzaademi

Nga tarifat e bazuara në përqindje në Vjenë tek tarifat e reja të natës në Salzburg dhe Tirol, ja se si ndryshojnë taksat turistike të Austrisë – dhe çfarë po ndryshon këtë verë.

Nëse po rezervoni një pushim veror në Austri, mos u habitni nëse fatura juaj e akomodimit përfshin një tarifë të vogël të etiketuar Ortstaxe ose Nächtigungsabgabe. Kjo është taksa turistike dhe në vitin 2025, disa destinacione austriake ose po rrisin tarifat e tyre ose po ndryshojnë mënyrën e mbledhjes së taksave.

Ja çfarë duhet të dini për tarifat e taksave turistike në të gjithë Austrinë këtë verë.

Vjenë: 3.2 për qind e çmimit të dhomës

Në Vjenë, taksa turistike nuk është një tarifë e sheshtë për natë. Në vend të kësaj, ajo llogaritet si 3.2 për qind e kostos neto të akomodimit, para TVSH-së dhe pa çdo vakt. Kjo vlen për të gjitha llojet e akomodimit, nga hotelet në apartamente private.

Për shembull, nëse qëndroni diku me një tarifë nate prej 120 € (neto), do të paguani rreth 3,84 € në taksë turistike për natë. Detajet zyrtare mund t’i gjeni në faqen e internetit të qytetit të Vjenës.

Salzburg: taksa rritet në 3,00 € për natë

Salzburgu do të sjellë një rritje të konsiderueshme të taksës së tij turistike nga maji 2025. Norma e re do të jetë 3,00 € për person, për natë – nga 1,80 € aktuale. Një shtesë prej 0,05 € do të shtohet gjithashtu për të mbështetur një fond rajonal të zhvillimit të turizmit.

Ky ndryshim u konfirmua së fundmi nga këshilli i qytetit të Salzburgut dhe u raportua nga ORF Salzburg.

Rritja prek të gjithë mysafirët gjatë natës, përfshirë ata që qëndrojnë në shtëpi me qira private.

Tirol (përfshirë Innsbruck): rritje graduale deri në vitin 2026

Në Tirol, ku do të gjeni Innsbruck dhe qytete të njohura alpine si Kitzbühel dhe Seefeld, taksa e turizmit ndryshon sipas komunës, por një rregullim në mbarë krahinën po vjen.

Norma bazë aktuale është 2,00 € për person për natë, por duke filluar nga maji 2025, provinca po e rrit atë në 2,60 €.

Deri në maj 2026, norma e synuar është 4,00 € për natë. Çdo qytet ka njëfarë fleksibiliteti, por kjo kornizë u konfirmua në një njoftim të qeverisë provinciale të Tirolit.

Graz dhe Styria: 2,50 € për natë

Në qytetin e Grazit dhe në pjesën më të madhe të Styria, taksa turistike mbetet e qëndrueshme në 2,50 € për natë për të rriturit. Fëmijët nën 15 vjeç dhe disa studentë janë të përjashtuar nga pagesa.

Qyteti i Gracit jep detaje rreth përjashtimeve dhe rregullave të pagesave në faqen e tij zyrtare të internetit, shkruan thelocal, transmeton albinfo.at.

Linz dhe Austria e Epërme: 2,40 € për natë

Në Linz dhe në rajonin e gjerë të Austrisë së Epërme, tarifa aktualisht është 2,40 € për person, për një natë. Ekziston gjithashtu një sistem i tarifës së sheshtë për shtëpitë e kohës së lirë, në varësi të klasifikimit të tyre dhe sa shpesh ato përdoren.

Fuschlsee dhe Salzkammergut: 3,00 € për natë nga qershori 2025

Në rajonin piktoresk Fuschlsee, pjesë e zonës së Salzkammergut, taksa turistike do të rritet në 3,00 € për natë që nga 3 qershori 2025. Si në shumë rajone, përjashtimet zbatohen për fëmijët nën 15 vjeç, personat me aftësi të kufizuara të konsiderueshme dhe një person shoqërues.

Pse disa rajone po rrisin taksat?

Qeveritë vendore thonë se rritjet ndihmojnë në mbulimin e kostove të infrastrukturës, financimin e projekteve të turizmit të qëndrueshëm dhe mbajtjen e zonave të njohura të pastra dhe mikpritëse. Me një numër rekord turistik në vitet e fundit, qytetet dhe qytetet po përpiqen të gjejnë një ekuilibër midis mbështetjes së ekonomisë së turizmit dhe menaxhimit të tendosjes që ajo mund të sjellë në shërbimet publike.

Disa qytete, duke përfshirë Vjenën, madje po përhapin idenë e futjes së një “euro kulture” – një tarifë e veçantë që mbështet institucionet kulturore. Kjo mund të prezantohet në të ardhmen, por ende nuk është në fuqi.

A përfshihet taksa turistike në rezervimin tuaj?

Shumica e ofruesve të akomodimit do ta përfshijnë tatimin ose në çmimin tuaj total ose si një artikull të veçantë të linjës kur të bëni dalje. Nëse rezervoni në internet, kryesisht përmes platformave si Airbnb ose Booking.com, ia vlen të kontrolloni shkronjat e imta në mënyrë që të mos jeni të befasuar.

Taksat turistike të Austrisë mund të jenë të vogla, por ato ndryshojnë mjaft nga rajonet dhe po rriten në disa destinacione kyçe këtë vit. Sigurohuni që të kontrolloni tarifat kudo që të shkoni, veçanërisht nëse planifikoni një qëndrim më të gjatë.

Mesazhi i Pashkëve nga Don Marjan Marku, Drita e ringjalljes që kapërcen kufijtë

Posted on by albinfo.ch

Në atmosferën shpirtërore të Pashkëve, mesazhi i Don Marjan Markut – famullitar, kanonik dhe një zë i fuqishëm i Kishës Katolike Zvicerane – vjen si një ftesë për thellim në misterin e Ringjalljes, për kthim drejt shpresës dhe për një jetë të ndriçuar nga dashuria e Hyjit.

Don Marjani është një figurë e njohur e jetës kishtare ndër shqiptarët në Zvicër dhe jo vetëm. Prej vitesh, ai shërben me përkushtim në kuadër të Kishës Katolike Zvicerane, një bashkësi që i jep rëndësi të veçantë përfshirjes së të gjithëve, dialogut ndërfetar dhe kujdesit për ata që janë në periferi – shpirtërore apo shoqërore. Ai është një ndër zërat më aktivë për ruajtjen e identitetit fetar e kulturor të shqiptarëve të diasporës, duke ndërtuar ura besimi dhe bashkimi përmes mesazheve të tij frymëzuese dhe përfshirjes konkrete në jetën e komunitetit.

Në kremtimet e Pashkëve, Don Marjani sjell një reflektim të thellë mbi natën e shenjtë të Ringjalljes së Krishtit, duke e nisur me fjalët e fuqishme të Shën Augustinit:

“O natë me të vërtetë e bekuar,
që pajton qiellin me tokën,
që bashkon Zotin me njerëzit!
Krishti është ringjallur – dhe vdekja është mposhtur.
Krishti është ringjallur – dhe engjëjt gëzohen.
Krishti është ringjallur – dhe jeta triumfon!”

“Kjo është nata që ndryshon gjithçka,” thekson ai. “Nata ku qielli dhe toka bashkohen, ku Hyji zbulon dashurinë e tij të pakufishme për njeriun dhe ku errësira e vdekjes zëvendësohet nga drita e jetës së re.”

Në fjalën e tij, Don Marjani fton të gjithë besimtarët të ndalojnë, të reflektojnë dhe të ndiejnë kuptimin e thellë të Pashkëve: “Plani hyjnor është përmbushur, muri që ndante Krijuesin nga krijesa është shembur. Njeriu nuk është më i larguar, por i bashkuar me Zotin. Vdekja nuk ka më fjalën e fundit – jeta e përjetshme është shpresa dhe realiteti i ri që na dhurohet.”

Si përfaqësues i një kishe që vepron në një kontekst modern dhe multikulturor si ai zviceran, ai i jep një dimension të gjallë bashkëkohor fjalës së Ungjillit. Angazhimi i tij në Kishën Katolike ka përfshirë përgatitje liturgjike në shqip, mbështetje për të rinjtë shqiptarë të diasporës, si dhe punë sociale e shpirtërore me familje emigrantësh. Shumë e konsiderojnë Don Marjanin si një figurë që përfaqëson jo vetëm Kishën, por edhe një atdhetarizëm të heshtur që flet me veprime.

Në përshkrimin e atmosferës së natës së Pashkëve, ai thotë:
“Qiriu i Pashkëve ndizet dhe ndriçon errësirën e kishës – jo vetëm simbolikisht, por realisht. Sepse është Krishti që ndriçon jetët tona, Ai është drita e botës. Nga Ai buron jeta e re, që nuk shuhet më.”

Në mbyllje, Don Marjan Marku përcjell një mesazh dashurie dhe paqeje:
“Kjo natë e bekuar tregon se Hyji na do. Ringjallja e Krishtit është vula e dashurisë hyjnore që nuk mposhtet as nga vdekja. Uroj që kjo festë e Pashkëve të na frymëzojë, të na zgjojë shpirtërisht, dhe të na nxisë të jemi bartës të shpresës, dritës dhe dashurisë në këtë botë që ka aq shumë nevojë për to. Ju uroj nga zemra juve dhe familjeve tuaja një festë të bekuar dhe të gëzueshme të Pashkëve!”

Don Marjan Marku vazhdon të jetë një zë i qetë, por i fuqishëm, në rrugën e fesë dhe përkushtimit. Përmes fjalës, veprës dhe dëshmisë së tij, ai mbetet një udhërrëfyes shpirtëror për shumë shqiptarë, e jo vetëm, që jetojnë larg vendit, por që përmes besimit, e ndjejnë më afër Hyjin – dhe njëri-tjetrin.

 

Vdekjet nga ortekët zvicerane janë shumë nën mesataren këtë sezon të skive

Posted on by BR

Zvicra regjistroi 10 vdekje të lidhura me ortekët gjatë sezonit dimëror 2024–2025, sipas Institutit për Kërkimin e Borës dhe Orteqeve (SLF) në Davos – shumë më poshtë mesatares 20-vjeçare prej 19 viktimash.

Sezoni u shënua gjithashtu nga temperatura jashtëzakonisht të buta dhe mungesa e borës, veçanërisht në pjesët lindore të Alpeve, transmeton albinfo.ch.

Midis 1 tetorit 2024 dhe 14 prillit 2025, gjithsej 216 persona u prekën nga ortekët, pak mbi mesataren afatgjatë prej 205. SLF regjistroi 172 ortekë që përfshinin dëme në njerëz ose pronë, nga të cilët 156 u shkaktuan nga individë. Vetëm 21 ortekë shkaktuan dëme materiale, krahasuar me një mesatare 20‑vjeçare prej 84, megjithëse shifrat përfundimtare nuk do të konfirmohen deri në shtator 2025. Dëbora e madhe e fundit në Valais mund të nënkuptojë që ortekët të prekin më shumë njerëz.

Shumica e vdekjeve ndodhën në Graubünden (5), e ndjekur nga Valais (4) dhe Obwalden (1). SLF ia atribuoi numrin relativisht të ulët të vdekjeve një kombinimi të shtresave të holla të ortekëve, shpëtimit të suksesshëm të shoqëruesve – kur njerëzit shpëtohen nga të tjerët në grupin e tyre – dhe shumë fatit.

Dimri 2024–2025 u rendit ndër 10 më të ngrohtët e regjistruar që nga fillimi i matjeve në 1864 dhe ishte veçanërisht i thatë. Nivelet e reshjeve ishin të ulëta nga nëntori deri në prill, duke çuar në thellësi dëbore nën mesataren në pjesën më të madhe të vendit. Në Weissfluhjoch, mbi Davos, thellësia e borës ishte vetëm 121 cm nga mesi i prillit, krahasuar me një normë prej 218 cm – më e ulëta që nga prilli 1972.

Sezoni pati nisje premtuese: reshjet e hershme të borës në tetor në lartësi të mëdha dhe mbi zonat me akullnaja, si dhe një reshje e madhe bore midis 19 dhe 22 nëntorit sollën sasi të jashtëzakonshme bora në lartësi më të ulëta. Dhjetori gjithashtu solli borë të freskët dhe një Krishtlindje të bardhë në shumë pjesë të Zvicrës, por pjesa tjetër e sezonit solli reshje dëbore nën mesatare.

Kosovë: KESCO dënohet me 25 mijë euro, dërgoi faturat pa zarfa

Posted on by erezzaademi

Pas ankesave se i kishte dërguar faturat pa zarfa, kompania për furnizim me energji elektrike në Kosovë, KESCO, u gjobit me 25 000 euro nga Agjencia për Informim dhe Privatësi.

Nol Nushi, nga Partia Socialdemokrate, përmes një postimi në rrjetin social Facebook, deklaroi se kishte paraqitur një ankesë në mars, së bashku me qytetarë të tjerë, duke denoncuar shkeljen e privatësisë nga KESCO, transmeton albinfo.ch.

“Ditë e mirë! Dua t’ju tregoj se ankesa jonë ka pasur efekt. Në mars, së bashku me shumë prej jush që më keni dërguar fotografi, kam bërë ankesë për shkeljen e ligjit nga KESCO, që na sillte faturat pa zarfa. Ankesa kishin bërë edhe qytetarë të tjerë para nesh. Agjencia për Informim dhe Privatësi më njoftoi se e ka dënuar KESCO‑n me gjobë prej 25 000 €. Kjo është gjoba e dytë, dhe e konsideroj të ulët, sepse kishin pasur më shumë se gjashtë muaj për të mos e përsëritur shkeljen”, ka shkruar ai.

Skinnytok: Trendi i dëmshëm që promovon dobësimin ekstrem në TikTok

Posted on by Alb

Një fenomen i ri në TikTok, i njohur si “Skinnytok”, ka ngritur shqetësime serioze për shëndetin dhe mirëqenien e të rinjve, duke promovuar dobësimin ekstrem. Ky trend, i bërë i njohur përmes më shumë se 500.000 postimeve, paraqet një sfidë që shpesh ofron këshilla për humbje peshe, duke inkurajuar metoda të rrezikshme.

Ministrja franceze e Politikës Dixhitale, Clara Chapaz, ka kërkuar ndërhyrje nga Komisioni Evropian dhe autoritetet përkatëse për të ndaluar këtë trend të dëmshëm. Ajo theksoi rëndësinë e mbrojtjes së fëmijëve dhe adoleshentëve nga ndikimet negative të mediave sociale, duke theksuar se platformat si TikTok duhet të mbajnë përgjegjësi për përmbajtjen që shpërndajnë.

Në një hap të ngjashëm, Autoriteti Rregullator i Komunikimeve Audiovizive dhe Dixhitale (Arcom) ka filluar të mbledhë të dhëna për të dokumentuar rrezikun e mundshëm që ky fenomen mund të ketë për shëndetin publik. TikTok ka reaguar duke vendosur mesazhe paralajmëruese dhe lidhje me burime që ofrojnë mbështetje për çrregullimet e të ngrënit, por kjo nuk ka mjaftuar për të ndaluar përhapjen e këtij fenomeni.

Ky trend ka nxitur ligjvënësit francezë të krijojnë komitete hetimore për të shqyrtuar ndikimet psikologjike të TikTok tek të rinjtë, një platformë veçanërisht popullore mes adoleshentëve. Pavarësisht reagimeve, debati mbi ndikimin e mediave sociale dhe përgjegjësinë e platformave po vazhdon të rritet në mbarë botën.

Sezoni i bukur po rikthehet: Përgatitni motorët, biçikletat dhe skuterët tuaj

Posted on by Alb

Pashkët janë koha për të dalë në dy rrota. Por pasi kaluam muajt e dimrit në garazh, mund të ketë probleme me gomat e motorëve, biçikletave dhe skuterëve, si rënie presioni, bateri të shterura dhe zinxhirë të këputur.

Çfarë duhet të kontrollojmë para se të nisim udhëtimin?

Jordan Girod, zëdhënës i TCS-së, përgjigjet në pyetje.

Viti 2024 ka qenë i shiut dhe i lagësht. Patrollat e TCS ndihmuan përdoruesit e rrugës 12,300 herë. Në vitin 2023, një vit më të ndritshëm, TCS regjistroi 16,700 ndërhyrje.

Jordan Girod një zëdhënës i TCS-së si çdo pranverë, ka lëshuar një listë rekomandimesh për të dalë në rrugë në kushte sa më të mira. “Kur nxirrni mjetin tuaj pas pushimit dimëror, fjala kyçe është siguria. Ne rekomandojmë një kontroll vizual fillimisht. Për shembull, kontrolloni nëse ka rrjedhje lëngu në tokë, gjendjen e gomave, funksionimin e dritave dhe treguesve, dhe tensionin e zinxhirit. Nëse është e nevojshme, është më mirë të shkoni te një specialist, transmeton albinfo.ch.

Kujdes për konsumimin dhe presionin e gomave

Kur bëhet fjalë për gomat, Jordan Girod kujton se “nuk duhet të mashtroheni nga treguesi i konsumimit të gomave të motorëve. Ai mund të jetë i kalibruar deri në 0.8 mm, por në Zvicër, thellësia minimale e ligjshme është 1.6 mm. Prandaj, duhet ta kontrolloni këtë thellësi me një mjet matës. Nëse gomat janë në gjendje të mirë, ato ende duhet të kenë presionin e duhur. Mund ta kontrolloni këtë në shtëpi ose në stacionin më të afërt të karburantit.”

Cilat janë rreziqet e udhëtimit pa kontrolluar këtë presion?

“Nëse goma është e mbushur më shumë ose më pak se duhet, mund të keni probleme me ngjitjen dhe manovrueshmërinë.”

Bateritë nuk duhet të jenë as të mbushura as të shteruara

“Për biçikletat ose skuterët elektrikë, bateria duhet të jetë e heqshme para depozitimit afatgjatë. Bateria duhet të ruhet në një vend të thatë dhe në temperaturë dhome. Më pas, duhet të mbahet një ngarkesë midis 50% dhe 70%. Nëse kjo nuk është e mundur, duhet të kontrolloni ngarkesën e baterisë kur biçikleta të riaktivizohet dhe ta sillni në këto nivele para përdorimit të parë,” shpjegon Jordan Girod.

Dhe çfarë ndodh me motorët?

“Bateritë e motorëve nuk i pëlqejnë të shkarkohen ose të mos përdoren për një periudhë të gjatë, si për shembull gjatë dimrit. Nëse motori ndizet në përpjekjen e parë, është një shenjë e mirë, por nuk garanton se nuk do të ngelë kur ta ndizni për herë tjetër. Është më mirë ta kontrolloni baterinë me një multimetër. Për të shmangur surpriza të pakëndshme, është e këshillueshme të investoni në një karikues baterie. Kjo do ta mbajë baterinë në nivelin optimal gjatë gjithë pushimit dimëror.” Arsyeja më e zakonshme që patrollat e TCS ndërhyjnë në pranverë lidhet me bateritë e motorëve, që përbëjnë 40% të ndërhyrjeve.

Lagështia dhe ftohti, armiqtë e frenoheve dhe dritave

Ka disa rreziqe që lidhen me vendin e ruajtjes së mjetit. “Nëse është ftohtë ose e lagësht, mund të shfaqet korrozioni në disqe. Ka gjithashtu rrezikun e rrjedhjes së lëngut të frenave. Sa i përket ndriçimit, lagështia mund të oksidojë llampat, gjë që mund të shkaktojë defekte elektrike,” shpjegon Jordan Girod.

A mund të pastroni ende mjetin tuaj me pastrues me presion të lartë?

“Nëse mjeti juaj është ruajtur në garazh për një kohë të gjatë, është e mundur që të jetë pluhur. Mund ta pastroni me ujë, një sfungjer ose një furçë, por absolutisht jo me pastrues me presion të lartë. Kjo mund të dëmtojë pjesë të caktuara, ose uji mund të hyjë në zona të padëshiruara,” thotë Jordan Girod.

DHL pezullon dërgesat globale për konsumatorët në SHBA mbi $800

Posted on by Alb

DHL Express, një degë e Deutsche Post nga Gjermania, njoftoi se do të pezullojë dërgesat globale për konsumatorët që kanë një vlerë mbi 800 dollarë në SHBA, duke filluar nga 21 prilli, për shkak të ndryshimeve të reja në rregulloret doganore të SHBA-së që kanë ngadalësuar procesin e kalimit të doganës.

Në një njoftim në faqen e saj të internetit, që nuk ishte i datuar, por që kishte metadata që tregojnë se ishte përgatitur më 19 prill, DHL njoftoi se këto ndryshime do të ndikojnë në të gjitha dërgesat për konsumatorët individualë që kalojnë vlerën e 800 dollarë. Deri më tani, kufiri ishte 2 500 dollarë, por pas një ndryshimi të bërë më 5 prill, rregullat ndryshuan.

Megjithatë, dërgesat për bizneset nuk do të pezullohen, por mund të hasin vonesa. Dërgesat që janë nën 800 dollarë, pavarësisht nëse janë për individë apo biznese, nuk do të pësojnë ndryshime.

DHL e cilësoi këtë masë si të përkohshme, dhe tha se do të vazhdojë të punojë me klientët për t’i ndihmuar ata të kuptojnë dhe t’i përshtaten ndryshimeve që do të hyjnë në fuqi më 2 maj.

Ky veprim vjen pas një deklarate nga Hongkong Post, e cila njoftoi se kishte pezulluar shërbimet postare për mallrat që dërgohen me anije në SHBA, duke akuzuar Shtetet e Bashkuara për “shtrëngim”, pasi Uashingtoni ka anuluar disa mundësi për tregti pa tarifa për dërgesat nga Kina dhe Hong Kongu.

Ramadani si lider, merr përgjegjësinë e humbjes dhe flet për mbijetesën me Leccen

Posted on by BR

Lecce u mund me shifrat 3:0 nga Como këtë të shtunë, dhe rrezikon seriozisht mbijetesën në Serinë A.

Rolin e liderit, atij që u përball me mediat pas kësaj humbjeje, e mori Ylber Ramadani, i cili i kërkoi falje tifozëve, ashtu siç kishte bërë edhe në fushë, kur lojtarët u përballën me kontestimet e ultrasve.

E kuptojmë kontestimin e ultrasve. Për mua, nuk është e thjeshtë të dal këtu pa siguruar rezultat. I kuptojmë tifozët; edhe ne duam të fitojmë. Nuk hyjmë në fushë për të humbur. Nuk arrijmë të shënojmë; janë golat që të japin pikë. E dimë që na presin dy ndeshje të vështira, por në futboll asgjë nuk është e pamundur.

Të gjithë jemi përgjegjës; edhe unë marr përgjegjësitë e mia, duke u shfaqur këtu pas një humbjeje. Vitin e kaluar, humbëm në shtëpi ndaj Veronës dhe pastaj ia dolëm të ktheheshim. Shpresojmë që të ndodhë e njëjta gjë me Atalantën. Tani, duhet të lejojmë faktet të flasin.

Sigurisht, nëse duam të shkruajmë historinë dhe të qëndrojmë në Serinë A, na mbeten pesë ndeshje. Duhet të japim të gjithë më shumë, duke e nisur nga unë.

Papa Françesku nga Vatikani uron Pashkët: Paqja vjen vetëm me lirinë e mendimit

Posted on by Alb

Papa Françesku u shfaq në Sheshin e Shën Pjetrit, në Vatikan, për t’i uruar besimtarët për Pashkë, pas një periudhe rikuperimi prej pesë javësh në spital. Në moshën 88‑vjeçare, ai i përshëndeti mijëra besimtarë nga karroca e tij, duke folur për rëndësinë e lirisë së mendimit dhe fesë për arritjen e paqes.

“Nuk mund të ketë paqe pa lirinë e fesë, lirinë e mendimit dhe lirinë e shprehjes,” deklaroi Papa, teksa qëndronte ulur pranë një anëtari të klerit. Ky moment pasoi një periudhë të vështirë për Papën, pasi ai kishte munguar në shumicën e ngjarjeve të Javës së Shenjtë këtë vit, transmeton albinfo.ch.

Papa Françesku hapi Vitin Jubilar të Kishës Katolike me ceremoninë e “Derës së Shenjtë” në Bazilikën e Shën Pjetrit, e cila besohet se sjell falje për mëkatet. Ky Vit Jubilar është një moment reflektimi për besimtarët katolikë, ndërsa Papa vazhdon të përballet me sfida shëndetësore.

 

Pse tuberkulozi, sëmundja më infektive në botë, po rritet në Mbretërinë e Bashkuar?

Posted on by Alb

Në vitin e kaluar, rastet e tuberkulozit (TB) në Angli u rritën me 13 %, me një numër në rritje rastesh mes emigrantëve dhe të lindurve në Mbretërinë e Bashkuar.

Në 2018‑ën, Anja Madhvani—tani 35 vjeç—u sëmur kur i mbaroi uji në mes të shkretëtirës. Ajo udhëtoi nga Mbretëria e Bashkuar për të marrë pjesë në një ultramaratonë në Marok, por nuk mund të përtypte asnjë ushqim. Ndërsa kampingonte në mbrëmje, i rriti temperatura dhe, kur kollitej, nxori gjak.

Më pas, filluan edhe halucinacionet.

“Unë isha vetëm në atë sipërfaqe toke të thatë,” tha Madhvani për Euronews Health. “Dhe kisha ndjesinë fizike se po vdisja.”

Pasi përfundoi garën dhe u kthye në Mbretërinë e Bashkuar, mjekët menduan fillimisht se kishte grip, më pas një infeksion të mushkërive. Rëntgenet dhe testet e mukusit konfirmuan se Madhvani vuante nga tuberkulozi (TB)—duke e bërë atë një nga rreth 6.9 milionë njerëz që u diagnostikuan me TB atë vit, raporton Euronews, përcjell albinfo.ch.

Ajo kaloi 11 ditë në një njësi izoletimi në spital dhe gati një vit duke marrë ilaçe çdo ditë për t’u rikuperuar, plus një vit tjetër për t’u ndjerë sërish vetevetja.

“Progresi ishte kaq i ngadalshëm,” tha Madhvani, menaxhere ngjarjesh në Leeds. “Unë vazhdoja të ecja me këtë sëmundje vdekjeprurëse brenda meje, dhe nuk kisha asnjë ide… Disa efekte të mbetura ende ndihen.”

Tuberkulozi shpesh shihet si një relikë e shekullit XIX, kur “konsumimi” besohej se shkaktonte një të katërtën e të gjitha vdekjeve në Mbretërinë e Bashkuar. Mirëpo ai mbetet sëmundja infektive më vdekjeprurëse në botë, me rreth 1.25 milionë vdekje në 2023‑n. TB prek kryesisht vendet e Azisë Juglindore, Afrikës dhe Paqësorit Perëndimor, dhe shpesh quhet “sëmundje sociale” për shkak të lidhjes së fortë me varfërinë.

Pas një rënieje gjatë pandemisë COVID‑19, vendet e pasura si Mbretëria e Bashkuar po përjetojnë një ringjallje të tuberkulozit, që ekspertët e shohin si paralajmërim për çështje të tjera shëndetësore të lidhura me varfërinë—nga sëmundjet infektive te kushtet kronike, si diabeti.

“Tuberkulozi është sëmundja arketipale e varfërisë… ai është vërtet një sinjal për kushte të tjera,” tha Dr. Tom Wingfield, mjek infeksionesh dhe zv.drejtor i Qendrës për Kërkime mbi Tuberkulozin në Shkollën e Mjekësisë Tropikale të Liverpoolit, për Euronews Health.

Industria zvicerane e çokolatës e shqetêsuar me rritjen e madhe të çmimit të kakaos

Posted on by Alb

Çmimi i kakaos ka përjetuar një rritje të konsiderueshme, duke arritur nivele rekord dhe duke kaluar 10.000 dollarë për ton javën e kaluar. Kjo ngritje shkaktohet kryesisht nga ndryshimet klimatike, me thatësira, reshje të mëdha dhe shpërthime sëmundjesh që kanë prekur plantacionet e kakaos, veçanërisht në vendet kryesore prodhuese, si Gana dhe Bregu i Fildishtë.

Për prodhuesit e çokollatës, kjo rritje e çmimit të kakaos ka shtuar presion mbi marzhin e fitimit. Disa kompani, si Camille Bloch, kanë qenë të detyruara të rrisin çmimet për të kompensuar rritjen e kostove, me tregjet që arrijnë deri në 15 % për produkte si “Qeni i Artë” i Lindt. Po ashtu, ka pasur një rënie të kërkesës së konsumatorëve për disa produkte të markave të njohura, transmeton albinfo.ch.

Prodhuesit artizanalë të çokollatës, si Stéphanie Oberson, gjithashtu po përballen me vështirësi, pasi kostot e tyre janë rritur me rreth 80 %. Si përgjigje, ata kanë adoptuar masa për kursimin e kostove, si menaxhimin më të mirë të burimeve (ujë, energji elektrike) dhe minimizimin e mbetjeve duke përdorur mbetjet e çokollatës.

E ardhmja duket e pasigurt, pasi çmimet e kakaos dhe kërkesa e ulët mund të vazhdojnë.

Megjithatë, disa janë optimistë dhe po kërkojnë zgjidhje kreative për të përballuar këto sfida. Ndërkohë, trende të reja, si pralina “Dubai Style” e bërë me pistacione iraniane të karamelizuara, po bëhen gjithnjë e më të njohura, veçanërisht në rrjetet sociale, duke ofruar shpresë për industrinë.

Pavarësisht përpjekjeve, industria e çokollatës zvicerane mbetet e shqetësuar, veçanërisht pasi mbi 70 % e çokollatës zvicerane eksportohet. Rregullat e reja evropiane, që synojnë luftimin e shpyllëzimit, së bashku me pasigurinë në tregun e kakaos, sugjerojnë se rritje të mëtejshme të çmimeve janë të mundshme.

 

Zvicra me “rregulla tjera” nga BE për udhëtimet në SHBA

Posted on by BR

Komisioni Evropian thuhet se po shtrëngon udhëzimet e brendshme të sigurisë për stafin që udhëton në Shtetet e Bashkuara, duke e vendosur vendin në të njëjtin nivel me Kinën, Iranin dhe destinacione të tjera të ndjeshme për sa i përket mbrojtjes së të dhënave, raporton SRF.

Qëllimi i lëvizjes së BE-së është të mbrohet nga spiunazhi i mundshëm, një reflektim i mosbesimit në rritje midis Uashingtonit dhe Evropës. Zvicra, në të kundërt, po ruan protokollet e saj aktuale, transmeton albinfo.ch.

Sipas “Financial Times”, zyrtarët e BE-së po përdorin gjithnjë e më shumë telefona të rinj—pajisje pa informacion të ndjeshëm—kur vizitojnë SHBA-në. Megjithëse Komisioni mohon lëshimin e ndonjë udhëzimi të tillë me shkrim, diplomatë të shumtë thonë se praktikat e reja po zbatohen në heshtje.

Ky ndryshim nënvizon një qasje më të ashpër në menaxhimin e besimit dhe rrezikut, në një botë ku tregtia e bazuar në rregulla po zëvendësohet nga diplomacia transaksionale.

Shqetësimi nuk është thjesht teorik. Në klimën aktuale të mosmarrëveshjeve tregtare dhe hakmarrjes ekonomike, marrja e aksesit në komunikimet e një pale negociuese mund të sjellë një avantazh strategjik të vërtetë. Çdo informacion për vijat e kuqe ose pozicionet në negociata mund të përcjellë ekuilibrin në dialogjet me aksione të larta—për veç e veç me një partner të paparashikueshëm si Donald Trump.

Zvicra, megjithatë, po ndjek një qasje më pak konfrontuese. Ndërsa ka rritur angazhimin diplomatik në Uashington pas vendosjes së tarifave për mallrat zvicerane, zyrtarët federalë nuk po adoptojnë telefona “të pastër” apo nuk po modifikojnë protokollet e udhëtimit. Mesazhi duket i qartë: Zvicra nuk dëshiron të provokojë Uashingtonin.

Aktualisht nuk ka rregullime thelbësore të planifikuara, tha Kancelaria Federale për SRF. Politikat ekzistuese për komunikimin e koduar mbeten në fuqi: mesazhet konfidenciale duhet të fshihen përpara udhëtimit, dhe pajisjet duhet të mbrohen me PIN.

Operacion i gjerë policor në Gjermani për kapjen e sulmuesve të dy viktimave

Posted on by Alb

Një operacion i gjerë policor po zhvillohet në Gjermani për kapjen e sulmuesve të armatosur, të cilët, siç njoftoi policia, qëlluan për vdekje dy persona një ditë më parë.

Trupat e dy viktimave, vrarë me armë zjarri, u gjetën para një shtëpie në Bad Nauheim – një qytet i vogël në veri të Frankfurtit – të shtunën pasdite, tha policia gjermane.

Një forcë e konsiderueshme policore, përfshirë oficerë të pauniformuar dhe njësi të forcave speciale të mbështetur nga helikopterë, është angazhuar në kërkimin e autorëve.

Policia theksoi se, sipas informacioneve të deritanishme, nuk ka rrezik për banorët apo qytetarët e tjerë, përcjell albinfo.ch.

Hetimet po vazhdojnë, por ende nuk dihen as rrethanat, as motivi i ngjarjes. Prokurorët dhe policët janë duke punuar për zbardhjen e plotë të saj.

Bad Nauheim, 25 km në veri të Frankfurtit, ka rreth 33 000 banorë. Qyteti njihet ndërkombëtarisht sepse Elvis Presley kreu aty shërbimin ushtarak (1958–1960) dhe u njoh me të ardhmen e tij, Priscilla Presley.

Trump kërcënon punonjësit federal me largim nga puna nëse nuk mbështesin agjendën e tij

Posted on by Alb

Presidenti i SHBA-së Donald Trump ka njoftuar një masë të re që synon riklasifikimin e dhjetëra mijëra punonjësve federalë si “punonjës sipas nevojës”, në një kategori që do t’u mundësojë agjencive federale t’i shkarkojnë ata që nuk ndjekin agjendën e tij politike.

Në një postim në platformën Truth Social, Trump njoftoi se, me urdhër ekzekutiv të tij, Zyra e Menaxhimit të Personelit do të nxjerrë rregullore të reja që do të prekin punonjësit e karrierës që merren me çështje politike. Këta punonjës do të kategorizohen si “politikë programi/karrierë” dhe do të mbahen sipas standardeve më të larta të sjelljes dhe performancës.

Kjo lëvizje vazhdon e zgjeron iniciativën e mëparshme të Trumpit, “Schedule F” (Programi F), e cila synon t’u heqë mbrojtjen e shërbimit civil roleve të lidhura me hartimin dhe zbatimin e politikave. Rregulli i ri do të prekë rreth 50 000 punonjës, që përfaqësojnë afërsisht 2 % të fuqisë punëtore federale, transmeton albinfo.ch.

Sipas Shtëpisë së Bardhë, ndryshimi do t’u mundësojë agjencive shkarkimin e punonjësve pa ndjekur procedura të gjata, duke u përqendruar tek ata që janë të përfshirë në hartimin dhe mbrojtjen e politikave. Trump theksoi se punonjësit që refuzojnë të ndjekin interesat politike të presidentit, apo bien ndesh me standardet e sjelljes, nuk duhet të mbeten në administratë.

Në përfundim, Trump shtoi se kjo masë do të ndihmojë në administrimin e qeverisë federale si një “biznes”.

Kosovë: Rritja e çmimit të energjisë e bën të pashmangshme edhe shtrenjtimin e bukës

Posted on by Alb

Pas vendimit të Zyrës së Rregullatorit të Energjisë për të rritur çmimin e energjisë elektrike me 16,1 %, pasojat e para tashmë po ndihen edhe në sektorin ushqimor. Shoqata e Mullisëve të Kosovës ka paralajmëruar se një rritje e lehtë e çmimit të bukës është pothuajse e pashmangshme.

Kryetari i Shoqatës, Bashkim Zejnullahu, shpjegoi se, edhe pse energjia elektrike nuk përbën pjesën më të madhe të kostos së prodhimit të miellit, ajo ndikon në çmimin final. Sipas tij, konsumatorët mund të përballen me një rritje simbolike prej rreth 5 euro për ton.

“Energjia ndikon në të gjitha aspektet e prodhimit dhe përpunimit, por sa i përket miellit, ndikimi nuk është aq i madh. Megjithatë, pritet një rritje e lehtë e çmimit. Nuk ka vend për panik, por nuk duhet as të abuzohet me rritje të pajustifikuara”, deklaroi Zejnullahu për KSP, përcjell albinfo.ch.

Ndërkohë, qytetarët shprehin pakënaqësi të thella ndaj vendimit. ZRRE njoftoi se rritja prej 16 % do të aplikohet për të gjithë konsumatorët nga muaji maj, në përputhje me të hyrat maksimale të lejuara.

Në të gjitha nivelet – nga qytetarët e deri te njohësit e ekonomisë – ky vendim është pritur me shqetësim dhe reagime të forta. Në rrugë, në media dhe në rrjetet sociale, zëri i pakënaqësisë po bëhet gjithnjë e më i fuqishëm.

Popullsia e Zvicrës pritet të arrijë në 10.5 milionë deri në vitin 2055

Posted on by BR

Popullsia e Zvicrës pritet të rritet nga 9 000 000 banorë në vitin 2024 në 10 500 000 banorë deri në vitin 2055, sipas parashikimeve bazë të publikuara nga Zyra Federale e Statistikave (FSO).

Rritja do të nxitet pothuajse tërësisht nga migrimi neto, pasi rritja natyrore e popullsisë – lindjet minus vdekjet – parashikohet të kthehet negative nga viti 2035 e tutje, transmeton albinfo.ch.

Migrimi do të varet gjithnjë e më shumë nga kushtet ekonomike, vëren FSO, duke nënvizuar mbështetjen e Zvicrës në fuqinë punëtore të huaj për të kompensuar rënien demografike të popullsisë në moshë pune. Agjencia përshkruan gjithashtu dy projeksione alternative:

  • Skenari me rritje të lartë arrin në 11 700 000 banorë deri në vitin 2055.

  • Skenari me rritje të ulët parashikon 9 300 000 banorë në të njëjtën periudhë.

Projeksionet tregojnë një popullsi që plaket shpejt, pasi brezat e rinj hyjnë në pension dhe jetëgjatësia vazhdon të rritet. Numri i banorëve të moshës 65 vjeç e lart pritet të rritet me rreth 50 % midis 2024 dhe 2055, ndërsa ata të moshës 80 vjeç e lart parashikohet të dyfishohen, nga 540 000 në vitin 2025 në mbi 1 000 000 deri në vitin 2055, transmeton albinfo.ch.

Nga mesi i shekullit, një në çdo katër banorë do të jetë 65 vjeç ose më shumë – më shumë sesa fëmijët dhe adoleshentët, të cilët do të përbëjnë vetëm 17.9 % të popullsisë. Raporti i varësisë (banorët 65+ në krahasim me të rriturit në moshë pune, 20–64 vjeç) do të rritet nga 38 për 100 në vitin 2025 në të paktën 50 për 100 deri në vitin 2055.

Pavarësisht vështirësive demografike, forca e punës në Zvicër parashikohet të rritet me 12.5 %. Përveç kësaj, popullsia punëtore pritet të bëhet më e arsimuar: deri në vitin 2045 mbi 60 % e të rriturve (25–64 vjeç) parashikohet të kenë kualifikim terciar.

Rritja e popullsisë do të mbetet kryesisht e përqendruar në zonën metropolitane të Cyrihut dhe Harkun e Liqenit të Gjenevës. Kantonet me rritje më të shpejtë pritet të jenë:

  • Lucerni: +32 %

  • St. Gallen: +25 %

  • Vaud dhe Gjenevë: +22 %

  • Aargau dhe Thurgau: +20 %

  • Cyrihu: +18 %

Në të kundërt, rritja në Neuchâtel dhe Schaffhausen parashikohet të jetë margjinale (+0.4 %), ndërsa Appenzell Ausserrhoden pritet të rritet vetëm me 0.9 %. Jura pritet të shënojë një rënie të lehtë (-0.1 %). Kantonet e tjera: Valais +18.5 %, Fribourg +14.4 %, Bernë +2 %.

Çmimi i arit vazhdon të rritet

Posted on by BR

Në dy dekadat e fundit, vlera e arit është rritur me 620 për qind, që do të thotë se, nëse në 2005 kishit blerë 10.000 euro ar, sot vlera e tij do të ishte 72.000 euro. Kjo rritje e konsiderueshme ka bërë që shumë qytetarë të zgjedhin arin si alternativë ndaj kursimeve tradicionale në banka, të cilat shpesh nuk ofrojnë mbrojtje të mjaftueshme ndaj inflacionit.

Që para një muaji, çmimi i arit tejkaloi kufirin prej 3.000 dollarësh, duke reflektuar një kërkesë të shtuar nga investitorët.

Ekspertët parashikojnë një rritje të mëtejshme të çmimit të arit: disa sugjerojnë se, deri në fund të vitit 2025, ai mund të arrijë në 3.300 dollarë për onzë, dhe deri në vitin 2030 mund të shkojë deri në 7.000 dollarë për onzë (e barabartë me 28,3 gram ar), shkruan Scan, transmeton albinfo.ch.

Çmimi i arit ka arritur rekorde të reja, pasi po rritet shqetësimi për një luftë tregtare mes SHBA-së dhe Kinës. Analistët paralajmërojnë se kjo paqëndrueshmëri mund të zgjasë derisa të qartësohen marrëdhëniet mes dy ekonomive më të mëdha në botë. Investitorët po ndjekin me kujdes hapat e ardhshëm të qeverive amerikane dhe kineze, veçanërisht njoftimet e reja lidhur me politikat doganore.

Sipas llogaritjeve të Shoqatës së Kompanive të Minierave WGC, ari u shtrenjtua më shumë se 28 për qind vitin e kaluar për shkak të kërkesës së fortë nga bankat qendrore dhe investitorët gjatë periudhës së tensioneve gjeopolitike. Bankat qendrore do të vazhdojnë të blejnë ar edhe këtë vit, sipas vlerësimeve të WGC në dhjetor. Kina ka blerë ar për katër muaj radhazi në shkurt, sipas të dhënave nga banka qendrore.

Kosovë: Kalimi hekurudhor sërish me probleme, treni përplas veturën duke lënë 4 të lënduar

Posted on by Alb

Një aksident i rëndë ka ndodhur sot në mesditë në fshatin Stupë të Klinës, në Kosovë, ku një tren është përplasur me një veturë, duke lënë katër persona të lënduar.

Lajmin e ka konfirmuar zëdhënësi i policisë së rajonit të Pejës, Driton Rugova.

«Sot, rreth orës 12:35, policia ka marrë njoftim për një aksident në fshatin Stupë të Klinës, ku u përfshinë një tren dhe një veturë. Si pasojë, katër persona pësuan lëndime trupore», deklaroi Rugova për mediat, transmeton albinfo.ch.

Kjo ngjarje vjen vetëm pak javë pas një tjetër aksidenti të ngjashëm në Klinë, ku përplasja e një treni me një veturë mori jetën e një personi dhe lëndoi tre të tjerë.

Ngjarja e sotme rikthen shqetësimet për sigurinë në kalimet hekurudhore, një problem që vazhdon t’i marrë jetë dhe të shkaktojë dhimbje në vendin tonë.

Rritje e madhe demografike parashihet në Fribourg brenda 30 viteve

Posted on by Alb

Sipas një skenari afatmesëm, të publikuar së fundmi nga Shërbimi i Statistikave dhe të Dhënave (SSD) i kantonit të Friburgut, popullsia e këtij kantoni mund të arrijë deri në 405,000 banorë deri në vitin 2055. Kjo përfaqëson një rritje prej rreth 60,000 banorësh krahasuar me numrin aktual të popullsisë.

Rritja pritet të jetë veçanërisht e ndjeshme në rajonin e Gruyère-it, ndërkohë që distriktet e tjera pritet të shkojnë drejt stabilizimit të numrit të banorëve.

Që nga viti 2019, rritja e popullsisë është përshpejtuar, me një shtim vjetor prej 3,000–5,000 banorë në vit. Përjashtim bën viti 2023, kur u regjistrua një shtesë e jashtëzakonshme prej 7,072 personash. Kjo u ndikua kryesisht nga përfshirja e mbajtësve të lejes S në popullsinë rezidente të përhershme, pas 12 muajsh qëndrimi në vend, transmeton albinfo.ch.

Sipas SSD-së, kjo dinamikë është kryesisht e nxitur nga një bilanc pozitiv migrator. Ndër vite, migracioni neto ka qenë i përbërë në mënyrë të barabartë mes migrimit ndërkombëtar (52%) dhe atij ndërkantonal (48%).

Popullsi më e plakur dhe më shumë njerëz mbi 100 vjeç

Projektohet që në vitin 2055 përqindja e banorëve mbi 80 vjeç të dyfishohet, nga 4.5% në vitin 2024 në 9.4%, që përkthehet në rreth 38,000 persona. Ky numër është mbi 20,000 më shumë se sot (15,500).

Ndër këta banorë, më shumë se 400 pritet të jenë mbi 100 vjeç, ndërkohë që aktualisht numri i tyre është rreth pesëdhjetë. Të gjitha shifrat e përmendura i referohen vetëm popullsisë rezidente të përhershme.

Media britanike tregon pse duhet vizituar Tiranën

Posted on by BR

Një murale gjigante me një vajzë të pikturuar. Një bllok i ndritshëm banesash me vija. Një rrokaqiell i ri në formën e një koke gjigante, shkruan Martina Andretta në të përditshmen britanike “Metro”.

Duke vozitur nëpër Tiranë, nuk mund të mos shikoj lart. Taksisti im, Erioni, mbështetet mbi timonin dhe tregon ndërtesat përreth nesh. “Kjo është një ndërtesë e re 2-vjeçare, shumë e pëlqyer nga turistët”, tha ai.

Një aromë tunduese përhapej nga një tezgë pranë dritares së makinës. Një shitës po shërbente ballokume të freskëta, një ëmbëlsirë tradicionale shqiptare. Në qoshe, disa burra po luanin një lojë intensive – domino – në një tavolinë të improvizuar.

Tirana, në pamje të parë ndihet e gjallë. Kryeqyteti shqiptar, me afro 600 mijë banorë, është pak a shumë sa madhësia e lagjes Brent të Londrës, por autoritetet kanë plane ambicioze për të, shkruan ATSH, transmeton albinfo.ch.

Dhe me historinë e saj të pasur, klimën mesdhetare dhe kuzhinën e shijshme, Tirana është një zgjedhje ideale për pushime të përballueshme në qytet.

Aktivitetet që mund të bëni në Tiranë

Është e pamundur të vizitosh Tiranën pa zbuluar kujtimet e së kaluarës së saj komuniste. Jo shumë larg Sheshit Skënderbej, i njohur si zemra e qytetit, ndodhet një bunker nëntokësor i Luftës së Ftohtë.

Bunk’Art 2 – dhe Bunk’Art 1 – janë muzetë që pasqyrojnë paranojën e Enver Hoxhës.

Udhëheqësi komunist i Shqipërisë ishte aq i fiksuar pas pushtimit të huaj, saqë vlerësohet se ai urdhëroi krijimin e më shumë se 170 000 bunkerëve – duke e bërë Shqipërinë vendin me më shumë bunkerë në botë.

Pas rënies së komunizmit në fillim të viteve ’90, Tirana përbëhej kryesisht nga ndërtesa gri, të stilit sovjetik.

Në fillim të viteve 2000, Edi Rama – kryebashkiaku i atëhershëm dhe tani kryeministër – nisi një nismë për të injektuar ngjyra në kryeqytet. Si rezultat, ka murale kudo, nga qoshet e banimit deri te stolat e parkut. Nëse po planifikoni të qëndroni vetëm disa ditë, merrni parasysh t’i bashkoheni një turneu të artit në rrugë që do t’ju çojë në pika të fshehta.

Atraksione të tjera që ia vlen të vizitohen përfshijnë Xhaminë e Et’hem Beut – një monument i bukur kulturor që u kursye nga shkatërrimi gjatë epokës komuniste – dhe mali i Dajtit, i cili mund të arrihet me teleferik.

Diçka që më befasoi në Shqipëri ishte ushqimi i saj i shijshëm. Ishte një ndërthurje e shijeve mesdhetare dhe ballkanike, me pjata të shijshme mishi dhe ushqime të shijshme vegjetariane.

Kam shijuar ndoshta shumë byrekun si dhe salca me bazë kosi dhe perime të mbushura. Një nga vaktet e mia të preferuara ishte në “Piceri Era”, e cila shërben qofte të shijshme shqiptare me një salcë kremoze (6,72 paund).

Sigurisht, nuk mund të mos provoni jetën e natës shqiptare. Shkoni në “Radio Bar Tirana” për të shijuar kokteje të lira (duke filluar nga 6,54 paund) dhe atmosferën retro.

Nëse po kërkoni diçka më luksoze, vizitoni “Sky Club” – i cili ofron një pamje të jashtëzakonshme dhe një atmosferë romantike.

U ula atje për dy orë, duke pritur që dielli të perëndonte dhe duke pirë një martini (rreth 10 paund).

Megjithatë, bari im i preferuari ishte “Komiteti”. Ndryshe i quajtur një ‘kafe-muze’ , ai është i zbukuruar me objekte të periudhës komuniste.

Në mure ka petka të punuar me dorë, makina qepëse të ripërdorura dhe kostume tradicionale. Pas vizitës time të parë, ku shijova disa kokteje klasike, u ktheva sërish, këtë herë për të provuar rakinë (një pije tradicionale shqiptare).

Një qytet që ndryshon shpejt

“Kudo në Shqipëri është një kantier aktiv ndërtimi”, tha Arbër Musabelliu, një guidë vendase nga “Free Walking Tour Tirana”.

Madje Reddit i ka kushtuar kësaj çështjeje një artikull, me titull “Pasojat e turizmit masiv në Shqipëri”.

Tirana nuk bën përjashtim. Përpara se të bëhej kryeqyteti i Shqipërisë në vitin 1920, ishte një qytet relativisht i vogël – në një pozicion strategjik në qendër të vendit.

Tani, pak më shumë se 100 vjet më vonë, Tirana është një qytet modern evropian me plane të guximshme zhvillimi.

Një masterplan – i njohur si “Tirana 2030” synon të transformojë kryeqytetin në një qendër urbane më të gjelbër, më të qëndrueshme dhe teknologjike.

I udhëhequr nga arkitekti Italian, Stefano Boeri – plani përfshin ndërtesa të çuditshme dhe një dramë arkitekturore. Disa ndërtesa që janë ngritur tashmë, përfshijnë një hartë e formuar nga pixela, një rrokaqiell që duket se është frymëzuar nga një grup Jenga – dhe një bllok apartamentesh luksoze në formën e heroit kombëtar të Shqipërisë.

Dhe, për shkak se Tirana përbëhet kryesisht nga ndërtesa të ulëta të epokës komuniste, efekti është çorientues. Arkitektura zakonisht nuk është fusha më me interes që kam, por në Tiranë u përfshiva e tëra. Duke parë horizontin e qytetit, me malin e Dajtit në sfond, sytë e mi u mahnitën nga këto shtylla monumentale, që ngriheshin lart mbi peizazh.

Ku të qëndroni në Tiranë?

Krahasuar me kryeqytetet e tjera evropiane, Tirana është e vogël dhe e lehtë për t’u eksploruar në këmbë. Autobusët në qendër janë gjithashtu shumë të shpeshtë. Për një fundjavë, qëndroni pranë Bllokut ose Sheshit Skënderbej për të qenë pranë atraksioneve kryesore dhe jetës së natës.

Qyteti ka shumë opsione të përballueshme kur bëhet fjalë për akomodimin. Ndërsa po udhëtoja me tre miq, zgjodhëm një vend me hapësira të përbashkëta.

Për ne, të shfrytëzonim sa më shumë kohën tonë së bashku – qoftë duke vizituar një muze apo thjesht duke pushuar në divan pas një dite të gjatë ecjeje – ishte gjëja më e rëndësishme. Ne zgjodhëm një “Airbnb” me dy dhoma gjumi dhe dy banjo për 220 paund në total.

E vendosur pranë Bllokut, ishte vetëm katër minuta në këmbë nga rruga kryesore, që do të thoshte se mund të ktheheshim lehtësisht në shtëpi pas darkës dhe të pinim në një nga baret e modës.

Apartamenti u certifikua si i preferuari i mysafirëve, që do të thotë se listimi u vlerësua shumë nga të ftuarit e mëparshëm.

Eltoni, mikpritësi ynë, ishte jashtëzakonisht i përgjegjshëm dhe u sigurua që të ndiheshim si në shtëpi.

Për një eksperiencë luksoze, “Maritim Hotel Plaza Tirana” është hoteli më i vlerësuar me 5 yje në “TripAdvisor”. I vendosur në qendër, ai ka një palestër 24-orëshe, një qendër Wellness dhe tre restorante të ndryshme. Çmimet fillojnë nga 103 paund për një natë për një dhomë standarde.

Nëse jeni me buxhet te kufizuar ose nëse udhëtoni vetëm, “Tirana Backpacker Hostel” është një opsion shumë i vlerësuar.

Si të shkoni në Tiranë?

Ju mund të fluturoni direkt nga Londra në Tiranë për vetëm 26 paund nga aeroportet Stansted me “Ryanair”; nga Luton me “Wizz Air” ; dhe nga Heathrow me “British Airways”.

“Ryanair” gjithashtu kryen fluturime direkte për në Tiranë nga aeroportet e Mançesterit dhe Edinburgut. Pasi të keni mbërritur, qendra e qytetit është 30 minuta larg me makinë.